دو پیام عربی و غربی موازنه‌ها را در بغداد دگرگون کرد

منابع آگاه به روزنامه الشرق‌الاوسط اعلام کردند که دولت عراق و جریان‌های سیاسی اثرگذار طی دو هفته گذشته دو پیام هشدار غیرمعمول را از یک کشور عربی و یک دستگاه اطلاعاتی غربی دریافت کرده‌اند. این دو پیام حاوی اطلاعات جدی درباره نزدیک بودن اجرای حملات نظامی گسترده در داخل عراق بوده است. یک مقام عراقی تأیید کرد که کشوری دوست بغداد را از محتوای این تهدید مطلع کرده و پس از آن، گروه‌های شیعه به سرعت اقدام به ارائه امتیازاتی کرده‌اند.

بنابە گزارش الشرق الاوسط، این حملات احتمالی می‌توانست نهادهای دولتی مرتبط با گروه‌های شیعه و حشد الشعبی، چهره‌های دارای نفوذ مالی و نظامی، همچنین پایگاه‌ها، انبارهای پهپاد و موشک و اردوگاه‌های آموزشی را هدف قرار دهد.

به‌طور گسترده باور بر این است که این دو پیام موجب تسریع در صدور مواضع سیاسی پی‌درپی از سوی گروه‌هایی شده است که اخیراً خواستار انحصار سلاح در دست دولت شده‌اند.

به گفته منابع، سطح تهدید ابتدا با پیامی از یک کشور عربی که روابط خوبی با آمریکا و ایران نیز دارد افزایش یافت. این پیام تأکید داشت که بغداد در آستانە یک حمله نظامی سریع، همانند آنچە کە در دوحە روی داد قرار گرفتە است.

این پیام به برخی طرف‌ها در دولت عراق و سیاستمداران عراقی هشدار داده بود که سطح تهدید بسیار جدی است و اسرائیلی‌ها اکنون از دریافت «چراغ سبز از سوی آمریکا برای اقدام مستقل در صحنه عملیات عراق» سخن می‌گویند.

عراق از زمان عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ یکی از میدان‌هایی بوده که اسرائیل برای هدف قرار دادن آن برنامه‌ریزی کرده است.

با این حال، سیاستمداران عراقی که طی ماه‌های گذشته با الشرق‌الاوسط گفت‌وگو کرده‌اند، گفته‌اند آمریکایی‌ها تاکنون مانع انجام عملیات اسرائیل در عراق می‌شدند، اما در مقابل، فشار شدیدی برای حذف سلاح خارج از کنترل دولت وارد می‌کردند.

در این راستا، یک دیپلمات غربی به الشرق‌الاوسط گفتە است کە برداشت آمریکایی‌ها این بوده است که مقام‌های عراقی عمق واقعی تهدید را به‌درستی درک نمی‌کنند و باید تصمیم‌های قاطع‌تری برای جلوگیری از خطرات اتخاذ کنند.

او افزود که در مقطعی، آمریکایی‌ها از ضعف واکنش بغداد احساس نارضایتی کرده‌اند.

پرونده‌ای حجیم و اطلاعاتی گسترده

منابع افزودند که چند روز پس از دریافت پیام یک کشور عربی، مقام‌های عراقی یک پرونده بسیار حجیم از یک دستگاه اطلاعاتی غربی دریافت کردند که شامل فهرست‌هایی تهیه‌شده توسط یک نهاد امنیتی اسرائیلی با اطلاعات گسترده و دقیق درباره گروه‌های مسلح عراقی بود.

به گفته منابع، حجم، دقت و جامعیت این اطلاعات مقام‌های عراقی را شگفت‌زده کرده است. یکی از آنها به الشرق‌الاوسط گفت اطلاع دادن به عراقی‌ها درباره سطح اطلاعات در اختیار اسرائیل در زمانی بسیار حساس انجام شده است.

این فهرست‌ها شامل جزئیات دقیق درباره مسئولان گروه‌ها، افراد پنهان در حلقه‌های نزدیک آنها، اشخاصی که منافع مالی و تجاری مرتبط با گروه‌ها را مدیریت می‌کنند، و همچنین نهادهای دولتی به‌عنوان پوشش نفوذ گروه‌های مسلح بوده است.

منابع گفتند دستگاه اطلاعاتی غربی به عراقی‌ها اطلاع داده است که اسرائیل در آستانه اجرای عملیاتی گسترده است، آن هم پس از افشای توان عملیاتی و مالی گروه‌ها، از جمله شبکه عمیقی که ساختار نظامی آنها را تشکیل می‌دهد.

در این بارە، یکی از رهبران شیعه در ائتلاف چارچوب هماهنگی گفت این دو پیام موازنه‌ها را بر هم زد و رهبران احزاب شیعه را وادار کرد روند تصمیم‌گیری درباره سلاح گروه‌ها را تسریع کنند.

با این حال، اختلافات درباره شیوه اجرا و نهاد قابل اعتماد برای مدیریت مرحله انتقالی همچنان ادامه دارد.

او افزود که مرحله نخست خلع سلاح شامل تحویل موشک‌های بالستیک و پهپادها و همچنین برچیدن و تحویل اردوگاه‌های راهبردی در شمال و جنوب بغداد است.

مرحله دوم، به گفته او، می‌تواند شامل برکناری برخی مسئولان وابسته به گروه‌ها از هیئت حشد الشعبی باشد.

یکی از مسئولان ائتلاف دولت قانون نیز در این بارە گفت توافق بر سر خلع سلاحهای سنگین اساساً پیش از تشدید فشارهای آمریکا میان رهبران چارچوب هماهنگی، حاصل شده بود.

با این حال، اختلاف اصلی اکنون بر سر نهاد دولتی مسئول جمع‌آوری و کنترل سلاح‌هاست، زیرا بی‌اعتمادی آمریکا به نهادهای امنیتی‌ای که تحت نفوذ گروه‌ها هستند، همچنان پابرجاست.

پیام دستگاه اطلاعاتی غربی با ورود سرهنگ استفانا باگلی، مدیر جدید دفتر همکاری امنیتی آمریکا در عراق، هم‌زمان شد. تأمین مالی این دفتر به اجرای سه شرط مندرج در قانون بودجه دفاعی آمریکا وابسته است.

کنگره آمریکا در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵ بودجه را با محدودیت‌های جدیدی تصویب کرد که همکاری امنیتی با عراق را مشروط به کاهش توان عملیاتی گروه‌های مسلح وابسته به ایران، تقویت کنترل نخست‌وزیر بر نیروهای مسلح و پیگرد قانونی عوامل دخیل در حملات غیرقانونی کرده است.

منابع دیپلماتیک غربی گفتند انتظار می‌رود باگلی از مقام‌های عراقی جدول زمانی روشن، قابل راستی‌آزمایی و پایدار برای اجرای این تعهدات درخواست کند.