با طولانی شدن مذاکرات ایران و آمریکا، ترامپ نگران وقتکشی ایران است
- 2 days ago
- 3 min read
پایان دور دوم مذاکرات میان آمریکا و ایران بر سر جاەطلبیهای هستەای در ژنو نه به کاهش ابهام انجامیدە و نه به تثبیت مسیر دیپلماسی. شکافهای ساختاری میان طرفین، از دامنه مذاکرات گرفتە تا تعریف امتیاز قابل قبول همچنان پابرجاست و نیاز هر توافقی به تأیید علی خامنهای، زمان و هزینه سیاسی گفتوگوها را افزایش میدهد. همزمانی مذاکرات با مانورهای نظامی ایران و تقویت حضور نظامی آمریکا نشان میدهد دیپلماسی بیش از آنکه مسیر حلوفصل باشد، به ابزاری برای مدیریت زمان و فشار متقابل تبدیل شده است.
روز سه شنبه دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو خاتمە یافت و علیرغم آنکە طرفین تمایل خود را به ادامه مذاکرات ابراز داشتەاند، اما پیش بینی میشود که چنین مذاکراهای طبق روندهای گذشته طولانی و پیچیده باشد.
شبکه سیانان این سوال را مطرح کرده است که دونالد ترامپ تا چه زمان میتواند صبر کند، بهویژه که نگران است ایران در حال وقتکشی باشد و سعی کند او را به بازی بگیرد. از طرفی اختلافات فنی و استراتژیک و نیاز به تأیید علی خامنهای رهبر جمهوری اسلای ایران برای هر نوع تصمیمی، روند مذاکرات را در صورت ادامه، طولانی خواهد کرد.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا که روز سهشنبه پس از سه ساعت و نیم تبادل یادداشتها برگزار شد. مذاکرات بدون تعیین جزئیات مشخص پایان یافت، اما توافق شد گفتگوها ادامه پیدا کند.
هنوز روشن نیست که آیا تمرکز مذاکرات صرفاً بر برنامه هستهای ایران است یا موضوعاتی همچون موشکهای بالستیک و گروههای مسلح نیابتی ایران نیز در دستور کار قرار دارند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تنها به «مجموعهای از اصول راهنما» اشاره کرد و مقامهای آمریکایی تأکید کردند که «جزئیات زیادی برای بحث باقی مانده است».
این ابهامها احتمال یک جنگ منطقهای را کاهش نداد و پرسشها درباره مدت زمان تحمل ترامپ برای ادامه دیپلماسی افزایش یافته است.
همزمان با مذاکرات، ایران رزمایشهای نظامی با موشکهای کروز و قایقهای خود در دریای عمان انجام داد و برای مدت کوتاهی نیز تنگه هرمز را بست.
جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، در مصاحبه با فاکس نیوز پس از مذاکرات گفت که ترامپ «این اختیار را برای خود محفوظ میدارد که هر زمان فکر کند دیپلماسی به پایان طبیعی خود رسیده است، اعلام کند.»
ترامپ اگرچه بارها تاکید کرده است که رسیدن به یک توافق مناسب را ترجیح میدهد اما با توجه به سابقه ایران در مذاکرات قبلی نگران است که تهران در حال وقتکشی باشد و توسط این رژیم «به بازی گرفته شود». این نگرانیها با هشدار بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، تقویت شده است.
مذاکرات جاری با چالشهای جدی مواجه است. تهران بر بحث هستهای به عنوان بخشی از توافقی که تحریمها را لغو و از جنگ جلوگیری کند، تأکید دارد، در حالی که دولت ترامپ و اسرائیل خواستار توافقی گستردهتر هستند که شامل برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای شبهنظامی نیابتی ایران نیز باشد.
ایران پیشنهادهایی برای کاهش غنیسازی اورانیوم ۶۰ درصدی یا تعلیق موقت فعالیتهای هستهای ارائه کرده است، اما ایالات متحده آمریکا تاکنون با هیچ گونه غنیسازی موافقت نکرده است. این اختلاف فنی و استراتژیک، بخش عمدهای از طولانی شدن مذاکرات را توضیح میدهد.
از سوی دیگر، آمریکا با افزایش نیروهای نظامی در منطقه، فشار بر ایران را افزایش داده و همزمان با این مذاکرات، بررسی میکند که آیا اقدام نظامی میتواند اهداف واشنگتن را محقق کند یا خیر.
آموس هوچستین، فرستاده ویژه آمریکا، به سیانان گفت:
سوال این است که روز بعد چه اتفاقی برای ایران میافتد… مذاکرات و ارسال تجهیزات نظامی برای کسب زمان است.
از سوی دیگر، هر توافق احتمالی باید تأیید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، را داشته باشد. خامنهای موضع سختگیرانهای در موضوع هستهای دارد و در عین حال روز سهشنبه و همزمان با مذاکرات، تهدید به مقابله نظامی با آمریکا کرده است.
مقامهای آمریکایی میگویند این مرحله، سختترین بخش مذاکره با ایران است و تعامل با نمایندگان کماختیار باعث طولانیتر شدن روند میشود.
هنوز مشخص نیست که دیپلماسی ترامپ تا چه زمان ادامه خواهد یافت و آیا به توافق هستهای منجر میشود یا فشارهای فزاینده منطقهای، مذاکرات را به بنبست خواهد کشاند، اما رفتارش نشان داده که معمولا صبر زیادی در مذاکرات ندارد.
