Search this site

در روزهای اخیر، غزه بار دیگر صحنه تحولات سرنوشت‌سازی بوده است که هم‌زمان ابعاد نظامی و انسانی بحران را برجسته کرده‌اند. دو رویداد مهم کمین سنگین نیروهای حماس علیه ارتش اسرائیل در محله الزیتون و اعلام رسمی شهر غزه به‌عنوان «منطقه جنگی»، نقطه عطفی تازه در جنگی طولانی و فرسایشی ایجاد کرده است. بر اساس گزارش رسانه‌های عبری ، شامگاه جمعه نیروهای ارتش اسرائیل در جریان عملیاتی در شرق غزه وارد تله‌ای از پیش طراحی‌شده توسط حماس شدند. این حادثه به‌سرعت به‌عنوان یکی از دشوارترین رویدادهای امنیتی اسرائیل از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ توصیف شد. به گفته منابع اسرائیلی، نیروهای حماس با استفاده از تجهیزات دید در شب، شناسایی دقیق مسیر حرکت نیروهای اسرائیلی و اجرای تاکتیک‌های هماهنگ توانستند یگان مهاجم را غافلگیر کنند. نتیجه این حمله مرگبار، کشته شدن یک نظامی اسرائیلی، زخمی شدن دست‌کم یازده نفر و مفقود شدن چهار سرباز دیگر بود که گمان می‌رود به اسارت حماس درآمده باشند. همین احتمال باعث شد ارتش اسرائیل پروتکل جنجالی «هانیبال» را فعال کند؛ دستورالعملی که اجازە میدهد برای جلوگیری از اسارت یک سرباز می‌توان از هر نوع نیروی مرگباری، حتی اگر جان همان سرباز را هم به خطر بیندازد استفادە کنند. به‌دنبال این رویداد، ارتش واحدهای کمکی را به منطقه اعزام کرد، اما برخی منابع تأیید کرده‌اند که بخشی از نیروهای اسرائیلی ناگزیر از عقب‌نشینی از محله الزیتون شدند. این رخداد بار دیگر نشان داد که باوجود ماه‌ها عملیات زمینی و هوایی، توان حماس در جنگ شهری و استفاده از تاکتیک‌های غافلگیرکننده همچنان حفظ شده است. اعلام غزه به‌عنوان منطقه جنگی ارتش اسرائیل دیروز ٢٩ اوت، ٧ شهریور، با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد  که شهر غزه از این پس منطقه جنگی محسوب می‌شود. این تصمیم بدان معناست که دیگر هیچ‌گونه وقفه تاکتیکی یا آتش‌بس محدود برای انتقال کمک‌های بشردوستانه در این شهر اعمال نخواهد شد. در این رابطە سخنگوی ارتش تصریح کرد که تصمیم مذکور بر اساس ارزیابی‌های امنیتی و دستورات مستقیم رهبران سیاسی اتخاذ شده است. این تحول در عمل نشانه‌ای از آغاز مرحله تازه‌ای از عملیات زمینی است. ارتش دفاعی اسرائیل IDF تأیید کرده است که نیروهایش در اطراف غزه مستقر و ورود به محله‌های شمالی و شرقی آغاز شده است. هم‌زمان، منابع میدانی به رسانه‌های عربی گزارش داده‌اند که ستون‌های تانک و خودروهای زرهی با پشتیبانی توپخانه و نیروی هوایی به سمت ورودی‌های محله الصفطاوی در شمال غزه حرکت کرده‌اند. مناطق شمالی به‌ویژه جبالیا نیز به‌شدت هدف گلوله‌باران قرار گرفته است. به نوشته رویترز ، این تصمیم موجب توقف وقفه‌های محدودی شد که تا پیش از این امکان رساندن مقدار اندکی غذا و دارو به داخل شهر را فراهم می‌کرد. ارتش اسرائیل هم‌زمان مدعی است که عملیات نظامی با تلاش برای پشتیبانی از فعالیت‌های بشردوستانه در سایر بخش‌های نوار غزه ادامه پیدا خواهد کرد که با تردید نهادهای امدادی و سازمان‌های بین‌المللی روبه‌رو شده است. پیامدهای انسانی: فاجعه بی‌سابقه اعلام غزه به‌عنوان منطقه جنگی در حالی صورت گرفت که بحران انسانی به نقطه‌ای بی‌سابقه رسیده است. وزارت بهداشت غزه گزارش داده است که از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۶۳هزار فلسطینی کشته شده‌اند. افزون بر این، صدها نفر دیگر در ماه‌های اخیر به دلیل گرسنگی و سوءتغذیه جان باخته‌اند. سازمان‌های بین‌المللی بارها هشدار داده‌اند که گرسنگی و فروپاشی زیرساخت‌های بهداشتی در حال تبدیل شدن به مهم‌ترین عامل مرگ غیرمستقیم در این منطقه است. به گزارش گاردین ، پایان آتش‌بس‌های موضعی عملاً جریان اندک مواد غذایی و دارویی به شهر غزه را قطع کرده است. این امر خطر شیوع بیماری‌های واگیردار و افزایش مرگ‌ومیر ناشی از کمبود دارو را تشدید کرده است. در همین حال، بیش از ۵۰۰ کارمند بخش حقوق بشر سازمان ملل متحد از کمیساریای عالی حقوق بشر خواسته‌اند که اقدامات اسرائیل در غزه را رسماً نسل‌کشی طبقه‌بندی کند. کمین الزیتون و اعلام رسمی غزه به‌عنوان منطقه جنگی، هر دو نشان‌دهنده مرحله تازه‌ای از جنگ‌اند که ابعاد میدانی و انسانی آن درهم‌تنیده‌اند. از یک سو، توان حماس در ایجاد کمین‌های پیچیده نشان می‌دهد که حتی پس از ماه‌ها عملیات، اسرائیل نتوانسته ظرفیت رزمی این گروه را به‌طور کامل مهار کند. از سوی دیگر، تصمیم به محاصره کامل غزه و قطع آتش‌بس‌های محدود، شرایط انسانی را به نقطه‌ای بحرانی سوق داده است. این دو روند در کنار هم تصویری روشن را از شدت گرفتن نبردهای خیابانی و هم‌زمان فروپاشی شرایط زیستی میلیون‌ها غیرنظامی ارائە می دهند. در چنین فضایی، امکان شکل‌گیری هرگونه روند سیاسی یا دیپلماتیک به‌شدت کاهش یافته و بحران فلسطین بیش از هر زمان دیگر در وضعیت انسداد کامل قرار گرفته است.

کاوه فاتحی بوزارسلان تنگناهای سیاسی ترکیه و بحران‌های منطقە را در پیوند با مسئلە کُرد ترسیم می‌کند. بە باور او، انکار و پذیرش ضمنی دولت ترکیه فضای سیاسی متناقضی آفریدە است. کردها با وجود سرکوب، خودآگاهی ملی و فرهنگی بیشتری را کسب کردە و آیندە جنبش در سیاست و جامعە مدنی رقم خواهد خورد. اوجالان پایان مبارزە مسلحانە را مطرح کرد. بوزارسلان هشدار می‌دهد بدون حل مسئلە کُرد، دموکراسی در ترکیه ناممکن است و آیندە روژاوا تعیین‌کنندە خواهد بود. حمید بوز ارسلان، تاریخ‌دان و کارشناس خاورمیانه در مدرسه مطالعات عالی پاریس (EHESS)، معتقد است که «قلب کردستان امروز در روژاوا می‌تپد». او در گفت‌وگو با مرکز مطالعات کُردی، تصویری روشن از تنگناهای سیاسی در ترکیه، بحران‌های منطقه و چشم‌انداز آینده جنبش کرد ترسیم می‌کند. بوزارسلان که سال‌ها درباره خشونت سیاسی دولتی، مسئله کُرد و تحولات ترکیه قلم زده است، بار دیگر بر این نکته تأکید می‌کند که مسئلهٔ کرد تنها موضوعی درون‌ماندگار نیست، بلکه به مسئله‌ای در خاورمیانه‌ تبدیل شده است که هم به سیاست داخلی کشورهای حاکم بر آنها گره خورده و هم به معادلات ژئوپلیتیک بین‌المللی. بوزارسلان روند اخیر در ترکیه را «پویایی بدون صلح» می‌نامد. او توضیح می‌دهد که دولت ترکیه با پذیرش گفت‌وگو با عبدالله اوجالان و همچنین با پ.ک.ک، ناگزیر موجودیت مسئلهٔ کرد را پذیرفته است. از نگاە بوزارسلان: این تغییر مهمی است، چراکه دهه‌ها انکار، اصلی‌ترین سیاست دولت‌های ترکیه بود. بااین‌حال، واژگانی چون «تروریسم» و «دست‌های خارجی» همچنان بر گفتمان رسمی سایه افکنده و مانع از شکل‌گیری گفت‌وگویی واقعی می‌شود. به باور او، این تضاد میان «پذیرش ضمنی» و «انکار علنی» همان چیزی است که فضای سیاسی امروز ترکیه را متناقض کرده است. او می‌گوید جامعهٔ کرد طی دهه‌های اخیر نه‌تنها دچار فروپاشی نگشتە است، بلکه آگاهی ملی آن (جامعه کردستان) تقویت شده است. فشارها، مهاجرت اجباری و سرکوب‌ها نتوانستند این جامعه را متلاشی کنند. برعکس، کردها در عرصه سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خودآگاهی بیشتری یافته‌اند. بوزارسلان تأکید می‌کند که دو راه پیش روی دولت ترکیه است: یا باید فشارها را بیش از پیش افزایش دهد، که هزینه‌های سنگینی خواهد داشت، یا در پی راه‌حلی سیاسی برآید. بااین‌حال، او می‌گوید نشانه‌های آشکار همچنان از تداوم سیاست انکار خبر می‌دهند. نگاه بوزارسلان به احزاب ترکیه چندان امیدوارانه نیست. او می‌گوید حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) ناچار به قبول و پذیرش وجود مسئلهٔ کرد شده است، اما هنوز به گذشتهٔ سرکوبگر خود علیه کردها نپرداخته است. میراث خونین شورش‌های سرکوب‌شده و روایت ملی‌گرای افراطی، همچنان بر دوش CHP سنگینی می‌کند. حزب عدالت و توسعه (AKP) نیز، به باور او، پایگاه جدی خود در میان کردها را از دست داده است. این حزب زمانی در آغاز دههٔ ۲۰۰۰ با شعار اصلاحات و پیوستن به اتحادیهٔ اروپا، امیدهای بزرگی را در میان کردها زنده کرده بود؛ اما با گذشت زمان این سرمایهٔ اجتماعی از بین رفتە است. حزب حرکت ملی (MHP) که سابقه‌ای آشکار در کردستیزی دارد، به شکلی پارادوکسیکال آغازگر روند اخیر بود، اما نه از سر پذیرش مسئله، بلکه برای مهار آن. احزاب کوچک ملی‌گرا هم توان چندانی در تغییر معادلات ندارند. به باور بوزارسلان، تنها در صورتی که چپ ترکیه و کردها به اتحاد برسند، می‌توان بە گشایش روزنه‌ای تازه امیدوار بود. بااین‌حال، او تأکید می‌کند: چپ ترکیه در حال حاضر پراکنده و دچار رکود سیاسی است؛ میراثی از دهه‌ها سرکوب و انشعاب که مانع از ایفای نقش تاریخی آن [چپ ترکیه] شده است. این تصویر، چشم‌انداز ترکیه را بیش از پیش تیره و مبهم می‌سازد. در چنین فضایی، پیام ۲۷ فوریه عبدالله اوجالان معنای تازه‌ای می‌یابد. اوجالان در بیانیه خود نه از تسلیم، بلکه از پایان دوران مبارزۀ مسلحانه سخن گفت. به باور بوزارسلان، این اعلامیه نشانگر دگرگونی درونِ جامعهٔ کرد است. خشونت انقلابیِ که در دههٔ ۷۰ میلادی در جهان دارای مشروعیت بود، امروز دیگر جایگاهی ندارد. جامعهٔ کردستان تغییر کرده است تا جاییکە بیش از ۸۰ درصد آن شهرنشین‌اند، طبقهٔ متوسط در حال گسترش است و فضاهای فرهنگی به میدان اصلی بیان هویت بدل شده‌اند. ادبیات کردی بیش از گذشته شکوفا شده، موسیقی و سینما توانسته‌اند مرزهای جغرافیایی را بنوردند و هویتی تازه بسازند. بوزارسلان می‌گوید: کردها دیگر نمی‌توانند با ارجاع صرف به گذشته، مبارزۀ خود را تداوم ببخشند.» این تحول نشان می‌دهد که آیندهٔ جنبش کردی بیش از آنکه در میدان جنگ باشد، در عرصهٔ سیاست، فرهنگ و جامعهٔ مدنی رقم خواهد خورد. بیانیهٔ اوجالان همچنین بار دیگر مسئلۀ کرد را به‌عنوان شرطی اساسی برای دموکراسی ترکیه معرفی کرد؛ گویی او درصدد است بگوید بدون حل این مسئله، هیچ گفت‌وگویی دربارهٔ دموکراسی در ترکیه واقعی نخواهد بود. اما فراتر از مرزهای ترکیه، بوزارسلان بر این باور است که مسئلهٔ اصلی امروز روژاوا است. او می‌گوید تضمین موجودیت و جایگاه سیاسی شمال و شرق سوریه مهم‌ترین اولویت است. منطقه‌ای که در آغاز به‌عنوان پروژه‌ای کردی مطرح شد، اکنون بیش از سی درصد خاک سوریه را در بر گرفته و به مأمنی برای گروه‌های اتنیکی و مذهبی گوناگون شده است. پرسش اصلی این است که آیا روژاوا به شکلی از خودمختاری دست خواهد یافت و اگر چنین شود، چه نوع ساختاری برای همزیستی گروه‌ها شکل خواهد گرفت. بوزارسلان هشدار می‌دهد که تهدیدات ترکیه و محاسبات حکومت دمشق همچنان آیندهٔ روژاوا را در ابهام و تیرگی قرار داده است. آنکارا بارها با عملیات نظامی شمال و شرق سوریه را هدف قرار دادە و درصدد ایجاد یک منطقە حائل برآمدە است. دمشق نیز با وجود مذاکرات پراکنده، حاضر به پذیرش خودگردانی واقعی نیست. بوزارسلان در این گفتگو بر یک نکته کلیدی تأکید می‌کند: در جهان امروز، قلب کردستان در روژاوا می‌تپد. اگر این موجودیت تضمین شود، شاید بتوان راهی برای دموکراتیزه شدن ترکیه و کاهش خشونت در خاورمیانه یافت. اما فعلاً منطقه در مسیری تاریک و نامطمئن حرکت می‌کند. بوزارسلان در تحلیل موقعیت منطقه‌ای ترکیه، تصویری تیره اما واقع‌گرایانه ارائه می‌دهد. او بر این باور است که سیاست خارجی آنکارا بیش از آنکه مبتنی بر یک استراتژی بلندمدت باشد، به واکنش‌های تاکتیکی و مقطعی شبیه است. ترکیه در قفقاز پس از جنگ دوم قره‌باغ تلاش کرد نقشی تعیین‌کننده را ایفا کند، حضور و وزن آنکارا روزبەروز کمتر می‌شود. در عراق، عملیات‌های نظامی ترکیه به بهانه مبارزه با پ.ک.ک، نه تنها با مخالفت دولت بغداد مواجه شد، بلکه حتی در میان بخشی از نیروهای کُرد نیز تنش ایجاد کرد. در کشورهای منطقە خلیج نیز روابطی که با قطر و سپس با عربستان و امارات از سر گرفته شد، هیچ‌گاه به سرمایه‌گذاری‌های وعده‌داده‌شده منجر نشد؛ بحران اقتصادی داخلی، جذابیت ترکیه را برای این کشورها از میان برد. در شرق مدیترانه، تنش‌های مداوم با یونان و قبرس بار سنگینی بر دیپلماسی و اقتصاد گذاشت و ترکیه را در انزوای بیشتر فرو برد. روابط با اسرائیل، به‌ویژه پس از جنگ غزه، تقریباً فروپاشیده است. در همین‌جا بوزارسلان اصطلاح مهمی به کار می‌برد: اسرائیل امروز به یک «دولت جنگ» بدل شده است؛ دولتی که دموکراسی‌اش فرسوده و منطق خشونت در آن نهادینه شده است. او هشدار می‌دهد که اگر ترکیه نتواند مسئله کرد را حل کند و از نگاه امنیتی صرف عبور نکند، خود نیز در خطر آن است که به «دولت جنگ» تبدیل شود؛ کشوری که سیاست داخلی و خارجی‌اش نه بر اساس گفت‌وگو، بلکه بر اساس بازتولید دائم خشونت تعریف می‌شود. به باور بوزارسلان، کشوری که بحران‌های درونی خود را مدیریت نکند، محکوم به شکست در عرصه منطقه‌ای خواهد بود، همان‌گونه که ترکیه امروز در قفقاز، عراق، خلیج و مدیترانه شاهد آن است. او یادآور می‌شود که سایۀ تاریخی «میثاق ملی» هنوز در سیاست امروز ترکیه دیده می‌شود. به گفتۀ بوزارسلان، این سوگند در سال ۱۹۲۰ در مجلس استانبول تصویب شد و ادعا می‌کرد سرزمین‌هایی که تا نوامبر ۱۹۱۸ تحت اداره عثمانی بودند، از جمله حلب، عراق، کردستان و بخش‌هایی از روژاوا، باید دوباره به ترکیه بازگردند. هرچند این مجلس منحل شد و معاهدۀ لوزان موجودیت کنونی ترکیه را تثبیت کرد، اما بازخوانی این سوگند بیشتر در سطح گفتمان باقی مانده است. او می‌افزاید که چنین بازگشتی به گذشته حامل نوعی اندیشه انتقام‌جویانه است: این تصور که جنگ جهانی اول هنوز پایان نیافته و باید انتقام تاریخ گرفته شود. بااین‌حال، تحقق عملی چنین خواسته‌هایی در جهان امروز، با حضور قدرت‌هایی چون آمریکا، اسرائیل و ایران، بسیار نامعلوم و پرهزینه خواهد بود و باید آن را صرفاً در سطح شعار و خطابه سیاسی در نظر گرفت. سخنان او نشان می‌دهد که مسئله کرد، بیش از هر زمان دیگری، به مسئله‌ای منطقه‌ای و بین‌المللی بدل شده است. آینده ترکیه، سوریه و حتی معادلات خاورمیانه، به شکلی جدایی‌ناپذیر با سرنوشت کردها گره خورده است. آنچه امروز در روژاوا رخ می‌دهد، صرفاً نزاعی محلی نیست؛ بلکه انعکاس پرسشی بزرگ‌تر است: آیا خاورمیانه می‌تواند از چرخه خشونت و انکار خارج شود و به سمت دموکراسی و همزیستی حرکت کند؟ پاسخ این پرسش هنوز روشن نیست، اما همان‌طور که بوزارسلان می‌گوید، نشانه‌ها چندان امیدوارکننده نیستند. در نهایت، پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا ترکیه و منطقه توانایی پذیرش واقعیت کردها را دارند یا نه؟

همزمان با خاتمە کنفرانس هفت روزە مسئولیت اسلامی و انسانی غزه در استانبول، کە با حضور بیش از ۱۵۰ شخصیت اسلامی از ۵۰ کشور جهان اسلام، ترکیە از مسدود کردن مسیر هوایی خود بر وی هواپیماهای اسرائیل و قطع مراودات بازرگانی با این کشور خبر داد. روز گذشتە با صدور بیانیه‌ای در مسجد ایاصوفیه کنفرانس هفت روزە مسئولیت اسلامی و انسانی غزه به پایان رسید. این نشست که با همکاری اتحادیه جهانی علمای مسلمان و بنیاد علمای اسلام ترکیه برگزار شدە بود، با تاکید بر ضرورت حمایت از مردم فلسطین، مقابله با نسل‌کشی و تشکیل ائتلاف اسلامی-انسانی بیانیە خود را صادر کرد. در اینبارە، علی ارباش، رئیس امور دینی ترکیه، در سخنرانی خود ضمن محکوم کردن آنچە کە او آن را نسل‌کشی اسرائیل در غزه می‌خواند، تأکید کرد که بی‌تفاوتی نسبت به ظلم حرام است و ادامه تحریم کالاهای اسرائیلی وظیفه هر فرد مسلمان است. در همین بارە، نصرالله حاجی‌مفتوغلو، رئیس بنیاد علمای اسلام، بیانیه ٩ مادەای پایانی کنفرانس را قرائت کرد که بر حق مردم فلسطین برای مقاومت مشروع، ضرورت باز شدن فوری گذرگاه‌ها و حمایت پایدار مالی و قانونی از غزه تأکید داشت. همچنین شرکت کنندگان در این بیانیە از تمامی کشورها، به ویژه کشورهای اسلامی خواستند تا هرگونه رابطه سیاسی، اقتصادی و نظامی با اسرائیل و حامیان آن را فوراً قطع کنند. از سوی دیگر، خرید محصولات شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از اسرائیل حمایت می‌کنند، از نظر شرعی حرام اعلام شد. در خاتمە افراد مدعو بە این کنفرانس با رئیس‌جمهور رجب طیب اردوغان دیدار کردند. محور این دیدار نیز گفتگو در رابطە با مسائل جهان اسلام، همبستگی امت اسلامی و حمایت از مردم فلسطین بود.

امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، هشدار داد که در صورت امتناع ولادیمیر پوتین از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تا روز دوشنبه، این اقدام نشانه‌ای از فریب خوردن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده خواهد بود. در جریان نشست مشترک امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در جنوب فرانسه ماکرون اظهار داشت که فشارها بر کرملین برای پاسخ مثبت به ابتکار دیپلماتیک ترامپ شدت گرفته است. اگر این دیدار تا دوشنبه، مهلتی که رئیس‌جمهور ترامپ تعیین کرده است، رخ ندهد، به این معناست که پوتین بار دیگر رئیس‌جمهور آمریکا را بازی داده است. زلنسکی نیز در این بارە تأکید کرد که روز دوشنبه پایان مهلت دو هفته‌ای خواهد بود که ترامپ به پوتین داده بود. در این بارە ز زلنسکی اما تأکید کرد که مهلت تعیین‌شده رو به پایان است و گفت: «دوشنبه پایان مهلت دو هفتەای ما همه را به یاد خواهیم آورد. ماکرون تصریح کرد که صلح پایدار تنها در صورتی تحقق خواهد یافت که اوکراین تضمین‌های امنیتی معتبر را دریافت کند. او ابراز امیدواری کرد که کرملین به تعهد پیشین خود برای نشستی دو یا سه‌جانبه عمل کند، اما افزود که او و مرتس آماده‌اند بار دیگر با ترامپ تماس گرفته و مواضع هماهنگ اروپا و آمریکا را مرور کنند. جنگ اوکراین، که با تهاجم روسیه در سال ۲۰۲۲ آغاز شد، پس از ورود ترامپ به دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش وارد مرحله‌ای حساس شده است. ابتکار او برای بازگرداندن مسکو به میز مذاکره با مقاومت روبه‌رو گشتە و ماکرون هشدار داد که اگر پوتین حاضر به دیدار با زلنسکی نشود، اروپا به دنبال تحریم‌های جدید خواهد رفت. او گفت: اگر چنین نشستی صورت نگیرد، ما فشارهای اولیه و ثانویه را افزایش خواهیم داد تا کرملین وادار به عقب‌نشینی شود. ماکرون همچنین به سخنان پیشین خود که پوتین را «غولی بر دروازه‌های اروپا» توصیف کرده بود اشاره کرد و افزود که سیاست روسیه چیزی جز تحمیل مرزهای تازه با زور نیست. مرتس نیز با بیان اینکه جنگ ممکن است «ماه‌های بسیار بیشتری» ادامه یابد، گفت از نظر او پوتین «هیچ تمایلی» به دیدار با زلنسکی ندارد. دفاع واشنگتن از ترامپ اظهارات ماکرون با واکنش سریع کاخ سفید همراه شد. استفن میلر، معاون دفتر ریاست‌جمهوری ترامپ، در جمع خبرنگاران گفت: «چنین سؤال مضحکی! رئیس‌جمهور ترامپ در هفت ماه، هفت توافق صلح به دست آورده است.» او افزود: هیچ رئیس‌جمهوری در تاریخ به اندازه او برای پیشبرد صلح تلاش نکرده است.» میلر تأکید کرد که ترامپ با پشتکار به دنبال پایان دادن به جنگ اوکراین است. در عین حال، ترامپ هشدار داده بود که در صورت خودداری پوتین از گفت‌وگو با زلنسکی، «پیامدهایی» در انتظار روسیه خواهد بود. رهبران آمریکا، اوکراین و اروپا قرار است هفته آینده در نیویورک دیدار کنند که هدف آن ایجاد شتاب در روند صلح عنوان شده است. با این حال، زلنسکی از ادامه حملات موشکی و پهپادی روسیه به مناطق غیرنظامی ابراز ناامیدی کرد. آندری یرماک، رئیس دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین، در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، گفت پوتین هیچ نشانه‌ای از تمایل به صلح از خود نشان نداده است. در مسکو، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که پوتین احتمال برگزاری نشست را رد نمی‌کند، اما تأکید کرد که چنین دیداری بدون آماده‌سازی کارشناسی بی‌ثمر خواهد بود. قرار است پوتین روز یکشنبه در نشستی در چین حضور یابد که ایران و کره شمالی نیز در آن شرکت خواهند کرد؛ کشورهایی که در طول جنگ به روسیه یاری رسانده‌اند. چند روز بعد، رهبران جهان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گرد هم می‌آیند و انتظار می‌رود جنگ اوکراین در مرکز گفت‌وگوها قرار گیرد. با این حال، تحلیلگران بر این باورند کە جنگ روسیە و اوکراین، صرفاً جنگ داخلی اوکراین نیست و ابعاد بین‌المللی و ژئوپلیتیک گسترده‌ای دارد. مسکو با واکنش منسبت بە نزدیک شدن ناتو بە مرزهایش، در صدد دادن پاسخی تهاجمی به آن است. در همین راستا، موضع رسمی کرملین نشان می‌دهد که بدون عقب‌نشینی ناتو، احتمال ادامه تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه همچنان بالاست.

سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان قرار است امروز ٢٨ اوت روند بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را در شورای امنیت را کلید بزنند. دو دیپلمات اروپایی در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز تأیید کردند که تصمیم مذکور پس از آن گرفته شد که تلاش‌های دیپلماتیک اخیر برای احیای توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ بی‌نتیجه ماند. مذاکرات تروئیکای اروپایی با نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در روز سه‌شنبه قرار بود مفری را برای پیشبرد دیپلماسی فراهم کند تا پیش از فرارسیدن زمان لغو شدن مکانیسم بازگشت تحریم‌ها در اواسط اکتبر راهی برای توافق پیش روی طرف‌های درگیر بگذارد. با این حال به گفته دیپلمات‌ها، گفت‌وگوها به تعهدات ملموسی از سوی تهران منجر نشد و سرانجام تصمیم گرفته شد مکانیسم موسوم به "اسنپ‌بک" فعال شود؛ سازوکاری که به موجب آن تمامی تحریم‌های سازمان ملل که در چارچوب توافق برجام تعلیق شده بود دوباره برقرار خواهند شد. براساس گزارش رویترز، وزرای خارجه سه کشور اروپایی روز چهارشنبه تصمیم خود را به اطلاع وزیر خارجه آمریکا رسانده و قرار است نامه‌ای رسمی در این باره به شورای امنیت سازمان ملل تحویل دهند. کشورهای اروپایی امیدوارند این اقدام تهران را وادار کند ظرف ۳۰ روز آینده تضمین‌های مشخصی درباره برنامه هسته‌ای‌اش ارائه دهد و مانع از اجرای عملی بازگشت تحریم‌ها شود. ایران پیش‌تر هشدار داده بود که در صورت بازگشت تحریم‌ها، "پاسخی شدید" خواهد داد. فضای مذاکرات نیز به دلیل حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران در ماه ژوئن، به شدت پرتنش توصیف شده است. روند شورای امنیت ۳۰ روز طول خواهد کشید و پس از آن تحریم‌ها علیه بخش‌های مالی، بانکی، انرژی و دفاعی ایران دوباره به اجرا درخواهند آمد. کشورهای اروپایی پیشنهاد کرده بودند در صورتی که ایران بازرسی‌های کامل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سر گرفتە و با آمریکا وارد گفت‌وگو شود، اجرای اسنپ‌بک تا شش ماه به تعویق افتد. اما کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، شامگاه چهارشنبه در تلویزیون دولتی هشدار داد که در صورت فعال‌سازی این مکانیسم، همکاری با آژانس را کاملاً متوقف خواهند کرد. وی افزود: اگر این اتفاق بیفتد، اروپا عملاً خود را از عرصه دیپلماسی کنار می‌کشد و ایران صرفا در چارچوب شورای امنیت وارد گفت‌وگو خواهد شد. بر پایه گزارش آژانس، ایران اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی کرده است که فاصله اندکی با غنای ۹۰ درصدی مورد نیاز برای تولید سلاح هسته‌ای دارد. آژانس تأیید کرده است که تا پیش از حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن، ایران به اندازه کافی مواد غنی‌شده در اختیار داشت که در صورت پالایش بیشتر، امکان ساخت شش کلاهک هسته‌ای را فراهم می‌کرد. هرچند تولید واقعی یک سلاح هسته‌ای زمان بیشتری می‌طلبد و آژانس می‌گوید نشانه‌ای معتبر از وجود برنامه تسلیحاتی هماهنگ در ایران در دست ندارد. کشورهای غربی معتقدند پیشرفت‌های هسته‌ای ایران فراتر از نیازهای غیرنظامی است، اما تهران همواره تأکید کرده برنامه هسته‌ای‌اش ماهیت کاملا صلح‌آمیز دارد.

بامداد امروز ۲۸ اوت، پایتخت اوکراین، هدف یکی از شدیدترین حملات هوایی روسیه در ماه‌های اخیر قرار گرفت. این حمله، که با استفاده از صدها موشک‌های بالستیک، کروز و پهپادهای نوع شاهد صورت گرفته منجر به کشته شدن دست‌کم ۱۴ نفر از جمله سه کودک و مجروح شدن بیش از ۴۵ نفر شده است. بر اساس گزارش‌ رسانه‌های اوکراینی در جریان حملات بامداد امروز دست کم ٢٠ نقطه از پایتخت اوکراین هدف قرار گرفته است منابع رسمی گزارش کرده‌اند که عمده قربانیان در منطقه دارنیسکی (Darnytskyi) جان باخته‌اند، جایی که یک موشک روسی به یک ساختمان مسکونی چندطبقه اصابت کرد. در این بارە، وزیر کشور اوکراین، ایهور کلیمنکو، اعلام کرد که تعدادی از ساکنان همچنان زیر آوار محبوس هستند و عملیات نجات با تلاش تیم‌های متخصص ادامه دارد. ستاد کل ارتش اوکراین ساعاتی پس از حملات در بیانیه‌ای اعلام کرد که از مجموع حدود ۵۹۷ پهپاد و ۲۶ موشک پرتاب‌شده توسط روسیه، ۵۶۳ پهپاد و تمام ٢۶ موشک رهگیری و ساقط شده‌اند. این بیانیه افزوده است: سقوط لاشه موشک‌ها و پهپادهای ساقط شده در ١٣ نقطه کی‌یف خسارات زیاد مالی و جانی را درپی داشته است. اتحادیه اروپا نیز تأیید کرده است که مقر نمایندگی‌اش در کی‌یف آسیب دیده است. علاوه بر پایتخت اوکراین در جریان حملات بامداد امروز، بخش‌های وسیعی از مناطق شرقی و جنوبی اوکراین ازجمله خارکیف، سومی و همچنین زیرساخت‌های انرژی در اودسا آماج حملات روسیه قرار گرفته‌اند. در واکنش بە این حملات، رئیس‌جمهوری اوکراین، در پیامی در شبکه اجتماعی X، خشم و اندوه خود را از این حملات ابراز کرد و روسیه را به "انتخاب موشک‌های بالستیک به جای مذاکره" متهم نمود. زلنسکی تأکید نمود که: این حمله، پاسخی آشکار به درخواست‌های بین‌المللی برای آتش‌بس و دیپلماسی است و بار دیگر خواستار تحریم‌های شدیدتر علیه مسکو شد و هشدار داد که ادامه این روند تنها به گسترش خونریزی دامن خواهد زد. رهبران اروپایی مانند امانوئل مکرون، پدرو سانچز و مایا ساندو نیز این حمله را محکوم کرده و حمایت قاطع خود را از اوکراین اعلام کردند. ستاد کل ارتش اوکراین همچنین اعلام کرده است که در پاسخ به حملات بامداد امروز، اوکراین دو پالایشگاه نفتی کلیدی روسیه در مناطق کراسنودار و سامارا را با پهپاد هدف قرار داد، که منجر به آتش‌سوزی و اختلال در تولید شده است. ستاد کل ارتش اوکراین این عملیات را بخشی از استراتژی برای ضربه به اقتصاد جنگی روسیه توصیف کرد، جایی که این پالایشگاه‌ها بیش از ۳ درصد ظرفیت پالایشی روسیه را تأمین می‌کنند. مقامات روسی، از جمله استانداران محلی، آتش‌سوزی‌ها را تأیید کردند اما ادعا کردند که ۱۰۲ پهپاد ساقط شده و خسارت محدود است.

مذاکرات اخیر میان مقامات لبنانی و هیات آمریکایی به ریاست مورگان اورتگاس، معاون فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و سناتور لیندسی گراهام، بار دیگر نشان داد که اختلافات بنیادین بر سر موضوع خلع سلاح حزب‌الله همچنان پابرجاست. بازگشت این هیئت به اسرائیل پس از گفت‌وگو با طرف‌های لبنانی بدون ارائه هیچ تعهد عملی، تردیدها نسبت به رویکرد واشنگتن در این پرونده را دوچندان کرده است. نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، در گفت‌وگویی با روزنامه الشرق الاوسط با ابراز ناامیدی از نتایج سفر هیئت آمریکایی تأکید کرد که واشنگتن برخلاف وعده‌های اولیه خود عمل کرده است. او تصریح کرد: سیاست گام به گام مورد حمایت تام باراک، فرستاده آمریکا، هیچ‌گونه تطابقی با مواضع عملی اسرائیل نداشت. در واقع، هیئت آمریکایی خواستار خلع سلاح حزب‌الله پیش از هرگونه بحث درخصوص عقب‌نشینی اسرائیل یا توقف حملات شد. بری افزود که این موضع نه تنها راه‌حلی به همراه نیاورد بلکه شرایط را پیچیده‌تر ساخت. رئیس پارلمان لبنان از ارائه جزئیات درباره گام‌های بعدی دولت و مجلس خودداری کرد اما اذعان داشت که حل موضوع خلع سلاح حزب‌الله فرآیندی ساده و کوتاه‌مدت نخواهد بود و یادآور شد که دولت لبنان در دوم سپتامبر نشستی رسمی را برای بررسی این پرونده برگزار خواهد کرد. همزمان یک منبع آگاه لبنانی تصریح کرده است که نشست کابینه در هفته آینده برای بررسی طرح ارتش در خصوص خلع سلاح حزب‌الله همچنان در دستور کار باقی است. به گفته این منبع این احتمال نیز وجود دارد که در صورت تشدید اختلافات داخلی، زمان برگزاری نشست برای مدت کوتاهی به تعویق بیفتد چراکه درحال حاضر تلاش می‌شود از طریق تماس با طرف‌های درگیر زمینه برای گفت‌وگویی سازنده‌تر با آمریکا و دیگر متحدان لبنان فراهم شود. درمقابل و در واکنش به تحرکات دولت لبنان و طرح ایالات متحده حسین خلیل، دستیار سیاسی دبیرکل حزب‌الله، مواضع تندی علیه این طرح اتخاذ کرد. او اظهار داشت: رفتارهای مکرر آمریکا نشان می‌دهد که هدف نهایی آنها نابودی مقاومت و کشاندن لبنان به مدار پروژه آمریکایی-اسرائیلی موسوم به توافق ابراهیم است. وی همچنین هشدار داد که فشارهای واشنگتن می‌تواند ارتش لبنان را در مقابل مردم قرار دهد و شکاف میان ارتش و حزب اللە را تعمیق بخشد. در همین حال، تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، که قرار بود به شهر خیام و ساحل صور سفر کند، پس از اعتراضات برخی شهروندان لبنانی برنامه خود را لغو کرد. لغو این سفر به‌زعم ناظران نشان‌دهنده حساسیت بالای افکار عمومی در قبال تلاش‌های واشنگتن برای مداخله مستقیم در معادلات داخلی لبنان است.

منابع علوی از تشکیل شورای سیاسی غرب و مرکز سوریه بە عنوان نهادی مدنی و سکیولار که برای فدرالیسم، تضمین حقوق شهروندی و مشارکت سیاسی اقلیت‌ها شکل گرفته است خبر دادەاند. این شورا با تدوین قوانین روشن اجرایی، قانون‌گذاری و قضایی، و تمرکز بر عدالت انتقالی و دادگاه‌های بین‌المللی، تلاشی برای کاهش تنش‌ها و تمرکززدایی قدرت در سوریه است. منابع نزدیک به جامعه علوی در سوریه از تشکیل نهاد سیاسی جدیدی با نام «شورای سیاسی غرب و مرکز سوریه» (PCCWS)، خبر دادند که مناطق ساحلی و بخش‌هایی از استان‌های حمص و حما را پوشش می‌دهد و بخشی از تلاش‌های اقلیت‌ها برای ایجاد چارچوب فدرالی، تضمین مشارکت سیاسی و رعایت حقوق شهروندی در سوریه تلقی می‌شود. این شورا با هدف ایجاد مدلی مدنی و سکیولار، پایبند به اصول عدالت، حقوق بشر و شفافیت شکل گرفته است. اعضای مؤسس شورا شامل وکیل امجد بدران، دکتر صلاح نیوف، دکتر عیسی ابراهیم، علی عبود، کانان وقاف، عمار عجیب، مصطفی رستم، عوس درویش، رائف سلامه و واحد یزبک هستند. این شورا در چارچوب گام‌هایی برای ایجاد وضعیت سیاسی فدرالیستی بر اساس مشخصات قانونی و جغرافیایی، درصدد تدوین قوانین روشن برای قوای اجرایی، قانون‌گذاری و قضایی است و تضمین می‌کند که همه گروه‌های اتنیکی و فرقه‌ای در فرآیند سیاسی حضور داشته باشند. این نهاد به عدالت انتقالی، رسیدگی به جرایم علیه بشریت و جنایات بین‌المللی توجه ویژه داشتە و امکان تشکیل دادگاه‌های بین‌المللی و دادگاه ویژه سوریه با حضور قضات داخلی و بین‌المللی و نظارت رسانه‌های محلی و بین‌المللی را فراهم می‌کند. بیانیه رسمی تأسیس شورا قرار است امروز ساعت هفت عصر به وقت دمشق منتشر شود کە رسما نمایندگی جامعه علوی در سوریه خواهد بود. پس از تجربه مدیریت خودمختار شمال‌شرق سوریه و در حالی که سویدا حتی خواستار جدایی کامل از دولت مرکزی شده است این حرکت سومین گام اقلیت‌ها در مسیر فدرالیسم محسوب می‌شود. دمشق با این روند مخالفت می‌کند و رئیس‌جمهور دولت انتقالی سوریه، احمد الشرع، بر وحدت این کشور تأکید کرده و سناریوی تقسیم سوریه را غیرممکن خوانده است. او خواست افرادی را که خواستار ایجاد کانتون‌های محلی هستند، «رویایی» توصیف کرد و هشدار داد که این ایده‌ها اغلب به خودکشی سیاسی می‌انجامد. تشکیل شورای جدید در حالی صورت می‌گیرد که منطقه ساحل سوریه در ششم مارس گذشته شاهد یکی از خونین‌ترین حوادث پس از سقوط حکومت بشار اسد بود که جان صدها غیرنظامی را گرفت. با توجه به کشتار علویان و دروزی‌ها در سویدا و همچنین عدم توافق با نیروهای سوریه دموکراتیک در شمال و شرق کشور، دولت انتقالی در تامین ثبات داخلی ناکام مانده است. این تحولات نشان می‌دهد که تمرکززدایی قدرت، به عنوان یکی از مسیرهای ممکن برای رسیدن به آرامش داخلی، با مخالفت شدید احمد الشرع مواجه بودە و هیچ انعطافی از سوی دمشق برای تغییر وضعیت مشاهده نمی‌شود.

پاکسازی شتابزده سایت مژده پس از حملات اسرائیل، بیش از آن‌که اقدامی فنی باشد، نشانه‌ای سیاسی و امنیتی است. تهران می‌کوشد هرگونه رد احتمالی فعالیتهای مربوط بە تسلیحات هستەای را از میان ببرد، در حالی که اروپا آمادهٔ بازگرداندن تحریم‌ها و آژانس نیز بر بازرسی فوری پافشاری می‌کند. این هم‌زمانی نشان می‌دهد برنامه هسته‌ای ایران وارد مرحله‌ای پرتنش‌تر شده که می‌تواند توازن منطقه‌ای را دگرگون کند. بنابە گزارس خبرگزاری رویترز یک گروه تحقیقاتی روز چهارشنبه ٢٧ اوت اعلام کرد که ایران عملیات پاکسازی سریعی را در یک سایت مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای در شمال تهران که مورد حمله هوایی اسرائیل قرار گرفته بود، آغاز کرده است. این موسسە اعلام کردە است کە ایران بە منڤور از میان برداشتن شواهد هرگونه فعالیت توسعه سلاح‌های هسته‌ای بە این کار مبادرت ورزیدە است. موسسه علوم و امنیت بین‌المللی اعلام کرد که تصاویر ماهواره‌ای حاکی از تلاش قابل توجهی از سوی ایران برای تخریب سریع ساختمان‌های آسیب‌دیده یا تخریب‌شده را نشان می‌دهد که احتمالاً بە منظور پاکسازی شواهدی مبنی بر فعالیت تحقیق و توسعه سلاح‌های هسته‌ای در حال انجام است. موسسه علوم و امنیت بین‌المللی یک گروه پژوهشی مستقل است که بر جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای تمرکز دارد کە ریاست آن را دیوید آلبرایت بازرس سابق هسته‌ای سازمان ملل، بر عهده دارد. سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل به درخواست این موسسە برای اظهارنظر در رابطە با این اقدام پاسخ نداد. گزارش مربوط به سایت مژدە در حالی منتشر می‌شود که نهاد نظارت هسته‌ای سازمان ملل در تهران در حال انجام گفت‌وگوهای ادامه‌دار برای از سرگیری بازرسی‌هایی است که به‌واسطهٔ جنگ ۱۳ تا ۲۴ ژوئن میان اسرائیل و ایران و حملات ۲۲ ژوئن آمریکا به سه تأسیسات اصلی هسته‌ای کشور متوقف شدند. در این بارە چهار دیپلمات اعلام کردەاند که بریتانیا، فرانسه و آلمان احتمالاً روز پنجشنبه روند بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را به دلیل نقض توافق هسته‌ای ۲۰۱۵، که برای جلوگیری از توسعهٔ سلاح هسته‌ای طراحی شده بود، را آغاز خواهند کرد. در همین بارە روزنامە تایمز اسرائیل گزارش دادە است کە رافائل گروسی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، روز چهارشنبه در پایان یک سفر دو روزه به واشنگتن به خبرنگاران گفت که ایران از نظر قانونی موظف است اجازه دهد بازرسی‌ها از سر گرفته شوند و این بازرسی‌ها باید «در سریع‌ترین زمان ممکن» آغاز شوند. او در ادامە افزودە است: آژانس می‌خواهد از همهٔ سایت‌های مرتبط ، از جمله تأسیسات اصلی هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان که توسط آمریکا هدف قرار گرفتند بازدید کند و همچنین موجودی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم (۸۸۲ پوند) اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران در سطح نزدیک به خلوص تسلیحاتی را بررسی کند. اسرائیل دو بار سایت مژدە را که با نام لویزان ۲ نیز شناخته می‌شود و در مجاورت دانشگاه مالک اشتر قرار گرفتە است، در ۱۸ ژوئن بمباران کرد. این گزارش خاطرنشان می کند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارتباط مستقیم میان سایت مژدە و «طرح آماد»، برنامهٔ توسعهٔ سلاح‌های هسته‌ای، یافتە است برنامه‌ای که آژانس و اطلاعات ایالات متحده به‌طور جداگانه نتیجه گرفتند در سال ۲۰۰۳ پایان یافته است. نخستین حملهٔ اسرائیل به سایت مژدە چندین ساختمان را هدف قرار داد کە یکی از این ساختمانها با مؤسسهٔ فیزیک کاربردی مرتبط بود و دیگری مظنون به داشتن ارتباط با گروه شهید کریمی بود که آمریکا این موسسە را به دلیل فعالیت در پروژه‌های موشکی و انفجاری آن را تحریم کرده است. با توجە بە تخریب سایت مژدە، این گزارش اعلام می کند کە اقدام سریع ایران برای تخریب و پاک‌سازی فوری آوار این ساختمان‌های مهم، بە نظر می رسد تلاشی برای برای پاکسازی سایت و محدود کردن امکان هرگونه بازرسی احتمالی آینده مبنی بر به‌دست آوردن شواهد مربوط به اقدامات مرتبط با سلاح هسته‌ای در ایران باشد.

سامان میرزایی استان کردستان در سال‌های اخیر به‌طور مداوم در صدر جدول تصادفات جاده‌ای کشور قرار داشته است؛ بحرانی که نه تنها جان صدها نفر را می‌گیرد، بلکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای بر جای می‌گذارد. طبق گزارش معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در سال گذشته بیش از ۴۰۰ نفر جان باخته  و نزدیک به هفت هزار نفر نیز در اثر سوانح رانندگی مصدوم شده‌اند. به این ترتیب، به‌طور متوسط هر روز بیش از ۱۸ نفر در جاده‌های استان دچار حادثه شده‌اند. داده‌های اورژانس ۱۱۵ استان تصویر روشن‌تری از ابعاد این بحران ارائه می‌دهد. تنها در مرداد امسال یک‌هزار و ۲۶۹ حادثه ترافیکی ثبت شده که به مصدومیت دو هزار و ۲۱۳ نفر منجر شده است. به عبارتی، اکنون روزانه حدود ۷۰نفر در جاده‌های کردستان مصدوم می‌شوند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۱درصد افزایش داشته است. این در حالی است که مقامات استانی از کاهش هفت درصدی تلفات منجر به مرگ در چهار ماهه نخست سال خبر داده‌اند. اما بسیاری از کارشناسان تأکید دارند این کاهش موقتی است و نمی‌تواند نشانه‌ای از بهبود پایدار باشد. جاده‌هایی که قتلگاه لقب گرفته‌اند کردستان به دلیل موقعیت مرزی و کوهستانی خود، از مسیرهای پررفت‌وآمد کشور محسوب می‌شود. اما زیرساخت‌های آن به هیچ‌وجه متناسب با حجم ترافیک و شرایط سخت جغرافیایی نیست. پلیس راه استان، محورهای سقز–بوکان، سنندج–کامیاران، سنندج-قروه، مریوان–باشماق و سقز–مریوان را در زمره خطرناک‌ترین مسیرها معرفی کرده است. این جاده‌ها در بسیاری نقاط فاقد روشنایی، علائم هشداردهنده و خط‌کشی استاندارد هستند. پیچ‌های تند کوهستانی، عرض کم جاده و نبود شانه ایمن نیز احتمال وقوع تصادف‌های مرگبار را افزایش می‌دهد. لقمان.س، کارشناسان حمل‌ونقل در گفت‌وگو با آرنا نیوز می‌گوید:  مشکل اصلی فقط رانندگی پرخطر نیست. وقتی جاده‌ها سال‌ها نیمه‌کاره رها شده و ایمن‌سازی به تعویق افتاده باشد، خطاهای انسانی چند برابر کشنده تر می‌شوند. آمارها نشان می‌دهد که بی‌احتیاطی رانندگان، استفاده از تلفن همراه، سرعت غیرمجاز و خستگی سهم مهمی در وقوع حوادث دارند. اما شرایط نامناسب جاده‌ها، نبود نظارت کافی و فرسودگی زیرساخت‌ها نقش تعیین‌کننده‌تری ایفا می‌کنند. روایت مردم؛ از هشدارهای مجازی تا واقعیت تلخ چند سالی است کاربران شبکه‌های اجتماعی با هشتگ «جاده‌های مرگ» تلاش می‌کنند توجه افکار عمومی و حتی مسئولان استانی را به این بحران جلب کنند. بسیاری از آنها تصاویر تصادفات و روایت‌های شخصی از دست دادن نزدیکانشان را منتشر می‌کنند. با این حال، پروژه‌های عمرانی همچنان با کندی پیش می‌روند و برخی حتی نیمه‌تمام رها شده‌اند. یک فعال مدنی اهل سنندج در پاسخ به آرنانیوز در این باره می‌گوید:  هر کشته در این حوادث فقط یک عدد در آمار نیست. خانواده‌ای پشت سر او می‌ماند که با بحران اقتصادی و روانی مواجه می‌شود. این بار انسانی را نمی‌توان با هیچ بودجه‌ای جبران کرد. ابعاد این بحران تنها به تلفات و مصدومان محدود نمی‌شود. مقام‌های بهداشتی استان هشدار داده‌اند که فشار بی‌سابقه‌ای بر اورژانس ۱۱۵ و بیمارستان‌های کردستان وارد شده است. با افزایش روزانه ده‌ها مصدوم، ظرفیت درمانی استان به‌ویژه در شهرهای کوچک به شدت محدود شده و کادر درمانی با خستگی مفرط روبه‌رو هستند. بحران تصادفات جاده‌ای در کردستان دیگر صرفاً یک مسئله حمل‌ونقلی نیست، بلکه به معضلی انسانی و اجتماعی تبدیل شده است. خانواده‌های بسیاری عزیزانشان را در این مسیرها از دست داده‌اند و کادر درمانی با فشار طاقت‌فرسا مواجه است. در حالی‌که مردم سال‌هاست از «جاده‌های مرگ» سخن می‌گویند، کندی پروژه‌های عمرانی و بی‌توجهی به ایمن سازی جادەها همچنان ادامه دارد.

دو سال پس از آغاز جنگ غزه،که تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ٦٠ هزار فلسطینی و ویرانی گسترده زیرساخت‌های این منطقه شده است، موضوع بازسازی و مدیریت دوران پس از جنگ به کانون توجه دیپلمات‌ها و رهبران بین‌المللی تبدیل شده است. بحران انسانی فزاینده، با اعلام رسمی قحطی در بخش‌هایی از غزه و خطر گسترش آن به کل نوار، نیاز به طرح‌های فوری برای بازسازی و کمک‌رسانی را برجسته کرده است. نشریه آکسیوس روز چهارشنبه ٢٧ اوت گزارش نمود که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ برای خاورمیانه، ماه‌هاست که با جارد کوشنر (داماد و مشاور سابق ترامپ) و تونی بلر، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، بر روی برنامه‌های پس از جنگ غزه رایزنی می‌کند. منابع مطلع در گفتگو با آکسیوس تایید کرده‌اند که در روز چهارشنبه، این سه نفر در نشستی در کاخ سفید حضور یافته و ترامپ را در مورد پیشنهادات خود برای باریکه غزه پس از پایان جنگ مطلع کرده‌اند. محورهای اصلی بحث شامل اداره غزه بدون حضور حماس در قدرت، افزایش کمک‌های انسانی در شرایط قحطی رو به گسترش، و مدیریت بحران گروگان‌ها بوده است. گفته شده است که تونی بلر پیش‌تر این ایده‌ها را با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، در میان گذاشته و وی را از مذاکرات واشنگتن آگاه کرده است. کوشنر نیز اخیراً با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دیدار کرده و موضوع را پیگیری نموده است. ویتکوف در مصاحبه‌ای با فاکس نیوز اعلام کرد که جنگ می‌تواند ظرف چهار ماه به پایان برسد و طرحی جامع و خیرخواهانه برای بازسازی در دست تدوین است که منعکس‌کننده انگیزه‌های بشردوستانه ترامپ است. پیشتر نشریه فایننشال تایمز در ماه جولای گزارش کرده بود که موسسه تونی بلر (TBI) در تدوین پیشنهادی جنجالی به نام "اعتماد بزرگ" (The Great Trust) مشارکت داشته است. این طرح که توسط تاجرانی اسرائیلی و با مدل‌های مالی گروه مشاوره بوستون (BCG) طراحی شده است، بازسازی غزه را به عنوان یک مرکز تجاری پیشرفته پیش بینی می‌کند. عناصر کلیدی این طرح شامل ایجاد "ریویرای ترامپ" (Trump Riviera) به عنوان منطقه توریستی لوکس با جزایر مصنوعی شبیه دبی، "منطقه تولید هوشمند ایلان ماسک" (Elon Musk Smart Manufacturing Zone)، بزرگراه‌های نام‌گذاری‌شده به افتخار رهبران سعودی و اماراتی مانند "حلقه ام‌بی‌اس" (MBS Ring)، مناطق اقتصادی ویژه با مالیات پایین و بندر عمیق برای اتصال به کریدور تجاری هند-خاورمیانه-اروپا است. گروه مشاوره بوستون مدل‌هایی برای بازسازی اقتصادی تهیه کرده که در آنها ادعا شده است که ارزش غزه را از صفر به ۳۲۴ میلیارد دلار افزایش می‌دهد، اما این طرح بر پایه جابه‌جایی "داوطلبانه" حدود ۲۵ درصد جمعیت (نیم میلیون نفر) استوار است که گفته شده است با مشوق‌های مالی حدود ۹ هزار دلار به ازای هر نفر قرار است اجرایی شود. موسسه تونی بلر تأکید کرده است که نقش آن صرفاً مشورتی بودە و هیچگونە دخالتی در نگارش نهایی طرح نداشته است. موسسه بلر صراحتا ایده جابه‌جایی جمعیت را رد کرده و آن را پیشنهاد یا تأیید نکرده است. این طرح نگرانی‌های جدی حقوق بشری ایجاد کرده است، زیرا سازمان ملل و گروه‌های حقوق بشر مانند عفو بین‌الملل آن را معادل پاکسازی اتنیکی می‌دانند. فلسطینی‌ها به شدت با هرگونه جابه‌جایی اجباری یا حتی داوطلبانه مخالفت می‌کنند و همکاری کشورهای عربی یا حتی تشکیلات خودگران فلسطین و گروه حماس از این طرح بعید به نظر می‌رسد. علاوه بر این، اسرائیل با اتهامات نسل‌کشی در دیوان کیفری بین‌المللی روبرو است و به ویژه با توجه به گزارش‌های سازمان ملل مبنی بر استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی. اجرای چنین برنامه‌ای می‌تواند تنش‌ها را تشدید کند. بحران قحطی در غزه، که در ۲۲ اوت ۲۰۲۵ توسط نهاد بین‌المللی طبقه‌بندی یکپارچه امنیت غذایی (IPC) رسماً در باریکه غزه اعلام شد، وضعیت را پیچیده‌تر کرده است. بر اساس گزارش این نهاد بین‌المللی، بیش از ۵۰۰ هزار نفر (۲۵ درصد جمعیت) در شرایط فاجعه‌بار (IPC Phase 5) قرار دارند و این رقم تا پایان سپتامبر به ۶۴۰ هزار نفر می‌رسد. کل جمعیت ۲.۱ میلیون نفری غزه با ناامنی غذایی حاد روبرو است. سازمان بهداشت جهانی گزارش می‌دهد که نرخ سوءتغذیه حاد در کودکان زیر پنج سال در غزه شهر به ۲۰ درصد رسیده و بیش از ۱۲ هزار کودک در جولای درمان شده‌اند. این قحطی عمدتاً ناشی از محاصره اسرائیل، تخریب ۹۸ درصد از زمین‌های کشاورزی، و محدودیت‌های دسترسی به آب و دارو است. سازمان ملل تأکید می‌کند که این بحران ساخته دست بشر می‌تواند با آتش‌بس فوری و دسترسی کامل بە کمکهای بشردوستانه به پایان برسد.

Houthi protesters hold weapons during a demonstration in Sanaa, Yemen, May 30, 2025 (photo credit: REUTERS/Adel Al Khader) چشم‌پوشی از خطر حوثی‌ها، زمینه‌ساز گسترش فعالیتهای این گروە، بە عنوان یک گروە نیابتی ایران کە از سوی سپاە پاسداران انقلاب اسلامی تسلیح می شود، فراتر از مرزهای یمن بودە و پیامدهای آن می‌تواند ثبات شبه‌جزیرۀ عربی، شاخ آفریقا و بازارهای بین‌المللی را با مخاطره‌ای جدی مواجه سازد. معمر الاریانی وزیر اطلاع‌رسانی، فرهنگ و گردشگری جمهوری یمن در یاداشتی کە روز ٢٥ اگوست در پایگاە خبری THE MEDIA LINE نوشتە است، ضمن هشدار بە جامعە جهانی مبنی بر خطر رو بە گسترش جهانی حوثیهای یمن بە عنوان شاخە سپاە پاسداران انقلاب اسلامی برای امنیت منطقەای و جهانی عنوان کردە است کە جمهوری اسلامی ایران برنامی موشکی و پهپادی خود را به مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در صعده، حجه و حومۀ صنعاء منتقل کرده است. در این رابطە وی ضمن اشارە بە سخنان اخیر عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر ایجاد کارخانجات و زیرساخت‌های نظامی در کشورهای دیگر نوشتە است: این سخنان صرفاً یک لغزش گفتاری به شمار نرفتەاند؛ بلکه اعترافی آشکار و نگران‌کننده بە شمار می روند که پرده از تلاشهای مستمر ایران برای صدور الگوهای نظامی و ایدئولوژیک خود از طریق شبکه‌ای از گروه‌های شبه‌نظامی فرقه‌ای، به‌ویژه حوثی‌ها در یمن، برمی‌دارد. وزیر فرهنگ و گردشگری جمهوری یمن، این اظهار داشتە است کە این روند به‌ویژه پس از حملات هدفمند اسرائیل و آمریکا به زیرساخت‌های موشکی و هستەای ایران و نیز افزایش فشارهای بین‌المللی بر برنامۀ هسته‌ای و بالستیک این کشور، شدت گرفته است. بە زعم این مقام رسمی جمهوری یمن، از آنجا کە حوثیهای یمنی فاقد توانایی بومی در زمینەی تولید تسلیحات پیشرفته‌ می باشند، در این بارە صرفاً به‌عنوان پوششی محلی و امتداد مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عمل کردەاند. در این راستا، این رویکرد جمهوری اسلامی ایران جایگاهی را بە حوثیها بخشیدە است که ایران همسایگان منطقه‌ای، مسیرهای حیاتی کشتیرانی بین‌المللی و بازارهای جهانی انرژی را تهدید می‌کند، بی‌آنکه هزینه‌های مستقیم چنین رویارویی را بپردازد، تهدید می کند. نگرانی‌های مجامع جهانی در رابطە با امنیت منطقەای زمانی تشدید می شود که گزارش‌های متعددی از قاچاق مواد شیمیایی و حتی احتمالا بیولوژیک توسط ایران به مناطق تحت سیطرەی حوثی‌ها منتشر شدە است. در این بارە وزیر اطلاع‌رسانی، فرهنگ و گردشگری جمهوری یمن نوشتە است دامنە دخالتهای ایران در یمن، درگیری را به سطحی فاجعه‌بار ارتقا دادە و نه تنها جان غیرنظامیان را در معرض خطر قرار می‌دهد، بلکه ثبات منطقه‌ای را تضعیف کرده و تسلیحات ممنوعه بین‌المللی را در اختیار یک گروه غیرقانونی و شورشی قرار می‌دهد. از همین رو، تعلل در اقدام جامعە جهانی، هزینه‌های سنگین‌تری به همراه خواهد داشت، زیرا حوثی‌ها در حال طی مسیری مشابه با حزب‌الله در لبنان هستند. اما تفاوت عمدە این گروە با حزب اللە در برتری موقعیت جغرافیایی و نزدیکی آنها بە تنگۀ باب‌المندب، از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان است. وزیر اطلاع‌رسانی، فرهنگ و گردشگری جمهوری یمن بر این باور است کە بی‌اعتنایی بە اقدامات حوثیها معادل فراهم کردن بستری برای گسترش نفوذ آنها فراتر از مرزهای یمن و برهم زدن ثبات منطقه و اقتصاد بین‌المللی است. از همین رو وی جامعە جهانی را میان دو گزینە اقدام قاطع یا پذیرش هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر در آینده مخیر گذاشتە است. معمر الاریانی در این بارە ضروری دانستە است کە که حوثی‌ها به‌عنوان بازوی تروریستی جمهوری اسلامی ایران شناختە شدە و در لیست سازمانهای تروریستی قرار دادە شوند. همچنین دامنە تحریمها علیه شبکه‌های مالی و لجستیکی ایران مرتبط با حوثی‌ها گسترش پیدا کند. در خاتمە این یاداشت وی اعلام نمودە است کە گروە حوثیها در یمن، پایگاه ایران علیه نظم و ثبات بین‌المللی به شمار رفتە و زمان اقدام، بی‌تردید همین امروز است.