واکنش کشورهای عرب منطقه به آتشبس ایران و آمریکا
- 10 hours ago
- 3 min read
پس از اعلام آتشبس دو هفتهای میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران، کشورهای عرب منطقه با استقبال محتاطانه از این تحول، بر ضرورت کاهش تنش و تضمین امنیت منطقهای تأکید کردند. این آتشبس که بهگزارش رسانههای بینالمللی با هدف توقف درگیریها و کاهش فشار بر مسیرهای حیاتی انرژی از جمله تنگه هرمز حاصل شده، در حالی برقرار شده که تداوم حملات و بیثباتی میدانی، تردیدهایی جدی درباره پایداری آن ایجاد کرده است.
واکنش کشورهای عرب، بهویژه اعضای شورای همکاری کشورهای خلیج، ترکیبی از حمایت مشروط از توقف درگیریها و تأکید بر نگرانیهای امنیتی بلندمدت بوده است.
این کشورها پیشتر در بیانیهای مشترک، حملات ایران و گروههای همسو با آن به خاک کشورهای منطقه را محکوم کرده و این اقدامات را تهدیدی مستقیم علیه ثبات منطقه دانسته بودند.
در این میان، عربستان سعودی بهعنوان بازیگر محوری، ضمن استقبال از کاهش تنش، بر لزوم ایجاد سازوکارهای الزامآور برای مهار توان موشکی و فعالیتهای منطقهای ایران تأکید کرده است.
ریاض پیشتر در واکنش به حملات ایران به زیرساختهای انرژی و اهداف منطقهای، این اقدامات را تجاوز آشکار خوانده و بر آمادگی برای حمایت از اقدامات بازدارنده تأکید کرده بود.
همزمان، حملات اخیر به تاسیسات صنعتی در شرق عربستان، که بهگزارش رویترز با موشک و پهپاد انجام شده، نگرانیهای امنیتی این کشور را تشدید کرده و اهمیت دستیابی به توافقی پایدار را برجستهتر ساخته است.
بحرین نیز، بهعنوان میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، ضمن استقبال محتاطانه از آتشبس، آن را گامی مثبت برای کاهش تنشهای منطقهای توصیف کرده و بر ضرورت پایبندی همه طرفها به مفاد آن تاکید کرده است.
با این حال، مقامات این کشور همزمان هشدار دادهاند که تداوم تهدیدهای ایران علیه امنیت دریایی و زیرساختهای منطقهای میتواند پایداری این آتشبس را با چالش مواجه کند؛ موضوعی که وزیر خارجه بحرین نیز در مجامع بینالمللی بر آن تاکید کرده است.
در سایر کشورهای خلیجفارس، امارات متحده عربی و قطر ضمن استقبال محتاطانه از آتشبس، بر ضرورت بازگشت به مسیر دیپلماسی تأکید کردهاند، اما همزمان نسبت به ناکافی بودن یک توافق موقت هشدار دادهاند.
تحلیلهای منطقهای نشان میدهد این کشورها نگران آن هستند که آتشبس بدون پرداختن به ریشههای تنش، صرفاً به وقفهای کوتاه در چرخه درگیری تبدیل شود.
کویت و عمان نیز با حفظ نقش سنتی خود در میانجیگری، بر تداوم گفتوگوها تأکید کردهاند. عمان بهویژه بهعنوان کانال ارتباطی میان تهران و واشینگتن شناخته میشود و انتظار میرود در مراحل بعدی مذاکرات نقش تسهیلگر ایفا کند، در حالی که کویت بر ضرورت اجتناب از تشدید تنش و حفظ ثبات منطقهای تأکید دارد.
فراتر از شورای همکاری، برخی کشورهای عربی دیگر نیز مواضع مشابهی اتخاذ کردهاند. اردن در کنار کشورهای خلیج، حملات ایران را محکوم کرده و خواستار توقف فوری درگیریها شده است، در حالی که مقامات منطقهای هشدار دادهاند ادامه جنگ میتواند تهدیدی وجودی برای امنیت خاورمیانه باشد.
در سطح کلان، تجربه هفتههای اخیر، شامل حملات گسترده موشکی و پهپادی به اهدافی در عربستان، بحرین، امارات و سایر کشورها، باعث شده کشورهای عرب بر ضرورت دستیابی به توافقی فراتر از یک آتشبس موقت تاکید کنند.
این کشورها بهطور فزایندهای به این جمعبندی رسیدهاند که بدون مهار ساختاری توان نظامی و شبکههای منطقهای ایران، هرگونه کاهش تنش ناپایدار خواهد بود.
در مجموع، واکنش کشورهای عرب نشان میدهد که آتشبس میان ایران و آمریکا اگرچه بهعنوان گامی مثبت برای کاهش فوری تنشها تلقی میشود، اما از نظر آنها کافی نیست.
این کشورها خواهان ترتیباتی جامعتر هستند که علاوه بر توقف درگیریها، امنیت مسیرهای انرژی، ثبات منطقهای و موازنه قوا را بهطور پایدار تضمین کند؛ در غیر این صورت، آتشبس کنونی صرفاً یک وقفه تاکتیکی در یک بحران ساختاری ارزیابی خواهد شد.
