
نتایج جستجو
Search this site
2681 results found with an empty search
- آیا حامیان رضا پهلوی با شعار یک رهبر، یک پرچم و یک ملت میتوانند آیندە ایران را رقم بزنند؟
تجمع گروههای سلطنتطلب در مونیخ بیش از آنکه بازتابدهنده تنوع اجتماعی و سیاسی جنبش اعتراضی ایران باشد، تصویری همگن و بسته از الگویی برای رهبری آینده ایران را ارائه میدهد که نشانههای آشکاری از تمرکز قدرت و گرایشهای اقتدارگرایانه در بطن خود بە نمایش میگذارد. تمرکز افراطی بر شخص رضا پهلوی، حذف عملی سایر جریانهای مخالف و استقبال تلویحی از مداخله خارجی، نسبت این حرکت با اصول دموکراسیخواهی را بهطور جدی محل تردید قرار میدهد. در عین حال، غیبت مطالبات فوری جامعه داخل کشور و بیتوجهی به تکثر سیاسی، فاصله فزاینده میان اپوزیسیون برونمرزی و واقعیتهای میدانی ایران را برجستهتر میکند. در روز شنبه، ۱۴ فوریه، تجمع بزرگی در شهر مونیخ آلمان برگزار شد که در آن هزاران نفر با در دست داشتن پرچمهای شیر و خورشید و همچنین پرچمهای اسرائیل و آمریکا شرکت کردند. این تجمع همزمان با برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ بود و توسط رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، و طرفدارانش برگزار گردید. رضا پهلوی در سخنرانی خود در این تجمع به شدت از سرکوب اعتراضات اخیر در ایران انتقاد کرد و تأکید نمود که «اتحاد نداشتن مردم ایران، دروغ محض است». او از مردم ایران که در اعتراضات شرکت کردهاند تقدیر کرد و خواستار «درهمشکستن ماشین سرکوب» حکومت جمهوری اسلامی شد. خواستههای این تجمع شامل حفاظت از مردم ایران، قطع منابع مالی جمهوری اسلامی، اخراج دیپلماتهای این حکومت و پیگرد جنایتکاران بود. پهلوی همچنین با اشاره به «نبرد امروز در کشور»، این نبرد را «بین آزادی و اشغالگری» توصیف کرد و افزود که جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده است. در این تجمع، شعارهایی به حمایت از رضا پهلوی و بازگشت او به تخت سلطنت در تهران داده میشد. بخش زیادی از جمعیت گرایشهای پادشاهیخواه داشتند و پلاکاردهایی با تصویر و نام پهلوی در دست داشتند. همچنین، بسیاری از حاضران به اقدام نظامی احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی امیدوار بودند. رضا پهلوی در سخنرانی خود همچنین به آینده ایران اشاره کرد و اعلام داشت که یک دولت انتقالی تشکیل خواهد داد که اعضای آن ترکیبی از افراد داخل و خارج از ایران خواهند بود. او در دفترچه اضطراری که منتشر کرده است، حق انتخاب اعضای این دولت را برای خود محفوظ دانسته است. یکی از انتقاداتی که به این تجمع وارد بود، این است که رضا پهلوی خود را تنها رهبر برحق مردم ایران میداند، چرا که به گفته خودش تنها نام خود را در میان اعتراضات دیماه امسال شنیده است. طرفداران او با کسانی که دیدگاه متفاوتی دارند، به شدت برخورد میکنند. این در حالی است که رضا پهلوی نتوانسته است احزاب و گروههایی را که در ۴۷ سال گذشته علیه جمهوری اسلامی مبارزه کردهاند، جذب کند. غیبت این گروهها در تجمع مونیخ کاملاً محسوس بود. در پاسخ به سوالات خبرنگاران در نشست مطبوعاتی که پس از تجمع برگزار شد، رضا پهلوی تأکید کرد که تمامی کسانی که به اصول چهارگانهای که او مطرح کردهاند، اعتقاد دارند، باید در کنار هم قرار بگیرند. او در پاسخ به سؤال کسری ناجی، خبرنگار بیبیسی فارسی، که پرسید چرا نتوانسته صدای همه مردم باشد، گفت: البته من نمیگویم که نماینده صد در صد مردم هستم. مسلماً خیلیها هستند که به این چهار اصل پایبند نیستند؛ شاید تجزیهطلبان یا اصلاحطلبان طرفدار حکومت یا سازمان مجاهدین باشند. معلوم است که آنها دوستان من نیستند. پهلوی با این حال، آمادگی خود را برای همکاری با اصلاحطلبان در ایران رد نکرد و گفت که هیچکس را کنار نخواهد گذاشت، به جز کسانی که دستشان به خون آلوده است. انتقاد دیگری که از این تجمع مطرح است به فضای درون تجمع بازمیگردد. شعارها در این تجمع بیش از هرچیز بر سرنگونی جمهوری اسلامی و به قدرت رسیدن رضا پهلوی متمرکز بود. در این مراسم از آزادی زندانیان سیاسی، حمایت از دستگیرشدگان اخیر، یا لزوم طرحی برای نجات هزاران زخمی که در خانهها ماندهاند و از ترس دستگیری به مراکز درمانی مراجعه نکردهاند، سخنی بە میان نیامد. این موضوع بهخوبی عدم ارتباط ارگانیک بین رضا پهلوی و طرفدارانش با مردم داخل کشور را نشان میدهد. طرفداران رضا پهلوی با شعارهایی چون «جاوید شاه»، تأکید داشتند که تنها یک رهبر، یک پرچم و یک ملت وجود دارد. چنین شعاری بسیاری را به یاد قدرتهای اقتدارگرایی میاندازد که با استفاده از زور و سرکوب، هرگونه تنوع سیاسی را نابود میکنند و امید به داشتن یک سیستم دموکراتیک را از بین میبرند. در این تجمع حتی طرح ائتلاف با سایر گروهها رد شد و برخی از سخنرانان آشکارا کسانی را که ایده رهبری جمعی یا شورا را که از اصول مهم دموکراسیخواهی است مطرح میکنند، به عنوان حامیان جمهوری اسلامی معرفی کردند.
- الهام احمد: ما در ساخت سوریه آیندە حضور داشتە و شریک آن هستیم
اظهارات الهام احمد در کنفرانس امنیتی مونیخ در حالی مطرح میشود که بحثها درباره آینده سیاسی سوریه، نحوه ادغام ساختارهای محلی و روابط میان دمشق و شمال و شرق این کشور ادامه دارد. تأکید او بر مشارکت در بازسازی سوریه، پایان محاصره کوبانی و گفتوگو با بازیگران منطقهای، در چارچوب تلاشها برای یافتن راهحلهای سیاسی و کاهش تنشها بیان شده است. الهام احمد، رئیس مشترک اداره روابط خارجی شمال و شرق سوریه، اعلام کرد حضور هیأت این منطقه در کنفرانس امنیتی مونیخ به معنای مشارکت فعال در روند ساخت سوریهای جدید بودە و در این بارە تأکید کرد که محاصره ادامهدار شهر کوبانی باید هرچه سریعتر پایان یابد. احمد که در شصتودومین کنفرانس امنیتی مونیخ در آلمان شرکت کرده بود، این اظهارات را پس از مجموعهای از دیدارهای دیپلماتیک، از جمله گفتوگو با مقامهای منطقهای و بینالمللی، بیان کرد. او در این کنفرانس همراه با مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای سوریه دموکراتیک (SDF)، حضور داشت و تلاش کرد دیدگاههای خودمدیریتی شمالوشرق سوریه (روژاوا) را درباره آینده سیاسی این کشور مطرح کند. الهام احمد در این بارە اظهار داشت کە که حضور در چنین نشستهایی حائز اهمیت سیاسی بودە و افزود که هدف از این مشارکت، دفاع از حقوق کُردها و حفظ دستاوردهایی است که طی سالهای گذشته در چارچوبی دموکراتیک به دست آمدهاند. به گفته او، این دستاوردها باید در ساختار سوریه آینده نیز به رسمیت شناخته شوند. او با اشاره به تحولات سوریه پس از فروپاشی نظم پیشین گفت که سقوط رژیم سابق و شکلگیری ساختارهای جدید، بهخودیخود منجر به حل بحرانهای عمیق کشور نشده است. الهام احمد تأکید کرد: اگرچه بازیگران مختلف داخلی و خارجی با هدف ایجاد ثبات گرد هم آمدهاند، اما ثبات مورد انتظار تاکنون تحقق نیافتە و سوریه همچنان با چالشهای ساختاری، امنیتی و سیاسی روبهرو است. او افزود که هیأت شمال و شرق سوریه در تمامی دیدارهای خود در مونیخ، موضوع دفاع از حقوق کردها و دیگر مؤلفههای اجتماعی منطقه را مطرح و نسبت به نادیده گرفتن این حقوق هشدار داده است. او گفت: ما با حضور در این کنفرانس نشان دادیم که در ساخت سوریه حضور داریم و در سوریهای جدید شریک هستیم. به گفته احمد، در کنفرانس امنیتی مونیخ، مقامهای ترکیه، از جمله نمایندگانی از سازمان اطلاعات این کشور، حضور داشتند و موضوع ادغام یکی از محورهای اصلی گفتوگوها میان طرفهای مختلف بود. او گفت: بسیاری از دولتها تحولات سوریه را بهصورت گامبهگام دنبال میکنند و تحقق ادغام میتواند تأثیرات مثبتی بر کشورهای همسایه، بهویژه ترکیه، و حتی بر روندهای داخلی آنها داشته باشد. الهام احمد در ادامه به وضعیت شهر کوبانی پرداخت و با اشاره به ادامه محاصره این شهر، با وجود توافق ۳۰ ژانویه میان خودمدیریتی، نیروهای سوریه دموکراتیک و دولت دمشق، تأکید کرد که این محاصره باید فوراً پایان یابد. او گفت این موضوع در دیدارهای انجامشده با هیأت دولت دمشق مطرح شده است. او افزود که این روند در کوبانی با کندی پیش میرود، اما ابراز امیدواری کرد که پس از گفتوگوهای اخیر، این مشکلات قابل حل باشد. الهام احمد همچنین به چالشهای موجود در ادغام نیروهای امنیت داخلی (آسایش) اشاره کرد و گفت بروز مشکلات در چنین فرآیندهایی طبیعی است. احمد تأکید کرد که مهمترین مسئله، باز ماندن کانالهای گفتوگو و حل اختلافات از طریق مذاکره است. در بخش دیگری از اظهاراتش، الهام احمد به وضعیت یگانهای مدافع زنان (YPJ) پرداخت و گفت در برخی حوزهها هنوز فرمولهای نهایی برای جایگاه این نیروها در ساختار جدید مشخص نشده است. او تأکید کرد که مهمتر از شکل سازمانی، اصل حضور و نقش زنان در دفاع از جامعه است و در حال حاضر YPJ در چارچوب تیپها سازماندهی میشود. احمد همچنین به مسئله آموزش به زبان کردی پرداخت و گفت این موضوع در گفتوگو با مقامهای دمشق، از جمله در دیدار با الشرع، مطرح شده است. او آموزش به زبان مادری را حق طبیعی دانست و افزود دانشآموزانی که سالها به زبان کردی تحصیل کردهاند را نمیتوان بە یکبارە به آموزش عربی واداشت. به گفته او، طرف مقابل نیز پذیرفته است که برای بررسی بهتر این موضوع، نشستهای جداگانهای برگزار شود. پیش از این نیز مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای سوریه دموکراتیک، اعلام کرده بود کە گفتوگوهای انجامشده با مقامهای سوری در دمشق به پیشرفتهایی در زمینه عدم تمرکز قدرت، اصلاح قانون اساسی و ادغام نیروهای کرد در ساختارهای نظامی و امنیتی منجر شده است. او گفته بود دو طرف بر اجرای توافق ۱۰ مارس و تشکیل کمیتههای مشترک توافق کردهاند و قرار است هیاتی از SDF برای بررسی جزئیات ادغام در ارتش جدید سوریه به دمشق اعزام شود. با این وجود، رویکرد تهاجمی دولت انتقالی سوریە، کە منجر بە از دست رفتن بخش اعظم سرزمینهای تحت کنترل نیروهای سوریە دموکراتیک شدە است، پیش بینی نحوە تعامل و شراکت در سوریە جدید برای کُردها را دشوار می سازد.
- تحریمهای آمریکا و بحران سوخت، کوبا را در آستانه سقوط قرار داده است
تحریمهای اقتصادی آمریکا علیه کوبا، که پس از موفقیت عملیات نظامی علیه ونزوئلا شدت یافته است، این کشور را در شرایط بحرانی بیسابقهای قرار داده است. کوبا که در هفتههای اخیر با بحران شدید سوخت، آب و برق روبهرو بوده، همچنین با مهاجرت گستردهای مواجه است که تقریباً ۲۰ درصد از جمعیت کشور را در سالهای اخیر تحت تأثیر قرار داده است. این کشور اکنون بیشتر از هر زمان دیگری در معرض خطر سقوط و تغییر رژیم به دست آمریکا قرار دارد. کوبا، جزیرهای که بیش از شش دهه تحت حاکمیت یک حکومت کمونیستی قرار داشتە و به همین دلیل طولانیترین تحریمها را از جانب آمریکا تجربه کرده است، اکنون در برابر بحرانی چندجانبه قرار گرفته است. بحران اقتصادی چهار ساله، همراه با رکود شدید و مهاجرت گستردهای که تقریباً ۲۰ درصد از جمعیت را تحت تأثیر قرار داده، این کشور را در شرایطی بیسابقه قرار داده است. پس از موفقیت عملیات نظامی ایالات متحده علیه ونزوئلا، متحد اصلی کوبا، در ژانویه گذشته، فشارهای خارجی بر دولت هاوانا بیشتر شده است. دولت آمریکا که بهطور فعال به دنبال تغییر رژیم در کوبا است، در حال اعمال تحریمهای شدیدتر علیە این کشور بودە و برخی از مقامات نیز هشدار دادهاند که این اقدامات بیشتر به بنبست کوبا میانجامد تا تغییرات مطلوب. در گفتوگو با روزنامهی گاردین ، برخی مقامات کشورهای مختلف اظهار نگرانی کردهاند که مایک هامر، کاردار ایالات متحده، نتوانسته است راهکاری ملموس را برای کاهش بحران کوبا ارائه دهد. یکی از دیپلماتها در این بارە اعلام داشتە است: همه صحبتها درباره حقوق بشر و تغییرات در کوبا است، اما هیچکس از گامهای بعدی صحبت نمیکند. برخی منابع نزدیک به دولت کوبا امیدوارند که مذاکرات احتمالی در مکزیک میان مقامات کوبایی، از جمله آلخاندرو کاسترو اسپین، پسر رائول کاسترو، رئیسجمهور پیشین کوبا، و مقامات آمریکایی به نتیجهگیری مثبت برسد. با این حال، هنوز هیچ نشانهای از پیشرفت در این زمینه مشاهده نمیشود. در عین حال، اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، در همایش مونیخ، نشاندهنده احتمال تغییر رویکرد ایالات متحده به کوبا است. روبیو اخیراً اشاره کرده است که دادن «آزادیهای بیشتر، نه فقط آزادی سیاسی، بلکه آزادی اقتصادی»، ممکن است راهی برای پیشرفت باشد. در میان بحرانهای سیاسی و اقتصادی، کمبود سوخت یکی از مشکلات اصلی مردم کوبا به شمار میآید. این بحران بهویژه بر حملونقل، تأمین برق و تأمین مواد غذایی اثرات منفی زیادی گذاشته است. برنامه جهانی غذا بهطور خاص از تأثیر کمبود سوخت بر تأمین مواد غذایی و کمکهای بشر دوستانه ابراز نگرانی کرده است. اتین لابند، مدیر کشوری این برنامه، به گاردین گفته است: کمبود سوخت بهطور مستقیم بر تأمین برق، آب و حملونقل مواد غذایی تأثیر گذاشته و باعث شده که مردم در شرایط بسیار دشواری زندگی کنند. کوبا همچنین با بحران شدید نفتی روبهرو است. دستور اجرایی دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه بر کشورهای تأمینکننده نفت برای کوبا، موجب قطع ارسال نفت به این کشور شده است. مکزیک که پیش از این بزرگترین تأمینکننده نفت کوبا بود، ارسال نفت به این جزیره را متوقف کرده است. این امر باعث تشدید بحران سوخت و شرایط دشوارتر برای مردم کوبا شده است. در این شرایط بحرانی، دولت کوبا اقداماتی از جمله تعطیلی دانشگاهها، مدارس متوسطه و محدود کردن حملونقل عمومی را بهمنظور صرفهجویی در منابع آغاز کرده است. همچنین، برخی از شرکتهای هواپیمایی که به کوبا خدماتی را ارائه میدادند، به دلیل کمبود سوخت، پروازهای خود را متوقف کردهاند. سفارتخانهها در حال تعطیل شدن هستند و در بارها تنها خبرنگارانی حضور دارند کە پس از پوشش جنگ اوکراین به هاوانا آمدهاند تا بلکه سقوط یکی از آخرین کشورهای کمونیستی را مخابره کنند.
- تخلیه پنهانی اردوگاه الهول پس از عقبنشینی کردها
تخلیه شتابان اردوگاه الهول پس از انتقال کنترل به نیروهای دولت انتقالی دمشق، نشانه فروپاشی سازوکار مهار داعش در شمال شرق سوریه است. خروج خانوادهها نه بازپروری، بلکه جابهجایی خطر را رقم میزند و احتمال پیوند دوباره شبکههای جهادی را افزایش میدهد. همزمان، انتقال زندانیان به عراق بیانگر بیاعتمادی آمریکا به نظم جدید دمشق و زمینهساز بازتعریف حضور نظامی واشنگتن در سوریه، طی ماههای آینده با پیامدهای امنیتی گسترده خواهد بود. با بە دست گرفتن کنترل اردوگاەهای وابستە به گروه دولت اسلامی، داعش توسط نیروهای جهادی دولت انتقالی دمشق، خانوادههای جنگجویان خارجی، اردوگاه را ترک کردەاند. اردوگاه الهول کە در منطقهای بیابانی در استان حسکه قرار دارد، محل نگهداری خانوادههای وابسته به گروه «داعش» بود و پیشتر تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک قرار داشت. اکنون پس از حمله نیروهای دولت انتقالی دمشق به مناطق شمال و شرق سوریه و عقبنشینی کردها، این اردوگاه بە دست نیروهای دمشق افتادە و خانوادەهای ساکن در آن به صورت گسترده اردوگاه را ترک کردەاند. در اردوگاه بزرگ الهول با ٢۴٠٠٠ نفر جمعیت، در بخش موسوم به ضمیمه، حدود ۶٣٠٠ نفر از زنان و کودکان اتباع خارجی از ۴٠ ملیت نگهداری میشدند. طبق اظهارات یک منبع که مایل بە افشای هویت خود نبود، اکنون تنها ٢٠ خانواده در این اردوگاه باقی ماندەاند. منابع بشردوستانه دیگر نیز تأیید کردند که این محل اکنون تقریباً «خالی» است و جمعیت اردوگاه بهشدت کاهش یافته است. یک سازمان غیردولتی اعلام کرد: بهدلیل این خروجها و همچنین آسیب دیدن و غارت شدن مراکز ما، نتوانستهایم برنامههای خود را بهطور قابل توجه از سر بگیریم. خبرگزاری فرانسه بر اساس اظهارات یک شاهد عینی نوشت، پس از تسلط نیروهای دولتی، مردان مسلح، زنان محجبه را با خودرو از اردوگاه خارج کردەاند. یک مرد لبنانی با حفظ هویت خود به خبرگزاری فرانسه گفت با چشمپوشی نیروهای دولتی چهار نفر از اعضای خانوادهاش به همراه دیگر بستگان جنگجویان داعش توانستەاند اردوگاە را ترک کنند. یک منبع دیگر نیز تائید کرده است که برخی خانوادهها بهصورت مخفیانه به ادلب و دیگر استانهای سوریه منتقل شدهاند که شمار زیادی از جهادگران خارجی (تحت حمایت ترکیه) در آن استقرار یافتەاند. ابومحمد، شهروند ۳۵ ساله ساکن اردوگاه گفت که تنها چند روز پس از خروج نیروهای کرد زنان و کودکان بخش خارجیها بهصورت گسترده شروع به ترک اردوگاه کردند. تصاویر مشاهده شده توسط خبرگزاری فرانسه خیابانهای بخش بازار اردوگاه را ـ که معمولاً بسیار شلوغ بود ـ تقریباً خالی نشان میدهد. عقبنشینی کردها از مناطق عربنشین، پس از حمله نیروهای دولت انتقالی دمشق، نگرانیهایی را در رابطه با زندانیان داعش افزایش داده است. با تغییرات روی دادە در شمال شرق سوریه و گسترش قدرت احمد الشرع در شرق فرات، امریکا روند انتقال زندانیان داعش را به عراق کلید زده است. سنتکام این مأموریت را در ٢١ ژانویه با انتقال ۱۵۰ جنگجوی داعش که در یک مرکز بازداشت در حسکه سوریه نگهداری می شدند، به محلی امن در عراق آغاز کرد. اگر چه فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا، سنتکام، این انتقال را با هدف جلوگیری از فرار اعضاء داعش و پیوستن دوباره آنها به صفوف جنگ اعلام کردە است،اما ناظران بیشتر عدم اعتماد واشنگتن به احمد الشرع را عامل اصلی این اقدام میدانند. به باور آنها ممکن است با سپردن زندانیان داعش به احمد الشرع، نیروهایی جهادی که با او همسو هستند، بار دیگر سازماندهی و فعال شوند. در همین بارە، واشنگتنپست به نقل از منابع مطلع نوشتە است، ارتش ایالات متحده آمریکا تقریباً روند انتقال ٦ تا ٧ هزار مظنون به عضویت در گروه «دولت اسلامی» (داعش) به دولت عراق را به پایان رسانده است. تخلیه زندانیان داعشی از سوریه زمینه خروج بخشی زیاد و حتی تمامی نیروهای آمریکایی را از سوریه در ماههای آینده فراهم میکند. اکنون پس از هفتەها ابهام و نگرانی در مورد ساکنان اردوگاه الهول، دیلی میل گزارش داده است همسران اعضای دولت اسلامی که هماکنون در اردوگاههای شمال سوریه نگهداری میشوند، برای بازگشت به خانه، درخواست پاسپورت استرالیایی دادهاند. بر اساس این گزارش حداقل ده زن و کودک اخیراً توانستەاند با وزارت امور خارجه و تجارت استرالیا ارتباط برقرار کردە و درخواست پاسپورت استرالیایی دهند. یک منبع ارشد دولتی هشدار داده است که اعطای پاسپورت به همسران اعضای داعش میتواند استرالیاییها را در معرض خطر امنیتی مضر قرار دهد، چرا که اردوگاههای سوریه کانونهای بالقوه افراطگرایی هستند. با این حال، دولت فدرال هفته گذشته اعلام کرد که این افراد همچنان میتوانند با وسایل شخصی خود به استرالیا بازگردند، بدون اینکه کمک یا حمایت رسمی دریافت کنند. در ماه سپتامبر، دو زن و چهار کودک پس از فرار از اردوگاه الهول با خروج از سوریه از طریق لبنان به استرالیا بازگشتند. در عین حال، کشورهای روسیه، قفقاز، آسیای مرکزی و اروپایی از بازگرداندن اتباع خود از این اردوگاهها خودداری کردهاند.
- ایلام؛ جایی که بحرانهای ساختاری جان زنان را تهدید میکند
اکرم اسدی پدیده خودکشی زنان در استان ایلام سالهاست به یکی از نگرانکنندهترین آسیبهای اجتماعی در غرب ایران تبدیل شده است. هرچند آمارهای رسمی بهصورت منظم، شفاف و بهروز منتشر نمیشوند، اما گزارشهای پراکنده، دادههای پزشکی قانونی، پژوهشهای دانشگاهی و اظهارات فعالان محلی نشان میدهد که ایلام در دورههای مختلف، بهویژه در میان زنان جوان، در زمره استانهای دارای نرخ بالای خودکشی قرار داشته است. پدیدە خودکشی زنان در ایلام را نمیتوان به یک عامل واحد تقلیل داد. خودکشی زنان در ایلام در نقطه تلاقی چند بحران ساختاری شکل میگیرد: توسعهنیافتگی اقتصادی، محدودیتهای جنسیتی سختگیرانه، ضعف نظام حمایت اجتماعی و حقوقی، کمبود خدمات سلامت روان در دسترس و بدون انگ، و فضای متأثر از تنشهای اجتماعی و اقتصادی سالهای اخیر. اقتصاد محدود، افقهای بسته ایلام با وجود منابع نفت و گاز و ظرفیتهای کشاورزی، همچنان با نرخ بالای بیکاری و کمبود فرصتهای شغلی پایدار مواجه است. سهم این استان از سرمایهگذاریهای صنعتی کلان و پروژههای زیرساختی بزرگ، کمتر از میانگین کشوری بوده است. در چنین شرایطی، وابستگی اقتصادی بسیاری از زنان به ساختار خانواده افزایش مییابد و استقلال مالی به امری دشوار یا حتی دستنیافتنی تبدیل میشود. کاهش استقلال اقتصادی، قدرت چانهزنی زنان در خانواده را محدود میکند و در موقعیتهای تنشزا میتواند احساس بنبست، ناتوانی و ناامیدی را تشدید کند. فقر ساختاری بهتنهایی علت خودکشی نیست، اما زمینهساز فشارهای مزمن روانی و خانوادگی است و آسیبپذیری را افزایش میدهد. ساختارهای جنسیتی و چرخه خاموش خشونت در بخشهایی از استان، ساختارهای سنتی و کنترل اجتماعی بر زنان همچنان شدید است. فشار برای ازدواج زودهنگام، دشواریهای طلاق و حتی در مواردی خشونتهای همراە با آن، انگ اجتماعی جدایی، و محدودیت در انتخاب سبک زندگی، ادامه تحصیل یا اشتغال، همگی از جمله عواملی هستند که میتوانند زنان را در موقعیتهای پرتنش و بیپناه قرار دهند. فعالان حقوق زنان و مددکاران اجتماعی بارها به کمبود پناهگاههای امن برای زنان در معرض خشونت خانگی و نبود سازوکارهای حمایتی سریع و مؤثر اشاره کردهاند. در بسیاری از موارد، دسترسی فوری به حمایت حقوقی، مالی یا مشاوره تخصصی وجود ندارد. در چنین فضایی، بحرانهای فردی میتوانند به سرعت به وضعیتهای غیرقابل بازگشت تبدیل شوند. سلامت روان؛ حلقه مفقوده سیاستگذاری کمبود خدمات سلامت روان در دسترس، مقرونبهصرفه و بدون انگ اجتماعی یکی از جدیترین خلأهاست. در بسیاری از شهرها و مناطق روستایی، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک همچنان با برچسب منفی همراه است. تعداد متخصصان محدود است و خدمات حمایتی تلفنی یا آنلاین یا وجود ندارد یا ناشناخته مانده است. برنامههای پیشگیرانه مانند آموزش مهارتهای زندگی، مدیریت تعارض، آگاهیبخشی درباره خشونت خانگی و راههای کمکجویی، یا بهصورت پراکنده اجرا شدهاند یا هرگز بهطور نظاممند دنبال نشدهاند. نبود آمار شفاف و بهروز نیز ارزیابی اثربخشی سیاستها و مداخلات را دشوار کرده است. جامعه مدنی؛ ظرفیت محدود اما اثرگذار سازمانهای مردمنهاد و فعالان مدنی در سالهای گذشته تلاش کردهاند با برگزاری کارگاههای آموزشی، ایجاد شبکههای حمایتی محلی، ارائه مشاورههای محدود در شرایط بحرانی و آگاهیبخشی درباره حقوق زنان، بخشی از خلأ موجود را جبران کنند. گزارشهای محلی و برخی ارزیابیهای غیررسمی نشان میدهد که در مناطقی که این شبکههای حمایتی فعالتر بودهاند، آگاهی عمومی افزایش یافته و در برخی دورهها روند خودکشی زنان با کاهش نسبی همراه شده است. هرچند فقدان آمار شفاف و منظم، امکان سنجش دقیق میزان این تأثیر را محدود میکند، اما فعالان اجتماعی بر این باورند که مداخلههای پیشگیرانه محلی میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش بحران داشته باشد. با این حال، این تلاشها با محدودیت منابع مالی، مشکلات اداری، فشارهای امنیتی و کاهش اعتماد اجتماعی مواجه است. هرچه فضای فعالیت جامعه مدنی محدودتر شود، ظرفیت مداخله پیشگیرانه نیز کاهش مییابد. مسئلهای فراتر از یک استان خودکشی زنان در ایلام صرفاً یک مسئله محلی نیست؛ بلکه نشانهای از شکافهای عمیقتر در حوزه توسعه نامتوازن، سیاستهای جنسیتی، عدالت منطقهای و ضعف نظام حمایت اجتماعی در سطح ملی است. وقتی توسعه اقتصادی ناکافی، وابستگی مالی، خشونت خانگی، کمبود خدمات روانی و محدودیت فضای مدنی در کنار هم قرار میگیرند، نتیجه میتواند شکلگیری بحرانی خاموش اما مستمر باشد؛ بحرانی که شاید در آمارها پراکنده دیده شود، اما در زندگی روزمره زنان حضوری ملموس و دردناک دارد. پاسخ به این بحران، نه در اقدامات مقطعی، بلکه در رویکردی جامع و چندجانبه نهفته است: توسعه اقتصادی واقعی و فرصتهای شغلی پایدار برای زنان، تقویت سازوکارهای حمایتی و پناهگاههای امن، گسترش خدمات سلامت روان بدون انگ، اجرای برنامههای پیشگیرانه نظاممند و حمایت از جامعه مدنی. تا زمانی که این حلقهها بهصورت همزمان تقویت نشوند، این بحران خاموش تداوم خواهد یافت. و این مسئله، نه فقط یک فاجعه انسانی، بلکه آینهای از ناکارآمدیهای ساختاری گستردهتر است.
- روسیه میانجی گفتوگوهای محرمانه اسرائیل و ایران برای جلوگیری از درگیری بودە است
در حالی که تنشهای ایران با جامعە جهانی و بەویژە آمریکا رو به افزایش است، سفیر روسیه در اسرائیل، آناتولی ویکتوروف، اعلام نمود کە مسکو بنا به درخواست تل آویو و تهران، بهطور بیسروصدا میان این دو میانجیگری کرده است تا از تشدید تنش جلوگیری شود. آناتولی ویکتوروف، سفیر روسیه در اسرائیل، تأیید کرد که مسکو ماه گذشته به درخواست هر دو کشور اسرائیل و ایران، تماسهای دیپلماتیک محرمانهای را برای جلوگیری از رویارویی نظامی برگزار کرده است. ویکتوروف در این بارە افزود کە روسیه آماده است تمامی تلاشهای لازم خود را بدون هیچگونە تحمیلی ارائه دادە و در این بارە اعلام داشت: زمانی که ایالات متحده آمریکا و ایران به یک تفاهم برسند، مسکو آماده خواهد بود در اجرای آن کمک کند. سفیر روسیە در تل آویو توضیح داد که این اقدامات، از طریق کانالهای کلاسیک دیپلماتیک دنبال گشتە و پیش از موعد علنی نمیشوند. در پسزمینه افزایش تنشها و آمادگیها برای اقدام احتمالی نظامی آمریکا علیه ایران، ویکتوروف در گفتوگو با وبسایت خبری ریانووستی تأکید کرد: روسیه یک روند منظم اقدام را پیگیری می کند که کارآمدی آن در جریان تقابل تابستان ۲۰۲۵ ثابت شده است. روسیە برای هرگونه تغییری در وضعیت امنیتی آماده است، اما ترجیح دادە می شود کە نیازی به فعالسازی این طرح نباشد. روسیه همچنان به راهحل سیاسی و دیپلماتیک برای مناقشات در منطقه پایبند است و آماده هماهنگی مواضع با شرکای بینالمللی و منطقهای برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنشهاست. سفیر روسیه در این مصاحبه افزود که روابط میان مسکو و اورشلیم که در سال ۱۹۹۱ از سر گرفته شد، آزمون زمان را پشت سر گذاشته و همچنان بر گفتوگوی سیاسی فشرده، پیوندهای فرهنگی عمیق و حجم چشمگیر تجارت، حتی در میان تلاطمهای بینالمللی و درگیریهای منطقهای، استوار است. به گفته ویکتوروف ، از اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ یک چارچوب حقوقی گسترده برای همکاری ایجاد شد که پایههای گسترش روابط در تقریباً همه حوزهها را بنا نهاد. با این حال، او اذعان کرد که در سالهای اخیر رویدادهایی از جمله بحران سیاسی در اسرائیل، همهگیری کووید-۱۹، قطبیشدن جامعە بینالملل پیرامون بحران اوکراین و تشدید تنشها در خاورمیانه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ رخ دادەاند که به توسعه روابط کمک نکرده است، با این وجود، ویکتوروف خاطرنشان کرد که سنتی از گفتوگوی باز و اعتماد میان رهبران دو کشور از دهه ۲۰۰۰ شکل گرفته است. او گفت: حتی امروز نیز پایه مستحکم همکاری، گفتوگوی سیاسی فشرده، پیش از همه در بالاترین سطوح است. به گفته او، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سال ۲۰۲۵ شش گفتوگوی تلفنی داشته و یک تماس دیگر نیز در ژانویه امسال انجام شده است. ویکتوروف افزود که تماسهای مستمر میان شوراهای امنیت، وزارتخانههای خارجه و دفاع و دیگر نهادهای دولتی ادامه دارد. او تأکید کرد که پیوندهای فرهنگی، بهویژه به دلیل حضور گسترده مهاجران اتحاد جماهیر شوروی سابق و روسیه در اسرائیل نقش محوری ایفا میکنند. به گفته ویکتوروف، با وجود فشارها و تحریمهای غرب، تجارت متقابل هرگز متوقف نشده است. اگرچە اقدامات کشورهای غربی، بهویژه به دلیل چالشها در انجام انتقالهای بانکی بینالمللی، فعالیتهای اقتصادی را دشوار کرده است اما در این میان او تأکید کرد که اسرائیل هیچ محدودیتی را علیه روسیه اعمال نکرده است. حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ به بیش از دو میلیارد دلار رسید. حوزههای اصلی تجارت شامل کشاورزی، محصولات غذایی و فلزات است و اسرائیل همچنان در مقیاس گسترده گندم روسیه را خریداری میکند. ویکتوروف گفت روند حقوقی برای بازگرداندن مالکیت روسیه بر محوطه الکساندر در اورشلیم از اواخر سال ۲۰۱۹ در جریان است. به گفته او، یک کمیته ویژه بینوزارتی اسرائیل در حال بررسی این موضوع است و در نوامبر ۲۰۲۵ جلسات کارشناسی با حضور نمایندگان روسیه، از جمله مقامات دادستانی کل فدراسیون روسیه، برگزار کرده است. او گفت: ما انتظار داریم این مکان مقدس و مهم به مالکان قانونی خود، فدراسیون روسیه، بازگردانده شود و عدالت تاریخی در آینده قابل پیشبینی احیا گردد. در بخش دیگری از سخنان خود، سفیر روسیه فضای بهشدت متشنج جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران در ماه ژوئن گذشته را توصیف کرد. به گفته او، در یکی از این حملات شیشههای چند آپارتمان اجارهای سفارت روسیە شکسته شد و خانواده یکی از کارکنان، شامل سه کودک، بهطور معجزهآسا پس از ورود به فضای حفاظتشده نجات یافتند. سفارت روسیه در تلآویو و کنسولگری این کشور در حیفا به حالت عملیات اضطراری شبانهروزی درآمدند. به گفته او، خانوادههای کارکنان سفارت بهطور موقت از طریق مصر تخلیه شدند. سفیر روسیە در تل آویو در پایان گفت با وجود اختلافنظرها و چالشها، تمایل متقابلی برای حفظ گفتوگوی باز، محترمانه و سازنده وجود دارد. او افزود: پیگیری این روند، گاهی بیسروصدا و دور از توجه رسانهها، اما با هدف دستیابی به نتایج و تقویت روابط میان روسیه و اسرائیل همچنان ادامە دارد.
- پنجره محدود توافق؛ خطر محاسبه غلط در تقابل ایران و آمریکا
در حالی که مذاکرات غیرمستقیم هستهای میان ایالات متحده آمریکا و ایران وارد هفته دوم خود شده است، نشانههای بنبست فزایندهای از دو سوی مناقشه دیده میشود. دور دوم گفتوگوها احتمالاً سهشنبه آینده در ژنو برگزار خواهد شد، اما اختلافات عمیق بر سر سطح غنیسازی اورانیوم، سرنوشت ذخایر موجود و برنامه موشکی ایران، همراه با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، فضای دیپلماتیک را شکننده کرده است. در هفته گذشته، دونالد ترامپ لحن تندتری را در رابطە با جمهوری اسلا،ی ایران اتخاذ و تغییر رژیم در ایران را "بهترین گزینه" خوانده است. در این بارە، او هشدار داده است که عدم دستیابی به توافق برای تهران گران تمام خواهد شد و از سوی دیگر تأکید کرده است کە ایران نباید حتی یک ذره اورانیوم را غنیسازی کند. در همین راستا، ترامپ، دستور اعزام بزرگترین ناو هواپیمابر جهان را به خاورمیانه صادر نمودە است تا به دیگر ناو آمریکای، آبراهام لینکلن، که از هفته گذشته در منطقه سنتکام مستقر است، ملحق شود. مقامهای آمریکایی این اقدام را بخشی از برنامهریزی اضطراری در صورت شکست مذاکرات توصیف کردهاند. با این حال تهران نیز کماکان بر خطوط قرمز خود پافشاری میکند و علیرغم ابراز امیدواری وزیر امور خارجه ترکیه، همچنان دو طرف انعطاف زیادی از خود نشان نمیدهند. علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در مصاحبه با الجزیره تأکید کرده است که توانمندیهای موشکی ایران "غیرقابل مذاکره" است و بخشی از دکترین دفاعی کشور محسوب میشود. دنی (دنیس) سیترینوویچ، پژوهشگر برنامههای خاورمیانه شورای آتلانتیک، میگوید شکاف میان دو طرف فراتر از جزئیات فنی است و به درک متفاوت از اهرم فشار و ریسک بازمیگردد. او معتقد است واشنگتن با افزایش حضور نظامی در منطقه پیام جدیت میفرستد، اما از نگاه تهران، پیشنهادهایی مانند تعلیق سه تا پنجساله غنیسازی و انتقال ذخایر اورانیوم در برابر رفع تهدید نظامی، نامتوازن است. با این حال، فشارهای اقتصادی و خطوط قرمز ایران باعث شدەاند که حتی یک امتیاز محدود هستهای بدون تضمین کاهش تحریمها مورد پذیرش نباشد. از همین رو، سیترینوویچ هشدار میدهد هر دو طرف ممکن است تشدید تنش را به نفع موقعیت چانهزنی خود بدانند؛ تهران ممکن است محاسبه کند که آمریکا از جنگ طولانی پرهیز خواهد کرد، و واشنگتن ممکن است تصور کند فشار نظامی و اقتصادی ایران را به عقب میراند. به باور این تحلیلگر، خطرناکترین متغیر، اعتماد دو طرف به مدیریت پیامدهای شکست مذاکرات است. او بر این باور است که دستیابی به توافق محدود و مرحلهای ممکن است، اما پنجره فرصت محدود است و در غیاب بازنگری راهبردی، مذاکرات ژنو بیش از آنکه به همگرایی بیانجامد، دو طرف را به انتخاب میان توافق شکننده یا تشدید تنش سوق میدهد. از همین رو، این مسیر و پیامدهای آن میتوانند فراتر از پرونده هستهای، ثبات منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
- مهاجرت، سکانس پسا سرکوب
ژیار دستباز پس از شروع اعتراضات دیماه در ایران و متعاقب آن سرکوب شدید و خونبار معترضان و کشته شدن هزاران نفر، دستگیری و زخمی شدن دهها هزار تن دیگر، در حال حاضر، جامعه ایرانی در وضعیت شوک، عصبانیت و ناامیدی به سر میبرد. یکی از خروجی های این وضعیت ناامیدکننده و بهتآور، تلاش برای مهاجرت است که این روزها، به یکی از دغدغههای نه تنها جوانان، بلکه افراد میانسال و خانوادهها نیز تبدیل شده است؛ افرادی که دیگر هیچ امیدی به بهبود وضعیت ندارند. کامران (اسم مستعار)، ۴۵ ساله، متاهل و دارای سه فرزند و شهروند ساکن کرمانشاه، یکی از کسانی است که به گفتهی خودش قبلا هیچ وقت به مهاجرت فکر نکرده بود، اما اکنون خانه، باغ و ماشینش را در بنگاههای شهر به فروش گذاشته است وتصمیم قطعی را برای مهاجرت گرفته است. وی در اینباره به آرنا نیوز می گوید: قبلا هرگاه اسم خارج رفتن را می شنیدم، احساس می کردم آدمها از سر ماجراجویی این کار را میکنند، زیرا فکر می کردم انسان خانه و کاشانه و وطنش را به این آسانی ترک نخواهد کرد. اما در این مدت که تورم افسار گسیخته نفسمان را برید و خصوصا بعد از این حوادث خونین و کشتار وسیع مردم، به حدی از ناامیدی و استیصال رسیدهام که تصمیم قطعی را گرفتهام، برای آینده بچه هایم هم که شده است از این مملکت خارج میشوم. کامران که هنوز در بهت وغم کشتار افرادی است که بعضی از آنها را می شناخت، ادامه میدهد: «چه تضمینی هست که فردا روز بچه های من هم در خیابان به رگبار بسته نشوند؟ هر چند که من و بیشتر کسانی که در این شهر زندگی میکنیم، جوانانی که کشته شدند را مانند فرزندان خود می دانیم و مانند پدر ومادرهایشان ناراحت وغمگین هستیم، میدانم مهاجرت راه سخت و پر خطری است، اما دیگر هیچ دلخوشی و رمقی برای زندگی در این کشور که خاکش بوی خون گرفته است ندارم. هنوز کشور مقصد را مشخص نکردهام، ولی به یک کشور اروپایی خواهم رفت. با بعضی از قاچاقبرها ودلالان صدور ویزا هم صحبت کردهام. هزینهها بالاست اما میخواهم تمام داراییام را بدهم تا بچههایم در یک جای امن زندگی کنند. در این میان، تمامی افرادی که به فکر مهاجرت هستند یا برای آن اقدام میکنند، تمکن مالی لازم برای استفاده از مسیر امن برای رسیدن به مقصد را ندارند. بیشتر افرادی که در سالهای گذشته از ایران مهاجرت کردهاند، مانند دیگر کشورهای خاورمیانه، راه پرخطر و مرگبار قاچاق را انتخاب کردهاند. در این مسیر، افراد زیادی در دریا غرق شدند و یا ازشدت سرما در جنگل و کوهستانها یخ زدند. پیمان (اسم مستعار) شهروندی ٣٨ ساله، از اهالی منطقه اورامان کردستان است. او ٤ سال پیش راه مهاجرت را در پیش گرفت اما با بدشانسی مواجه شد، چند بار در ترکیه و یونان دستگیر شد و دست آخر هم ناچار به برگشت شد. حالا با این وضعیت دوباره تصمیم به گامبرداشتن در این راه پراسترس وخطرناک گرفته است. وی در این باره به آرنا نیوز می گوید: چهار سال پیش تصمیم گرفتم به اروپا بروم، اما از شانس بد من، دوبار در ترکیه و یک بار هم در یونان دستگیر و دوباره به ترکیه دیپورت شدم. در آن زمان ٤ هزار دلار را هم که از اقوامم قرض گرفته بودم خرج شد، اما حالا با این وضعیت بیکاری و تورم، ناچارم برای نجات زن و بچهام هم که شده است خودم را به اروپا برسانم. حداقل از آنجا بتوانم پولی برای آنها بفرستم. هرچند حالا هم به جز یک خانه روستایی که مجبورم بفروشم، هیچ پولی ندارم و بقیه اش را هم باید پول قرض کنم. با قاچاقچی هم صحبت کردهام که حدود ١٠ هزار یورو تا ایتالیا طلب میکنند. پول بسیار زیادی است، خصوصا برای ما که به جز کولبری کار دیگری نداریم، ولی چه کار میشود کرد؟ تنها راهی که به ذهنم می رسد همین است زیرا هیچ کاری حالا دیگر کفاف خرج زندگی را نمیدهد. علی (اسم مستعار) یکی از قاچاقبرهایی است که در شهر لیون فرانسه ساکن است. وی در این باره به آرنا نیوز می گوید: درسالهای گذشته همزمان با افزایش تورم، مهاجرت از ایران زیاد بود، اما در این یک ماه اخیر افراد زیادی از داخل ایران یا کسانی که خود را به ترکیه رساندهاند با من و دوستانم تماس میگیرند و میخواهند خود را به اروپا برسانند. این روند در سالهای گذشته کمسابقه بوده است و به نظر من ایران با موج مهاجرت بزرگی روبهرو است. علی از سختتر شدن مهاجرت غیرقانونی ازطریق مدیترانه و مسیر ترکیه می گوید: قبلا که سختگیریهای حالا نبود، مسیر ترکیه بهتر از مسیر لیبی و شمال آفریقا بود. برای هر نفری بین ٨ تا ١٠ هزار یورو تا رسیدن به اروپا هزینه داشت، اما حالا راه مدیترانه و ترکیه سختتر شده است و برای همین شمار زیادی از افراد تلاش میکنند از لیبی و شمال آفریقا خود را به اروپا برسانند. در حال حاضر هزینه مسیر ترکیه و مدیترانه به ١٢ هزار و بالاتر هم رسیده است. هر چند ریسک زیادی هم دارد و کسانی که راه قاچاق را انتخاب میکنند باید خود را برای هر حادثهای، از جمله مرگ، آماده کنند. بر اساس گزارش رصد خانه مهاجرت ایران، در ١٠ سال منتهی به ٢٠٢١، سالانه ٨٦ هزار ویزا یا اقامت غیر توریستی برای ایرانیان در کشورهای دیگر صادر شده است. همچنین به گفته بهرام صلواتی، رئیس رصد خانه مهاجرت ایران، در سالهای گذشته مهاجرت سالانه ایرانیان به ٦٥ هزار نفر افزایش یافته است. او با استناد به پیمایش سالنامه مهاجرت ایران در سال ١٤٠١، شیوه حکمرانی ومملکتداری، بیثباتی اقتصادی، وجود فساد نهادینهشده، تحریمها ونوسان ارز و تورم را از مهمترین علل تمایل ایرانیان به مهاجرت برشمرد. همچنین، بر اساس پژوهشی که سال گذشته توسط محمد فاضلی و بهرام صلوتی، دوجامعه شناس، تحت عنوان "گزارش مهاجرت ایرانیان، علل وانگیزه ها" انجام شد، ازمیان ١٢ هزار پرسشنامه توزیعشده مشخص شد که تنها ١٦ درصد از این افراد به مهاجرت فکر نکردهاند. بدون شک درسالهای اخیر، به ویژه بعد از سرکوب شدید چندین اعتراض گسترده و نفوذ و دخالت نهادهای امنیتی در تمام لایههای زندگی مردم، مهاجرت در قالب پناهندگی، افزایش یافته است. طبق پیگیریهای آرنا نیوز بعد از سرکوب خونین اعتراضات اخیر، تلاش برای مهاجرت در میان مردم خصوصا جوانان و دانشجویان به شدت افزایش یافته است. کارو (اسم مستعار)، دانشجوی دانشگاه کردستان سنندج، در این باره به آرنا نیوزمیگوید: بعد از سرکوب اعتراضات خونین، همه ما از آینده و بهبود اوضاع ناامید شدهایم. حتی دانشجویان نخبه هم دیگر منتظر بورس نمیمانند و بیشتر از مهاجرت حرف می زنند. اکثرا دوست دارند از این کشور خارج شوند، اما هزینه مهاجرت را ندارند. من خودم هم اگر هزینه پول قاچاقبرها را داشتم، همین امروز حرکت می کردم.» در پی حوادث دیماه و سرکوب وحشتناک و کشتار هزاران جوان، جامعه ایرانی با مشکلات بزرگ بیشتری، از جمله خشم، ترومای جمعی، افسردگی و دیگر آسیبهای جمعی روبهرو شده است. مهاجرت و ترک خانه و کاشانه برای رسیدن به مملکت غریب، که بدون شک یک ریسک بزرگ و پر از مشکلات و دردهای جدید است، شاید آخرین تلاش افرادی باشد که تنها یک زندگی عادی و آرام را در وطن خود میخواستند، اما جمهوری اسلامی حتی این امکان را هم از آنها گرفته است.
- انتصاب دادستان جدید ترکیە، یک کودتای سیاسی است
انتصاب آکین گورلک، دادستان کل پیشین استانبول، به مقام وزیر دادگستری با حکم رجب طیب اردوغان موجی از انتقادها را برانگیختە است. گورلک نقش محوری در پروندههای چهرههای مخالف، از جمله اکرم اماماوغلو و صلاحالدین دمیرتاش را در کارنامە دارد. اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوریخواه خلق، این اقدام را کودتای سیاسی خواند و آن را پاداشی برای سرکوب مخالفان دانست. در مقابل، دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملیگرا، این انتصاب را قانونی و مشروع توصیف کرد. رجب طیب اردوغان، با امضای یک انتصاب، آکین گورلک دادستان کل استانبول که نقش اصلی را در سرکوب مخالفان او بە عهده گرفته بود، به وزیر دادگستری ارتقا داد. این انتصاب با واکنشهای تندی روبرو شد؛ اوزگور اوزل رهبر حزب جمهوریخواه خلق CHP، در سخنانی این اقدام را یک کودتا خواند. اکین گورلک در دوران دادستانی کل استانبول بازیگر اصلی در پروندە چهرەهای مخالف اردوغان و عامل محکومیت آنها بود. مهمترین پرونده گورلک، تحقیقات دربارە اکرم امام اوغلو رئیس شهرداری استانبول است که جدیترین رقیب اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری ٢٠٢٨ به شمار میرود. او که ١١ ماه است که در حبس موقت بەسر میبرد، به همراه دهها تن از نزدیکانش و دیگر اعضای حزب جمهوریخواه خلق، با اتهام فساد گسترده بازداشت شده است. گورلک در راس رسیدگی به پروندەهایی قرار دارد که منتقد دولت و مخالف حزب حاکم است. او همچنین در هیاتی که مانع از آزادی صلاح الدین دمیرتاش رهبر حزب HDP شد، حضور داشت و سپس در پروندەای که برای دمیرتاش به اتهام تبلیغ علیه نظام باز شده بود، حکم حبس صادر کرد. این انتصابات یک کودتای سیاسی است انتصاب گورلک به سمت وزیر دادگستری ترکیە واکنشهای زیادی را برانگیختە است. در مراسم سوگند گورلک در مجلس ترکیه اختلاف بر سر روند قانونی این اقدام به درگیری فیزیکی انجامید. نمایندگان جمهوریخواه خلق پس از پرتاب کتابچەهای قانون بە سوی نمایندگان عدالت و توسعه AKP با هم درگیر شدند. اوزگور اوزل انتصاب یک سیاستمدار را بە دادستانی و سپس به وزیر دادگستری را با انگیزه سیاسی قلمداد کردە و گفت این امر با استفاده از قدرت قضایی یک تلاش برای کودتا است و اردوغان دیروز رسماً آن را امضا کرد. گول چفتجی، نایبرئیس حزب CHP، در بیانیهای در شبکه X نوشت که انتصاب گورلک پاداش آشکار برای عملیاتی است که علیه حزب ما انجام داده است. پس از این درگیری در مجلس، دولت باغچلی رهبر حزب حرکت ملیگرا MHP، از انتصابات اردوغان حمایت کرد. او این تغییر در کابینه را انتخابی دموکراتیک، کاملا قانونی و مشروع خواند و در پیامی در شبکه اجتماعی X نوشت : حزب حرکت ملیگرا، در کنار ارزیابی و تصمیمات جناب رئیسجمهور، تا پایان از وزیران جدیدی که منصوب شدهاند حمایت کرده و در کنار آنان خواهد ایستاد. اوزگور اوزل اظهار کرد که تاکنون چهار پرونده را علیه گورلک در شورای قضات و دادستانها HSK گشودەاند اما با این انتصاب دیگر اقدامی صورت نخواهد گرفت. او در ادامه به شکایتی در مورد دارائیها و املاک گورلک پرداخت و گفت طبق قانون قضات و دادستانان دیگر نمیتوانند در طول عمر خود منبع درآمد دیگری داشتە باشند. به گفتە اوزل تمام حقوقی که او در طول عمر خود دریافت کرده و حتی اگر به بهترین شکل سرمایهگذاری میکرد، نمیتوانست چنین سرمایەای ایجاد کند؛ او ۱۲ ملک دارد که ۴ مورد آن را سریعاً به دیگران منتقل کرده است و تنها یک ملک او بیش از ۱۰۰ میلیون لیر ارزش دارد. از دیگر پروندەهای پر سروصدایی که گورلک رسیدگی به آنها را برعهدە داشتە است میتوان به پروندهای که علیه نویسندگان و مدیران روزنامه Sözcü به اتهام «کمک عمدی به FETÖ» باز شدە بود، محکومیت انجمن وکلای مدرن، هیات استادان صلح و شبنم کورور فینجانجی رئیس سابق انجمن پزشکان ترکیه اشاره کرد. گورلک همچنین اومیت اوزداگ رهبر حزب ظفر را که در آنتالیا علیه اردوغان سخنرانی کرده بود، به حبس محکوم کردە است. اوزل پس از بازداشت احمد اوزر شهردار اسنیورت در سال ٢٠٢۴ گفتە بود آکین گورلک، گیوتین سیار است، کسی که گردن عدالت را میزند.
- مکرون خواستار اجرای نقشه راه توافق میان طرفهای سوری شد
مکرون در حاشیه نشست غیررسمی اتحادیه اروپا در بلژیک اعلام کرد فرانسه برای دستیابی به چارچوبی مشترک در سوریه بهطور فعال تلاش کرده و چندین بار با فرمانده نیروهای سوریه دموکراتیک و رئیسجمهور دولت انتقالی دیدار داشته است. او اجرای کامل نقشه راه توافق ۳۰ ژانویه، برقراری آتشبس، حفظ تمامیت ارضی سوریه و ادغام تدریجی کردها در ساختارهای ملی را برای جلوگیری از تشدید تنشها و تقویت ثبات منطقهای ضروری دانست. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اعلام کرد پاریس برای دستیابی به یک توافق مشترک در سوریه به طور جدی تلاش کرده و در این چارچوب چندین بار با فرمانده نیروهای سوریه دموکراتیک و همچنین رئیسجمهور موقت سوریه دیدار و گفتوگو داشته است. وی تأکید کرد اجرای نقشه راه توافقشده میان طرفهای سوری ضروری است. مکرون این اظهارات را در حاشیه نشست غیررسمی رهبران ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در نزدیکی بروکسل مطرح کرد. رهبران اروپایی در این نشست که در قلعه تاریخی آلدن بیسن در بلژیک برگزار شد، علاوه بر بررسی مسائل اقتصادی، تحولات جهانی و موضوعات سیاست خارجی از جمله وضعیت سوریه را نیز مورد بحث قرار دادند. رئیسجمهور فرانسه گفت تلاشها برای دستیابی به یک چارچوب توافقی در سوریه ادامه دارد و به همین منظور چندین بار با فرمانده نیروهای سوریه دموکراتیک و رئیسجمهور دولت انتقالی این کشور گفتوگو کرده است. او بدون ارائه جزئیات بیشتر درباره محتوای این دیدارها، بر ضرورت حفظ ثبات و جلوگیری از تشدید درگیریها در سوریه تأکید کرد. مکرون با اشاره به توافق ۳۰ ژانویه گفت: در حال حاضر مهمترین مسئله، برقراری آتشبس و اجرای آن است. این توافق از نظر فرانسه اهمیت زیادی دارد و اجرای آن میتواند به کاهش تنشها و تقویت ثبات در سوریه کمک کند. او تصریح کرد که برقراری آتشبس، حفظ امنیت در سطح ملی و منطقهای، احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت سوریه و همچنین ادغام تدریجی کردها و نیروهای سوریه دموکراتیک در ساختار ارتش و نهادهای مدیریتی کشور از محورهای اصلی این روند به شمار میرود. به گفته مکرون، نقشه راهی که میان طرفهای سوری امضا شده باید به طور کامل اجرا شود. رئیسجمهور فرانسه همچنین گفت کشورش تحولات سوریه را با دقت بسیار بالا دنبال میکند و از روندی که به حفظ حاکمیت و یکپارچگی سرزمینی سوریه منجر شود حمایت خواهد کرد. اظهارات مکرون در حالی مطرح میشود که سوریه همچنان با چالشهای امنیتی و سیاسی متعددی روبهرو است و تلاشهای دیپلماتیک بینالمللی برای دستیابی به راهحل سیاسی پایدار ادامه دارد. ناظران میگویند اجرای هرگونه توافق آتشبس و پیشبرد روند ادغام گروههای مختلف در ساختار حکومتی میتواند نقش مهمی در ثبات بلندمدت این کشور ایفا کند. مقامهای اروپایی بارها بر ضرورت حفظ ثبات منطقهای و جلوگیری از گسترش درگیریها در خاورمیانه تأکید کردهاند، موضوعی که همچنان یکی از اولویتهای سیاست خارجی اتحادیه اروپا محسوب میشود.
- ترامپ گزینه اعزام کماندو به ایران برای هدف قرار دادن سایتهای نظامی را بررسی میکند
روزنامه نیویورک تایمز گزارش دادە است که همزمان با تشدید تنشها میان ایالات متحده آمریکا و ایران ، یکی از گزینههای ترامپ، اعزام کماندوهای آمریکایی به ایران برای هدف قرار دادن سایتهای نظامی خاص است. در حالی که پنتاگون پیشتر در موقعیت ضعیفی برای حمایت از خواستههای ترامپ بود، اکنون در حال آماده شدن برای حمله احتمالی به ایران است. گزینههای مورد بررسی از سوی ترامپ شامل اقدام نظامی علیه برنامه هستهای، پرتاب موشکهای بالستیک و اعزام کماندو به ایران است. همزمان با تشدید تنشها میان ایالات متحده آمریکا و ایران و ادامه مذاکرات دیپلماتیک، پنتاگون برای مقابله با جنگ احتمالی در صورت شکست دیپلماسی آماده میشود. رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، ماه گذشته چندین بار ایران را تهدید به حمله کرده است. این تهدیدها در حالی مطرح شد که ارتش آمریکا با کمبودهای جدی در زمینه دفاع هوایی و تجهیزات برای اجرای عملیاتهای گسترده در منطقه خاورمیانه مواجه است. بر اساس گزارش نیویورکتایمز، نیروهای آمریکایی در خاورمیانه حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار سرباز را شامل میشوند که در هشت پایگاه دائمی مستقر هستند. این نیروها برای محافظت از خود در برابر حملات تلافیجویانه ایران به دفاع هوایی قویتری نیاز دارند. علاوه بر این، جتهای جنگنده اضافی که برای عملیاتهای گسترده در پایگاههای آمریکایی در اروپا و ایالات متحده مستقر هستند، هنوز به منطقه منتقل نشدهاند. بسیاری از تجهیزات نظامی که در جریان ٢٠ سال جنگ در خاورمیانه جمعآوری شده بودند، پس از پایان برخی از عملیاتها از منطقه خارج شدهاند. چند مقام آمریکایی به این روزنامه گفتند که پیش از هرگونه اقدام، پنتاگون باید آمادگی بهتری داشته باشد. این امر شامل انتقال سیستمهای دفاع هوایی به پایگاههای مختلف در منطقه است، نه تنها به پایگاه هوایی العدید در قطر، که ایران سال گذشته آن را هدف قرار داد، بلکه به پایگاههایی در عراق، بحرین، کویت و اردن نیز. این کمبودها باعث شد تا مقامات ارشد امنیت ملی ایالات متحده به ترامپ توصیه کنند که تا زمانی که ارتش آماده نباشد، از هر گونه اقدام نظامی خودداری کند. در این بارە، ژنرال جوزف ووتل، فرمانده سابق فرماندهی مرکزی ایالات متحده، به نیویورکتایمز گفت: قبل از هر اقدامی باید مطمئن شویم که دفاع آمریکا در وضعیت مناسبی قرار دارد، تا برای پاسخ به تهدیدات علیه منافع ایالات متحده یا شرکای ما آماده باشیم. در این شرایط، پنتاگون از زمان تهدید ترامپ برای تقویت نیروی نظامی خود اقدام کرده است. اکنون ناوگان نظامی آمریکا شامل هشت ناوشکن موشکانداز هدایتشونده است که توانایی مقابله با موشکهای بالستیک ایران را دارند. همچنین، سیستمهای دفاع موشکی بالستیک و زیردریاییهای مسلح به موشکهای کروز تاماهاک آماده هرگونه اقدام تهاجمی و دفاعی هستند. علاوه بر این، ایالات متحده در حال ارسال جنگندههای رادارگریز F-35 و F/A-18 به منطقه است و تعدادی از بمبافکنهای B-2 را نیز به حالت آمادهباش درآورده است. به گفته سه مقام آمریکایی، گزینههایی که ترامپ در حال بررسی آنهاست شامل اقدام نظامی علیه برنامه هستهای ایران و توانایی پرتاب موشکهای بالستیک است. این مقامات افزودند که او همچنین در حال بررسی گزینههایی برای اعزام کماندوهای آمریکایی به ایران برای هدف قرار دادن برخی اهداف نظامی است.
- در نشست امنیتی مونیخ بحران اوکراین نیز مورد توجە ویژە قرار خواهد گرفت
نشست امنیتی مونیخ ۲۰۲۶ بار دیگر نمایانگر بنبست دیپلماتیک جنگ اوکراین است. اختلافات مرزی شرق دونباس، خواستهای تسلیحاتی اوکراین و مقاومت روسیه در برابر تضمینهای امنیتی، روند مذاکرات را پیچیده کرده است. حضور رهبران جهان، از جمله زلنسکی و ترامپ، نشاندهنده تلاشها برای فشار سیاسی و دیپلماتیک است، اما پیشرفت واقعی هنوز به دست نیامده و مسیر حل و فصل بحران به شدت وابسته به مذاکرات آینده و فشارهای بینالمللی باقی مانده است. با نزدیک شدن به چهارمین سال آغاز جنگ روسیە و اکراین، تلاشهای دولت ترامپ برای پایان دادن به درگیریها هنوز پیشرفت قابل توجهی نداشته است. از همین رو، در سه سال گذشته، نشست سالانه امنیتی مونیخ صحنه مذاکرات حساس جنگ روسیه و اوکراین بوده است و امسال نیز یادآور بنبست در دستیابی بە راە حلی برای این بحران جهانی است. امروز دهها رهبر جهان و مقام ارشد از جمله ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین، مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، مارک روته دبیرکل ناتو، امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه و استارمر نخستوزیر بریتانیا وارد هتل تاریخی Bayerischer Hof خواهند شد تا در رابطە با مسائل مهم جهان و بحرانهای آتی، از جملە بحران اوکراین گفتگو کنند. با این وجود، شش مقام اروپایی گفتهاند خروجی ملموسی جز بیانیههای همبستگی از این گردهمایی حاصل نمیشود. بنابە گزارش پولیتیکو، از آنجا کە روسیه بر خواستهای سرزمینی خود که اوکراین حاضر به عقبنشینی از آن نیست پای می فشارد، روند صلح متوقف شده است، در مقابل آمریکا نیز تصریح کردە است که هیچگونە توافقی درباره تضمینهای امنیتی برای محافظت از این کشور در برابر تهاجم روسیه نهایی نخواهد شد مگر اینکه کییف و مسکو به توافق کلی برای پایان جنگ برسند. در این بارە، یک مقام ارشد دولت آمریکا اعلام داشتە است کە ترامپ قصد ندارد از توافقی با روسیە به عنوان اهرم فشار علیە زلنسکی استفاده کند. در مقابل ترامپ میخواهد بسیاری از امور پیش از امضا نهایی تصریح شود. بنابە گزارشهای بازتاب یافتە، این مقام مذکور گفته است مسأله اصلی زمین است و اشاره کرده است کە روسیه اصرار دارد کنترل کامل منطقه دونباس در شرق اوکراین را داشته باشد. انتظار می رود آمریکا روسیه و اوکراین هفته آینده دوباره در بارە دستیابی بە راە حلی در این بارە، دیدار کنند، با این حال فرستاده ویژه ترامپ برای ماموریتهای صلح، ستیو ویتکوف، همزمان مذاکرات درباره ایران و جنگ اوکراین را پیش میبرد. در این بارە، وزیر خارجه لتونی بایبا براژه اعلام نمودە است کە هنوز هیچگونە نشانهای را مشاهده نکرده است که روسیه در مورد مذاکرات صلح یا نتایج آن جدی باشد. از این رو، تحلیلگران سیاسی پیش بینی می کنند که روسیه همچنان سعی دارد از این مذاکرات به عنوان پوششی برای دستیابی به اهدافی که در میدان نبرد نتوانسته است، استفاده کند. از سوی دیگر، زلنسکی تلاش دارد تا از گردهمایی امنیتی مونیخ برای فشار بیشتر بر روسیه و نشان دادن جبهه متحد با اروپا استفاده نماید. در این بارە، رئیسجمهور اوکراین در گفتوگوی کوتاه خود با خبرنگاران اعلام نمودە است کە در نشست امنیتی مونیخ، نیاز کشورش را به دفاع هوایی برجسته خواهد کرد. اوکراین به دنبال تأمین مالی بیشتر برای فهرست نیازهای اولویتدار اوکراین است که تحت نظارت ناتو قرار دارد و با حمایت سهچهارم اعضای ۳۲ کشور اتحادیه پشتیبانی میشود. بنابە نظر تحلیگران، به نظر میرسد که زلنسکی بر تمایل دولت ترامپ برای امضای سریع توافق حساب باز کرده است و گفته است واشنگتن برای پایان جنگ تا ابتدای تابستان به کییف و مسکو فشار میآورد. از زمان آغاز دوره ریاست جمهوری ترامپ، تیم او تلاش کرده است تا اوکراین و روسیه را به پایان دادن درگیریها تشویق کند. در میانە این تنشها، دولت ترامپ نیز اعلام کردە است کە به گفته ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه اعتماد دارد. با این وجود، گیدریماس یگلینسکاس، عضو پارلمان لیتوانی و مقام سابق ناتو گفته است کە بە نظر می رسد مذاکرات میان روسیه و اوکراین، متوقف شده باشد. مقامات آمریکا و اروپا معتقدند دیپلماسی تحت ترامپ نتایج ملموسی بە بار آوردە و آمریکا و اروپا تعهدات امنیتی قابل توجهی را به اوکراین دادهاند.












