جایگزینی باراک با ساوایا نشانه‌ای از تشدید فشار واشنگتن بر بغداد است

فواد حسین وزیر امور خارجه عراق اعلام کرد کە مارک ساوایا دیگر سمت فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در امور عراق را بر عهده ندارد و تام باراک جایگزین ساوایا شدە است.

فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق و نامزد سمت ریاست‌جمهوری این کشور، در یک گفت‌وگوی اختصاص گفت کە مارک ساوایا دیگر فرستاده ترامپ در امور عراق نیست و در حال حاضر تام باراک به‌جای او مدیریت پرونده عراق را بر عهده دارد.

ناظران این جایگزینی را خبری ناخوشایند برای عراق و عاملی در تشدید تنش با واشنگتن می‌دانند.

تام باراک همزمان سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه ترامپ در امور سوریه است. این یکپارچەسازی سیاست منطقەای ترامپ راهبرد کلان امریکا در خاورمیانه را شکل می‌دهد. این تغییر در حالی صورت می‌گیرد که تلاش امریکا برای محدود کردن نفوذ ایران در سیاست عراق، بە تنش میان واشنگتن و بغداد افزوده است.

یک منبع مطلع، علت برکناری ساوایا را شکست و ناتوانی او در جلوگیری از معرفی نوری المالکی به عنوان نامزد چهارچوب هماهنگی برای پست نخست‌وزیری عنوان کرده است.

تنش‌ها حول انتخاب نخست‌وزیری

در اوج تنش‌های سیاسی منطقەای، رهبران چارچوب هماهنگی روز یکشنبه تصمیم گرفتند با وجود افزایش فشارهای داخلی و خارجی، نوری المالکی را به‌عنوان تنها نامزد خود برای نخست‌وزیری حفظ کنند.

فواد حسین در این خصوص با اشاره به اینکه موضع اخیر امریکا وضعیت جدیدی را شکل دادە است، گفت مشخص نیست نگاه واشنگتن به المالکی موقتی است یا دائمی.

این تحولات چند روز پس از آن رخ داد که ترامپ به عراق هشدار داد در صورت انتخاب دوباره المالکی به‌عنوان نخست‌وزیر، واشنگتن هیچ حمایتی از این کشور نخواهد کرد.

اظهارات ترامپ تاکنون روشن‌ترین نمونه از تلاش او برای کاهش نفوذ گروه‌های وابسته به ایران در عراق به‌شمار می‌رود. این کشور می‌کوشد میان روابط خود با واشنگتن و تهران ـ دو متحد اصلی‌اش، توازن برقرار کند.

در این بارە، باراک در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که شامگاه دوشنبه گفت‌وگویی تلفنی و ثمربخش با مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان، داشته است. او نوشت:

در مورد عراق، موضع ایالات متحده همچنان روشن است: هر دولتی که از سوی ایران منصوب شود، نه برای تحقق آرزوهای عراقی‌ها یا سوری‌ها برای آینده‌ای روشن موفق خواهد بود و نه برای برقراری یک شراکت مؤثر با ایالات متحده آمریکا.

انتخابات ریاست جمهوری عراق و شکاف بین کردها

پارلمان عراق هفتە گذشتە جلسه انتخاب رئیس‌جمهوری را که عرفا بە کردها تعلق دارد، به تعویق انداختە بود.

هیبت الحلبوسی، رئیس مجلس، این تعویق را با هدف فراهم کردن «زمان بیشتر برای تفاهم و توافق» میان دو حزب «دموکرات کردستان» و «اتحادیه میهنی کردستان» اعلام کرد.

این در حالی است کە پارلمان روز یکشنبه نیز به‌دلیل نرسیدن به حد نصاب قانونی نتوانست رئیس‌جمهور را انتخاب کند و جلسه تا اوایل هفته آینده به تعویق افتاد.

فؤاد حسین در بخش دیگری از این گفت‌وگو به موضوع ریاست‌جمهوری پرداخت و تصریح کرد: حزب دموکرات کردستان حق معرفی نامزد برای این سمت را دارد، با این حال، این حزب آمادگی دارد در مقابل دستیابی به منصب ریاست‌جمهوری، از تمامی مناصب دیگر خود در بغداد به نفع اتحادیه میهنی کردستان چشم‌پوشی کند.

وی همچنین تأکید کرد که بهتر بود دو حزب (دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان) بر سر یک نامزد به توافق می‌رسیدند و افزود در صورتی که توافق نهایی حاصل نشود، مجلس نمایندگان عراق تکلیف پرونده ریاست‌جمهوری را مشخص خواهد کرد.

دیدارهای مقامات بغداد برای جلب حمایت کردها

به گفته مقام‌های چارچوب هماهنگی عراق، یک هیئت بلندپایه از این ائتلاف قرار است امروز به اقلیم کردستان سفر کند تا در تلاشی برای حل‌وفصل اختلاف طولانی‌مدت بر سر ریاست‌جمهوری و پیشبرد گفت‌وگوها درباره تشکیل دولت، رایزنی‌هایی انجام دهد.

عباس رازی، دبیرکل چارچوب هماهنگی، گفت این هیئت شامل محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق، هادی العامری، رهبر سازمان بدر، و محسن المندلاوی، نایب‌رئیس اول مجلس نمایندگان، خواهد بود و دیدارهایی را در اربیل و سلیمانیه برگزار خواهد کرد.

به گفته او، این سفر در پی تصمیم اتخاذشده در آخرین نشست چارچوب هماهنگی انجام می‌شود و هدف آن تقویت تفاهم میان حزب دموکرات کردستان (KDP) و اتحادیه میهنی کردستان (PUK) و کاهش اختلافات بر سر منصب ریاست‌جمهوری است.

چارچوب هماهنگی در تلاش است تا با توافق بر سر یک نامزد کُرد برای ریاست‌جمهوری، حمایت احزاب کردی از نامزد خود برای نخست‌وزیری را جلب کند.

تاکید امریکا بر استقلال عراق

سفارت آمریکا در بغداد در بیانیه‌ای در روز یکشنبه بر تعهد راسخ ایالات متحده به حمایت از عراقی مستقل، باثبات و شکوفا تأکید کرد.

در این بیانیه آمده است: «هر دولت عراقی باید کاملاً مستقل باقی بماند و بر تقویت منافع ملی همه عراقی‌ها تمرکز داشته باشد.

تنها از طریق این استقلال است که عراق می‌تواند به‌طور مؤثر از حاکمیت خود حفاظت کند، از تنش‌های منطقه‌ای دور بماند و به‌طور کامل ظرفیت‌های یک شراکت متقابلاً سودمند با ایالات متحده را محقق سازد.

تلاش‌های اخیر ایالات متحده آمریکا را باید در چارچوب یک راهبرد کلان‌تر نگریست. در این میان، پست نخست‌وزیری عراق به هدف اصلی رقابت میان واشینگتن و تهران بدل شده است، رقابتی که انتخاب مهره‌ای نزدیک به ایران در آن، بار دیگر می‌تواند ثبات شکننده عراق را دستخوش آشوب کند.