جهان در آستانه یک عصر هستهای خطرناکتر از دوران جنگ سرد قرار دارد
- 1 day ago
- 3 min read
Updated: 13 hours ago
گزارش بلومبرگ هشدار میدهد که جنگ ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، همراه با سیاستهای ترامپ، دنیای امروز را به سوی گسترش سلاحهای هستهای و ضعف کنترلهای امنیتی سوق میدهد. نگرانیها در مورد گسترش زرادخانههای هستهای در کشورهای مختلف، تهدیدات جدی برای امنیت جهانی ایجاد کرده است. این تحولات ممکن است جهان را به آستانه یک عصر هستهای خطرناکتر از دوران جنگ سرد برساند.
جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل که در پی افزایش تنشهای جهانی رخ داده است، دنیا را در آستانه ورود به یک عصر هستهای جدید قرار داده است.
گزارشی از بلومبرگ این تحول جهانی را مورد بررسی قرار داده و نشان میدهد که چگونه این تحولات، بهویژه پس از تصمیمات ترامپ در بازنگری آزمایشهای هستهای و اعطای دسترسی به فناوریهای هستهای به برخی کشورها، منجر به جهانی با زرادخانههای هستهای بیشتر و کنترلهای امنیتی ضعیفتر خواهد شد.
در حال حاضر، از اقیانوس اطلس شمالی تا غرب اقیانوس آرام، کشورها در حال بحثهای علنی درباره دسترسی به سلاحهای هستهای هستند.
کشورهایی مانند آلمان و لهستان که تاکنون از حمایت ایالات متحده در برابر تهدیدات هستهای بهرهمند بودهاند، اکنون تحت تأثیر تحولات ناشی از سیاستهای ترامپ قرار گرفته و با پیشنهادات فرانسه برای گسترش بازدارندگی هستهای خود مواجه شدهاند.
از سوی دیگر، چین و روسیه که خود از اعضای باشگاه هستهای هستند، نسبت به گسترش سلاحهای هستهای در شرق آسیا، بهویژه در ژاپن و کره جنوبی، هشدار دادهاند.
با توجه به نگرانیهای موجود در مورد گسترش سلاحهای هستهای، بسیاری از کشورها به فکر گسترش زرادخانههای هستهای خود افتادهاند.
دولت ایالات متحده آمریکا، که تنها کشور استفادهکننده از سلاح هستهای علیه مردم غیرنظامی است، پس از سه دهه وقفه، در حال ارزیابی امکان بازگشت به آزمایشهای هستهای است.
گزارش اخیر بلومبرگ نشان میدهند که در همان هفتهای که ترامپ به ایران اولتیماتوم داد، دولت آمریکا در حال بررسی اعطای فناوری هستهای به عربستان سعودی بود.
دیپلماتها و کارشناسان عدم اشاعه سلاحهای هستهای این اقدامات را تهدیدی برای پیمانهای جهانی و نهادهای امنیتی همچون آژانس بینالمللی انرژی اتمی میدانند.
در این رابطە، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در واکنش به این تحولات هشدار داد که دستیابی به سلاحهای هستهای توسط کشورهایی که تا پیش از این بهطور رسمی از آنها اجتناب کردهاند، نه تنها جهان را امنتر نمیکند، بلکه تهدیدات بیشتری بهدنبال خواهد داشت. او تأکید کردە است کە:
رعایت هنجارهای عدم اشاعه که در نیمقرن گذشته به جهان خدمت کردهاند، اکنون از هر زمان دیگری مهمتر است.
در برهە کنونی بە نظر می رسد کە سیستم کنترل تسلیحات که در دوران جنگ سرد بهدقت طراحی شده بود، اکنون در معرض فروپاشی قرار دارد. بهویژه پس از آنکه روابط میان آمریکا و روسیه بهشدت تخریب گشتە و ایالات متحده دیگر قادر به کنترل ظرفیتهای هستهای چین خارج از توافقهای دو جانبه نیست.
این وضعیت، بهویژه با سقوط پیمانهای کنترل تسلیحات جهانی و ادامه ساخت و آزمایش سلاحهای هستهای جدید توسط قدرتهای بزرگ، امنیت جهانی را بهطور فزایندهای تهدید میکند.
یکی از مهمترین تهدیدات در حال ظهور، گسترش سریع زرادخانههای هستهای در کشورهای مختلف است. همچنین، در سطح جهانی، شمار کشورهای هستهای در حال افزایش است و اکنون بیش از ٢٠ کشور برنامههای انرژی هستهای دارند که به آنها این امکان را میدهد که در صورت نیاز، به سلاحهای هستهای دست یابند.
هند و پاکستان که هر دو به سلاحهای هستهای دست یافتهاند، در پی جدیدترین درگیریهای خود، تبادل حملات هوایی داشتهاند که خطر یک جنگ هستهای محدود را در منطقه بهشدت افزایش داد.
ایران که در حال حاضر بیش از ٤٤٠ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را در اختیار داشتە و از قابلیت تبدیل آن به سلاح هستهای خبر دادە است، اخیراً تهدید کرده است که از پیمان انپیتی خارج خواهد شد.
نقض احتمالی پیمانهای بینالمللی از جمله پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و دیگر توافقات مربوط به عدم اشاعه سلاحهای هستهای میتواند پیامدهای فاجعهآمیزی برای جهان بهدنبال داشته باشد.
مجموعهای این تحولات گزارش بلومبرگ را به این نتیجه میرساند که جهان در آستانه ورود به عصر هستهای جدیدی قرار دارد که ممکن است تهدیدهای آن حتی از دوران جنگ سرد نیز خطرناکتر باشد
