توهین‌های نژادپرستانه به دنیز اونداو در استانبول: موج گسترده محکومیت‌ها

دنیز اونداو، مهاجم کُرد تیم فوتبال اشتوتگارت و بازیکن تیم ملی فوتبال آلمان، در جریان بازی لیگ اروپا مقابل فنرباغچه استانبول با توهین‌های نژادپرستانه مواجه شد. این حملات که بە دلیل هویت کردی-ایزدی او است، واکنش‌های تندی از سوی کُردها، نهادهای حقوق بشری و هواداران فوتبال در پی داشته است.

دیدار پنجشنبه‌شب لیگ اروپا بین تیمهای فوتبال فنرباغچه و اشتوتگارت که با برتری ۱-۰ تیم میزبان به پایان رسید، تحت‌الشعاع رفتارهای توهین‌آمیز و نژادپرستانه شماری از هواداران فنرباغچه علیه دنیز اونداو، مهاجم کُرد تیم فوتبال اشتوتگارت و بازیکن تیم ملی فوتبال آلمان قرار گرفت.

به گزارش شاهدان و ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، گروهی از تماشاگران شعارهای توهین‌آمیزی علیه مادر اونداو سر داده و او را با عناوینی چون خائن به وطن، تروریست و سگ بی‌ملت مورد حمله لفظی قرار دادند.

این حوادث پس از درگیری مختصر اونداو با اسماعیل یوکسک، هافبک فنرباغچه، در جریان مسابقه شدت گرفت.

برخی گزارش‌ها همچنین از اقدامات فیزیکی محدود از سوی بازیکنان فنرباغچه علیه اونداو حکایت دارند، هرچند جزئیات این ادعاها هنوز تأیید نشده است.

این اتفاقات واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته و نگرانی‌هایی را درباره رفتار هواداران و امنیت بازیکنان در مسابقات اروپایی ایجاد کرده است.

مقامات فنرباغچه و یوفا هنوز بیانیه رسمی در این خصوص منتشر نکرده‌اند، اما انتظار می‌رود تحقیقات در مورد این حادثه آغاز شود.

اونداو پس از بازی بە رسانەهای آلمانی  گفت: "جو ورزشگاه می‌توانست انگیزه‌بخش باشد، اما متأسفانه نتوانستیم نتیجه بگیریم." او تلاش کرد تمرکز خود را روی بازی حفظ کند، اما توهین‌ها غیرقابل چشم‌پوشی بود.

ویدیوهای منتشرشده نشان‌دهنده شعارهای جمعی و توهین‌ها به کردها است که فضای ورزشگاه شوکرو ساراچ‌اوغلو را ملتهب کرد.

موج محکومیت‌ها و اقدامات قانونی

جمعیت کردهای آلمان (KGD) این حملات را به شدت محکوم کرد. آنها در بیانیه‌ای اعلام کردند: این توهین‌ها غیرقابل قبول است و ریشه در نژادپرستی ضدکردی دارد.

فوتبال باید متحدکننده باشد، نه تفرقه‌افکن. این جمعیت از یوفا، فدراسیون فوتبال آلمان و باشگاه اشتوتگارت خواست تا قاطعانه در رابطە با این رویداد عمل کنند.

همزمان کانون وکلای شرناخ در کردستان ترکیە (باکور) اعلام کرد علیه سرکان بالجی، مفسر  و بازیکن سابق فوتبال ترکیه و یکی دیگر از عاملان اظهارات نفرت‌پراکنانه شکایت کیفری تنظیم می‌کند. این کانون در صفحه خود در شبکه اکس نوشت:

ما به اتهام تحریک به کینه و دشمنی و نفرت و تبعیض علیه کسانی که به اونداو توهین کرده‌اند، اقدام قانونی خواهیم کرد.

بالجی در برنامه‌ای تلویزیونی بارها اونداو را بی‌شرف خوانده بود، اظهاراتی که خشم بسیاری را برانگیخت.

مرکز اطلاع‌رسانی علیه نژادپرستی ضدکردی و مرکز حقوق بشر کُردهای آلمان در بیانیه‌ای مشترک در اینستاگرام اعلام کردند: حملات به اونداو به اوج جدیدی رسیده است. او ماه‌هاست هدف حملات نژادپرستانه قرار دارد. آنها خواستار موضع‌گیری صریح نهادهای ورزشی شدند.

واکنش فعالان و چهره‌های سرشناس کرد

فرهاد اونجو، نماینده سابق مجلس ترکیه از حزب طرفدار کردها، حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP)، این حملات را نفرت ضدکُردی ریشه‌دار خواند و نوشت:

اونداو فقط به خاطر کرد بودنش هدف قرار گرفت. تماشاگران با توهین‌های جنسیتی او را تحقیر کردند.

دوزن تکال، فعال کرد-آلمانی و بنیانگذار سازمان هاوار هلپ، با اعلام همبستگی با اونداو گفت:

اونداو به دلیل اصرار بر هویت کُردی-ایزدی خود مورد حمله قرار گرفتە است. این رویداد نشان می‌دهد که در آلمان هم ایستادن بر روی ریشه‌ها آسان نیست.

گروه‌های راست افراطی مانند گرگ‌های خاکستری از فوتبال برای تبلیغ ایدئولوژی خود استفاده می‌کنند. نمادهایی مثل سلام گرگ در استادیوم‌ها پذیرفته شده است.

دنیز ناکی، کاپیتان سابق آمدسپور تأکید کرد: فوتبال دیگر فقط بازی نیست. اونداو به دلیل هویت کُردی‌اش هدف قرار گرفت. این توهین‌ها علیه میلیون‌ها کرد است. سکوت در برابر این نفرت، شریک جرم بودن است.

آزاد پنابر، شاعر و نویسنده کرد، نیز در واکنش بە این رویداد اظهار داشت: هزاران هوادار کُرد از دیروز می‌گویند فنرباغچه برایشان تمام شده است. اونداو هیچ‌گاه علیه ترک‌ها حرفی نزد، فقط گفت کُرد است. این حملات در کردها نوعی بیداری ایجاد کرده است.

باشگاه اشتوتگارت نیز در بیانیه‌ای قاطع اعلام کرد: ما برای تنوع، احترام و بازی جوانمردانه ایستاده‌ایم. نژادپرستی، افراط‌گرایی و تبعیض جایی در ورزش و جامعه ما ندارد.

هواداران اشتوتگارت نیز در شبکه‌های اجتماعی با اونداو ابراز همبستگی کردند. آنها او را قلب تیم خواندند و خواستار حمایت قاطع باشگاه شدند.

دنیز اونداو کیست؟

دنیز اونداو، ۲۹ ساله، متولد فارل در نیدرزاکسن آلمان است. پدرش از ویرانشهر (شمال کُردستان) و مادرش از قامشلو (غرب کُردستان)، هر دو کُرد-یزیدی هستند.

او مسیر غیرمعمولی در فوتبال طی کرد. در ۱۶ سالگی از تیم جوانان وردربرمن کنار گذاشته شد. ناامید شد، اما با تشویق پدر و عمویش ادامه داد.

از لیگ چهارم آلمان شروع کرد، در بلژیک با یونیون سنت ژیل (۲۰۲۲، ۲۶ گل) درخشید و به برایتون انگلیس پیوست. در اشتوتگارت، در فصل ۲۰۲۳-۲۰۲۴، با ۱۸ گل و ۱۰ پاس گل نقش کلیدی در نایب‌قهرمانی بوندس‌لیگا داشت.

در مارس ۲۰۲۴، او به تیم ملی آلمان دعوت شد. او گفت: همیشه می‌خواستم برای آلمان بازی کنم. حتی لحظه‌ای تردید نکردم. وقتی یک روزنامه‌نگار او را ترک‌الاصل خواند، پاسخ داد: من کرد هستم.

او در یک بازی دیگر مقابل رئال مادرید کە با گلزنی او نیز همراه بود، در خبرنگاران گفت: "می‌دانم کُردها بازی‌هایم را می‌بینند و گل‌هایم آنها را خوشحال می‌کند. می‌خواهم الگویی برای کودکان کرد باشم."

این اظهارات موجی از حملات آنلاین را به دنبال داشت. کامنت‌ها پر از توهین‌های اتنیکی و نمادهای گرگ‌های خاکستری بود. او را خائن و تروریست خواندند. این حملات از ماه‌ها پیش ادامه دارد و بازی در استانبول اوج آن بود.

اونداو اکنون محبوب‌ترین ورزشکار آلمان است. سبک بازی هوشمندانه، موقعیت‌شناسی عالی و تمام‌کنندگی بی‌نقص او تحسین‌برانگیز است.

یولیان ناگلزمان، سرمربی آلمان درباره او می‌گوید: اونداو به موقعیت‌های کمی برای گلزنی نیاز دارد. دفاع مقابل او سخت است.

لوتار ماتئوس، ستاره سابق آلمان او را مهاجمی فوق‌العاده خواندە و گفتە است فقط باید تأسف خورد که اونداو دیر به فوتبال آلمان معرفی شد.

نژادپرستی علیه کُردها در استادیوم‌های ترکیه سابقه طولانی دارد. تیم‌هایی مانند آمدسپور و وان‌سپور بارها هدف توهین‌های ناسیونالیستی بوده‌اند.