ایران به معاون رئیس‌جمهور آمریکا درباره سوءاستفاده کوشنر و ویتکاف از مذاکرات هشدار دادە است

ایران در پیامی محرمانه از طریق میانجیها، به جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، هشدار دادە است که حضور ستیو ویتکاف و جرد کوشنر در تیم مذاکره‌کننده، شانس تبدیل چارچوب توافق ۱۷ ژوئن را به یک قرارداد پایدار از بین می‌برد. به گفته یک مقام ارشد ایرانی، تهران به ونس اعلام کرده که این دو نفر از اطلاعات محرمانه مذاکرات برای سودجویی در بازارهای مالی سوءاستفاده می‌کنند و اطلاعات را به اسرائیل نشت می‌دهند. کاخ سفید این ادعاها را به‌کلی رد کرده است.

بر اساس گزارش پایگاه خبری دراپ‌سایت نیوز در جریان مذاکرات ایران و آمریکا در دریاچه لوسرن سوئیس در اواخر ژوئن ۲۰۲۶، هیات ایرانی پیامی محرمانه را از طریق یک واسطه برای جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، ارسال کردە است.

در این پیام، ایران به ونس هشدار دادە است که ادامه حضور ستیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور، شانس تبدیل چارچوب توافق امضاشده در ۱۷ ژوئن را به یک توافق پایدار از بین می‌برد.

یک مقام ارشد ایرانی که به شرط ناشناس‌ماندن با این نشریه گفت‌وگو نمودە است، اعلام کرد که ایران در این پیام به ونس گفته است که ویتکاف و کوشنر بیش از آنکه به دنبال دستیابی به توافق باشند، از اطلاعات محرمانه مذاکرات برای سودجویی در بازارهای مالی سوءاستفاده می‌کنند.

همچنین مذاکره‌کنندگان ایرانی نگرانی خود را درباره نشت مکرر اطلاعات از سوی کوشنر به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ابراز کرده‌اند.

یک مقام آمریکایی در این بارە، به آکسیوس گفته است که از آغاز مذاکرات، ویتکاف و کوشنر تقریباً هر روز با نتانیاهو و رئیس موساد گفت‌وگو می‌کنند.

به گفته این مقام، ایران در هفته‌های منتهی به امضای تفاهم‌نامه، مدارک مکتوبی در اختیار میانجی‌گران قرار داده که نشان می‌دهد افراد نزدیک به رئیس‌جمهور ترامپ از تحولات جنگ و دیپلماسی ایران برای دستکاری بازارهای مالی بهره‌برده‌اند.

ایران محاسبه کرده است که سود حاصل از این دستکاری‌ها تا ژوئن ۲۰۲۶ به ۹ میلیارد دلار رسیده و به‌طور رسمی درخواست کرده که ۴٫۵ میلیارد دلار از این مبلغ به ایران تعلق گیرد.

این مقام ایرانی گفت: ما از طریق میانجی‌گران اعلام کرده‌ایم که ۴٫۵ میلیارد دلار از این مبلغ باید به طرف ایرانی اختصاص یابد، و افزود که متون مبادله‌شده در نهایت بخشی از سوابق تاریخی خواهند شد.

مقام ایرانی تأکید کرد که ارسال این پیام به ونس، پس از آن صورت گرفت که تلاش‌های قبلی تهران برای مطرح کردن نگرانی‌های خود درباره ویتکاف و کوشنر با کاخ سفید بی‌نتیجه مانده بود؛ چراکه پیام‌هایی که از طریق میانجی‌گران ارسال می‌شوند، به‌طور کامل در اختیار کل تیم آمریکا از جمله کوشنر قرار می‌گیرد، در حالی که کوشنر یک شهروند عادی و بدون نقش رسمی دولتی است.

این مقام گفتە است کە ما داده‌ها و ارزیابی‌ها را از طریق یک کانال انحصاری به آقای ونس منتقل کردیم و تأکید کرد که مذاکره‌کنندگان ایرانی به ونس گفته‌اند که ویتکاف و کوشنر از فرآیند دیپلماتیک سوءاستفاده کرده و فضای کلی مذاکرات را به‌طور مؤثر مختل می‌کنند.

دراپ‌سایت نیوز نتوانسته است به‌طور مستقل تأیید نماید که واسطه، این پیام را واقعاً به ونس تحویل داده است، هرچند مقام ایرانی گفت تهران اطمینان دارد که ونس آن را دریافت کرده است.

در پاسخ به درخواست اظهارنظر دراپ‌سایت نیوز از دفتر معاون رئیس‌جمهور، یک مقام آمریکایی ادعای ایران را رد کرد و گفت: پیامی با این ماهیت هرگز به معاون رئیس‌جمهور یا تیم او منتقل نشده است و هرگونه اشاره به اینکه دیگر اعضای تیم مذاکره‌کننده رئیس‌جمهور با انگیزه‌ای غیر از خدمت به رئیس‌جمهور عمل می‌کنند را نادرست خواند. کوشنر و ویتکاف نیز به درخواست برای اظهارنظر پاسخی ندادند.

در این بارە، سخنگوی کاخ سفید، آنا کلی، ضمن تکذیب ادعای ایران، به‌شدت از دراپ‌سایت نیوز انتقاد کرد و گفت:

هیچ پیامی از این دست هرگز به ایالات متحده منتقل نشده است. متأسفانه گزارشگران دراپ‌سایت نیوز آنقدر از نفرت نسبت به آمریکا پر شده‌اند و آنقدر احترامی برای خود قائل نیستند که به تبلیغ‌کنندگان تمام‌وقت رژیم ایران تبدیل شده‌اند.

مقام ایرانی با اشاره به مذاکرات دیپلماتیک در عمان (۶ فوریه) و سوئیس (۲۶ فوریه) پیش از شروع جنگ در ۲۸ فوریه، گفت که برای ایران کاملاً روشن شده بود که این شخص [ویتکاف] هیچ ارتباطی با دیپلماسی یا پیشبرد واقعی مذاکرات ندارد.

به گفته وی، ویتکاف مواضع ایران را در طیفی از مسائل، از جمله شرایطی که تهران برای سرنوشت اورانیوم غنی‌شده خود آماده ارائه به آمریکا بود، به‌طور کامل تحریف کرده و برداشت‌های اشتباه از مذاکرات به ترامپ منتقل شده است.

این مقام افزود که در مذاکرات عمان و سوئیس پیش از جنگ، ویتکاف و کوشنر بدون هیچ کارشناس موضوعی یا کارشناس هسته‌ای حاضر شده و نسبت به جنبه‌های فنی مذاکره درباره مسئله هسته‌ای بی‌اطلاع بوده‌اند.

به گفته وی، هنگامی که مذاکره‌کنندگان ایرانی طرحی از موجودی اورانیوم غنی‌شده خود ارائه کردند، ویتکاف بعداً افشای این موجودی را تهدیدی برای ساخت سلاح هسته‌ای معرفی کرد. ویتکاف در شبکه فاکس نیوز در ۳ مارس گفت:

مذاکره‌کنندگان ایرانی مستقیماً به ما گفتند که ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد در اختیار دارند و می‌دانند که این میزان می‌تواند ۱۱ بمب هسته‌ای تولید کند، و این آغاز موضع مذاکراتی آنها بود.

این مقام ایرانی تأکید کرد که ایران ساده‌اندیش نیست که باور کند ونس می‌تواند مواضع ترامپ را تغییر دهد، اما ارزیابی کرده که معاون رئیس‌جمهور نگاهی معتدل‌تر، حرفه‌ای‌تر و واقع‌بینانه‌تر به مذاکرات دارد و افزود که ارسال این پیام دقیق به ونس با تأیید کامل تیم مذاکره‌کننده انجام شد.

یک منبع نزدیک به ونس نیز تأیید کرد که معاون رئیس‌جمهور به دنبال یافتن شرکای مذاکره‌ای در طرف ایرانی است؛ او گفت:

جی‌دی در حال انجام کاری است که در دیپلماسی باید انجام داد، یعنی پیدا کردن افرادی در طرف دیگر که تمایل بیشتری به گفت‌وگو دارند.

مقام ایرانی اما گفت، میانجی‌گران به ایران گفته‌اند که ترامپ عمدتاً تحت تأثیر احساسات روزمره خود درباره نحوه انعکاس جنگ یا آتش‌بس هدایت می‌شود، در حالی که ونس نماینده منافع بلندمدت دولت آمریکا است و میانجی‌گران بین مواضع ترامپ و ونس تمایز قائل می‌شوند.

با این حال، مقام ایرانی همچنین اعلام کرد که اظهارات ترامپ در جریان مذاکرات ونس با هیات ایرانی در پاکستان و سوئیس، به‌وضوح برای تضعیف جایگاه ونس در مذاکرات طراحی شده بود.

به عنوان نمونه، هنگامی که ترامپ در شبکه فاکس نیوز تهدید کرد که اگر ایران تنگه هرمز را دوباره ببندد، «کشوری نخواهید داشت، حتی به کشور لعنتی خودتان هم برنخواهید گشت»، هیات ایرانی در پاسخ، مذاکرات را ترک کرد.

رابرت مالی، مقام پیشین امور خاورمیانه در دولت‌های باراک اوباما و جو بایدن و مذاکره‌کننده ارشد آمریکا در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵، تلاش ایران برای برقراری ارتباط مستقیم با ونس را از نظر استراتژیک منطقی ارزیابی کرده است. مالی به دراپ‌سایت نیوز گفت:

برقراری یک کانال جداگانه با معاون رئیس‌جمهور ونس برای ایران کاملاً منطقی است. او ارشدترین مقام آمریکایی است که تاکنون با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کرده است؛ او به داشتن دیدگاهی شک‌آمیز نسبت به جنگ شهرت دارد؛ یک موفقیت دیپلماتیک با تهران جایگاه سیاسی او را تقویت خواهد کرد؛ و او بسیار قابل‌اعتمادتر از هر یک از گزینه‌های موجود، یعنی کوشنر و ویتکاف، است.

با این حال، مالی هشدار داده است که حتی ونس نیز قدرت کافی برای تضمین توافق را ندارد.

آینده هرگونه توافق بین ایران و آمریکا به‌شدت در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. ترامپ در ۱۰ ژوئیه به‌طور رسمی به کنگره اعلام کرد که آمریکا درگیر عملیات رزمی علیه ایران است و آتش‌بس را مرده اعلام کرده، هرچند همزمان گفت که مذاکرات دیپلماتیک ادامه خواهد یافت.

از دیدگاه ایران، این الگویی آشنا از سوی آمریکا است: ساخت سرابی از مذاکرات در میانەی حملات.

مقام ایرانی هشدار داده است که در شرایط کنونی، طرف آمریکایی باید درک خود از اوضاع میدان را بازنگری کند. به نظر می‌رسد آنها مصمم هستند شانس خود را برای استفاده از زور در رابطه با تنگه هرمز بیازمایند. دیدگاه ما این است که وقتی آنها دوباره در تنگه هرمز شکست بخورند، تقریباً مطمئناً به میز مذاکره بازخواهند گشت. اما تا آن زمان، مذاکرات قطعاً به سادگی گذشته برای آنها نخواهد بود.