سوریه با چاپ اسکناس‌های جدید، عصر اسد را پشت سر می‌گذارد

دولت انتقالی سوریه روز دوشنبه، ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، از یک پول جدید رونمایی کرد. این اقدام نمادین که قرار است از اول ژانویه آغاز شود، به‌طور رسمی صفحه حاکمیت بشار اسد و خانواده‌اش را می‌بندد و تلاشی برای احیای اقتصادی پس از سال‌ها جنگ داخلی ویرانگر است.

رئیس‌جمهور دولت انتقالی سوریە، احمد الشرع، در مراسمی در دمشق تأکید کرد که طراحی جدید اسکناس‌هایی که فاقد هرگونه تصویر شخصیت‌های سیاسی است، بیانگر هویت ملی جدید و فاصله گرفتن از تقدیس افراد به شمار می‌رود.

او این تغییر را پایان یک مرحله گذشته و ناخواسته و آغاز مرحله‌ای جدید خواند که مردم سوریه به آن امید دارند.

مهم‌ترین تغییر فنی در پول جدید، حذف دو صفر از ارزش اسمی لیره است. مقامات سوری اعلام کرده‌اند که این عمل تأثیری بر ارزش واقعی پول ندارد، بلکه صرفاً برای ساده‌سازی معاملات روزمره انجام شده است.

ارزش لیره سوریه در طول جنگ داخلی به پایین‌ترین سطح تاریخی خود سقوط کرد و استفاده از واحدهای پولی با ارقام بسیار بزرگ را دشوار کرده بود.

اسکناس‌های جدید که در واحدهای ۱۰ تا ۵۰۰ لیره عرضه خواهند شد، به جای تصاویر رئیس‌جمهور یا نمادهای سیاسی، مملو از تصاویر محصولات کشاورزی این کشور هستند.

بر اساس تصاویر منتشر‌شده، روی اسکناس‌ها تصاویری از گندم، زیتون، پرتقال و توت به چشم می‌خورد. این طراحی عمدی، نمادی از تلاش برای بازتعریف هویت ملی حول محور ثروت طبیعی و تاریخی سوریه، به جای شخصیت‌های سیاسی است.

دوران گذار ۹۰ روزه و تلاش برای ثبات

جایگزینی پول قدیمی با جدید یک فرآیند تدریجی خواهد بود. عبدالقادر حصریه، رئیس بانک مرکزی سوریه، اعلام کرد که دوره تعویض اولیه ۹۰ روز در نظر گرفته شده و در صورت نیاز ممکن است تمدید شود.

او تأکید کرد که در این دوره، قیمت‌گذاری کالاها هم با پول قدیمی و هم با پول جدید معتبر خواهد بود تا از بی‌ثباتی جلوگیری شود.

الشرع این فرآیند را حساس و ظریف توصیف کرد و از مردم خواست تا برای تعویض پول‌های خود عجله نکنند.

او هشدار داد که شتاب‌زدگی ممکن است به نرخ برابری لیره آسیب بزند. هدف اصلی این تغییر، تشویق مردم و بازرگانان به استفاده مجدد از پول ملی در مبادلات روزانه و کاهش وابستگی به ارزهای خارجی مانند دلار آمریکا است.

در حالی که جزئیات عملیاتی بسیاری در این بارە اعلام شده است، اما یک سؤال کلیدی همچنان بدون پاسخ مانده است: اسکناس‌های جدید در کجا چاپ خواهند شد؟

رئیس بانک مرکزی از مشخص کردن نهاد مسئول چاپ خودداری کرد و تنها گفت جزئیات بعداً اعلام می‌شود.

این سکوت توجه‌ را به این واقعیت جلب می‌کند که اسکناس‌های دوره اسد عمدتاً در روسیه، یکی از حامیان اصلی آن رژیم، چاپ می‌شدند.

منبع چاپ جدید همزمان یک موضوع لجستیکی و یک نشانه سیاسی مهم درباره جهت‌گیری و حامیان احتمالی دولت انتقالی جدید خواهد بود.

این تغییر پول در بستری صورت می‌گیرد که سوریه پس از سقوط نظام اسد در دسامبر ۲۰۲۴، در تلاش برای بازسازی اقتصاد ویران و جلب اعتماد داخلی و بین‌المللی است.