ترامپ ضمن تاکید بر مذاکره با ایران، خواستار پایان دادن به برنامه هسته‌ای و سرکوب شد

سمیە توحیدی

اظهارات دونالد ترامپ درباره گفت‌وگوی مستقیم با تهران، هم‌زمان حامل دو راهبرد متناقض فشار و تاکید بر گزینە دیپلماسی است. تأکید او بر توقف برنامه هسته‌ای و سرکوب داخلی، در کنار تهدید ضمنی استفاده از نیروی نظامی، نشان‌دهنده تداوم سیاست بازدارندگی قهری واشنگتن است. در مقابل، اعلام آمادگی ایران برای پاسخ متقابل و نمایش توان پهپادی، حاکی از تشدید معادله بازدارندگی متقابل و افزایش ریسک خطای محاسباتی در سطح منطقه‌ای است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا شب گذشتە اعلام کرد که برای نخستین بار پس از هفته‌ها تنش و انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال حمله، با تهران گفت‌وگو کرده است. او ایران را به کشتار هزاران معترض متهم کرد و هشدار داد که در صورت لزوم، نیروهای آمریکایی در منطقه مستقر هستند.

ترامپ، شامگاه پنجشنبه گفت که در روزهای اخیر با ایران تماس برقرار کردە است و قصد دارد این گفت‌وگوها را ادامه دهد.

او تأکید کرد که دو پیام روشن به تهران منتقل کرده است: توقف کامل برنامه هسته‌ای و توقف کشتار معترضان.

ترامپ این اظهارات را در مراسم افتتاحیه یک فیلم مستند درباره همسرش، ملانیا ترامپ، و در حالی که بانوی اول در کنار او حضور داشت، در مرکز کندی و در گفت‌وگو با خبرنگاران بیان کرد.

وی تأیید کرد که با مقامات ایرانی در تماس بوده و مذاکرات بیشتری را برنامه‌ریزی کرده است. ترامپ افزود که زرداخانە نظامی ایالات متحده آمریکا در حال حاضر در نزدیکی ایران مستقر شده است و ابراز امیدواری کرد که نیازی به استفاده از آن‌ها نباشد.

در بخش دیگری از سخنان خود در این مراسم، ترامپ مقامات ایرانی را به قتل شمار زیادی از شهروندان متهم کرد و مدعی شد که در هفته‌های اخیر برای توقف صدها اعدام مداخله کرده است. او گفت ایران در نهایت باید مسیر خود را تغییر دهد و این وضعیت را بی‌سابقه توصیف کرد.

بنابە گزارش رسانەها، تنها چند ساعت پیش از این اظهارات، ترامپ جلسه‌ای را با اعضای کابینه خود برگزار کرده بود، اما در آن به‌طور علنی به ایران نپرداختە بود.

در عوض، پیت هگست، وزیر دفاع در جلسە کابینە اظهار داشتە بود کە ایران همچنان از گزینه دستیابی به توافق با آمریکا برخوردار بودە و تأکید کرد که تهران نباید به دنبال دستیابی بە قابلیت‌های هسته‌ای باشد.

در این نشست هگست افزودە بود کە ایالات متحده آمریکا آماده است در صورت عدم پایبندی ایران، هر اقدامی را که ترامپ تعیین می‌کند، انجام دهد.

گزینه‌های ترامپ و پاسخ ایران

در این بارە گاردین نیز گزارش دادە است که ترامپ در حال بررسی گزینه حمله به رهبران ایران در تهران است تا معترضان را به حضور در خیابان‌ها تشویق کند.

گزارش جداگانه‌ای از واشنگتن‌پست حاکی از آن است که مقام‌های آمریکایی آشنا با ارزیابی‌های اطلاعاتی معتقدند موج تازه‌ای از اعتراضات در ایران ممکن است فوران کند.

واشنگتن‌پست همچنین گزارش داد که انتظار می‌رود بخش بزرگتری از زرادخانە نظامی از آمریکا، از جمله سامانه‌های پدافند هوایی زمینی، به خاورمیانه اعزام شود.

در همین حال، ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که هزار پهپاد استراتژیک، با قابلیت حمله به اهداف دریایی، هوایی و زمینی، به دست آورده است.

وال‌استریت ژورنال نیز در گزارشی جداگانه نوشت که ترامپ درباره چندین گزینه که به‌طور مشترک از سوی کاخ سفید و پنتاگون تدوین شده‌اند، توجیه شده است.

گزینه اصلی که از آن با عنوان طرح بزرگ یاد می‌شود، شامل حملات هوایی گسترده به اهداف حکومتی و تأسیسات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.

بنا بر این گزارش، گزینه‌های محدودتر دیگری نیز مطرح هستند که شامل حملات نمادین به برخی سایت‌های ایران بودە و در صورت امتناع تهران از محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای خود، امکان تشدید تنش را فراهم می‌کند.

حتی اقدامات کوچک‌تر، از جمله حملات سایبری به بانک‌های ایران یا اعمال تحریم‌های شدیدتر، نیز مورد بحث قرار گرفته است.

در مقابل، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران هشدار دادە است که هرگونه اشتباه محاسباتی دوباره از سوی آنچه او دشمن نامید، با پاسخ فوری مواجه خواهد شد.

او گفت برنامه‌هایی برای یک حمله احتمالی آماده گشتە و درس‌های آموخته‌شده در جریان آنچه کە جنگ ۱۲ روزه نامیدە می شود، ضرورت واکنشی سریع را نشان می‌دهد.

او هشدار داد که هرگونه درگیری می‌تواند در سراسر منطقه، از اسرائیل تا کشورهای میزبان پایگاه‌های نظامی ایالات متحده، گسترش یابد.

شبکه سی‌ان‌ان نیز گزینه‌های باقی‌مانده واکنش ایران در صورت حمله آمریکا پس از جنگ ۱۲ روزه را مورد تجزیە و تحلیل قرار دادە است.

کارشناسان به این شبکه گفتند ایران می‌تواند اهداف ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در منطقه را هدف قرار دهد، نیروهای نیابتی و شبه‌نظامیان وابستە بە خود در کشورهای منطقە را بسیج کند یا دست به اقدام تلافی‌جویانه اقتصادی با پیامدهای جهانی بزند.