Search this site

مقامات پلیس و قضایی تهران اعلام کرده‌اند که دو دخنر نوجوان ساکن تهران که از روز پنجشنبه ناپدید شده‌بودند شامگاه امروز شنبه ۱۷ خرداد پیدا شدند و اکنون در کنار خانواده‌هایشان هستند. ‌ براساس گزارش سایت خبری تجارت نیوز، این دو دختر ۱۲ ساله که از روز پنجشنبه ۱۵ خرداد از منزل خارج شده و بازنگشته بودند، در منزل یکی از دوستانشان در منطقه کن (غرب تهران) مخفی شده بودند. بنا بر این گزارش، با تشکیل پرونده در دادسرای تهران و ورود اداره چهارم پلیس آگاهی پایتخت به موضوع، تیم‌های تخصصی پلیس با انجام اقدامات اطلاعاتی، محل اختفای این دو نوجوان را شناسایی کرده و آن‌ها را به خانواده‌هایشان تحویل دادند. خبرگزاری مهر، امروز شنبه ۱۷ خرداد، گزارش داده بود که «یسنا شه گلی» و «سارا اقبال شاه»، دو تکواندوکار نوجوان، روز پنجشنبه از منزل‌‌شان در منطقه «شهران» تهران خارج شده‌اند و با وجود گذشت سه روز هنوز به منزل برنگشته اند. در این گزارش آمده بود: این دو تکواندوکار نوجوان روز پنجشنبه برای حضور در تمرینان تکواندو منزل را ترک کرده‌اند، اما پس از آن مربیان و اعضای خانواده از آنها بی اطلاع بودند. با این حال، چند ساعت بعد، پدر یسنا شه‌گلی به خبرگزاری ایسنا گفت که دخترش «قبلاً مدتی به باشگاه تکواندو می‌رفت اما حدود شش ماهی بود به دلیل بیماری، دیگر به تمرینات تکواندو نرفته بود. این خبرها که گفته‌اند برای تمرین تکواندو از خانه رفته، نادرست است». او افزوده بود: این دو دختر نوجوان حدودا ۱۲ ساله در ساعت ۲ بعدازظهر پنجشنبه در کوچه در حال بازی بودند که یک مرتبه ناپدید شدند و دیگر خبری از آنها نشد. انتشار خبر ناپدید شدن این دو دختر نوجوان، دو روز پس کشف جسد الهه حسین‌نژاد که ۱۱ روز مفقود بود، بازتاب گسترده‌ای در بین کاربران شبکه‌های اجتماعی داشت. جسد الهه حسین‌نژاد، ۲۴ ساله، ساکن اسلامشهر تهران روز پنجشنبه ۱۶ خرداد، پس از یک هفته بی‌خبری، کشف شد. پلیس آگاهی تهران، اعلام کرد که الهه به قتل رسیده و قاتل او دستگیر شده است. همچنین، رسانه‌ هیرکانی که اخبار مربوط به مازندران، گیلان و تالش را پوشش می‌دهد، گزارش داده است که شکیلا شهریوریان، زن ۲۵ ساله تالشی، از تاریخ ۱۰ خرداد در شهر لوندویل گیلان ناپدید شده است. بنا به این گزارش، تلاش‌ها برای یافتن وی ادامه دارد، اما خانواده و نزدیکان او هنوز اطلاعی از سرنوشتش ندارند و در فضای بی‌خبری مطلق به‌سر می‌برند. این خبر به‌روز شده است.

مهوش صیدال وضعیت جسمانی مهوش (سایه) صیدال ، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین با گذشت ۱۳ روز از اعتصاب غذا رو بە وخامت است. او در تماس تلفنی با یکی از نزدیکانش از وخامت حال خود، مشکلات تنفسی و بی‌توجهی مسئولان زندان به درخواست‌های درمانی‌اش خبر داده است. به گزارش هرانا ، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مهوش صیدال در تماس تلفنی با یکی از نزدیکانش تأکید کرده است که همچنان از هرگونه رسیدگی درمانی محروم مانده و مسئولان زندان نسبت به وضعیت او بی‌تفاوت هستند. او به پاسخ هدایت‌الله فرزادی رئیس زندان اوین اشاره کرده است که به وی گفته است: «اعتصابت را بشکن، وگرنه تلف می‌شوی!» این زندانی سیاسی روز پنجم خرداد با انتشار نامەای سرگشاده از زندان اوین اعلام کرد به‌دلیل نقض حق دسترسی به درمان و تحمیل محدودیت‌های تنبیهی از جمله ممنوعیت ملاقات و تماس، وارد اعتصاب غذا و دارو شده است. مهوش صیدال پیشتر نیز در ۳۰ اردیبهشت در نامه‌ای با انتقاد از وضعیت درمانی زنان در زندان اوین نوشت نظام درمانی حاکم بر بند زنان این زندان «نه صرفا ناکارآمد، بلکه در خدمت یک سیاست مشخص به منظور فرسایش جسمی و روانی زنان زندانی، خصوصا مخالفان سیاسی» قرار گرفته است. او در آن نامه به کمبود پزشک عمومی، فقدان پرستار در بسیاری از ساعات هفته، دسترسی محدود به پزشکان متخصص، شرایط غیراستاندارد مراکز درمانی، و روند فرسایشی اعزام به بیمارستان اشاره کرده بود. او همچنین خواستار مستندسازی وضعیت بهداشت و درمان در بند زنان زندان اوین، ایجاد فشار برای اجرای حق بر سلامت، گشودن مسیرهای نظارت مستقل و بین‌المللی بر زندان‌ها و رعایت حداقل استانداردهای بهداشتی از سوی جمهوری اسلامی شد. مهوش صیدال شامگاه یازدهم خرداد، به دلیل وخامت وضعیت جسمی از زندان اوین به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد و در آنجا پزشکان ابتلای وی به کیست خونی در ناحیه شکم را تشخیص دادند. با این حال، روند درمانی او متوقف شده و او دوباره به زندان بازگردانده شده است. مهوش صیدال شامگاە روز ۱۱ خرداد، بە دلیل وضعیت وخامت جسمانی از زندان اوین بە بیمارستان طالقانی تهران منتقل و با تشخیص کیست خونی در ناحیه شکم، بستری شده بود.

ایالات متحده آمریکا در تازه‌ترین اقدام خود علیه جمهوری اسلامی ایران، ۲۷ نهاد و ۱۰  نفر را  شامل چهار زن و شش مرد به اتهام نقش‌آفرینی در برنامه هسته‌ای این کشور در فهرست تحریم‌های خود قرار داد. بر اساس بیانیه رسمی وزارت خزانه‌داری آمریکا، این تحریم‌ها شامل یک زن چینی و سه زن و شش مرد ایرانی  به همراه ۲۷ نهاد مستقر در ایران، چین، امارات متحده عربی و هنگ‌کنگ می‌شود. تحریم‌های تازه آمریکا علاوه بر اشخاص حقیقی، شبکه‌ای از نهادهای اقتصادی را نیز هدف قرار داده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید این شبکه نقش محوری در « سیستم بانکداری سایه » جمهوری اسلامی داشته‌ است. این شبکه «میلیاردها دلار را از طریق شرکت‌های صوری جابجا کرده و از درآمدهای حاصل از فروش نفت و پتروشیمی برای تأمین مالی برنامه‌های هسته‌ای و موشکی و همچنین حمایت از گروه‌های نیابتی تهران استفاده کرده است.» در میان افراد تحریم‌شده، نام‌هایی چون فاطمه سرلک‌کوهی، فرحناز مشکات و میترا زرین‌قلم به‌عنوان زنان ایرانی و همچنین حسین شتابان، پرویز سلطانی‌زاده و چند عضو خانواده زرین‌قلم دیده می‌شود. وزارت خزانه‌داری تصریح کرده است که این افراد از طریق شرکت‌های صوری در خارج از ایران، در دور زدن تحریم‌ها نقش داشته‌اند. از جمله نهادهای تحریم‌شده نیز دو شرکت مستقر در امارات متحده عربی هستند که به گفته مقام‌های آمریکایی با شرکت ملی نفت ایران همکاری داشته‌اند. این شرکت‌ها – «ایس پتروکم اف‌زی‌ای» و «مادریت جنرال تریدینگ» – به فهرست ویژه دفتر کنترل دارایی‌های خارجی افزوده شده‌اند. وزارت خزانه‌داری آمریکا اواسط ماه گذشته میلادی نیز مجموعه‌‌ای از تحریم‌ها را علیه نهادها و افراد مرتبط با حمل نفت خام ایران و تامین مواد استراتژیک مورد نیاز در تولید موشک‌های بالستیک اعمال کرده بود. اعمال تحریم‌های جدید در حالی صورت می‌گیرد که مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای میان تهران و واشنگتن با میانجی‌گری عمان، همچنان ادامه دارد. تاکنون پنج دور این مذاکرات برگزار شده، اما اختلاف نظر بر سر موضوع غنی‌سازی اورانیوم، به مانعی بزرگ در مسیر این گفت‌وگوها باقی مانده است. آمریکا خواهان توقف کامل غنی‌سازی است، در حالی‌که ایران بر حق غنی‌سازی در خاک خود تاکید می‌کند.

در حالی که تنش‌های هسته‌ای میان ایران و غرب با تهیه پیش‌نویس قطعنامه تازه‌ای علیه تهران وارد مرحله‌ تازه‌ای شده است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر تهدید کرد که ایران نباید در خاک خود غنی‌سازی اورانیوم انجام دهد. همزمان، دولت آمریکا تعلیق تحریم‌های تازه علیه تهران را لغو کرده است. دونالد ترامپ روز جمعه ۱۶ خرداد (۶ ژوئن) در گفتگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست‌جمهوری، هشدار داد که جمهوری اسلامی ایران «اجازه غنی‌سازی اورانیوم را نخواهد داشت». او گفت در صورت ادامه غنی‌سازی، آمریکا به گزینه‌های دیگری متوسل خواهد شد. ترامپ افزود: نه، آن‌ها غنی‌سازی نخواهند کرد. اگر چنین کنند، ما مجبوریم راه دیگری را در پیش بگیریم؛ راهی که علاقه‌ای به انتخاب آن ندارم، اما چاره‌ای نخواهد بود. ترامپ این اظهارات را در حالی مطرح کرده است که در هفته‌های گذشته چند بار نسبت به حصول توافق هسته‌ای با ایران ابراز خوشبینی کرده است . تهران و واشنگتن تاکنون پنج دور مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای با میانجی‌گری عمان انجام داده‌اند و در بیشتر مواقع ترامپ گفته است نتیجه مذاکرات سازنده بوده است. این اظهارات ساعاتی پس از آن بیان شد که کاخ سفید به‌طور رسمی تعلیق اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران را لغو کرد و نخستین بسته تحریمی تازه را اعلام کرد. این تحریم‌ها ۱۰ فرد و ۲۷ نهاد از ایران، چین، هنگ‌کنگ و امارات را به دلیل مشارکت در شبکه بانکی در سایه جمهوری اسلامی هدف قرار می‌دهد. به گزارش وال‌استریت ژورنال ، دستور تعلیق اولیه تحریم‌ها با هماهنگی شورای امنیت ملی آمریکا انجام شده بود، اما پس از مخالفت قاطع ترامپ، بلافاصله لغو شد. منابع آمریکایی این تعلیق را تلاشی برای ایجاد فضای تنفس پیش از آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای با ایران ارزیابی کرده بودند. از سوی دیگر، دو گزارش تازه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان‌ می‌دهد که ایران به غنی‌سازی با غنای بالا ادامه می‌دهد و از همکاری مؤثر با بازرسان آژانس سر باز می‌زند. رافائل گروسی، مدیر کل آژانس، در گفت‌وگویی با فایننشال تایمز هشدار داده است که «ایران اگرچه سلاح هسته‌ای ندارد، اما مواد لازم برای ساخت آن را دارد» و در صورت شکست مذاکرات، «اقدام نظامی علیه ایران محتمل خواهد بود.» بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی طرف توافق هسته‌ای ۲۰۱۵، نیز در واکنش به وضعیت موجود، در حال بررسی فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» برای بازگشت تحریم‌های بین‌المللی سازمان ملل علیه ایران هستند؛ گزینه‌ای که مهلت آن تا اکتبر سال جاری (مصادف با دهمین سالگرد برجام) باقی مانده است.  این سه کشور اروپایی به همراه آمریکا پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای نشست آتی شورای حکام آژانس در ۹ ژوئن آماده می‌کنند که در آن برای نخستین بار از سال ۲۰۰۵ ایران به نقض تعهدات پادمانی‌اش در زمینه عدم اشاعه هسته‌ای متهم می‌شود. در واکنش به این اقدام، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، با انتشار یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که اقدام کشورهای اروپایی در حمایت از پیش‌نویس قطعنامه جدید علیه ایران در شورای حکام، «اشتباه راهبردی بزرگی» خواهد بود و ایران به هرگونه نقض حقوق خود واکنشی قاطع نشان خواهد داد. ایران از زمان خروج ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸، سطح غنی‌سازی اورانیوم خود را به ۶۰ درصد رسانده است؛ سطحی که به آستانه تسلیحاتی (۹۰ درصد) بسیار نزدیک است. در آخرین گزارش محرمانه آژانس، ایران به انجام فعالیت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده در سه سایت متهم شده است.

آلدار خلیل عضو شورای اجرایی حزب اتحاد دموکراتیک در پی برگزاری «کنفرانس وحدت ملی کُردها» در شهر قامشلی در آوریل گذشته، هیئتی ده نفره شامل نمایندگان احزاب ، جنبش‌های مستقل زنان و افراد مستقل کُردستان سوریه، برای مذاکره با دولت انتقالی دمشق تشکیل شده است. این هیئت قرار است با تکیه بر یک سند توافق‌شده در کنفرانس، مواضع مشترک کُردهای سوریه را در رایزنی‌های سیاسی با مقامات حکومت موقت سوریه نمایندگی کند. آلدار خلیل، عضو شورای اجرایی حزب اتحاد دموکراتیک (پ.ی.د) و یکی از اعضای این هیئت، می‌گوید اعضای این هیئت نه‌تنها بر حل مسئله کُردها، بلکه بر چارچوبی برای ساختار آینده یک سوریه دموکراتیک و غیرمتمرکز  تمرکز دارند. آلدار خلیل در گفت‌وگویی با خبرگزاری فرات گفت: سند مبنای این هیئت نه به دنبال تعیین سیاستی جدید، بلکه متعهد به دفاع از اصول و خواسته‌هایی هستند که همه احزاب و نیروهای کُردی سوریه بر آن توافق کرده‌اند.  او هشدار داد که تکرار ساختار دولت‌ـ‌ملت متمرکز، همان سیستم سنتی که در دهه‌های گذشته بحران، جنگ، تبعیض و فروپاشی را به همراه آورده، نباید دوباره بر سوریه تحمیل شود. پیش‌تر نیز شماری از مسئولان اداره خودگردان شمال و شرق سوریه نسبت تلاش مقامات جدید دمشث برای ایجاد ساختار سیاسی متمرکز هشدار داده بودند و گفته بودند که اتخاذ چنین رویکردهایی می‌تواند به ازسرگیری درگیرهای‌ گسترده در سوریه منجر شود. خلیل در این گفت‌وگو با اشاره به تجربه دیگر کشورها گفت: «کشورهایی که از دموکراسی، رفاه و آزادی بهره‌مندند، همگی دارای ساختارهای غیرمتمرکز هستند. تمرکزگرایی نه‌تنها در سوریه بلکه در بسیاری از کشورها عامل اصلی فقر، بی‌ثباتی و درگیری بوده است.» او همچنین تأکید کرد که خواسته کُردها در چارچوب سوریه‌ای واحد، رنگارنگ و دموکراتیک قابل تحقق است؛ سوریه‌ای که در آن همه اقشار از جمله دروزی‌ها، علوی‌ها، سنی‌ها، اعراب، سریانی‌ها، ایزدی‌ها، و دیگر اقلیت‌های اتنیکی و مذهبی دارای حقوق برابر و مشارکت واقعی در حیات سیاسی کشور باشند. به باور این عضو شورای اجرای پ.ی.د مسئله کُردها را نمی‌توان به‌صورت مجرد و جدا از مسائل سایر اقشار و ملت‌های سوریه حل کرد. او گفت: اگر مشکلات  و مسائل دروزی‌ها در سویداء، علوی‌ها در مناطق ساحلی یا دیگر گروه‌های معترض در سراسر سوریه حل نشود، انتظار حل پایدار مسئله کُرد نیز غیرواقع‌بینانه خواهد بود. پیش‌تر نیز هیئتی از سوی اداره خودگردان شمال و شرق سوریه که نماینده ساکنان اداره خودگردان شمال و شرق سوریه از جمله کُردها، عرب‌ها و آشوری‌ها بود، به دمشق سفر کرده بود. آن هیئت پس از رایزنی‌های اولیه بازگشت، و اکنون انتظار می‌رود هیئت ویژه احزاب و گروه‌های کُرد پس از تعطیلات عید قربان راهی پایتخت شود تا دیدگاه‌ها و مطالبات کُردها را به‌طور مشخص‌تر با مقامات در میان بگذارد. آلدار خلیل تصریح کرد که قرار است در جریان این گفت‌وگوها، کمیته‌های تخصصی برای بررسی موضوعات مختلف از جمله مسائل نظامی، اقتصادی و سیاسی تشکیل شود و هر بخش توسط اعضای کمیته‌های مربوطه مورد بحث قرار گیرد. او گفت که هیئت اعزامی «با آگاهی از حساسیت شرایط و با درک مسئولیت تاریخی، آماده ایفای نقش در مسیر دستیابی به راه‌حلی فراگیر، دموکراتیک و پایدار برای آینده سوریه است.» آلدار خلیل گفت که هدف آنها تنها دفاع از حقوق کُردها نیست، بلکه پیشنهاد یک پروژه سراسری برای کل سوریه است؛ پروژه‌ای که به گفته او «در آن نه‌تنها زبان و فرهنگ کُردی به رسمیت شناخته می‌شود، بلکه همه شهروندان سوریه، فارغ از مذهب و اتنیک، بتوانند با کرامت و آزادی در سرزمین خود زندگی کنند.»

در حالی که جمهوری اسلامی ایران همچنان بر طبل تهدید و فشار می‌کوبد و حاضر نیست از مواضع افراطی خود عقب‌نشینی کند، آمریکا و متحدانش به‌طور جدی در حال ارزیابی گزینه‌های جایگزین هستند. منابع نزدیک به گفتگوها گفته‌اند که قرار است دور بعدی مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در عمان برگزار شود؛ هرچند امیدواری‌ها نسبت به این مذاکرات بسیار کاهش یافته است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تأیید کرده که تهران در حال تهیه پاسخ مکتوب به پیشنهادات آمریکاست و این پاسخ ابتدا به عمانی‌ها تحویل داده خواهد شد – اقدامی که برخی تحلیلگران آن را بیشتر یک تاکتیک برای وقت‌کشی و ادامه سیاست‌های اتمی می‌دانند. این تحرکات در شرایطی صورت می‌گیرد که شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آماده برگزاری نشستی مهم در روز دوشنبه است؛ نشستی که به ابتکار اروپا و با حمایت آمریکا، پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران را به رأی خواهد گذاشت. این قطعنامه به‌طور مشخص ایران را به نقض تعهداتش در چارچوب پیمان NPT متهم می‌کند  و نشان می‌دهد که نگرانی‌های جامعه جهانی نسبت به مسیر هسته‌ای تهران افزایش یافته است. اگرچه این قطعنامه هنوز به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت منجر نمی‌شود، اما پیامی روشن در خود دارد: اگر ایران مسیر خود را تغییر ندهد، فشارهای سیاسی و اقتصادی بیشتری در راه خواهد بود. عراقچی در توییتی سعی کرده این روند را با ماجرای بحران هسته‌ای سال ۲۰۰۵ مقایسه کند – اما برخلاف آن دوره، این‌بار به نظر می‌رسد جامعه جهانی برای مقابله با ایران آماده‌تر از همیشه است. بسیاری از کارشناسان تأکید دارند که اگر ایران همچنان مسیر تخطی و پنهان‌کاری را دنبال کند، این‌بار با پاسخ قاطع‌تری مواجه خواهد شد. در در آمریکا، پیت هگست، وزیر دفاع، با لحنی قاطع هشدار داد که جمهوری اسلامی در حال بازسازی قابلیت‌های دفاع هوایی و موشکی خود است و تأکید کرد: «امیدواریم ایران غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند و قابلیت‌های هسته‌ای خود را برچیند، اما برای هر سناریویی آماده‌ایم.» این موضع‌گیری همراه با انتصاب برد کوپر – که به رویکردی بسیار سخت‌گیرانه در برابر ایران شهرت دارد – به ریاست جدید سنتکام، گمانه‌زنی‌ها را درباره احتمال تشدید تقابل نظامی افزایش داده است. هرچند پس از تصمیم غیرمنتظره کاخ سفید از ۲۱ مه به این‌سو – که تمامی تحریم‌های جدید علیه ایران را متوقف و بیش از ۱۰۰ کارمند را به مرخصی اجباری فرستاد  – به نظر می‌رسید روند تحریم‌ها کاملاً متوقف شده است، اما دولت ترامپ نه‌تنها از این سیاست عقب ننشسته، بلکه جمعه ۷ ژوئن ( ۱۶خردادماه) تحریم‌های تازه‌ای را علیه شبکه‌های مالی و نفتی وابسته به تهران وضع کرده است.   وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که بیش از ۳۰ فرد و نهاد – از جمله خانواده زرین‌قلم – را تحریم کرده؛ شبکه‌ای که میلیاردها دلار را از طریق صرافی‌ها و شرکت‌های صوری در امارات و هنگ‌کنگ جابجا کرده و در خدمت برنامه‌های موشکی و هسته‌ای جمهوری اسلامی بوده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، این شبکه را یکی از شریان‌های مالی رژیم خواند که مردم ایران را فقیرتر می‌کند. در همین راستا، دو شرکت مستقر در امارات هم به فهرست تحریم‌های آمریکا اضافه شده‌اند. این اقدامات بخشی از کارزار فشار حداکثری واشنگتن است، سیاستی که به گفته مقامات آمریکایی همچنان کلید مهار جاه‌طلبی‌های هسته‌ای ایران محسوب می‌شود. در کنگره آمریکا نیز تردیدها درباره هرگونه توافق احتمالی با ایران به قوت خود باقی است. هاکیم جفریس، رهبر اقلیت دموکرات‌ها، هشدار داده است که هر توافق جدیدی باید بسیار قوی‌تر و محدودکننده‌تر از برجام باشد و تهدید موشکی ایران را هم پوشش دهد – نگرانی‌ای که حتی در میان متحدان اروپایی آمریکا نیز طنین‌انداز شده است. اروپا، ناامید از فقدان انعطاف تهران، در تلاش است با اتکا به ابزارهای دیپلماتیک و نقش شورای حکام، ایران را مجبور به عقب‌نشینی کند. به‌ویژه پس از آنکه علی خامنه‌ای ، رهبر جمهوری اسلامی ایران، پیشنهادهای اخیر آمریکا را به‌صراحت رد کرد، تردیدهای جدی درباره امکان ادامه مذاکرات به‌وجود آمده است. از سوی دیگر، ایران به‌طور موازی، بر شدت نمایش قدرت نظامی خود افزوده است – از رونمایی تجهیزات جدید تا صدور بیانیه‌های تهدیدآمیز. این سیاست تهاجمی، نگرانی‌های جدی‌تری را در واشنگتن و تل‌آویو ایجاد کرده و برخی کارشناسان حتی درباره احتمال درگیری‌های مستقیم هشدار می‌دهند. با این حال، به گزارش منابع آگاه در آکسیوس، اسرائیل به آمریکا اطمینان داده است که تنها در صورتی تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار خواهد داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به این نتیجه برسد مذاکرات شکست خورده و هیچ راهی جز اقدام نظامی باقی نمانده است. در مجموع، بحران هسته‌ای ایران همچنان در ابهام و تنش باقی مانده است. اکنون نگاه‌ها به نشست دوشنبه شورای حکام و احتمال آغاز دور ششم مذاکرات دوخته شده – جایی که شاید برخی از این گره‌ها باز شود. هرچند در شرایط فعلی، چشم‌انداز کوتاه‌مدت به نظر می‌رسد برای غرب و متحدانش چندان امیدوارکننده نباشد.

در تازه‌ترین واکنش به برنامه هسته‌ای ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بار دیگر تلاش کرد برنامه هسته‌ای کشور را صلح‌آمیز جلوه دهد. او تأکید کرد که ایران به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست و این موضع را به باورهای مذهبی نظام – از جمله فتوای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، که داشتن چنین سلاحی را حرام می‌داند – نسبت داد. عراقچی اخیرا در گفت‌وگویی با شبکه « النیل للأخبار » مصری، در جریان سفر هفته گذشته‌اش به این کشور، اظهار داشت که «ایران، به‌عنوان یک کشور دینی، نمی‌تواند از این فتوا عقب‌نشینی کند.» این اظهارات، بار دیگر فتوای حرمت سلاح هسته‌ای  را به‌عنوان یکی از ارکان سیاست رسمی ایران در کانون توجه قرار داده است. اما پرسش اساسی این است: آیا این فتوا و تأکید بر آن، در عرصه داخلی و خارجی، مشروعیت کافی به همراه دارد؟ هرچند ایران پیوسته بر حرمت سلاح هسته‌ای تأکید می‌کند، برای بسیاری از ناظران داخلی، خارجی و ذینفعان غربی، این اظهارات همچنان با تردید همراه است. زیرا در نظام بین‌المللی، معیارهای واقعی اعتمادسازی و قضاوت درباره نیت‌های ایران، پایبندی به معاهده NPT و همکاری شفاف با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است، نه صرفاً تکیه بر اصول مذهبی داخلی. دوگانه‌ی مشروعیت: درون‌دینی و برون‌دینی برای پاسخ به این پرسش باید میان «مشروعیت درون‌دینی» و «مشروعیت برون‌دینی» تمایز قائل شد. از منظر درون‌دینی، پذیرش این فتوا نزد کسانی که به ولایت فقیه و مبانی فقهی شیعه باور دارند، طبیعی و قابل‌قبول است. این فتوا بر اصول فقهی همچون حرمت اضرار به غیر و حفظ جان بی‌گناهان استوار است و نزد باورمندان به این چارچوب، مشروعیت دینی و اخلاقی بالایی دارد. اما در عرصه‌ی برون‌دینی – یعنی تعامل با بازیگران خارجی و در فضای دیپلماتیک جهانی – این مشروعیت به‌تنهایی کافی نیست. جامعه جهانی بر اساس تعهدات حقوقی و الزامات بین‌المللی، رفتار ایران را می‌سنجد. فتوا، هرچند به‌عنوان یک «پیام سیاسی» و «سیگنال نیت» قابل‌توجه است، اما جایگزین چارچوب‌های حقوقی و تضمین‌های شفاف بین‌المللی نمی‌شود. از این رو، برای ناظران خارجی، این فتوا همچنان در هاله‌ای از تردید باقی می‌ماند. فتوای هسته‌ای؛ ابزاری چندوجهی در فضای سیاسی ایران تجربه‌ی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که فتوا، علاوه بر کارکرد شرعی، نقش مهمی در مدیریت بحران‌های داخلی و تقویت انسجام در میان حامیان حکومت – به‌ویژه طرفداران رهبر جمهوری اسلامی ایران – ایفا کرده است. این فتوا به‌عنوان پیامی اطمینان‌بخش به بخشی از بدنه‌ی سیاسی و تکنوکرات عمل می‌کند و به آن‌ها نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی، برخلاف ادعاهای خارجی، برنامه‌ای برای تسلیحاتی‌کردن فعالیت‌های هسته‌ای ندارد. به این ترتیب، فتوا تبدیل به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های رسمی و ایجاد مرزبندی میان خود و مخالفان شده است. با این حال، شماری از حامیان نظام (و حتی ناظران غربی و اپوزیسیون حکومت) بر این باورند که اصل بازدارندگی و شرایط اضطراری می‌تواند در آینده زمینه‌ساز بازنگری در این فتوا شود. آن‌ها اگرچه در حال حاضر به پایبندی به فتوا تأکید دارند، اما تغییر موضع در صورت تحولات جدی سیاسی یا تهدیدات خارجی را دور از ذهن نمی‌دانند. از سوی دیگر، برخی گروه‌های مخالف در داخل ایران ترجیح می‌دهند به‌جای استناد به فتوا، قوانین و تعهدات بین‌المللی را مبنای ارزیابی قرار دهند. هرچند، این گروه‌ها گاه به‌ناچار از فتوا یاد می‌کنند تا از فشار و اتهام‌زنی حامیان نظام در امان بمانند. به همین دلیل، فتوا در فضای سیاسی ایران کارکردی چندوجهی یافته است: ابزاری برای مشروعیت‌بخشی، تاکتیکی برای مدیریت بحران و پوششی برای مواجهه با انتقادات داخلی. با توجه به این کارکرد چندوجهی، پرسش‌های جدی‌تری درباره دوام و سرنوشت این فتوا در آینده مطرح می‌شود. نقطه‌ی حساس در این بحث، پیوند مستقیم این حکم با مرجعیت شخصی رهبر جمهوری اسلامی است. تغییر احتمالی در ساختار سیاسی یا در رهبری می‌تواند مشروعیت و استمرار این فتوا را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، ناظران خارجی بارها هشدار داده‌اند که نباید این فتوا را به‌عنوان یک اصل ابدی و تغییرناپذیر در نظر گرفت. مشروعیت جهانی و فشارهای بین‌المللی همان‌طور که عباس عراقچی و سایر دیپلمات‌های ایرانی هم اذعان دارند، اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران در نهایت باید از مسیر تعامل شفاف و پایبندی به قواعد و چارچوب‌های بین‌المللی بگذرد. معاهده‌ی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان.پی.تی) و پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برخی از معیارهای اصلی مشروعیت جهانی در این زمینه محسوب می‌شوند و در این چارچوب، فتوا می‌تواند به‌عنوان یک مکمل سیاسی و دیپلماتیک عمل کند – نه جایگزین تعهدات الزام‌آور حقوقی. در همین حال، آمریکا و متحدانش نیز از این تعهدات بین‌المللی به‌عنوان اهرم فشار و تهدید علیه ایران استفاده می‌کنند. این ترکیب «مشروعیت حقوقی جهانی» و «تهدیدات نظامی و اقتصادی» نوعی بازدارندگی متقابل ایجاد کرده که هم مسیر دیپلماسی را دشوارتر کرده و هم بار دیگر بر اهمیت پایبندی ایران به تعهدات جهانی به‌عنوان مبنای اعتمادسازی و رفع تردیدها تأکید می‌کند. به نظر می‌رسد با توجه به ترکیب پیچیده‌ای از مشروعیت داخلی، فشارهای بین‌المللی و نیاز به بازدارندگی، سیاست هسته‌ای ایران و نقش فتوا همچنان محل مناقشه و چالش باقی خواهد ماند. هرچند در حال حاضر پایبندی به فتوا در دستور کار رسمی قرار دارد، اما در صورت تشدید تهدیدات خارجی یا تغییر در ساختار سیاسی، احتمال بازنگری در مواضع کنونی را نمی‌توان به‌طور کامل منتفی دانست. در هر صورت، این موضوع در آینده نیز همچنان یکی از نقاط کلیدی سیاست خارجی و امنیتی ایران خواهد بود.

در صحنه سیاسی آمریکا، دو غول که روزگاری شانه‌به‌شانه برای پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴ جنگیده بودند، هم اکنون در برابر یکدیگر صف‌آرایی کرده‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، و ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و مالک شبکه اجتماعی ایکس، درگیر جنگی لفظی شده‌اند که می‌تواند آینده سیاسی ایالات متحده آمریکا را دست‌خوش تغییر کند. این درگیری که ریشه در اختلاف بر سر لایحه بودجه پیشنهادی دولت دارد، با خروج ماسک از نقش مشاوره‌ای ادارە ترامپ در امور بهرەوەری دولتی (DOGE) شدت گرفتە است. ماسک در شبکه X به ترامپ تاخت و ضمن متهم کردن رئیس جمهور آمریکا به ناسپاسی، مدعی شد که ترامپ بدون او قادر نمی‌بود در انتخابات برنده شود. در مقابل، ترامپ درحالیکه میزبان صدراعظم آلمان بود با خشم به اظهارات ماسک پاسخ داد و او را «دیوانه» خواند و تهدید کرد که قراردادهای دولتی با شرکت‌های او را لغو خواهد کرد.  ریشه‌های اختلاف: از بودجه تا توهین تنش میان ماسک و ترامپ در هفته‌های اخیر به اوج خود رسید، اما ریشه آن به ماه‌های ابتدایی شروع به کار دولت جدید باز می‌گردد. نقطه عطف این درگیری زمانی بود که ماسک، به عنوان مشاور ویژه در وزارت امور کارآمدی دولت DOGE، با سیاست‌های تعرفه‌ای دولت ترامپ مخالفت کرد. او مشاور تجاری ترامپ را بە دلیل بروز جنگ تجاری و سیاست‌های سختگیرانه گمرکی یک احمق خطاب کرد که «احمق‌تر از یک کیسه آجر است.» دامنه اختلافات آنها با گذشت زمان روز به روز شدت گرفت. در ماه مه ماسک در اظهاراتی صریح به سیاست‌های ترامپ در رابطە با انرژی تاخت. او که پیشتر تمام و کمال از استخراج سوخت‌های فسیلی حمایت کرده بود در چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای نوشت: در مقایسه با انرژی خورشیدی، نفت انرژی چندان مهمی بە شمار نمی رود. این اظهارات تنها یک روز پس از آن مطرح شد که ترامپ بر توسعه حفاری نفت و گاز تأکید کرد و انرژی خورشیدی را ناکارآمد دانست. اما اختلاف بر سر بودجه و نهایتا خروج ماسک از دولت راه را برای عمومی شدن این اختلافات باز کرد. ماسک که سبقه‌ای طولانی در استفاده از شبکه اجتماعی‌اش برای حمله به مخالفانش دارد این بار پیکان حملات خود را رو به رئیس جمهوری نشانه گرفت. او در اظهاراتی صریح توانایی ترامپ را در پیروزی در انتخابات سال گذشته زیر سوال برد و مدعی شد که اگر حمایت‌های او نبود ترامپ هرگز وارد کاخ سفید نمی‌شد. این ادعا واکنش تند کاخ سفید را برانگیخت. ترامپ در خلال دیدار با صدراعظم آلمان و بعد در شبکه اجتماعی خودش اظهار داشت: ایلان داشت خسته‌کننده می‌شد، من از او خواستم که برود، من قانون اجباری خودروهای برقی او را که همه را مجبور می‌کرد علی‌رغم میل‌خودشان خودروهای برقی بخرند (و او ماه‌ها می‌دانست که من این کار را خواهم کرد!) لغو کردم، و او دیوانه شد! رابطه میان ترامپ و ماسک در سال ۲۰۲۴ زمانی که ماسک به یکی از بزرگ‌ترین حامیان مالی و رسانه‌ای کمپین انتخاباتی ترامپ تبدیل شد بە به اوج خود رسید. ماسک درجریان رقابت‌های انتخاباتی بیش از ۲۵۰ میلیون دلار برای حمایت از کمپین‌های جمهوری‌خواهان و به‌ویژه ترامپ هزینه کرد. او از پلتفرم ایکس برای جلب حمایت رأی‌دهندگان در ایالت‌های کلیدی مانند پنسیلوانیا، میشیگان و ویسکانسین استفاده کرد که تبلیغات هدفمند و پست‌های پربازدید او نقش مهمی در جلب آرای مستقل‌ها ایفا کرد. نقش او در کمپین انتخاباتی به حدی چشمگیر بود که حتی ترامپ او را «سوپر نابغه» معرفی کرد. استراتژی او در انتخابات شامل استفاده از داده‌های پیشرفته برای تحلیل رفتار رأی‌دهندگان، تبلیغات گسترده در X، و جلب حمایت گروه‌های جوان و مستقل بود. پیامدهای جدایی: تهدیدات و انتخابات ۲۰۲۶ بە نظر می رسد این جدایی پیامدهای گسترده‌ای را برای هر دو طرف و برای صحنه سیاسی آمریکا به دنبال داشتە باشد. بنا به گزارش بلومبرگ شرکت‌های ماسک، از جمله تسلا و اسپیس‌ایکس، در سال‌های اخیر میلیاردها دلار از بودجە قراردادهای ناسا و وزارت دفاع دریافت کرده‌اند. ماسک در واکنش به اظهارات ترامپ اعلام کرده بود که شرکت اسپیس ایکس برنامه کپسول دراگون خود را متوقف می کند؛ برنامه‌ای که با همکاری ناسا درجریان است و به ناسا این امکان را می‌دهد بدون وابستگی به کپسول سایوز روسیه فضانورد و بار به ایستگاه فضایی بین‌المللی ارسال کند. اما ساعاتی پس از این اظهارات ماسک اعلام کرد که برنامه را لغو نخواهد کرد؛ احتمالا به دلیل واهمه از ضررهای هنگفتی که میتواند متوجه شرکت او شود. اما ماسک با ثروت عظیم و نفوذ رسانه‌ای‌اش در X، توانایی تغییر معادلات سیاسی را نیز دارد. نیویورک تایمز   گزارش دادە است که ماسک در حال بررسی تشکیل یک کمیته اقدام سیاسی (PAC) جدیدی است که می‌تواند برای حمایت از نامزدهای مستقل یا دموکرات در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ استفاده شود. او پیش‌تر وعده داده بود ۱۰۰ میلیون دلار برای حمایت از جمهوری‌خواهان هزینه کند، اما اکنون ممکن است این منابع را به سمت رقبای سیاسی ترامپ هدایت کند. این اقدام می‌تواند پایگاه رأی‌دهندگان محافظه‌کار را تضعیف کند و به دموکرات‌ها کمک کند تا کرسی‌های بیشتری در مجلس نمایندگان به دست آورند. انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ برای جمهوری‌خواهان اهمیت حیاتی دارد. آن‌ها در حال حاضر اکثریت شکننده‌ای در مجلس نمایندگان داشتە و در سنا نیز با رقابت سختی مواجه‌اند. اگر ماسک علیه ترامپ وارد عمل شود، می‌تواند به دموکرات‌ها کمک کند تا کنترل مجلس را بازپس گیرند. به گزارش ان‌بی‌سی نفوذ ماسک در میان رأی‌دهندگان جوان و مستقل، به‌ویژه در ایالت‌های کلیدی مانند کالیفرنیا، فلوریدا و تگزاس، می‌تواند نتیجه انتخابات را تغییر دهد. به گفته یکی از تحلیلگران این شبکه، «ماسک می‌تواند با یک توییت یا یک کمک مالی، موجی در انتخابات ایجاد کند.» علاوه بر این ادعای ماسک درخصوص لیست اپستین میتواند برای ترامپ دردسرساز شود. اگر این ادعاها با شواهد بیشتری همراه شوند، ممکن است اعتماد عمومی به رئیس‌جمهور کاهش یابد و پایگاه رأی‌دهندگان او را تضعیف کند. با این حال، نیویورکر گزارش کرده است که این ادعاها هنوز تأیید نشده‌اند و ممکن است صرفاً بخشی از استراتژی ماسک برای فشار آوردن به ترامپ باشند.

در حالی‌کە فراخوان رهبر دربند کُردها، عبدالله اوجالان برای انحلال حزب کارگران کُردستان در ٢٧ فوریە، خوشبینی‌های زیادی برای تحقق صلح در ترکیە و خاورمیانە رقم زد، اما حملات مداوم ارتش ترکیە بە نیروهای کُرد، بکارگیری رتوریک مداوم «ترکیه بدون ترور» از سوی مقامات رسمی دولت آنکارا، این امیدها را کم‌رنگ کردە است. زبیر آیدار عضو کنگرە ملی کُردستان، با انتقاد از نگرش ترکیە، اعلام نمود اگر دولت ترکیە صادقانه به این فراخوان نزدیک نشود، دستیابی بە صلح تحقق نخواهد یافت. زبیر آیدار، عضو شورای اجرایی کنفدرالیسم جوامع کُردستان و عضو کنگرە ملی کُردستان، اخیرا در گفت‌وگویی با خبرگزاری فرات، از تداوم رویە دولت ترکیە، علی‌رغم فراخوان عبدالله اوجالان برای صلح، انتقاد کرد. او اظهار داشت: آنچه را که لازم بودە است کُردها انجام دادەاند، اما دولت تاکنون هیچ گامی برای تحقق صلح برنداشته است. اگر آنها صادقانه به آن نزدیک نشوند، این روند به هیچ نتیجەای منجر نخواهد شد. آیدار در مصاحبه خود تاکید کرد: طرف کُرد بیش از سهم خود تلاش کرده است. پ.ک.ک آتش‌بس اعلام کرد، کنگره خود برگزار کرد، درخواست اوجالان واضح بود. با این حال، دولت هنوز هیچ گامی در زمینه‌های قانونی و سیاسی برنداشته است. این کار را نمی‌توان یکجانبه انجام داد. در ادامە، این سیاستمدار کُرد و پارلمانتار پیشین مجلس ترکیە افزود: دولت از زمان فراخوان در ۲۷ فوریه هیچ گام مشخصی در این زمینە برنداشته است و این وضعیت به عنوان «توقف» تلقی می‌شود. آیدار با یادآوری اینکه انزوا علیه اوجالان همچنان ادامه دارد، تأکید کرد که تنها تماس‌های محدودی از طریق حزب دموکرات دموکراتیک (DEM) برقرار شده است و این کافی نیست. آیدار با بیان اینکه درخواست‌ها برای تشکیل کمیسیون در پارلمان برآورده نشده است، اظهار داشت که این روند نه تنها در داخل پارلمان، بلکه با اجماع گسترده‌تری که شامل امرالی، روژاوا، منطقه فدرال کردستان و اروپا می‌شود، باید انجام شود. او تاکید کرد: اگر از برادری صحبت می‌کنید، این می‌تواند با حقوق برابر انجام شود. قانون اساسی ۴۱ بار از ترک نام می‌برد اما یک بار هم از کُرد نام نمی‌برد. چنین برادری ای نمی‌تواند وجود داشته باشد. در مقابل این سخنان، رجب طیب اردوغان امروز جمعە، ۶ ژوئن  در یک پیام ویدیویی بە مناسبت عید قربان اظهار داشت اجازە نخواهیم داد تا هیچگونە مانعی در مسیر صلح ایجاد شود. با این وجود، گزارش‌های میدانی حاکی از تدوام حملات ارتش ترکیە بە مواضع نیروهای کُرد در اقلیم کُردستان هستند. بنابە آخرین گزارش‌ها ، علاوە بر بمباران مدوام مواضع نیروهای کُرد، در آخرین تحولات، دو عضو نیروهای مدافع خلق، در نتیجە این حملات جان خود را از دست دادەاند.

در حالی که روابط آمریکا و اسرائیل همواره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین همکاری‌های استراتژیک در سیاست جهانی شناخته می‌شود، اختلاف نظر آشکار بین دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره ایران، نگاه‌ها را به آینده این شراکت مهم معطوف کرده است. طبق برخی از گزارش‌ها به‌نظر می‌رسد اختلافات بین این دو رهبر به‌ویژه در رابطە با موضوع ایران به اوج خود رسیده است. زمانی که ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ به قدرت بازگشت، بسیاری از ناظران تصور می‌کردند او همان رویکرد سخت‌گیرانه پیشین علیه تهران را در پیش خواهد گرفت. در آن زمان، نخست‌وزیر اسرائیل، نتانیاهو، از بازگشت ترامپ استقبال کرد و او را برای تحقق سیاست‌های خود در منطقه، به‌ویژه در مواجهه با ایران، مناسب‌ترین فرد می‌دانست. نخستین مهمان خارجی واشنگتن پس از پیروزی ترامپ، نتانیاهو بود. هر دو طرف در دیدار رسمی خود مدعی شدند که به هماهنگی کامل در موضوع ایران رسیده‌اند. ترامپ همچنین بلافاصله پس از بازگشت به قدرت، محدودیت‌های دولت بایدن درباره ارسال تسلیحات پیشرفته به اسرائیل را لغو و تجهیزات نظامی جدیدی را در پایگاه دیگو گارسیا مستقر کرد. این اقدامات، در نگاه بسیاری از تحلیلگران، حامل پیام روشنی به ایران بود. با این حال، روند حوادث به‌یکباره تغییر کردند. در دومین دیدار نتانیاهو با ترامپ در واشنگتن، رئیس‌جمهور آمریکا در حضور خبرنگاران اعلام کرد که ایران و آمریکا برای آغاز مذاکرات به‌منظور دستیابی به یک توافق جدید آماده می‌شوند. این مذاکرات، که تاکنون پنج دور آن برگزار شده، همچنان علی‌رغم موانع موجود، پابرجاست. در حالی که اسرائیل شرایط فعلی را بهترین فرصت برای اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران می‌داند، ترامپ مسیر دیپلماسی را ترجیح می‌دهد. این تفاوت دیدگاه، به‌ویژه در روزهایی که حملات اسرائیل به غزه شدت گرفته، پررنگ‌تر شده است. ترامپ در همین زمان از آتش‌بس در منطقه حمایت و حتی به توافقی با نیروهای یمنی برای توقف حملات به کشتی‌های آمریکایی دست یافته است. این توافق بدون اطلاع قبلی اسرائیل انجام شد و می‌توان گفت باعث غافلگیری نتانیاهو شد. نکته جالب‌تر این است که ترامپ اخیراً در سفر به عربستان سعودی، قطر و امارات، از اسرائیل دیدار نکرد؛ موضوعی که در تاریخ روابط دو کشور کم‌سابقه است. همچنین او در این سفر با محمد جولانی (احمد الشرع)، حاکم جدید سوریه، دیدار و تحریم‌های این کشور را لغو کرد؛ اقدامی که با مخالفت اسرائیل روبه‌رو شد. از سوی دیگر، برخی گزارش‌ها از داخل آمریکا نشان می‌دهند که اسرائیل در حال آماده‌سازی طرح‌هایی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران است. از همین رو، برخی کارشناسان معتقدند: این اقدامات تلاشی برای به شکست کشاندن مذاکرات ایران و آمریکا است. در مقابل، برخی افشای این طرح‌ها توسط مقامات آمریکایی را اقدامی عامدانه از سوی دولت ترامپ برای جلوگیری از کارشکنی اسرائیل در مسیر مذاکرات می‌دانند. گفته می‌شود در گفت‌وگوی تلفنی اخیر ترامپ و نتانیاهو، ترامپ به نتانیاهو هشدار داده است که حاضر نیست اجازه دهد هیچ مانعی در مسیر توافق دیپلماتیک با ایران ایجاد شود و از وی خواسته است از رفتارهای تحریک‌آمیز خودداری کند. منابع نزدیک به کاخ سفید می‌گویند اولویت ترامپ منافع ملی آمریکاست و او تمایلی به ورود به جنگی تازه به‌خاطر اسرائیل ندارد. این اختلافات مسبوق بە سابقە نیز هستند. برخی ناظران بر این باورند ترامپ از عدم قدردانی راست‌گرایان اسرائیل از تصمیمات بحث‌برانگیزش در دوره نخست ریاست‌جمهوری، از جمله به رسمیت شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل و شناسایی حاکمیت این کشور بر بلندی‌های جولان، دلخور است. علاوه بر این، تبریک شتاب‌زده نتانیاهو به بایدن در انتخابات ۲۰۲۰ که ترامپ مدعی تقلب در آن بود، همچنان باعث رنجش او شده است. با وجود این تنش‌ها، تحلیلگران تأکید دارند نباید آن را نشانه‌ای از سردی روابط واشنگتن و تل‌آویو دانست. تاریخ روابط دو کشور نشان داده که حتی در دوره‌هایی مانند ریاست‌جمهوری اوباما، زمانی که اختلافات قابل‌توجهی با دولت نتانیاهو وجود داشت، همکاری‌های امنیتی و نظامی نه‌تنها ادامه داشت، بلکه در برخی زمینه‌ها تقویت هم شد. روابط آمریکا و اسرائیل بر پایه‌های ساختاری و منافع استراتژیک عمیقی استوار است که از اختلافات مقطعی فراتر می‌رود. حمایت‌های نظامی و اطلاعاتی واشنگتن از تل‌آویو به یک سنت پایدار تبدیل شده و حتی در زمان‌های پرتنش، کمک‌های نظامی چندمیلیارد دلاری متوقف یا کاهش نیافته است. افزون بر این، این روابط همچنان از حمایت گسترده دو حزب اصلی در کنگره آمریکا برخوردار است و بسیاری از قوانین و قطعنامه‌های حمایتی با رأی مثبت هر دو حزب به تصویب می‌رسند. همچنین، نهادهای پرنفوذی مانند لابی آیپک در آمریکا، همواره تضمین کرده‌اند که روابط با اسرائیل همچنان یکی از اولویت‌های اصلی در سیاست خارجی ایالات متحده باقی بماند. با وجود اختلافات آشکار اخیر، به‌نظر می‌رسد شراکت راهبردی آمریکا و اسرائیل همچنان بر مبنای منافع مشترک و ساختارهای عمیق سیاسی، نظامی و اقتصادی، پابرجا خواهد ماند.

پنجشنبه ۱۵ خرداد (۵ ژوئن ۲۰۲۵)، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از آمادگی مسکو برای ایفای نقش میانجی در پرونده هسته‌ای ایران خبر داد. بە نظر می رسد این خواست روسیە، در کشاکش تنش‌های خونین و مداوم با اوکراین، حاکی از تلاش دوبارە پوتین برای استفادە از کارت ایران در تعامل با غرب باشد. در این رابطە، سخنگوی کرملین نیز تصریح کرد که در صورت لزوم، پوتین شخصاً وارد عمل خواهد شد. این اعلام تمایل برای میانجی‌گری یک روز پس از آن بیان شد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز چهارشنبه ۱۴ خرداد، پیشنهاد آمریکا برای توقف غنی‌سازی و انتقال ذخایر اورانیوم به خارج را به‌طور قاطع رد و بر تداوم سیاست خوداتکایی و ادامه غنی‌سازی در داخل تأکید کرد. این رویدادها و مواضع اخیر، زمینه‌ساز ارزیابی‌های گوناگونی درباره اهداف مسکو شده است؛ ارزیابی‌هایی که می‌توان – با تسامح – آن‌ها را در سه سناریوی کلی دسته‌بندی کرد. سناریوی اول: پوتین؛ بازی با کارت تهران در زمین اوکراین در این تحلیل، نقش‌آفرینی روسیه در پرونده هسته‌ای ایران، بخشی از راهبرد بزرگ‌تر مسکو در مدیریت بحران اوکراین دیده می‌شود. روسیه در تلاش است تا از موقعیت میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن، به‌عنوان ابزاری برای چانه‌زنی با غرب استفاده کند و در مذاکرات با آمریکا و اروپا دست بالا را به دست آورد. مسکو با تبدیل شدن به بازیگری کلیدی در موضوع هسته‌ای ایران، می‌تواند امتیازاتی را در سایر پرونده‌های مهم – از جمله مناقشه اوکراین – مطالبه کند و با تحت فشار قرار دادن طرف‌های غربی، نفوذ خود را در تعاملات دیپلماتیک افزایش دهد. سناریوی دوم: پوتین؛ خاورمیانه هنوز به من نیاز دارد برخی تحلیل‌ها بر این باورند که ایفای نقش فعال در مذاکرات هسته‌ای، بخشی از راهبرد کلان روسیه برای تثبیت موقعیت خود در خاورمیانه و تعمیق روابط با ایران است. توافق بلندمدت همکاری‌های دوجانبه و سرمایه‌گذاری‌های روسیه در زیرساخت‌های حیاتی ایران – از بخش انرژی گرفته تا حمل‌ونقل و شبکه‌های پرداخت – بستر این رویکرد را فراهم کرده‌اند. در این سناریو، مسکو با ایفای نقش میانجی، در تلاش است روابط اقتصادی و امنیتی خود با تهران را در برابر فشارهای غربی مستحکم کند و جایگاه خود را به‌عنوان بازیگر غیرقابل‌چشم‌پوشی در تحولات منطقه‌ای تثبیت کند. سناریوی سوم: تهران در سودای فرصت، مسکو در اندیشه ابزار از سوی دیگر، این پرسش مطرح است که آیا نقش‌آفرینی روسیه در مذاکرات هسته‌ای می‌تواند به‌عنوان فرصتی برای تهران تلقی شود یا در عمل صرفاً ابزاری در خدمت منافع کرملین خواهد بود؟ برخی بر این باورند که نزدیک شدن بیشتر به مسکو، فرصتی برای ایران را فراهم می آورد تا فشارهای غرب را کاهش دادە و درهای تازه‌ای برای گشایش‌های اقتصادی بازنماید. اما در مقابل، تجربه‌های گذشته – به‌ویژه پیشنهاد روسیه برای انتقال غنی‌سازی به خاک خود که تهران بارها آن را رد کرده – این تردید را تقویت می‌کند که مسکو در لحظات حساس، اولویت را به منافع خود خواهد داد. در چنین شرایطی، امکان دارد روسیه از کارت ایران نه برای تسهیل واقعی مذاکرات، بلکه برای پیشبرد اهداف منطقه‌ای و جهانی خود بهره گیرد. چالش‌های پیش‌رو؛ فروپاشی از رگ گردن نزدیکتر است علی خامنه‌ای همچنان بر ادامه غنی‌سازی در داخل کشور پافشاری می‌کند و هرگونه توقف یا انتقال تاسیسات غنی سازی را به خارج به‌شدت رد کرده است. با این حال، بعضی اخبار غیررسمی از محافل دیپلماتیک می‌گویند که ایران شاید به تعلیق موقت غنی‌سازی – در برابر لغو بخشی از تحریم‌ها – رضایت بدهد. البته همین پیشنهاد هم فقط در صورتی قابل حصول است که اصل غنی‌سازی در داخل کشور باقی بماند.تحلیلگران بسیاری هشدار داده‌اند که اگر تهران تضمین محکمی ندهد، بعید است آمریکا و اروپا از این پیشنهادها استقبال کنند. این مسیر یک‌طرفه که خامنه‌ای در پیش گرفته است سه سناریوی محتمل را می‌تواند در پی داشتە باشد: حمله نظامی به تأسیسات حساس که می‌تواند زندگی مردم عادی را دشوارتر کند، فعال شدن مکانیزم ماشه و تشدید تحریم‌ها، و در نهایت، فروپاشی از درون به‌دست مردم یا از بیرون با حمله نظامی روسیه تلاش می‌کند نقش خود در پرونده هسته‌ای ایران را به‌عنوان اهرمی در معادلات جهانی به‌کار گرفته و جایگاه منطقه‌ای خود را تقویت کند. اما این نقش‌آفرینی به‌تنهایی تضمینی برای موفقیت مذاکرات یا رفع نگرانی‌های امنیتی غرب نیست. آینده این پرونده همچنان به‌شدت به تحولات منطقه‌ای و جهانی – از تهدیدات اسرائیل گرفته تا جنگ اوکراین – وابسته است و این، مسیر را پیچیده و پرابهام نگه می‌دارد.

در شرایطی که بحران سوریه روزبه‌روز پیچیده‌تر می‌شود و قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی به‌دنبال تثبیت یا گسترش نفوذ خود هستند، اداره خودگردان شمال و شرق سوریه همچنان بر مسیر دشوار و پرچالش خود برای حفظ هویت و حق اداره مستقل تأکید دارد. در این چارچوب و در ادامه توافق ماە مارس میان مظلوم عبدی فرمانده‌کل نیروهای دموکراتیک سوریه و احمد الشرع رئیس‌جمهور موقت، هیئتی بلندپایه از اداره خودگردان – به سرپرستی فوزا یوسف – برای نخستین بار پس از سال‌ها، به‌طور رسمی به دمشق رفت تا مستقیماً با مقامات دولت مرکزی گفتگو کند. این دیدار که در فضایی محتاطانه و با حضور چهره‌های کلیدی طرفین برگزار شد، حاکی از پیامی روشن بود: اداره خودگردان شمال و شرق سوریه در برابر فشارهای خارجی و طرح‌های از بالا، حاضر به عقب‌نشینی از حقوق و هویت مردم خود نیست. در این نشست کە از ظهر یکشنبه اول ژوئن آغاز و با استقبال کمیته اجرای توافق دولت سوریه، به ریاست معاون وزیر کشور محمد قنطری و چهره‌هایی مانند فوزا یوسف (عضو شورای اجرایی حزب اتحاد دموکراتیک)، عبدالحمید مهباش، سنحریب برصوم و سوزدار حاجی (از یگان‌های مدافع زنان) همراە بود، حاکی از اختلافات دیدگاههای دو طرف بود. همچنین حضور غیرعلنی یک مقام وزارت خارجه آمریکا در این نشست، نشانه‌ای از نقش پنهان واشنگتن در تسهیل روند گفتگوها بود. ادغام واقعی با حذف نهادها متفاوت است سایت خبری نو مدیا۲۴ ، رسانه‌ای که اخبار و تحولات مربوط به کُردها در سوریه و ترکیه را پوشش می‌دهد، در گزارشی مفصل به این سفر و پیام‌های مهم آن پرداخته است. در این گزارش به نقل از فوزا یوسف، رئیس هیئت اعزامی، آمده است که برداشت دمشق از «ادغام» با نگاه خودگردانی تفاوت اساسی دارد. او گفته است: از نظر دمشق ادغام بە معنای حذف نهادهای خودگردانی و نیروهای ما است. اما از نظر ما، ادغام یعنی ادامه مستقل فعالیت نهادها و حفظ هویت محلی مناطق شمال-شرق سوریە. این دیدگاه بر اساس سال‌ها تجربه و رنج مردم مناطق خودگردان شکل گرفته است که نهادهای محلی نه‌تنها پاسخگوی نیازهای روزمره مردم‌اند، بلکه به‌عنوان نماد هویت و مقاومت در برابر سیاست‌های یکسان‌سازی و تمرکزگرایی دیده می‌شوند. به همین دلیل، فوزا یوسف تأکید می‌کند: ما خواهان همکاری و هماهنگی با دمشق هستیم، اما هرگز اجازه نخواهیم داد که نهادهایمان حذف شوند یا بازگشت به گذشته اتفاق بیافتد. همچنین در این گزارش، به تأثیر مستقیم قدرت‌های خارجی، به‌ویژه ترکیه، بر روند گفت‌وگوها پرداخته شده است. به گفته فوزا یوسف، ترکیه و سایر قدرت‌های منطقه‌ای از نزدیک این تحولات را دنبال می‌کنند و حتی گاهی مانع از اجرای توافق‌ها یا تغییر مسیر گفتگوها به سود منافع خود می‌شوند. او در مقابل تأکید دارد که تنها راه‌حل پایدار برای بحران سوریه، گفت‌وگوهای مستقیم و شفاف میان طرف‌های داخلی است. نگاه انسانی به آموزش، بازگشت و کرامت یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها، آموزش به زبان مادری بود که برای کُردها «یک موضوع استراتژیک» محسوب می‌شود. فوزا یوسف در این بارە اعلام داشتە است: آغاز سیاست‌های اشغالگرانە، با ممنوعیت زبان مادری شروع شد. تاکنون ما هزاران کودک را به زبان مادری آموزش داده‌ایم. این مسئله برای ما حیاتی است و باید با وزارت آموزش دمشق برای رسمیت‌یافتن مدارک همکاری کنیم. در کنار این موضوع، بحران بازگشت آوارگان به مناطقی مانند عفرین و سری‌کانیه – که تحت کنترل ترکیه هستند – همچنان یکی از دغدغه‌های جدی است. هیئت مناطق خودمدیریتی تأکید کردە است که بازگشت آوارگان تنها زمانی ممکن است که امنیت و زیرساخت‌های حیاتی تضمین شوند و مردم بتوانند با هویت فرهنگی و سیاسی خود زندگی کنند. دیدار اخیر و فضای تازه‌ای که برای گفت‌وگوها میان هیئت مناطق خودگردان شمال-شرق سوریە و دولت انتقالی ایجاد شدە است، تا حد زیادی تحت تأثیر فراخوان صلح‌طلبانه‌ ۲۷ فوریه عبدالله اوجالان بود. به گفته مسئولان اداره خودگردان، این نگاه سازنده به گفت‌وگو، زمینه‌ساز امضای توافق ۱۰ مارس و نشست‌های اخیر دمشق شد. هرچند آینده مناطق خودمدیریتی شمال و شرق سوریه در میانه فشارهای خارجی و تهدیدهای داخلی قرار دارند، اما همچنان بر پایه نیروی مردم و نهادهایی استوار است که «ادغام» را فرصتی برای همکاری و همزیستی می‌دانند – نه بهانه‌ای برای حذف صداهای متفاوت.