از نگاە اسرائیل، محاصره اقتصادی کارآمدتر از جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران است
- May 20
- 4 min read
برآوردهای امنیتی و رسانهای در اسرائیل نشان میدهد کە بخشی از نهادهای نظامی و اطلاعاتی این کشور، برخلاف فضای سیاسی حاکم، محاصره اقتصادی و دریایی ایران را مؤثرتر از بازگشت فوری به جنگ ارزیابی میکنند. این محافل معتقدند حمله محدود نظامی، نه به فروپاشی نظام ایران منجر میشود و نه توان هستهای آن را بهطور کامل از بین میبرد. همزمان، اظهارات ناگهانی ترامپ درباره آمادگی برای حمله، ارتش اسرائیل را غافلگیر کرده و شکاف میان محاسبات سیاسی و ارزیابیهای حرفهای در تلآویو را آشکار ساخته است؛ شکافی که همزمان با تداوم جنگ رسانهای و روانی علیه ایران عمیقتر میشود.
در اسرائیل، ارزیابیها با خواستههای سیاسی همسو شده و انتظار میرود ایالات متحده آمریکا، بار دیگر جنگ علیه ایران را از سر بگیرد. همزمان، وضعیت آمادهباش در حوزههای مختلف برقرار شده است.
نهادهای رسمی اسرائیل هرگونه توافق با ایران را یک تحول منفی ارزیابی میکنند، زیرا معتقدند تهران در مدت کوتاهی توان خود را بازسازی خواهد کرد و بار دیگر با انگیزه انتقامجویانه به تهدیدی علیه اسرائیل تبدیل میشود.
همچنین در اسرائیل این تصور وجود دارد که ازسرگیری جنگ علیه ایران، آزادی عمل بیشتری را برای این کشور در لبنان ایجاد خواهد کرد، زیرا این کشور جنگ با لبنان را فرسایشی و موقعیت خود را سردرگم ارزیابی میکند.
در کنار ملاحظات راهبردی، بنیامین نتانیاهو ازسرگیری جنگ در جبهههای ایران، لبنان و غزه را فرصتی برای ترمیم جایگاه سیاسی خود قلمداد کردە و امیدوار است این روند، آن هم در آستانه انتخابات سراسری زودهنگامی که برای او سرنوشتساز تلقی میشود، مانع کنار رفتن او از قدرت شود.
با این حال، محافل غیررسمی در اسرائیل نسبت به نیتهای دونالد ترامپ و امکان دستیابی به نتیجهای تعیینکننده از طریق جنگی سریع که تأسیسات آب، برق و زیرساختها را هدف قرار دهد، تردید دارند.
گیورا آیلاند، مشاور پیشین امنیت ملی اسرائیل و ژنرال ذخیره، اعلام کرد چنین جنگ سریعی ایران را وادار به تسلیم نخواهد کرد.
او امروز در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان گفت محاصره اقتصادی در شرایط کنونی از جنگ علیه ایران مؤثرتر است.
پیش از او نیز تامیر هایمن، رئیس مؤسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تلآویو، در پژوهشی مفصل همین دیدگاه را مطرح کرده بود.
شماری از تحلیلگران برجسته، از جمله عاموس هرئیل و رون بنیشای، نیز ارزیابیهای مشابهی را ارائه کرده و اعلام داشتەاند کە ترامپ اکنون در وضعیتی دشوار قرار گرفته است.
روزنامە هاآرتص نیز امروز به نقل از منابعی در ارتش اسرائیل نوشت این منابع، از اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه تنها حدود یک ساعت قبل از اجرای حمله نظامی علیه ایران آن را تعلیق نمودە است، غافلگیر شدهاند، زیرا برآورد آنها این بود که، صرفنظر از سطح بالای آمادهباش برای احتمال بازگشت درگیریها، زمان هرگونه حمله از پیش و بهصورت کامل با اسرائیل هماهنگ خواهد شد.
در همین چارچوب، عودید عیلام، رئیس پیشین بخش مبارزه با تروریسم در موساد و پژوهشگر مرکز امور خارجی و امنیتی قدس، امروز در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان گفت محاصره دریایی و اقتصادی ایران مؤثرترین ابزار موجود است.
او برآورد کرد اگر این روند دو ماه دیگر ادامه پیدا کند، اقتصاد ایران به مرحلهای خواهد رسید که بازگشت از آن ممکن نخواهد بود.
به گفته عیلام، حکومت ایران تا حد زیادی به صادرات نفت از طریق تنگه هرمز وابسته است و فشار مستمر بر صادرات نفتی، این کشور را با فرسایش شدید اقتصادی روبهرو خواهد کرد.
در رابطە وی همچنین هشدار داد هرگونه توافق با تهران ممکن است از طریق تزریق میلیاردها دلار به خزانه حکومت ایران، به بقای آن کمک کند.
هاآرتص نیز در این بارە نوشتە است کە سناریوی تغییر حکومت در ایران در شرایط کنونی مطرح نیست، زیرا ایران بیش از آنچه انتظار میرفت انعطافپذیری نشان داده است. این روزنامه افزود ارتش اسرائیل همچنان برای ازسرگیری حملات علیه ایران آماده میشود و از زمانبندی اعلامشده از سوی ترامپ شگفتزده شده است.
اگرچە این گزارش نیز، مانند دهها گزارش دیگری که هر روز منتشر میشوند، در چارچوب آنچه کە میتوان آن را جنگ رسانهای توصیف کرد، منتشر شده است.
با این وجود، مجموعهای از گزارشهای اسرائیلی که امروز چهارشنبه و همچنین در روزهای اخیر منتشر شدهاند، تأکید میکنند کە ارتش اسرائیل همچنان همراه با ارتش آمریکا برای ازسرگیری حمله به ایران آماده میشود.
با این حال، به نوشته هاآرتص، فرماندهی ارتش از اظهارات دونالد ترامپ در روز گذشته مبنی بر نزدیک بودن زمان ازسرگیری حمله، غافلگیر شده است.
بر اساس گزارش هاآرتص، ارتش اسرائیل از سخنان ترامپ که گفته بود تنها یک ساعت تا آغاز حمله آمریکا به ایران باقی مانده، شگفتزده شده است.
منابع نظامی به این روزنامه گفتهاند ارتش انتظار داشته زمان حمله از پیش و بهصورت دقیق با اسرائیل هماهنگ شود، بدون توجه به سطح بالای آمادگی برای احتمال بازگشت درگیریها.
این روزنامه همچنین اشارە نمودە است کە ارتش اسرائیل خود را برای احتمال بازگشت آمریکا به جنگ و تصمیم واشنگتن برای آغاز حملهای جدید در آینده نزدیک آماده میکند و ممکن است کە این حملە، حتی پیش از پایان مهلتی انجام شود که ترامپ به ایران داده است.
ترامپ روز گذشته گفته بود ایران تنها چند روز فرصت دارد پیش از آنکه جنگ از سر گرفته شود.
هاآرتص همچنین به نقل از منابع نظامی اسرائیلی نوشتە است کە در این مرحله روشن شده است که ازسرگیری عملیات آمریکا علیه ایران میتواند تقریبا بلافاصله به ورود مستقیم اسرائیل به جنگ منجر شود.
این وضعیت به معنای بازگشت سریع جبهه داخلی اسرائیل به شرایط آمادهباش موشکی، شلیک موشک به سوی اسرائیل و افزایش سطح آمادهباش در تمامی نهادهای امنیتی خواهد بود.
با این حال، به نوشته روزنامه، در داخل ارتش اسرائیل و نهادهای امنیتی درباره دستاوردهای احتمالی بازگشت به جنگ گسترده اختلافنظر وجود دارد.
در ادامه این گزارش آمده است کە برخی منابع نسبت به این فرضیه تردید دارند که ادامه حملات بتواند به فروپاشی حکومت ایران یا نابودی کامل ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور منجر شود.
منابعی نیز در مراکز امنیتی گفتهاند کە احتمال دارد رهبری سیاسی اسرائیل از پیش در جریان قصد آمریکا برای حمله در روز سهشنبه قرار گرفته باشد، اما این اطلاعات بهصورت مشخص به ارتش منتقل نشده است.
به گفته این منابع، هیچ هشدار قبلی مبنی بر اینکه قرار بوده حمله دو روز پیش انجام شود، صادر نشده بود.
