با تقویت حضور نظامی خود در عراق، آمریکا به بغداد و تهران هشدار می دهد

در مقطعی بسیار حساس از تحولات منطقه‌ای، نشانه‌های نظامی و سیاسی به شکلی فزاینده حاکی از احتمال تغییر کیفی در مسیر رویارویی میان ایالات متحده آمریکا و ایران، آن هم در بستر عراقی است که از نظر سیاسی و امنیتی شکننده باقی مانده است.

همزمان با تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و افزایش پیام‌های تهدیدآمیز متقابل با ایران، پرسش‌ها درباره سقف تشدید تنش و احتمال بروز درگیری مستقیم، به‌ویژه با توجه به هشدارهایی که از خطر تبدیل شدن عراق به صحنه‌ای باز برای عملیات نظامی سخن می‌گویند، افزایش یافتە است.

در همین چارچوب، معن الجبوری، کارشناس مسائل سیاسی و راهبردی، در گفت‌وگو با اتاق خبر اسکای‌نیوز عربی، در ارزیابی تحلیلی خود از وضعیت کنونی و تحولات جاری اعلام نمود کە وضعیت کنونی از سطح مانورهای تاکتیکی عبور کرده و به «نقطه‌ای غیرقابل بازگشت» نزدیک شده است.

تقویت حضور نظامی آمریکا و عبور از آستانه بازگشت

الجبوری معتقد است که صحنه نظامی میان ایالات متحده و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، به‌طور پیوسته در حال تحول است، اما آنچه کە اکنون اهمیت دارد، رسیدن سطح آمادگی و استقرار نظامی آمریکا در منطقه به مرحله‌ای است که عقب‌نشینی از آن دشوار به نظر می‌رسد.

او تأکید می‌کند که هرگونه عقب‌گرد آمریکا در این مقطع، صرف‌نظر از امتیازهایی که ایران ممکن است در روند مذاکرات ارائه دهد، به‌منزله یک پیروزی راهبردی برای تهران تلقی خواهد شد.

به گفته او، در حالی که جمهوری اسلامی ایران تلاش می‌کند پیام‌های مثبت را بیش از حد لازم به فضای دیپلماتیک ارسال کند، خودِ مذاکرات از افق محدودی برخوردار بود و بعید است حتی به نیمه راه نیز برسند .

کاهش ابزارهای منطقه‌ای ایران

الجبوری در ارزیابی توازن قوا می‌گوید ایران بخش قابل توجهی از اهرم‌های منطقه‌ای خود را از دست داده است. او به تضعیف حزب‌الله و رهبران آن، فروپاشی نظام پیشین سوریه و کاهش توان عملیاتی حوثی‌ها نسبت به گذشته اشاره می‌کند. بە گفتە او:

آنچه برای تهران باقی مانده، چند گروه مسلح در عراق است که می‌کوشند از حضور خود برای اعمال فشار محدود بر ایالات متحده و بهبود موقعیت چانه‌زنی ایران استفاده کنند.

با این حال، الجبوری تأکید می‌کند که واشنگتن به‌خوبی از محدودیت اثرگذاری این گروه‌ها آگاه است و توان آن‌ها را برای تغییر معادله در صورت تصمیم آمریکا به اقدام نظامی، ناکافی می‌داند.

او می‌افزاید که اهداف ایالات متحده روشن و مشخص است و دست‌کم به دنبال وارد کردن ضربه‌ای تعیین‌کننده به ساختار رهبری جمهوری اسلامی است.

عراق در آستانه بحران

الجبوری خطرناک‌ترین پیامد این روند را متوجه داخل عراق می‌داند. او هشدار می‌دهد که هرگونه حمله گروه‌های مسلح به منافع آمریکا، از جمله سفارت این کشور در بغداد، کنسولگری هولیر یا پایگاه‌های نظامی، با واکنشی مستقیم و شدید در داخل عراق مواجه خواهد شد.

به گفته او، عراق در شرایط «انسداد سیاسی کامل» قرار دارد؛ نه دولت شکل گرفته و نه ساختار سیاسی توان تحمل یک شوک نظامی تازه را دارد.

او همچنین هشدار می‌دهد که آمریکا و اسرائیل فهرستی از اهداف مشخص در داخل عراق دارند که می‌تواند شامل ترور رهبران و حملات دقیق به پایگاه‌ها و مراکز آموزشی گروه‌های مسلح باشد؛ وضعیتی که پیامدهای اقتصادی فوری و سنگینی به دنبال خواهد داشت.

الجبوری همچنین به فشار مستقیم آمریکا برای تشکیل سریع دولت در عراق اشاره می‌کند و می‌گوید واشنگتن ضرب‌الاجلی مشخص تعیین کرده است.

به گفته او، آمریکا خواهان دولتی مستقل در تصمیم‌گیری است که وابسته به تهران نباشد و گروه‌های مسلح در آن نقشی نداشته باشند.

او تأکید می‌کند که نیروهای سیاسی عراق تنها فرصت محدودی برای تصمیم‌گیری دارند؛ تصمیمی که نه‌تنها سرنوشت دولت، بلکه ثبات کشور را تعیین خواهد کرد.

در پایان، الجبوری هشدار می‌دهد که موقعیت جغرافیایی عراق، به‌ویژه در شمال کشور، آن را در معرض کشیده شدن به درگیری‌های منطقه‌ای قرار می‌دهد.

او به ناامنی مرزهای سوریه، تحرکات داعش، حضور گروه‌های مسلح و حساسیت روابط بغداد و اربیل اشاره می‌کند و نتیجه می‌گیرد که بدون مهار این عوامل، عراق با آزمونی بسیار دشوار روبه‌رو خواهد شد.