ایران یا اسرائیل، کدامیک حملە پیشدستانە را آغاز می کنند؟
- Arena Website
- Dec 30, 2025
- 3 min read
پیام اخیر دونالد ترامپ، که در تلآویو با دقت دنبال میشود، حاوی حمایت آشکار از اقدام احتمالی اسرائیل علیه تهدید موشکی ایران و وعده مداخله فوری آمریکا در صورت احیای برنامه هستهای تهران است. این موضع، معادله بازدارندگی را به پرسشی کلیدی گره میزند: آغازگر دور بعدی درگیری کدام طرف خواهد بود؟
در پیامی که از نزدیک در تلآویو رصد میشود، ترامپ از اقدام اسرائیل در قبال افزایش توان موشکی ایران حمایت میکند و وعده مداخله ایالات متحده آمریکا را در صورتیکە ایران برنامە هستەای و موشکهای بالستیک خود را تداوم بخشد، میدهد.
پیام دونالد ترامپ این پرسش را مطرح میکند کە آیا اسرائیل ابتدا دست بە حمله خواهد زد یا ایران نخستین گلولهای را که دور بعدی درگیری را شکل میدهد، شلیک خواهد کرد؟
حتی پیش از آنکه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اطلاعات تازه جمعآوریشده درباره ایران را کە با تمرکز بر فعالیت هستهای و مهمتر از آن، احیای برنامه موشکهای بالستیک که اسرائیل هستند بە دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده و تیم او ارائه دهد، رئیسجمهور آمریکا مجموعهای از اظهارات امنیتی مهم را مطرح کردە بود کە مقامات اسرائیلی در تلآویو منتظر شنیدن آن بودند.
با این وجود در دیدار شب گذشتە با بنیامین نتانیاهو، ترامپ گفت:
اکنون میشنوم که ایران در تلاش است دوباره قدرت خود را افزایش دهد و اگر چنین باشد، ما باید آنها را سرنگون کنیم. ما آنها را نابود خواهیم کرد. اما امیدوارم این اتفاق نیفتد.
در این دیدار زمانیکە از ترامپ پرسیده شد که آیا در صورت تلاش تهران برای بازسازی زرادخانه موشکهای بالستیک یا ازسرگیری برنامه هستهای خود، ایالات متحده مداخله خواهد کرد یا نه، او به اولی بله و به دومی «فوراً» پاسخ داد.
ترامپ با زبانی غیرمعمول و صریح، حمایت خود از اسرائیل را تأیید کرد، تهدید موشکهای دوربرد، سنگین و دقیق ایران علیە اسرائیل را پذیرفت و از احتمال حمایت چین از تهران خبر داد، هرچند از بردن نام آن خودداری کرد.
او حتی تا آنجا پیش رفت که بهطور علنی عملیات برنامهریزیشده اسرائیل با هدف تضعیف توانمندیهای ایران را تأیید کرد.
موضع ترامپ در قبال تهدید هستهای حتی قاطعتر بود و در صورت احیای برنامه ایران، وعده مداخله فوری ایالات متحده آمریکا را داد. زیرا بر اساس ارزیابیهای فعلی، تهدید موشکی اکنون فوریتر و پیشرفتهتر از پروژه هستهای ایران تلقی میشود.
در واکنش بە این اظهارات، علی شمخانی، مشاور ارشد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در شبکه ایکس واکنش نشان داد و اعلام کرد:
طبق دکترین دفاعی ایران، پاسخها پیش از تحقق تهدیدها تعیین میشوند. قابلیت و دفاع موشکی ایران قابل مهار یا وابسته به اجازه نیست. هرگونه تجاوزی با واکنشی فوری و شدیدی فراتر از تصور طراحان آن مواجه خواهد شد.
از اوایل ماە دسامبر، اسرائیل پس از برگزاری رزمایش موشکی ایران، سطح هشدار خود را افزایش داد. نگرانی این است که چنین رزمایشی میتواند بهسرعت از شبیهسازی به واقعیت تبدیل شود و ایران احتمالاً حملهای سنگین و غافلگیرکنندەای را به اسرائیل انجام دهد. درس اصلی این تهدید روشن است:
اینکه چه کسی نخستین ضربه را وارد کند، اهمیت تعیینکننده دارد. آیا اسرائیل حملهای پیشگیرانه به سکوهای پرتاب موشک ایران انجام خواهد داد یا ایران اولین شلیک را انجام میدهد؟ این حرکت اولیه میتواند نتیجه دور بعدی نبرد را رقم بزند.
در همین حال، اعتراضاتی در پی وخامت شرایط اقتصادی و افت سطح زندگی، از روز یکشنبە در چندین نقطه تهران آغاز شد و دومین روز متوالی تظاهرات در بازارهای پایتخت و مناطق مرکزی را رقم زد. در سومین روز، این اعتراضات بە شهرهای دیگر نیز کشیدە شدە است. با این حال، این تحولات بههیچوجه نشانهای از سقوط جمهوری اسلامی ایران بە شمار نمی رود.
برای وقوع تغییر واقعی در قدرت، تغییر رژیم در ایران بهاحتمال زیاد باید از درون ارتش آغاز شود که عموماً حرفهایتر از آنکه ایدئولوژیک باشد عمل میکند و تا حدی از ساختار سیاسیـاقتصادی ریشهدار رژیم فاصله دارد.
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وفاداری تزلزلناپذیر خود را به حکومت اسلامی حفظ کرده است که ریشه در تعهد عمیق ایدئولوژیک و منافع اقتصادی مستقیم در تداوم بقای آن دارد. به بیان ساده، بعید است که اعتراضات خیابانی بهتنهایی بتواند رژیم را سرنگون کند.
در همین حال، ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، اعلام کردە است که ارتش بر اساس توانمندیهای دشمن عمل میکند، نه صرفاً نیات آن.
پس از دو سال نبرد مداوم در جبهههای مختلف، زمیر روز دوشنبه مجموعهای از دستورالعملها را با هدف تقویت بنیانهای ارتش اسرائیل و گنجاندن درسهای آموختهشده از جنگ و تحقیقات مربوط به حملات ۷ اکتبر تصویب کرد.
چند ماە آیندە حساس خواهند بود، اما باید منتظر ماند کە اعتراضات اخیر ایران بە کدام سمت و سو کشیدە خواهند شد.
