کردستان در سایه جنگ: روایت میدانی از منطقهای میان بمباران و انتظار
- 4 minutes ago
- 3 min read
گزارشهای میدانی از کردستان ایران نشان میدهد همزمان با ادامه جنگ، بخشهای بزرگی از جامعه برای سناریوهای احتمالی آماده میشوند. منابع بر این باورند کە فعالان جامعه مدنی شبکههایی را برای کمکرسانی و حمایت از آسیب دیدگان احتمالی ایجاد کردهاند. گروههایی نیز از پزشکان آمادگی خود را برای انتقال تجهیزات پزشکی و کمک به مجروحان اعلام کردهاند. همزمان شماری از بازرگانان و سرمایهداران کُرد پیشنهاد دادهاند منابع مالی قابل توجهی را برای پشتیبانی از اقدامات امدادی فراهم کنند.
در دومین هفته از آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی ایران از یک سو و ایالات متحده آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، به دلیل قطع گسترده ارتباطات هنوز تصویر روشنی از آنچه در بسیاری از مناطق ایران میگذرد در دست نیست.
قطع اینترنت در بخش بزرگی از کشور ارتباط با منابع محلی را دشوار کرده و انتقال اطلاعات مستقل را با چالش جدی روبهرو ساخته است.
بر اساس برآوردهای اولیه سازمان ملل متحد، حدود ۳.۵ میلیون نفر در نقاط مختلف ایران در پی حملات هوایی و موشکی مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
حملات عمدتاً زیرساختهای نظامی و امنیتی ایران را هدف قرار داده است. با این حال، کردستان ایران (روژهلات) نیز در روزهای اخیر هدف سنگینترین حملات طی دو هفته گذشته قرار گرفته است.
گزارشهای میدانی رسیده به آرنا نیوز از مناطق مختلف کردستان نشان میدهد که مردم، در کنار نگرانیهای امنیتی، خود را برای سناریوهای احتمالی آینده آماده میکنند.
به گفته چند منبع آگاه، از نخستین روزهای حملات، بخشهایی از جامعه مدنی در کردستان شبکههایی برای کمکرسانی و حمایت متقابل ایجاد کردهاند. هدف این شبکهها کاهش آسیبهای انسانی در صورت گسترش درگیریها است.
در شهرهایی مانند سنندج، کرمانشاه، ارومیه و ایلام، شماری از پزشکان و متخصصان حوزه سلامت اعلام کردهاند که به صورت داوطلبانه آماده انتقال تجهیزات پزشکی پیشرفته به مناطق آسیب پذیر هستند. این پزشکان گفتهاند در صورت افزایش تلفات غیرنظامی به مجروحان کمک خواهند کرد.
همزمان دهها تاجر و سرمایهدار کُرد پیشنهاد دادهاند منابع مالی قابل توجهی را برای حمایت از ابتکارهای دفاعی یا عملیات کمکرسانی در اختیار شبکههایی قرار دهند که برای شرایط بحرانی تشکیل شدهاند.
در کنار این اقدامات، بخشی از فعالان جامعه نیز برای سناریوهای سیاسی احتمالی آماده میشود. منابع کردستانی میگویند صدها جوان کُرد در شهرهای مختلف کارگروههایی را بە منظور مدیریت امور محلی در صورت عقبنشینی نیروهای حکومتی از کردستان تشکیل دادەاند.
یکی از منابع آرنا نیوز میگوید: در سراسر کردستان نوعی احساس همدلی و مسیر مشترک دیده میشود. مردم با وجود فشارها، تحولات را با همبستگی و همدلی دنبال میکنند.
او میافزاید نسل جدید در کردستان با تجربههای تاریخی پنجاه سال گذشته آشنا است. به گفته او، بسیاری از جوانان معتقدند هر تغییر سیاسی باید در نهایت به سود مردم کرد باشد.
در عین حال، بخشی از جامعه کردستان نسبت به احتمال ورود نیروهای احزاب کردستانی به فضای سرزمینی ایران با احتیاط نگاه میکند.
یکی از منابع آرنا نیوز میگوید بسیاری از مردم معتقدند هرگونه اقدام نظامی باید تنها زمانی انجام شود که هزینه انسانی آن به حداقل برسد. او میگوید:
مردم کردستان نمیخواهند این منطقه به میدان جنگی تبدیل شود که بیشترین هزینه آن را کردها و غیرنظامیان کرد بپردازند
از سوی دیگر، اطلاعات میدانی نشان میدهد در جریان حملات هوایی اخیر بخش قابل توجهی از ساختمانها، پادگانها و زیرساختهای نظامی در کردستان منهدم شدهاند یا به شدت آسیب دیدهاند.
با این حال بسیاری از این مراکز از روزهای نخست جنگ تخلیه شده بودند. به همین دلیل میزان تلفات انسانی در آنها محدود بوده است.
منابع آرنانیوز همچنین میگویند نهادهای امنیتی برای کاهش تلفات، نیروهای خود را در مدارس، باشگاههای ورزشی و دانشگاهها مستقر کردهاند. این نیروها همچنان حضور سنگینی در شهرهای کردستان دارند.
به گفته منابع آرنانیوز، در بسیاری از شهرها نیروهای یونیفرمپوش در گروههای کوچک در خیابانها مستقر هستند. این نیروها شبانهروز در خودروهای خود زندگی میکنند. یکی از منابع میگوید:
نیروهای امنیتی اغلب در گروههای شش یا هفت نفره در خودروهای خود میخوابند. به گفته او، این وضعیت نشاندهنده فشار شدید عملیاتی بر این نیروها است.
همچنین بخش بزرگی از خانوادههای پرسنل نظامی از شهرهای کردستان خارج شدهاند. این خانوادهها به دیگر نقاط ایران منتقل شدهاند.
در برخی مناطق، از جمله مریوان و سردشت، تنشهایی میان نیروهای امنیتی و نیروهای محلی گزارش شده است.
در سردشت برخی نیروهای محلی از دستورات فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سرپیچی کردهاند. این نیروها از حضور در پایگاههای مرزی خودداری کردهاند.
در برخی روستاها و شهرها نیز مردم به استقرار نیروهای نظامی در نزدیکی مساجد یا مدارس اعتراض کردهاند. در مواردی مردم مانع ورود نیروها به این مکانها شدهاند. همزمان مقامهای امنیتی همچنان نیرو و تسلیحات به کردستان اعزام میکنند. منابع آرنا میگویند:
این انتقالها در روزهای نخست حملات آشکارا انجام میشد. اکنون این انتقالها عمدتاً به صورت مخفیانه و در طول شب انجام میشود.
بر اساس این گزارشها، بخشی از نیروهای دولتی اکنون در گروههای ده نفره یا بیشتر در خانههای افراد وابسته به حکومت یا نیروهای محلی حامی دولت مستقر شدهاند. منابع محلی میگویند این اقدام نشان میدهد حکومت خود را برای احتمال نبرد زمینی و جنگهای شهری آماده میکند.
