نتانیاهو از رئیس امارات خواست گزارش هشدار پیش از هفتم اکتبر را تکذیب کند
سفر اعلامنشده بنیامین نتانیاهو به امارات متحده عربی و دیدار ششساعته او با محمد بنزاید، رئیس این کشور، در شرایطی انجام شد که گزارشها درباره هشدار احتمالی ابوظبی به نخستوزیر اسرائیل پیش از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بار دیگر مناقشه بر سر مسئولیت یکی از بزرگترین شکستهای اطلاعاتی اسرائیل را تشدید کرده است.
نتانیاهو روز یکشنبه ۲۷ سپتامبر به ابوظبی رفت و با محمد بنزاید دیدار کرد. این سفر از پیش اعلام نشده بود و امارات یک روز بعد آن را رسماً تأیید کرد.
در این بارە دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام نمود کە این دیدار به دعوت رئیس امارات انجام و دو طرف درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفتوگو کردهاند.
سه مقام ارشد اسرائیلی نیز به رویترز گفتند مذاکرات حدود شش ساعت ادامه داشته و ایران یکی از محورهای اصلی آن بوده است.
زمان این سفر اما توجهها را به پرونده دیگری معطوف کرده است. لوموند روز سهشنبه ۲۹ سپتامبر، با استناد به گزارش رسانههای اسرائیلی، نوشت نتانیاهو در جریان سفر از محمد بنزاید خواسته است گزارش مربوط به هشدار او پیش از حمله هفتم اکتبر را تکذیب کند.
امارات تاکنون چنین تکذیبی را علناً منتشر نکرده و درباره جزئیات مکالمات رهبران دو کشور نیز توضیحی نداده است.
این جنجال پس از انتشار یک گزارش تحقیقی در روزنامه هاآرتص آغاز شد. بر اساس این گزارش، محمد بنزاید حدود یک هفته و نیم پیش از حمله هفتم اکتبر با نتانیاهو تماس گرفته و به او هشدار داده بود که یحیی سنوار، رهبر وقت حماس در غزه، در حال تدارک عملیاتی بزرگ علیه اسرائیل است.
طبق این روایت، اطلاعات اولیه از طریق کانالهایی فلسطینی به ابوظبی رسیده بود و رئیس امارات با توجه به پیامدهای احتمالی چنین حملهای برای امنیت منطقه، موضوع را با نتانیاهو در میان گذاشته بود.
هاآرتص گزارش داده است کە محمد بنزاید در این تماس بر جدی گرفتن اطلاعات تأکید نمودە بود، اما نتانیاهو ارزیابی متفاوتی را از تهدید داشته و تصور میکرده است فعالیت احتمالی حماس بیشتر به کرانه باختری مربوط باشد.
نخستوزیر اسرائیل این روایت را به طور کامل رد کرده است.
دفتر نتانیاهو نیز در این بارە اعلام کرده است کە هیچ هشدار مشابهی از سوی امارات پیش از هفتم اکتبر به نخستوزیر منتقل نشده و بررسی برنامه کاری او، شورای امنیت ملی و دبیرخانه نظامی اسرائیل نیز نشانهای از تماس تلفنی ادعاشده میان نتانیاهو و محمد بنزاید در فاصله ابتدای سپتامبر تا هفتم اکتبر ۲۰۲۳ نشان نمیدهد.
نتانیاهو همچنین گفته است علیه هاآرتص و افراد مرتبط با انتشار این گزارش شکایت افترا مطرح خواهد کرد؛ هاآرتص نیز بر گزارش خود تأکید کرده است.
موضع امارات در این میان یکی از نقاط تعیینکننده پرونده است. وزارت امور خارجه این کشور پس از انتشار گزارش هاآرتص از تأیید یا تکذیب جزئیات مکالمه ادعاشده خودداری کرد و اعلام نمود کە درباره گزارشهای رسانهای یا گمانهزنی پیرامون گفتوگوهای رهبران اظهار نظر نمیکند.
ابوظبی در عین حال تأکید نمودە است کە از زمان برقراری روابط رسمی با اسرائیل، کانالهای مستقیم میان دو کشور فعال بوده و اطلاعات مرتبط در صورت لزوم از طریق نهادهای مربوطه منتقل شده است.
ادعای هشدار امارات در حالی مطرح شده که طی ماههای گذشته گزارشهای دیگری نیز درباره اطلاعات موجود در اسرائیل پیش از حمله منتشر شده است.
بر اساس تحقیق هاآرتص که لوموند نیز بخشهایی از آن را بازتاب داده است، رونن بار، رئیس وقت شینبت، پیش از هفتم اکتبر گزینههایی را برای افزایش آمادگی در برابر حماس مطرح کرده بود.
هاآرتص همچنین گزارش داده است یک بار در اول اکتبر، شش روز پیش از حمله، پیشنهاد هدف قرار دادن رهبران ارشد حماس از جمله سنوار را مطرح کرده بود.
گزارشهایی درباره هشدار مصر به اسرائیل پیش از حمله نیز منتشر شده، اما دفتر نتانیاهو دریافت چنین هشداری را رد کرده است.
این روایتهای متفاوت اکنون بخشی از مناقشه گستردهتری درباره اطلاعاتی است که دولت و دستگاههای امنیتی اسرائیل پیش از هفتم اکتبر در اختیار داشتند و نحوهای که این اطلاعات ارزیابی و پیگیری شد.
حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حمله گستردهای را از نوار غزه به جنوب اسرائیل آغاز کرد که در جریان آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر به گروگان گرفته شدند.
این حمله اسرائیل را با یکی از بزرگترین شکستهای اطلاعاتی و امنیتی تاریخ خود روبهرو کرد و از آن زمان، تعیین مسئولیت این شکست به یکی از اصلیترین مناقشات سیاسی در این کشور تبدیل شده است.
انتشار گزارش مربوط به هشدار احتمالی محمد بنزاید این مناقشه را حساستر کرده است. در صورت اثبات چنین تماسی، پرسش تنها این نخواهد بود که دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل چه اطلاعاتی در اختیار داشتند، بلکه این موضوع نیز مطرح میشود که آیا هشداری مستقیماً به نخستوزیر منتقل شده و در صورت دریافت، چگونه با آن برخورد شده است. نتانیاهو اصل چنین تماسی را رد میکند.
این پرونده در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل اهمیت سیاسی بیشتری یافته است. مخالفان نتانیاهو پس از انتشار تحقیقات هاآرتص بار دیگر خواستار روشن شدن اطلاعات موجود در سطوح بالای دولت پیش از حمله شدهاند، در حالی که نخستوزیر اسرائیل روایت مربوط به دریافت هشدار را رد کرده و انتشار این ادعاها را در چارچوب رقابتهای سیاسی ارزیابی کرده است.
با این حال، دستور کار رسمی سفر ابوظبی به هفتم اکتبر محدود نبوده است. سه مقام ارشد اسرائیلی به رویترز گفتهاند ایران یکی از محورهای اصلی مذاکرات ششساعته نتانیاهو و محمد بنزاید بوده است.
امارات و اسرائیل از زمان عادیسازی روابط خود در سال ۲۰۲۰، همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود را گسترش دادهاند و با وجود اختلافها بر سر جنگ غزه و برخی سیاستهای دولت اسرائیل، روابط دو کشور ادامه یافته است.
سفر نتانیاهو در نتیجه در نقطه تلاقی دو پرونده حساس انجام شدە است: تحولات مربوط به ایران و امنیت منطقه از یک سو، و مناقشه داخلی اسرائیل بر سر هشدارهای پیش از هفتم اکتبر از سوی دیگر. هنوز مدرک مستقلی که ادعای تماس محمد بنزاید با نتانیاهو را به طور قطعی اثبات کند منتشر نشده است؛ نتانیاهو آن را رد میکند، هاآرتص بر گزارش خود ایستاده و امارات نیز تاکنون درباره محتوای مکالمه ادعاشده موضع صریحی نگرفته است.
