جنگ ایران و پیامدهای بلندمدت آن در صنعت انرژی جهانی
- Mar 19
- 3 min read
جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران تأثیرات عمدهای را بر بازار جهانی گاز طبیعی مایع گذاشته است. در صورتیکە این اختلال با اتش سوزی و حملات مداوم بە تاسیسات راس لفان قطر بهطور طولانیمدت ادامه یابد، میتوان انتظار داشت کە این تاثیرات بلندمدت باشند. این بحران موجب افزایش قیمتها و کمبود گاز در کشورهای نوظهور اقتصادی آسیا خواهد شد. در حالی که کشورهای توسعهیافته نیز از کاهش عرضه گاز آسیب میبینند، این بحران میتواند تغییرات بلندمدتی در صنعت انرژی ایجاد کرده و برخی کشورها را به استفاده از زغالسنگ ترغیب کند که بازگشتی فاجعهبار برای محیطزیست خواهد بود.
بر اساس گزارش بلومبرگ، جنگ ایران با اسرائیل و ایالات متحده و تأثیرات آن بر بازار جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) به طور چشمگیری ساختار این صنعت را ممکن است تا دههها سال تغییر دهد.
این گزارش به بررسی وقفهها و بحرانهایی میپردازد که این جنگ بر زنجیره تأمین انرژی و اقتصاد جهانی به خصوص در قدرتهای اقتصادی نوظهور در جنوب و جنوب شرق آسیا گذاشته است.
یکی از بزرگترین اختلالات ایجاد شدە در بیستمین روز از گذشت این تنشها در صنعت گاز جهانی مربوط به اختلال در فعالیت کارخانه گاز طبیعی مایع راس لفان قطر است.
این کارخانه که بزرگترین واحد LNG در جهان به شمار میرود، به دلیل حمله پهپادی ایران در دو نوبت دیروز و امروز با اختلال روبرو شدە است. این اختلال منجر به اولین وقفه در تأمین برق این کارخانه در سه دهه فعالیت شد.
حملات به این تاسیسات در تلافی حمله اسرائیل به میادین پارس جنوبی باعث خسارات گستردهای شده که روند بازگشت به حالت عادی را به تأخیر انداخته است. با تدوام توقف استحصال گاز در هر روز، فشار بیشتری بر اقتصادهای جهانی وارد میشود.
این اختلالات در حال حاضر به قدرتعای اقتصادی نوظهور که به LNG وابسته هستند، آسیب میزند. علاوه بر این، قطع تأمین انرژی در خلیج فارس و بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش قیمت سوخت، بنزین و کمبود گاز در کشورهای در حال توسعه شده است.
از سوی دیگر، بازارهای بزرگ مصرفکننده LNG در آسیا مانند پاکستان، ویتنام و فیلیپین با مشکلات جدی مواجه شدهاند. این کشورها که بخش عمدهای از LNG خود را از قطر تأمین میکنند، هم اکنون با کمبود گاز روبرو گشتە و مجبور به کاهش تولید در صنایع مختلف مانند نساجی، شیشهسازی و تولید کود شدهاند.
بر أساس این گزارش این بحران ممکن است منجر به جابهجایی مصرف از گاز به زغالسنگ شود که این امر برای محیطزیست یک فاجعه خواهد بود.
مقدار کمیاب LNG و افزایش قیمتها بهویژه برای اقتصادهای آسیای جنوبی که به LNG برای تأمین نیازهای برق و صنعتی خود وابسته هستند، چالشبرانگیز شده است.
کشورهایی مانند پاکستان، هند و فیلیپین که قبلاً از افزایش قیمتها آسیب دیدهاند، اکنون با بحرانهای جدیتر مواجهاند و در تلاشند تا خریدهای خود را محدود کنند یا از سایر منابع تأمین انرژی استفاده کنند.
اما تاثیر این بحران محدود به قدرتهای نوظهور نیست. کشورهای توسعهیافته نیز تحت فشار قرار خواهند گرفت. به ویژه در اروپا که کمبود گاز میتواند منجر به کاهش تولید و بحران در صنعتهای وابسته به گاز مانند صنایع شیمیایی شود.
به گفته کارشناسان، بحران فعلی حتی ممکن است بدتر از بحران گاز در سال ۲۰۲۲ باشد که ناشی از جنگ روسیه و اوکراین بود. اتحادیه اروپا در تلاش است تا با توسعه زیرساختهای LNG و گسترش منابع تأمین گاز خود، از وابستگی به یک منبع خاص جلوگیری کند.
با این حال، کاهش تولید گاز در قطر میتواند فرصتهایی را برای سایر تولیدکنندگان، از جمله ایالات متحده و روسیه فراهم کند.
آمریکا، که همچنان به افزایش تولید LNG خود ادامه میدهد، میتواند بخشی از خلا ایجاد شده در بازار جهانی را پر کند.
همچنین، روسیه که به چین LNG صادر میکند، از کاهش واردات گاز از سوی اروپا بهرهمند شده و در حال توسعه پروژههای جدید برای تأمین نیازهای چین است.
به عبارت دیگر، این اختلال در بازار انرژی بیش از هر چیز موجب کاهش سرعت توسعه در کشورهای نوظهوری میشود که در سالهای اخیر به قدرتهای اقتصادی تبدیل شدهاند و در عین حال فرصتی مجدد برای روسیه و آمریکا فراهم میآورد تا رشد اقتصادی خود را تسریع کنند
