top of page
Asset 240.png

نتایج جستجو

Search this site

2681 results found with an empty search

  • بازگشت سلاح‌های هسته‌ای آمریکا به بریتانیا پس از هفدە سال

    ایالات متحده آمریکا برای نخستین‌بار از سال ۲۰۰۸، سلاح‌های هسته‌ای خود را در پایگاه لکنهیث بریتانیا مستقر کرده است. این اقدام در چارچوب تقویت بازدارندگی ناتو و همزمان با خرید جنگنده‌های F-35A توسط بریتانیا انجام شده است. تحلیلگران آن را پاسخی به تهدیدات روسیه و بازگشت نقش هسته‌ای نیروی هوایی سلطنتی می‌دانند. به گزارش تایمز، تحلیلگران امنیتی فاش کرده‌اند که ایالات متحده برای نخستین بار بعد از گذشت نزدیک به دو دهه، سلاح‌های هسته‌ای خود را مجددا در بریتانیا مستقر کرده است. این تحولات، بخشی از تلاش‌های گسترده‌ برای تقویت بازدارندگی هسته‌ای ناتو در برابر تهدیدات فزاینده روسیه و چین ارزیابی می‌شود. به گفته کارشناسان، هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا اخیراً در یک پرواز ده‌ ساعته از پایگاه نیروی هوایی کرتلند در نیومکزیکو – مرکز اصلی ذخیره‌سازی سلاح‌های هسته‌ای آمریکا – به پایگاه لکنهیث در بریتانیا رسیده است. تحلیلگران معتقدند مسیر پروازها نشان‌دهنده انتقال یک‌طرفه سلاح‌ها به بریتانیاست، به‌گونه‌ای که بازگشت هواپیما بدون بار صورت گرفته و این امر احتمال استقرار بمب‌های هسته‌ای را تقویت می‌کند. پایگاه لکنهیث که از دهه‌ها پیش میزبان نیروهای آمریکایی بوده است، اخیراً با دریافت به‌روزرسانی‌های زیرساختی قابل توجهی از جمله ساخت پناهگاه‌ها و سپرهای بالستیک، برای میزبانی بمب‌های هسته‌ای B61 آماده می شود. این بمب‌ها قابلیت استقرار در جنگنده‌های F-35A را دارند که بریتانیا به‌تازگی برای نیروی هوایی سلطنتی از آمریکا خریداری کرده است. بر اساس سندی منتشرشده از سوی وزارت دفاع بریتانیا، اسکادرانی از جنگنده‌های F-35A در پایگاه هوایی مارهام مستقر خواهند شد تا در ماموریت‌های هسته‌ای ناتو مشارکت کنند. این اقدام برای نخستین بار از زمان بازنشستگی سلاح‌های هسته‌ای هوایی بریتانیا در دهه ۱۹۹۰، نقش هسته‌ای نیروی هوایی این کشور را احیا می‌کند. بر اساس گزارش تایمز، ویلیام آلبرک، مدیر سابق بخش منع گسترش تسلیحات هسته‌ای ناتو، تأکید کردە است که انتقال این سلاح‌ها به بریتانیا بخشی از تصمیمات استراتژیک پس از الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ بوده است. او افزود که آمریکا در سال‌های اخیر بودجه‌ای برای نوسازی انبارهای هسته‌ای پایگاه لکنهیث اختصاص داده است. از سوی دیگر، سیدهارت کاوشال، پژوهشگر اندیشکده دفاعی RUSI، این تحولات را نشانه‌ای از بازگشت انعطاف‌پذیری در استفاده از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی دانسته است. او تأکید کرد که بریتانیا، که پیش‌تر تنها از زیردریایی‌های کلاس ونگارد مجهز به موشک‌های تریدنت استفاده می‌کرد، اکنون با خرید F-35A در حال گسترش ظرفیت‌های هسته‌ای خود در قالب‌های متنوع‌تر است

  • نان سنتی در مسیر لوکس شدن؛ فشار دوگانه گرانی بر نانوایان و کارگران

    افزایش ۵۲ درصدی قیمت نان در مراکز استان‌ها و ۴۲ درصد در شهرستان‌ها، نه‌تنها سفره کارگران را کوچک‌تر کرده، بلکه نانوایان را نیز درگیر چالش هزینه‌های سرسام‌آور تولید کرده است. در حالی که حقوق کارگران با تورم همگام نشده، نان سنتی به کالایی دست‌نیافتنی برای قشر کم‌درآمد تبدیل شده است. طی هفته‌های اخیر، مجوز افزایش قیمت نان توسط کارگروه آرد و نان و استانداری‌ها صادر شد که نتیجه آن، جهش ۵۲ درصدی در مراکز استان‌ها و ۴۲ درصدی در شهرستان‌ها بوده است. این افزایش قیمت ، نان را از کالای اساسی به کالایی لوکس برای بسیاری از خانوارهای کارگری تبدیل کرده است. بر اساس گزارش‌های فعالان کارگری، بخش عمده درآمد ماهانه کارگران صرف خرید نان و اقلام ضروری می‌شود، در حالی که حقوق آن‌ها نه‌تنها با تورم ۵۰ درصدی همخوانی ندارد، بلکه در برخی موارد با کاهش دستمزدها به دلیل کاهش ساعت‌کاری مواجه شده‌اند. برای مثال، کارگران فرودگاه مهرآباد با حذف اضافه‌کاری، درآمدی چند میلیون تومانی کمتر از قبل دارند. نانوایان در تنگنای هزینه‌های ۳۰۰ درصدی بیمه و اجاره هادی شبانکار، نائب رئیس اتحادیه نانوایان شیراز، تأکید می‌کند که افزایش اخیر قیمت نان پاسخگوی هزینه‌های سرسام‌آور تولید نیست. به گفته شبانکار، هزینه‌های بیمه نانوایان در سال جاری بیش از ۳۰۰ درصد افزایش یافته و اجاره مغازه‌ها سالانه ۲۵ تا ۳۰ درصد رشد دارد. همچنین، قیمت آرد نان ساندویچی در سه ماه گذشته ۱۰۰ درصد افزایش یافته و از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان رسیده است. شبانکار از دولت درخواست کرده تا با معافیت نانوایان از تعرفه‌های آب و بازنگری در سیاست‌های بیمه‌ای، فشار بر این صنف را کاهش دهد. شبانکار به فشار روانی ناشی از اعتراضات مشتریان اشاره می‌کند و می‌گوید: نانوایان از سه جهت تحت فشار هستند: هزینه‌های تولید، اعتراض مشتریان به گرانی نان، و سیاست‌های ناکارآمد دولتی. وی خاطرنشان می‌کند که افزایش قیمت نان مشابه افزایش ۴۵ درصدی بنزین در سال گذشته است، اما سود آن به جیب نانوایان نرفته است. در برخی استان‌ها مانند قم، قیمت نان سنگک سنتی به ۵۲۰۰ تومان و لواش به ۹۲۰ تومان رسیده است، در حالی که در مشهد ، معاون فرمانداری افزایش ۵۲ درصدی را ناشی از رشد هزینه‌های کارگری و بیمه دانسته است. قیمت‌های متغیر و گرانی کنترل شده با این‌که موج گرانی نان در بسیاری از استان‌ها آغاز شده است، اما نرخ‌های جدید هنوز به‌طور رسمی و سراسری از سوی مراجع ذی‌ربط اعلام نشده‌اند. در برخی مناطق، افزایش قیمت‌ها به‌صورت غیررسمی و بدون ابلاغ شفاف اجرایی شده است؛ وضعیتی مبهم که ابهام و بی‌اطمینانی را در میان نانوایان و مصرف‌کنندگان دامن زده است. هم اکنون، تنها مرجع معتبر برای انتشار رسمی نرخ‌ها سامانه‌هایی نظیر «نانینو» هستند که اطلاع‌رسانی قطعی همچنان در انتظار تصمیم نهایی استانداری‌ها و کارگروه‌های استانی باقی مانده است. در حالی که مقامات استانی مانند عباس میرزاد، معاون اقتصادی استانداری ایلام، افزایش قیمت‌ها را ناشی از رشد هزینه حمل‌ونقل و مواد اولیه می‌دانند، کارگران و نانوایان همچنان در انتظار سیاست‌های حمایتی هستند. با توجه به کاهش قدرت خرید کارگران و افزایش هزینه‌های تولید، به نظر می‌رسد نان سنتی در آینده نزدیک به کالایی طبقاتی تبدیل شود، مگر اینکه دولت با مداخله هدفمند، از تبدیل این بحران به یک فاجعه اجتماعی جلوگیری کند.

  • خبرگزاری فرانسه: جان خبرنگاران ما در غزه به‌دلیل گرسنگی در خطر است

    انجمن روزنامه‌نگاران خبرگزاری فرانسه (AFP) با انتشار یک بیانیه اضطراری، نسبت به وضعیت بحرانی خبرنگاران محلی خود در نوار غزه هشدار داده و خواستار مداخله فوری بشردوستانه شده‌اند. این بیانیه که تحت عنوان «مداخله بشردوستانه فوری» منتشر شده، با اشاره به گرسنگی شدید، فرسودگی روانی و قطع دسترسی به دارو، نسبت به خطر جدی مرگ خبرنگاران AFP در غزه هشدار داده است. انجمن روزنامه‌نگاران خبرگزاری فرانسه (SDJ) در بیانیه‌ای که روز دوشنبه ۲۱ ژوئیه منتشر کرد، نسبت به وخامت شدید وضعیت خبرنگاران این خبرگزاری در نوار غزه هشدار داده است. این انجمن با ابراز نگرانی عمیق اعلام کرده که در نبود مداخله‌ای فوری، خطر مرگ برای آخرین خبرنگاران حاضر در منطقه کاملاً جدی است و همکاران‌شان هر لحظه با کابوس شنیدن خبر مرگ آنان روبه‌رو هستند. در بخشی از این بیانیە آمدە است: از زمان تأسیس AFP در سال ۱۹۴۴، هیچ‌یک از ما به یاد نمی‌آوریم که خبرنگاری از گرسنگی جان خود را از دست داده باشد. اکنون با وحشت شاهد آن هستیم که این سناریو در غزه در حال وقوع است. به‌رغم پرداخت حقوق ماهانه به خبرنگاران محلی، نبود مواد غذایی و قیمت‌های نجومی در بازار سیاه، عملاً امکان تهیه غذا برای آن‌ها وجود ندارد. بشار طالب، یکی از عکاسان آزادکار AFP در غزه، در پستی فیس‌بوکی نوشته است که دیگر به‌دلیل گرسنگی قادر به ادامە کار نبودە و برادرش نیز از شدت ضعف بی‌هوش شده است. او از سال ۲۰۱۰ با AFP همکاری می‌کند و اکنون به‌همراه خانواده‌اش در ویرانه‌های خانه خود پناه گرفته است. احلام، دیگر خبرنگار حاضر در غزه، نیز گفته است: «مقاومت یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است.» انجمن روزنامه‌نگاران در بیانیه‌اش افزوده است: بسیاری از این خبرنگاران، علیرغم جوان بودن، در آستانه فروپاشی جسمی و روانی هستند و در نبود مداخله‌ای فوری، خطر مرگ برای آخرین خبرنگارانش در منطقه کاملاً جدی است. این بیانیه می‌افزاید که پس از ممنوعیت ورود خبرنگاران خارجی به غزه توسط دولت اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳، AFP تنها به کمک حدود ده خبرنگار آزاد محلی موفق به ادامه پوشش خبری منطقه شده است. اما از تاریخ ۲ مارس ۲۰۲۵، با اعمال محاصره کامل از سوی اسرائیل، ورود غذا، دارو و کمک‌های بشردوستانه نیز به‌طور کامل متوقف شده است. بر اساس اعلام وزارت بهداشت غزه، تنها طی روزهای ۱۸ و ۱۹ ژوئیه، دست‌کم ۱۹ نفر از جمله چندین کودک بر اثر قحطی جان باخته‌اند. آمار رسمی از زمان آغاز جنگ تاکنون، از مرگ ۷۱ نفر به‌دلیل گرسنگی حکایت دارد. به‌نقل از سازمان گزارشگران بدون مرز نیز، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۲۰۰ روزنامه‌نگار در غزه کشته شده‌اند که ۴۳ نفر از آنان هنگام انجام وظیفه جان باخته‌اند. انجمن روزنامه‌نگاران خبرگزاری فرانسه هشدار داده‌ است که حتی تعهد حرفه‌ای، شجاعت و مقاومت این خبرنگاران نیز دیگر تضمینی برای بقای آنان نیست. آن‌ها از نهادهای بین‌المللی، سازمان‌های حقوق بشری و دولت‌ها خواسته‌اند بی‌درنگ وارد عمل شوند: «ما هر لحظه منتظر شنیدن خبر مرگ همکاران خود هستیم – و این غیرقابل‌تحمل است.» این نخستین بار است که یکی از معتبرترین نهادهای رسانه‌ای اروپا به صراحت درباره جان کارکنان خود در منطقه‌ای تحت محاصره هشدار می‌دهد و از جامعه جهانی درخواست مداخله فوری می‌کند.

  • عراقچی: ایران از برنامه غنی‌سازی اورانیوم عقب‌نشینی نمی‌کند

    ایران اعلام کرده با وجود آسیب‌های گسترده به تأسیسات هسته‌ای‌اش در پی حملات اخیر آمریکا و اسرائیل، برنامه غنی‌سازی اورانیوم را متوقف نخواهد کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفت‌وگویی تلویزیونی با شبکه فاکس نیوز در برنامه «گزارش ویژه با برت بایر» اعلام کرد که تهران، به‌رغم آسیب‌های جدی وارده به تأسیسات هسته‌ای، از برنامه غنی‌سازی اورانیوم خود عقب‌نشینی نخواهد کرد. در این بارە وی افزود: این برنامه متوقف شده است زیرا، بله، خسارات جدی و شدید است. اما بدیهی است که ما نمی‌توانیم از غنی‌سازی دست بکشیم، زیرا این دستاورد دانشمندان خودمان است. و اکنون، بیش از آن، این یک مسئله غرور ملی است. عراقچی همچنین با اشاره به حملات اخیر آمریکا و اسرائیل، اعلام کرد که ارزیابی خسارات واردشده به تأسیسات هسته‌ای ایران همچنان در جریان است.. وی با تأیید سلامت علی خامنه‌ای، رهبر ایران، افزود که تهران آمادگی ازسرگیری مذاکرات با ایالات متحده را دارد، هرچند این گفت‌وگوها در مقطع فعلی به‌صورت غیرمستقیم انجام خواهد شد. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که پیش از درگیری نظامی اخیر، مذاکرات میان دو کشور با میانجیگری عمان به نتیجه نرسیده و اختلاف بر سر سطح مجاز غنی‌سازی اورانیوم همچنان پابرجاست. در حالی که آمریکا و اسرائیل نسبت به احتمال نظامی شدن برنامه هسته‌ای ایران ابراز نگرانی می‌کنند، تهران تأکید دارد که فعالیت‌های هسته‌ای‌اش صرفاً اهداف غیرنظامی را دنبال می‌کند.

  • بازگشت پناهگاه‌های غیرنظامی در آلمان و بی‌برنامگی نگران‌کننده ایران برای حفاظت از مردم

    اخیرا آلمان بازسازی پناهگاه‌های غیرنظامی را به‌عنوان بخشی از راهبرد دفاعی و بازدارندگی خود در برابر تهدیدات نظامی آغاز کرده است. کشورهایی مانند اسرائیل و اوکراین نیز که درگیر جنگ هستند، برنامه‌های متنوعی برای حفاظت از مردم در برابر خطرات دارند. در مقابل، اما جمهوری اسلامی ایران هیچ برنامه عملی مشخصی برای حفاظت از جمعیت در شرایط جنگی ندارد. فقدان زیرساخت‌های ایمن، آموزش عمومی و سامانه‌های اطلاع‌رسانی، حاکی از ضعف جدی و عدم نگرانی جمهوری اسلامی ایران نسبت بە حفاظت از جان مردم است. در حالی که آلمان با نگاهی به تحولات ژئوپلیتیکی اروپا، به‌ویژه تهاجم روسیه به اوکراین، ساخت و بازسازی پناهگاه‌های غیرنظامی را در دستور کار خود قرار داده است، ایران همچنان فاقد زیرساخت‌های مؤثر برای حفاظت از جمعیت غیرنظامی در شرایط بحرانی است. این تفاوت فاحش، تصویری نگران‌کننده از وضعیت آمادگی دفاعی ایران در برابر تهدیدات احتمالی به دست می‌دهد. بر اساس گزارش جدید وال‌استریت ژورنال، آلمان با هدف افزایش بازدارندگی و آمادگی در برابر تهدیدات نظامی، به بازسازی بخشی از ۲۰۰۰ پناهگاه دوران جنگ سرد خود روی آورده است. اگرچه از این تعداد، تاکنون تنها ۵۸۰ پناهگاه باقی مانده و آن‌ها نیز عموماً عملیاتی نیستند، اما دولت آلمان هم اکنون طرحی را در دستور کار دادە است که با پیگیری آن آن میتواند تا پایان سال ۲۰۲۶، فضاهایی را برای اسکان اضطراری یک میلیون نفر فراهم نماید. این طرح، متکی بر بازطراحی فضاهای عمومی مانند ایستگاه‌های مترو، پارکینگ‌های زیرزمینی و زیرزمین‌های خانگی است که به‌جای ساخت پناهگاه‌های بزرگ، بر استفاده هوشمندانه از امکانات موجود متمرکز است. در این میان، هدف آلمان صرفا بر نجات جان‌ها در شرایط اضطراری متکی نبودە است، بلکه بازسازی ساختار دفاع غیرنظامی نیز به عنوان بخشی از سیاست بازدارندگی تعریف شده است. نهادهای امنیتی آلمان باور دارند که آمادگی غیرنظامیان، روحیه ملی را تقویت کرده و پیام روشنی را به مهاجمان احتمالی مبنی بر آمادگی جامعە ارسال می کند اما در ایران، تصویر کاملاً متفاوتی مشاهده می‌شود. زیرساخت‌های دفاع غیرنظامی نه‌تنها توسعه نیافته‌اند، بلکه عملاً از دستور کار نهادهای دولتی خارج شده‌اند. در دوران جنگ ایران و عراق، ساخت پناهگاه‌هایی در شهرهای مرزی و برخی مناطق پرخطر آغاز شد، اما این فضاها امروز یا متروکه‌اند یا به‌شدت بە اماکنی فرسوده و ناکارآمد بدل شدەاند. برخلاف آلمان، در ایران هیچ برنامه‌ای برای بازسازی یا بهره‌برداری دوباره از این فضاها وجود ندارد. همچنین، نه نشآنی از یک طرح کلی برای تبدیل فضاهای عمومی به پناهگاه دیده می‌شود، نه آموزش عمومی برای شرایط بحران، و نه حتی اپلیکیشن‌های هشداردهنده یا شبکه‌های هشدار هوایی فراگیر. جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های گذشته، تمرکز اصلی خود را بر توسعه توان موشکی، پهپادی و تقویت دفاع تهاجمی معطوف کرده است. اما در این راهبرد، نقش و امنیت غیرنظامیان تقریباً نادیده گرفته شده است. در واقع، مفهومی به نام «دفاع شهری» یا «پدافند غیرعامل مردمی» هرگز جایگاهی واقعی در سیاست‌گذاری امنیتی ایران نیافته است. این در حالی است که کشورهای دیگر، حتی آن‌ها که درگیر جنگ مستقیم نیستند، سال‌هاست آمادگی غیرنظامیان را بخشی حیاتی از ساختار امنیتی خود می‌دانند. نمونه‌ای از این بی‌توجهی را می‌توان در واکنش جمهوری اسلامی ایران به تنش‌های اخیر نظامی با اسرائیل و آمریکا مشاهده کرد. طی جنگ دوازده‌ روزه، هیچ اقدام علنی یا عملی برای اطلاع‌رسانی به مردم، تجهیز فضاهای امن یا آموزش شرایط اضطراری صورت نگرفت. این در حالی است که مثلا در اوکراینِ، اپلیکیشن‌های هشدار، زنگ خطر و آموزش‌های عمومی، نقش کلیدی را در کاهش تلفات غیرنظامی ایفا کرده‌ است. از یک سوی، در ایران حتی مکان‌هایی مانند ایستگاه‌های مترو، پارکینگ‌های عمومی یا زیرزمین‌های عمومی که در صورت تجهیز می‌توانند به‌عنوان پناهگاه اضطراری مورد استفاده قرار بگیرند، نه‌تنها تجهیز نشده‌اند، بلکه به‌دلیل ضعف زیرساختی، خود می‌توانند محل خطر باشند. از سوی دیگر، هیچ دستورالعمل عمومی درباره نحوه استفاده از فضاهای بسته در مواقع بمباران یا حمله هوایی منتشر نشده و آموزش‌های مدارس نیز محدود به برنامه‌های کلیشه‌ای و غیرکاربردی است. با توجه به سیاست‌های پرتنش جمهوری اسلامی ایران و احتمال همیشگی حمله یا درگیری در تنش‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، فقدان ساختار دفاع غیرنظامی مؤثر، به‌عنوان یک ضعف راهبردی جدی و تهدید بالقوه فاجعه‌بار برای غیر نظامیان محسوب می‌شود.

  • با قطع کمک‌های آمریکا بە ده‌ها پروژه آب و فاضلاب افراط‌گرایی فزایش می یابد

    با قطع کمک‌های خارجی آمریکا، ده‌ها پروژه آب و فاضلاب در ۱۶ کشور نیمه‌کاره مانده‌اند. میلیون‌ها نفر به آب سالم و خدمات بهداشتی دسترسی ندارند. این توقف‌ها خسارات اقتصادی و زیست‌محیطی و خطر رشد گروه‌های افراطی را افزایش داده است. با تصمیم دولت دونالد ترامپ برای کاهش تقریباً تمام بودجه کمک‌های خارجی ایالات متحده آمریکا، ده‌ها پروژه زیربنایی آب و فاضلاب در سراسر جهان نیمه‌کاره رها شده‌اند که به گفته کارشناسان، پیامدهایی انسانی، زیست‌محیطی و امنیتی را در پی خواهد داشت. تحقیقات رویترز که بر پایه مصاحبه با ۱۷ منبع آگاه و بررسی اسناد داخلی تهیه شده، ۲۱ پروژه ناتمام در ۱۶ کشور را شناسایی کرده است. بیشتر این پروژه‌ها پیش‌تر گزارش نشده بودند و عمدتاً با بودجه آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID) آغاز شده بودند. این پروژه‌ها که قرار بود به میلیون‌ها نفر آب آشامیدنی سالم، تأسیسات بهداشتی و منابع آبی کشاورزی ارائه دهند، اکنون با گودال‌های باز، مصالح ساختمانی رها شده، و زیرساخت‌های نیمه‌تمام، در وضعیتی متروک باقی مانده‌اند. پیامدهای انسانی در شرق و غرب جهان در کشورهای آسیب‌پذیری چون جمهوری دموکراتیک کنگو، توقف پروژه‌های آب و فاضلاب موجب وخامت اوضاع انسانی شده است. بر اساس گزارش‌های محلی، برخی کودکان به دلیل رفت‌وآمد به مناطق ناایمن برای برداشت آب، در معرض خطر ربایش و خشونت جنسی قرار گرفته‌اند. در نپال، بیش از ۱۰۰ سامانه آبرسانی متوقف و هزاران کیسه سیمان و تجهیزات لوله‌کشی بدون استفاده در روستاها باقی مانده‌اند. پرادیپ یاداو، وزیر آب نپال، به نقل از رویترز گفته، این کشور تلاش دارد با بودجه داخلی، برخی پروژه‌ها را به سرانجام برساند، اما محدودیت منابع مانعی جدی است. لبنان نیز از تبعات این تصمیم در امان نمانده است. پروژه‌ای برای تأمین انرژی خورشیدی به تأسیسات آب که می‌توانست به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی کمک کند، متوقف شد. سوزی هویک، مشاور وزارت انرژی لبنان، اعلام کرد که حدود ۷۰ نفر شغل خود را از دست داده‌اند و هم‌اکنون این تأسیسات به منابع پرهزینه و ناپایدار مانند دیزل متکی هستند. خسارات اقتصادی، محیطی و امنیتی در کنیا، توقف احداث کانال‌های آبیاری در منطقه تایتا تاوتا خطر سیل و فروپاشی ساختارهای نیمه‌کاره را افزایش داده است. ساکنان محلی، که بسیاری از آنان به سبک کشاورزی معیشتی وابسته‌اند، اکنون با تهدید از بین رفتن محصول و دام‌های خود مواجه‌اند. در رابطە با این تحولات، مری کیباچیا، کشاورز ۷۴ ساله، گفت: «من هیچ محافظتی در برابر سیلی که کانال نیمه‌تمام ایجاد خواهد کرد ندارم. سیل قطعاً بدتر خواهد شد.» برخی از مصالح ساختمانی توسط مردم محلی فروخته یا بازیافت شده تا حداقل بخش‌هایی از پروژه‌ها را با تلاش خود تکمیل کنند. فراتر از تأثیرات انسانی و زیست‌محیطی، نگرانی‌های امنیتی نیز در رابطە با آغاز چنین سیاستهایی افزایش یافته است. یادداشتی داخلی از سفارت آمریکا در نایروبی، که به دست رویترز رسیده است، هشدار میدهد که پروژه‌های نیمه‌کاره می‌توانند موجب افزایش نفوذ گروه‌های افراط‌گرایی مانند الشباب شوند. در مناطقی چون سومالی، نیجریه و کنگو، نبود خدمات پایه‌ای مانند آب پاک، می‌تواند به جذب نیروهای جوان به گروه‌های تروریستی کمک کند. اختلاف‌نظرهای سیاسی تصمیم دولت ترامپ برای توقف گسترده کمک‌های خارجی، در آمریکا نیز با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است. در حالی که رئیس‌جمهور و حامیانش استدلال می‌کنند که مالیات‌دهندگان آمریکایی نباید برای کشورهای دیگر هزینه کنند، منتقدان هشدار می‌دهند که چنین سیاست‌هایی منجر به مرگ و بی‌ثباتی جهانی خواهد شد. بر اساس مطالعه‌ای منتشر شده در نشریه The Lancet، اگر روند کاهش کمک‌های خارجی ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ ممکن است تا ۱۴ میلیون نفر به دلیل نبود دسترسی به خدمات بهداشتی و آب پاک جان خود را از دست بدهند. با این‌حال، در میان موج توقف پروژه‌ها، موارد محدودی از سرگیری عملیات نیز دیده شده است. از جمله، کارخانه نمک‌زدایی ۶ میلیارد دلاری در اردن که با فشار دیپلماتیک مجدداً تأمین مالی شد. اما در کشورهای دیگر مانند تانزانیا، اتیوپی و مالی، صدها پروژه همچنان بلاتکلیف باقی مانده‌اند.

  • اختلاف بر سر ادامه عملیات در غزه در کابینە اسرائیل بالا گرفتە است

    Netanyahu and Zamir with Gaza in the Background. Photo: EPA/Yair Sagi | Photo: EPA/Yair Sagi بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مانع از ارائە طرح جدید رئیس ستاد کل ارتش درباره ادامه جنگ در نوار غزه در محافل رسمی شدە است. ژنرال ایال زمیر با هشدار نسبت به رویکرد «شهر بشردوستانه»، آن را اشتباهی راهبردی دانسته و بر تمرکز بر نابودی حماس تأکید دارد. این اختلاف راهبردی در حالی تشدید شده است که اسرائیل در تلاش برای توافقی احتمالی درباره آزادی گروگان‌هاست. بنابە گزارش اختصاصی اسرائیل هیوم، امروز ٢١ ژوئیە، نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو مانع از ارائە و بررسی طرح جنگی ایال زمیر رئیس ستادکل ارتش اسرائیل (IDF)، در نشست سران احزاب ائتلاف، در رابطە با جنگ غزە شدە است. منابع مطلع به اسرائیل هیوم  گفته‌اند که نتانیاهو همچنان از طرح موسوم به «شهر بشردوست» حمایت می‌کند؛ طرحی که زمیر از آن به‌عنوان «اشتباهی راهبردی» یاد کرده است. برخلاف گزارش‌های اولیه، طرح زمیر خواهان اشغال کامل نوار غزه یا تسلط مستقیم بر آن نیست، بلکه پیشنهاد می‌دهد بیشتر مناطق غزه تحت محاصره درآمدە و تمامی ورودی‌ها و خروجی‌های آن مسدود شدە و حملات هدفمند ادامه یابند. اگرچە جزئیات کامل این طرح همچنان محرمانه باقی ماندە است، اما زمیر در بازدیدی از غزه به‌طور ضمنی به ماهیت آن اشاره کرده و به سربازان گفته بود که ارتش قصد دارد مدل‌های عملیاتی جدیدی را به اجرا بگذارد که قدرت ارتش را تقویت کند، آسیب‌پذیری‌ها را کاهش دهد و دستاوردهای عملیاتی را تعمیق بخشد. با این حال، منابع به اسرائیل هیوم گفته‌اند که نتانیاهو نه‌تنها مانع از بحث درباره طرح در نشست سران ائتلاف شده، بلکه از ارائه آن به کابینه نیز جلوگیری کرده است. در عوض، نتانیاهو همچنان از طرح موسوم به «شهر بشردوست» حمایت می‌کند که خواستار جابه‌جایی اجباری صدها هزار نفر از ساکنان غزه به جنوب این منطقه است. ایال زمیر در جلسات غیرعلنی از این طرح به‌عنوان یک «اشتباه راهبردی» و حتی «دام راهبردی» یاد کرده و تأکید دارد که تمرکز ارتش باید بر نابودی ساختارهای حماس باشد، نه مدیریت وضعیت غیرنظامیان غزه. بر اساس گزارش اختصاصی اسرائیل هیوم، اکنون طرح عملیاتی محرمانه زمیر که هدف آن حداکثرسازی عنصر غافلگیری، بهره‌وری و کاهش حضور نیروهاست، و طرح «شهر بشردوست» که بتسلئیل اسموتریچ وزیر دارایی، آن را ارائە کردە است، وضعیت آوارگان غزە و گروگان‌ها را با بحران مواجە ساختە است. با وجود این بن‌بست، منابع گفته‌اند همچنان امید محتاطانه‌ای وجود دارد که در روزهای آینده، تحت فشار شدید ایالات متحده، توافقی برای آزادی گروگان‌ها حاصل شود. در صورت تحقق چنین توافقی، مشروط بە عدم وقوع هیچگونە تحولی جدی، ممکن است اجرای طرح زمیر پس از یک آتش‌بس ۶۰روزه آغاز شود. در غیر این‌صورت، اگر توافقی حاصل نگشتە و نخست‌وزیر اسرائیل اجازه دهد، امکان اجرای سریع تر طرح زمیر وجود خواهد داشت.

  • آشوب در سوریه، بحران در واشنگتن

    Photo illustration: Aïda Amer/Axios. Photo: Alessandra Benedetti/Corbis and Rami Alsayed/NurPhoto via Getty Images با تشدید حملات هوایی اسرائیل به مواضع ارتش سوریه و بمباران سنگین مناطقی از جمله اطراف کاخ ریاست‌جمهوری در دمشق، تنش‌ها میان واشنگتن و تل‌آویو به نقطه جوش نزدیک شده است. منابع ارشد در دولت آمریکا در گفتگو با وب‌سایت Axios از افزایش نارضایتی کاخ سفید نسبت به سیاست‌های منطقه‌ای بنیامین نتانیاهو خبر داده‌ و او را «خطرناک»، «بی‌ثبات‌کننده» و «دور از کنترل» توصیف کرده‌اند. به‌گفته مقامات آمریکایی، حمله گسترده اسرائیل به کاروان ارتش سوریه در نزدیکی السویدا، پس از شکل گیری آتش‌بس میانجی‌گری‌شده توسط آمریکا، «زنگ خطر را برای کاخ سفید به صدا درآورده است». در این بارە، یکی از منابع داخلی کاخ سفید گفت: «رئیس‌جمهور دوست ندارد تلویزیون را روشن کند و ببیند که بمب‌ها در کشوری می‌افتد که او به دنبال صلح در آن است و اعلامیه‌ای بزرگ برای بازسازی آن صادر کرده است» بە نقل از آکسیوس ، یکی از مقامات عالی‌رتبه کاخ سفید اعلام نمودە است: بی‌بی مثل دیوانه‌ها رفتار می‌کند. هر بحرانی را با بمباران پاسخ می‌دهد. این می‌تواند تلاش‌های پرزیدنت ترامپ برای ایجاد ثبات در منطقه را به کلی نابود کند. در شرایطی که واشنگتن از تل‌آویو خواسته بود از راه‌حل دیپلماتیک پیروی کند، اسرائیل به‌طور ناگهانی حملات خود را گسترش داد و حتی مقر فرماندهی ارتش سوریه و اطراف کاخ بشار اسد را هدف قرار داد. این اقدام حتی با مخالفت صریح سناتور مارکو روبیو و هشدارهای مستقیم به دفتر نتانیاهو همراه شد. از سوی دیگر، مقامات اسرائیلی از واکنش سرد و بی‌سابقه واشنگتن به حملات اخیر در سوریه به‌شدت غافلگیر شده‌اند. یک مقام ارشد اسرائیلی با اشاره به حمایت‌های پیشین ترامپ از نتانیاهو، اظهار داشت که در ابتدای ریاست‌جمهوری، ترامپ نتانیاهو را ترغیب کرده بود تا ابتکار عمل در مناطقی از سوریه را در دست بگیرد و دخالت‌های اسرائیل در این کشور، هرگز با مخالفت جدی کاخ سفید مواجه نشده بود. وی تأکید کرد که دخالت نظامی اخیر تنها پس از دریافت «اطلاعات موثق امنیتی» درباره مشارکت نیروهای دولتی سوریه در حملات هدفمند علیه جامعه دروزی صورت گرفت. این مقام هرگونه انگیزه سیاسی یا فشار داخلی در تصمیم تل‌آویو را قاطعانه رد کرد و افزود: آنچه در واشنگتن درک نمی‌شود، تعهد غیرقابل چشم‌پوشی ما به حمایت از جامعه دروزی اسرائیل است. مداخله ما نه از سر سیاست، بلکه ناشی از مسئولیت اخلاقی و امنیتی است. برخی از چهره‌های نزدیک به ترامپ، از جمله تام باراک و استیو ویتکاف، از تصمیمات اخیر نتانیاهو به‌شدت انتقاد کرده‌اند. منابع نزدیک به ترامپ تأکید دارند که نخست‌وزیر اسرائیل «دیگر قابل اعتماد نیست» و تحت نفوذ کامل جناح‌های افراطی در ائتلاف حاکم خود قرار دارد. در این بارە یکی از مقامات آمریکایی بە آکسیوس گفتە است: دستورکار داخلی و فشار از سوی گروه‌های راست‌گرای تندرو در اسرائیل، نتانیاهو را به سمت تصمیمات شتاب‌زده و خطرناک سوق داده است. ادامه این روند نه‌تنها اسرائیل، بلکه اعتبار آمریکا را نیز تهدید می‌کند. بر اساس ارزیابی Axios، کاخ سفید هم اکنون هیچ تردیدی ندارد که اقدامات اخیر اسرائیل در سوریه می‌تواند رابطه ویژه میان ترامپ و نتانیاهو را دچار شکست بنیادین کند. به‌ویژه آنکه قتل یک فلسطینی-آمریکایی توسط شهرک‌نشینان و حمله به یک کلیسا در غزه، دولت ترامپ را برای نخستین بار وارد فاز هشدار علنی کرده است.

  • انقلاب انتخاباتی در بریتانیا؛ نوجوانان ۱۶ ساله به صف رأی‌دهندگان می‌پیوندند

    با اقدامی بی‌سابقه، دولت بریتانیا قصد دارد سن قانونی رأی‌دهی را به ۱۶ سال کاهش دهد و ساختار انتخابات سراسری این کشور را به شکلی بنیادین متحول سازد. این اصلاحات که به گفته دولت برای بازگرداندن اعتماد عمومی و محافظت از دموکراسی طراحی شده‌است، نه‌تنها حق رأی را برای میلیون‌ها جوان را تضمین می‌کند، بلکه با تقویت امنیت انتخاباتی و شفافیت مالی، مقابله با نفوذ خارجی و سوءاستفاده‌های سیاسی را نیز هدف قرار داده است. برای نخستین‌بار در پنجاه سال گذشته، دولت بریتانیا اعلام کرده است که قصد دارد بزرگ‌ترین تحول را در ساختار رأی‌دهندگان کشور از زمان کاهش سن رأی‌دهی از ۲۱ به ۱۸ سال در سال ۱۹۶۹، رقم بزند. بر اساس این طرح، نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله اجازه خواهند داشت در انتخابات عمومی آینده که موعد آن حداکثر تا اوت ۲۰۲۹ است (اما ممکن است زودتر برگزار شود) شرکت کنند. این تغییرات که در قالب برنامه انتخاباتی حزب کارگر ارائه شده بود، با توجه به اکثریت پارلمانی این حزب، شانس زیادی برای تصویب دارد. با اجرای این اصلاحات ، بریتانیا قوانین انتخاباتی خود را با اسکاتلند و ولز هماهنگ می‌کند؛ دو منطقه‌ای که پیش‌تر به جوانان امکان رأی دادن در انتخابات محلی و منطقه‌ای را داده‌اند. از دیدگاه دولت، این اقدام پاسخی عملی به نقش واقعی نوجوانان در جامعه است — افرادی که شاغل‌اند، مالیات پرداخت می‌کنند و در زندگی اجتماعی حضور فعال دارند، اما تاکنون از حق مشارکت در تصمیم‌گیری‌های سیاسی محروم بوده‌اند. پاسخ دولت به بحران مشروعیت دموکراتیک در سال‌هایی که اعتماد عمومی به نهادهای سیاسی بریتانیا به‌شدت کاهش یافته است، دولت اکنون تلاش می‌کند با اصلاحات عمیق و ساختاری، دموکراسی را بازسازی کند. آنجلا رینر، معاون نخست‌وزیر، در اظهاراتی صریح تأکید نمودە است کە ما نمی‌توانیم دموکراسی خود را امری مسلم بدانیم. دولت با از میان برداشتن موانع، زمینه را برای مشارکت گسترده‌تر فراهم خواهد کرد. در این بارە، روشنارا علی، وزیر دموکراسی نیز این اقدام را بخشی از «طرح تغییر» دولت برای مدرن‌سازی سیستم انتخاباتی توصیف کرد و گفت این گام می‌تواند «اعتماد عمومی را بازسازی» و «دموکراسی را برای قرن ۲۱ تجهیز» کند. اما این تحولات با مخالفت‌هایی نیز روبه‌رو شده‌اند. پل هلمز از حزب محافظه‌کار در پارلمان از این اقدام انتقاد کرد و آن را گامی «گیج‌کننده» خواند، زیرا نوجوانان هنوز در بسیاری از جنبه‌های زندگی اجتماعی محدودیت قانونی دارند. کاهش موانع رأی‌دهی؛ از شناسایی ساده‌تر تا ثبت‌نام خودکار افزایش مشارکت، مستلزم حذف موانع فیزیکی و قانونی است. از جمله اصلاحات کلیدی، پذیرش کارت‌های بانکی صادرشده در بریتانیا به عنوان مدرک شناسایی در محل رأی‌گیری است، تغییری که می‌تواند از تأثیر قابل‌توجهی در مشارکت اقشار محروم و جوان برخوردار باشد. دولت همچنین وعده داده است با پیاده‌سازی سیستم ثبت‌نام خودکار، روند ورود به فهرست رأی‌دهندگان را ساده و تسریع کند. این اقدام با هدف کاهش خطاها و حذف غیبت میلیون‌ها رأی‌دهنده واجد شرایط طراحی شده، به‌ویژه برای گروه‌هایی مانند اجاره‌نشینان و جوانان که به‌طور نامتناسبی تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. داده‌های کمیسیون انتخابات نشان می‌دهد حدود ۸ میلیون نفر یا به اشتباه ثبت‌نام شده‌اند یا اصلاً در فهرست نیستند. الگوبرداری از کشورهایی مانند استرالیا و کانادا با نرخ‌های بالای ثبت‌نام قانونی، یکی از اهداف کلیدی این اصلاحات عنوان شده است. حصارهای تازه در برابر نفوذ خارجی و سوءاستفاده‌های مالی از دیگر ستون‌های طرح اصلاحات دولت، مقابله با تهدیدات خارجی و فساد مالی در حوزه سیاسی است. طبق طرح‌ جدید، احزاب سیاسی تنها در صورتی می‌توانند کمک مالی دریافت کنند که منشأ کمک‌ها شفاف و شرکت‌های اهداکننده، فعالیت تجاری واقعی در بریتانیا یا ایرلند داشته باشند. قانون فعلی، امکان کمک مالی توسط شرکت‌هایی که فقط روی کاغذ در بریتانیا ثبت شده‌اند را فراهم می‌کند، حتی اگر هیچ‌گونه فعالیت واقعی نداشته باشند. مورد ایلان ماسک و شرکت X، که احتمال کمک مالی از طریق شاخه بریتانیایی‌اش به حزب رفرم مطرح شد، زنگ خطر را در اواخر سال گذشته به صدا درآورد. در واکنش به این تهدیدات، دولت مجازات‌های سنگین‌تری برای نقض قوانین مالی سیاسی پیشنهاد کرده است که شامل جریمه‌های تا ۵۰۰ هزار پوند و ارزیابی دقیق‌تر شرکت‌های اهداکننده می‌شود. همچنین نظارت بر انجمن‌های ثبت‌نشده سیاسی تشدید خواهد شد و کمک‌های بالای ۵۰۰ پوند باید مستندسازی و بررسی شوند. پایان سکوت سیاسی نسل جوان با اجرای این اصلاحات، چهره رأی‌دهندگان در بریتانیا دگرگون خواهد شد. نوجوانانی که پیش‌تر صدایشان در روندهای ملی شنیده نمی‌شد، اکنون می‌توانند در تصمیم‌گیری درباره آینده خود مشارکت کنند. اتحادیه ملی دانشجویان این گام را «پیروزی بزرگ برای جوانان» توصیف کرده و خواستار حذف کامل موانع قانونی باقی‌مانده از جمله قوانین شناسایی رأی‌دهندگان شده است. از دید دولت، این اصلاحات پاسخی مستقیم به کاهش مشارکت و بی‌اعتمادی عمومی و تلاشی برای بازسازی پل‌های شکسته میان سیاست و نسل جدید محسوب می گردد.

  • مکانیسم ماشه؛ بازی ایران در زمین تعلیق اروپا

    در آستانه دور جدید گفت‌وگوهای ایران و تروئیکای اروپایی، بحث فعال‌سازی مکانیسم ماشه بار دیگر در کانون تحولات دیپلماتیک قرار گرفته است. در برداشت تهران، اروپا در موقعیتی دوگانه قرار دارد: از یک‌سو خواهان حفظ چارچوب دیپلماسی است و از سوی دیگر، با تهدید به فشار، در پی مهار ایران است. جمهوری اسلامی تلاش دارد با تکیه بر این تصور، فضای تهدید را مهار کرده و فرصت بیشتری برای مانور سیاسی و حفظ ابتکار عمل فراهم آورد. هفته آینده قرار است جمهوری اسلامی ایران حول برنامە جاە طلبانە هستەای خود با تروئیکای اروپایی وارد گفت‌وگو شود. همزمان، بحث فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» بار دیگر به یکی از محورهای اصلی درگیری دیپلماتیک میان ایران و اروپا تبدیل شده است؛ ابزاری که در چارچوب برجام طراحی شد، اما اکنون به اهرمی در معادلات غرب نسبت به ایران بدل شده است. از نگاه ایران، این شرایط تهدیدآمیز دربردارندە فرصتی بالقوه نیز می باشد. در صورتیکە تهران بتواند این فضا را مدیریت کند، ممکن است به سود راهبردی آن تمام شود. شواهد نشان می‌دهد که تحلیلگران سیاست خارجی ایران، مواضع رسمی دستگاه دیپلماسی، رسانه‌های طرفدار دولت و ناظران سیاسی نزدیک به تهران، بر نوعی انسجام ضمنی در تحلیل این وضعیت تأکید دارند، از این نگاە: اروپا در وضعیت دوگانه‌ای گرفتار شده است. از یک‌سو تلاش می‌کند همچنان به‌عنوان ضامن دیپلماسی چندجانبه باقی بماند، و از سوی دیگر، با تهدید به فعال‌سازی مکانیسم ماشه، فشار بر ایران را حفظ کند. تهران این دوگانگی را نقطه‌ضعف ساختاری اروپا می‌داند و تلاش می‌کند آن را به تعلیق و تردید در تصمیم‌گیری تبدیل کند. در این سناریو، مطلوب‌ترین وضعیت برای تهران آن است که اروپا تهدید به مکانیسم ماشه را حفظ کند، اما آن را به‌صورت محدود و تاکتیکی تمدید نماید. به‌نظر می‌رسد بازیگران ایرانی تصور می‌کنند این مسیر برای حکومت جمهوری اسلامی ایران این فرصت را مهیا می کند کە بدون امتیازدهی راهبردی، زمان خریدە، تنش را مهار و شکاف میان اروپا و آمریکا را تعمیق بخشد. تهران همچنان معتقد است اروپا تمایلی به پیروی کامل از واشنگتن ندارد، حتی اگر پیوندهای امنیتی در ناتو استقلال اروپا را محدود کرده باشد. جمهوری اسلامی ایران با اتکا به موضعی نسبتاً قاطع، اما در عین حال منعطف، می‌کوشد فضای تهدید را قابل مدیریت سازد. هدف آن است که ضمن حفظ ابتکار عمل، پنجره‌ای تازه برای چانه‌زنی ایجاد شود. در این مسیر، حفظ برجام، حتی در شکل محدود و نمادین آن، به‌عنوان سپری موقت در برابر بازگشت تحریم‌های شورای امنیت عمل می‌کند. از منظر تهران، مطلوب‌ترین وضعیت آن است که اروپا به‌جای بازگرداندن قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت، مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ را به‌صورت مشروط و برای یک دوره محدود، مثلاً یک‌ساله، تمدید کند. این قطعنامه که در سال ۲۰۱۵ با هدف اجرای برجام تصویب شد، تحریم‌های سابق سازمان ملل را لغو کرد و بدون الزام حقوقی صریح صرفا خواستار پرهیز ایران از برخی فعالیت‌های موشکی شدە بود. تمدید مشروط این قطعنامه، به باور تهران، می‌تواند فضای فشار را کنترل‌شده نگه دارد، مانع از تشدید ناگهانی تنش‌ها شود و فرصتی برای بازسازی دیپلماتیک فراهم آورد. با برخورداری از چنین پیشینەای، ایران سعی دارد اختلافات میان اروپا و آمریکا را برجسته کرده و از آن بهره‌برداری کند. حتی هماهنگی‌های احتمالی میان واشنگتن و بروکسل، در نگاه تهران، به‌معنای اجماع قطعی تلقی نمی‌شود؛ بلکه به‌مثابه نشانه‌ای از تردید اروپا در همراهی کامل با سیاست فشار حداکثری در نظر گرفته می‌شود. از این‌رو، تأکید بر پایبندی به برجام، استفاده از ادبیات حقوق بین‌الملل، و حفظ مواضع مستقل، بخشی از تاکتیک‌های ایران برای مدیریت این وضعیت است. با این حال، یک مؤلفه کلیدی هنوز در محاسبات تهران جایگاه روشن ندارد و آن هم نقش اسرائیل است. با وجود افزایش تنش‌ها در منطقه، تهران ارزیابی مشخصی از احتمال همراهی اروپا با اقدام نظامی احتمالی اسرائیل بجز اقدام متقابل ارائه نداده است. اگر تهدید نظامی یا عملیات محدود اسرائیل همراهی تلویحی و یا حتی همراهی کامل اروپا مواجه شود، چنین تهدیدی می‌تواند توازن محاسبات دیپلماتیک ایران را در لحظات حساس برهم بزند. در مجموع، راهبرد تهران نه حذف مکانیسم ماشه است، نه پذیرش آن در قالبی تنبیهی؛ بلکه حفظ آن در سطحی محدود، قابل تمدید و کنترل‌پذیر است. چنین وضعیتی اگرچه پرتنش و ناپایدار است، اما به ایران این امکان را می‌دهد که در زمین خاکستری دیپلماسی، از زمان به‌مثابه سرمایه راهبردی استفاده کند و با حداقل امتیازدهی، خود را برای سناریوهای بعدی آماده سازد. با این حال، تا زمانی که نقش اسرائیل در محاسبات دیپلماتیک اروپا به‌درستی درک نشود، این راهبرد در برابر تحولات پیش‌بینی‌ناپذیر، آسیب‌پذیر باقی خواهد ماند.

  • بحران سویدا؛ تحولات امنیتی، دیپلماسی فشرده و کمک‌های اضطراری

    استان سویدا در جنوب سوریه به کانونی از بحران امنیتی و انسانی تبدیل شده است؛ در حالی که خشونت‌ها و کشتارهای گسترده ادامه دارد، بازیگران داخلی و قدرت‌های خارجی با اقداماتی بی‌سابقه در تلاش برای مهار بحران و بازگرداندن ثبات هستند. دیدار ویژه فرستاده آمریکا با فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف)، ارسال کمک‌های پزشکی حیاتی به سویداء و هشدارهای شدیداللحن سیاسی، نمایانگر پیچیدگی و فوریت اوضاع است. در حالی که بحران امنیتی در سویدا به اوج خود رسیده و خشونت‌ها همچنان قربانی می‌گیرد، سفارت آمریکا در سوریه اعلام کرد که توماس جی. باراک، فرسناده ویژه واشنگتن در امور سوریه، روز یکشنبه ۲۸ تیرماه (۱۹ ژوئیه) با مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف)، دیدار کرده است. محور این دیدار بررسی وضعیت جاری سوریه و لزوم اقدامات فوری برای بازگرداندن ثبات و امنیت بود. دو طرف در این دیدار بر ضرورت ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار واحد سیاسی تاکید کردند تا آینده‌ای فراگیر، باثبات و صلح‌آمیز برای همه سوری‌ها رقم زده شود. سفیر آمریکا همچنین از نقش رهبری مظلوم عبدی و مشارکت مستمر نیروهای دموکراتیک سوریه در مبارزه با داعش قدردانی کرد . این دیدار نشان‌دهنده بازنگری واشنگتن در رویکرد پیشین خود بود که باراک هفته گذشته با لحنی تند اعلام کرده بود تنها راه‌حل، ادغام نیروهای اس‌دی‌اف در ارتش سوریه است؛ موضوعی که اکنون با دیدار اخیر ظاهراً در حال تعدیل است. سفارت آمریکا در پیامی دیگر نوشت : «ترامپ با لغو تحریم‌ها علیه سوریه، گامی اصولی برای کاهش رنج مردم این کشور برداشت؛ اقدامی که با حمایت محتاطانه جامعه جهانی روبه‌رو شده است. همزمان، مارک روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از تداوم رایزنی‌های فشرده خود با اسرائیل، اردن و مقامات دمشق خبر داد و نسبت به «تحولات هولناک و خطرناک» در جنوب سوریه هشدار داد. وی خواستار توقف فوری «تجاوز و قتل‌عام بی‌گناهان» شدکه تاکنون قربانیان بسیاری داشته و همچنان ادامه دارد. روبیو به مقامات دمشق تاکید کرد اگر قصد دارند سوریه‌ای متحد، فراگیر و آزاد از نفوذ داعش و کنترل ایران را حفظ کنند، باید فورا نیروهای امنیتی خود را به کار گیرند تا مانع ورود گروه‌های جهادی و خشونت‌طلب شوند و مسئولان این فجایع، حتی در میان نیروهای خود، به عدالت سپرده شوند. وی همچنین خواستار توقف فوری درگیری‌های میان گروه‌های دروزی و بدوی در منطقه محصور سویداء شد تا آتش بحران بیشتر شعله‌ور نشود. از سوی دیگر، فوزا یوسف، عضو ارشد هیئت مذاکره‌کننده روژاوا و فعال سیاسی کُرد، با لحنی قوی اعمال غیرانسانی در سویداء را «لکه ننگی تاریخی» خواند. وی یادآور شد «زخم گلوله ممکن است التیام یابد، اما زخم کرامت هرگز» و تصریح کرد که آنچه حزب بعث در دهه هشتاد در حما مرتکب شد و فجایع اخیر در سویداء، «دو روی یک سکه» هستند. یوسف با تأکید بر اینکه «اسلام واقعی هیچ‌گاه چنین خشونت‌هایی را نمی‌پذیرد»، خواستار محاکمه و پاسخگویی فوری مجرمان شد و این وقایع را لکه سیاهی بر تاریخ کشور دانست . در حوزه کمک‌های بشردوستانه، گزارش‌های موثق حاکی است که تجهیزات پزشکی و داروهای ضروری از مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف) توسط هلی‌کوپتری آمریکایی به بیمارستان ملی سویداء منتقل شده است. این انتقال توسط «یگان‌های آنتی ترور»، YAT، که شاخه‌ای از نیروهای اس‌دی‌اف محسوب می‌شوند، همراهی شد و نخستین حضور رسمی و آشکار این نیروها در جنوب سوریه تلقی می‌گردد . به گفته یک منبع مطلع محموله‌های کمکی بیشتری در راه سویداء هستند تا به نیازهای شدید پزشکی و انسانی پاسخ دهند. همزمان وزارت بهداشت اسرائیل اعلام کرده در حال آماده‌سازی برای ارسال تجهیزات پزشکی و دارو به سویداء است؛ اقدامی که در پی گزارش آسیب‌های وارد شده به بیمارستان و نیاز فوری مجروحان انجام می‌شود. بحران سویدا و تحولات امنیتی پیرامون آن در واقع نمودی از چالش‌های عمیق سیاسی، اجتماعی و امنیتی سوریه است؛ جایی که خشونت‌های فرقه‌ای، نفوذ گروه‌های مسلح و رقابت بازیگران داخلی و خارجی، اوضاع را به شدت پیچیده کرده است. تحلیلگران هشدار دادەاند کە بدون شراکت واقعی با نیروهای اصلی حاضر در میدان، در سوریه ثباتی وجود نخواهد داشت. شمولیت — نه حذف — مسیر وحدت و آینده مشترک برای همه سوری‌ها است. در این میان، تلاش‌ها برای برقراری گفت‌وگو و همکاری میان نیروهای اصلی در میدان، انتقال کمک‌های بشردوستانه و فشارهای دیپلماتیک، نشان می‌دهد که جامعه بین‌الملل به درک جدی‌تری از اهمیت مشارکت واقعی و حفظ کرامت مردم سوریه رسیده است. با این حال، آینده این استان و کل سوریه تا حد زیادی به توانایی مقامات دمشق در مهار نیروهای خود، جلوگیری از نفوذ گروه‌های جهادی و تضمین عدالت برای قربانیان بستگی دارد. این معادله کلیدی، تعیین‌کننده مسیر سیاسی، امنیتی و انسانی سوریه در ماه‌ها و سال‌های آتی خواهد بود.

  • پارلمان بلژیک خواستار قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا شد

    بلژیک از اتحادیه اروپا خواست سپاه پاسداران را در لیست ترور خود قرار دهد. چنانچه این درخواست از سوی اتحادیه اروپا پذیرفته شود، می تواند منجر به تحولات بیشتر در روابط ایران با اتحادیه اروپا و سیاست‌های منطقه‌ای باشد. این درخواست به دلیل نقض حقوق بشر و حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی در خاورمیانه اتخاذ شده و عملی شدنش ممکن است منجر به تحریم‌های جدید اقتصادی علیه ایران شود. همچنین می‌تواند فشار بیشتری به دولت ایران وارد کرده و بر مذاکرات هسته‌ای با کشورهای تروییکا تأثیر بگذارد. در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۵، پارلمان بلژیک با تصمیمی قاطعانه، از اتحادیه اروپا خواست سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار دهد. این اقدام که با حمایت اکثریت قاطع نمایندگان پارلمان بلژیک همراه بود، می تواند باعث تحولی مهم در سیاست‌های اتحادیه اروپا نسبت به ایران و به‌ویژه نقش سپاه در بی‌ثباتی منطقه‌ای و نقض حقوق بشر باشد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از زمان تأسیس در سال ۱۹۷۹ به‌عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت در جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شود، در سال‌های اخیر به‌ویژه از طریق حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی در کشورهای منطقه مانند سوریه، عراق، یمن و لبنان، نقش قابل توجهی در ایجاد بی‌ثباتی در خاورمیانه ایفا کرده است. این اقدامات، که با همکاری با گروه‌هایی همچون حزب‌الله لبنان، حماس و حوثی‌ها همراه است، موجب نگرانی‌های فزاینده جهانی، از جمله در اتحادیه اروپا، شده است. در حالی که آمریکا در سال ۲۰۱۹ و کانادا نیز پس از آن سپاه را به‌عنوان یک سازمان تروریستی شناسایی کردند، اتحادیه اروپا تا پیش از درخواست اخیر بلژیک از انجام چنین اقدامی امتناع کرده بود. در ژانویه ۲۰۲۳، و در بحبوحه خیزش ژن، ژیان ، آزادی ،‌ پارلمان اروپا خواستار قرار دادن سپاه در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا شد، اما این درخواست به‌دلیل عدم اجماع میان کشورهای عضو، تصویب نشد. اکنون با اقدام بلژیک، این درخواست به‌طور مجدد و با شدت بیشتری می تواند مطرح شود. دلایل و زمینه‌های تصمیم بلژیک دلایل اصلی که مقامات بلژیکی برای این اقدام برشمرده‌اند به دو بخش عمده تقسیم می‌شود: نقض حقوق بشر و سرکوب داخلی : پارلمان بلژیک در قطعنامه خود بر نقض گسترده حقوق بشر در ایران تأکید کرده است، به‌ویژه بە دلیل سرکوب اعتراضات مردمی، دستگیری‌ها و اعدام‌های سیاسی که در سال‌های اخیر شدت یافته است. اعدام‌های گسترده‌ای که در سال ۲۰۲۴ در ایران صورت گرفت و استفاده از مجازات اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب مخالفان سیاسی، به‌ویژه فعالان و معترضان نیز در این راستا ارزیابی شدە ست. فعالیت‌های تروریستی و بی‌ثبات‌سازی منطقه‌ای: نقشی که پارلمان بلژیک برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تقویت گروه‌های نیابتی در منطقه و بسیاری از اقدامات تروریستی و خشونت‌آمیز می‌داند، به‌ویژه در سوریه، یمن و عراق، یکی دیگر از دلایل اصلی قرار دادن سپاه در فهرست گروه‌های تروریستی است. بلژیک از این طریق قصد دارد به‌طور خاص فعالیت‌های سپاه در حمایت از گروه‌هایی همچون حزب‌الله لبنان، حماس و حوثی‌ها را محکوم کند. تأثیرات داخلی و بین‌المللی چنانچه اتحادیه اروپا به درخواست بلژیک پاسخ مثبت بدهد، واکنش‌های مختلفی در داخل ایران می تواند به‌دنبال داشته باشد. از یک سو، این اقدام ممکن است موجب تقویت گروه‌های تندرو در ایران، به‌ویژه گروههایی که از سیاست‌های سخت‌گیرانه و مقابله‌ای حمایت می‌کنندم شود. سپاه پاسداران به‌عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت در ایران، در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند در پاسخ به این فشارهای خارجی، دست به واکنش‌های قوی و افزایش سرکوب داخلی برای تقویت جایگاهش بزند. از سوی دیگر، این تصمیم می‌تواند به‌طور غیرمستقیم موجب افزایش فشار بر دولت در ایران شود که با چالش‌های اقتصادی و اجتماعی شدیدی دست‌وپنجه نرم می‌کند. قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی می‌تواند منجر به اعمال تحریم‌های اقتصادی جدید و گسترده‌تری علیه جهموری اسلامی ایران شود. سپاه پاسداران تا ۴۰ درصد از اقتصاد ایران را در سلطه خود دارد. شرکت‌های وابسته به سپاه که در صنایع مختلف ایران فعال هستند، از جمله در بخش‌های نفتی، مالی و زیرساختی، ممکن است با مشکلات حقوقی و اقتصادی جدیدی در عرصه بین الملل روبرو شوند. از طرفی، به‌ لحاظ سیاسی، این تصمیم به‌طور طبیعی میتواند روابط اتحادیه اروپا با ایران را تحت فشار قرار دادە و بر روند مذاکرات ایران با کشورهای تروییکای اروپایی نیز تأثیر بگذارد. کشورهای آلمان، انگلیس و فرانسه در تلاش هستند تا پیش از اجبار به فعال‌سازی مکانیسم ماشه، که قرار است قبل از پایان تابستان فعال شود، وارد مذاکره با ایران شوند. اگر مذاکرات به سرانجام نرسند، این مکانیسم می‌تواند تمامی تحریم‌های پیش از برجام را بازگرداند و اقتصاد بحران‌زده ایران را بیش از پیش فلج کند.

bottom of page