سازمان ملل: شبکه‌های خارجی جنگ سودان را تشدید می‌کنند

گزارش جدید هیات حقیقت‌یاب سازمان ملل یک واقعیت تعیین‌کننده در جنگ سودان را برجسته می‌کند: این جنگ دیگر صرفاً رویارویی دو نیروی داخلی نیست، بلکه شبکه‌های خارجی به بخشی از سازوکار تداوم آن تبدیل شده‌اند. ورود سلاح، پهپاد، پول، آموزش و نیروهای خارجی، توان طرفین را برای گسترش جنگ فراتر از خطوط مقدم افزایش داده و غیرنظامیان را به پرداخت‌کنندگان اصلی هزینه آن تبدیل کرده است. تا زمانی که مسیرهای تامین خارجی مسدود و تحریم تسلیحاتی اجرا نشود، دیپلماسی به‌تنهایی بعید است بتواند چرخه جنگ را متوقف کند.

هیات حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل درباره وضعیت سودان در گزارشی تازه اعلام نمودە است که ارسال سلاح، تجهیزات نظامی، فناوری پهپادی و اعزام نیروهای خارجی به سودان، به ادامه جنگ و افزایش توان دو طرف برای حمله به مناطق دور از خطوط مقدم کمک کرده است.

بر اساس این گزارش، هیات تحقیق دلایل معقولی یافته است که نشان می‌دهد شبکه‌ای متشکل از افراد و نهادهای مرتبط با امارات متحده عربی، چاد، لیبی و سومالی، نیروهای پشتیبانی سریع را با سلاح، تجهیزات، آموزش، پشتیبانی لجستیکی و نیروهای خارجی تامین کرده‌اند.

این هیات همچنین هشدار داده است که انتقال تجهیزات نظامی از خارج، امکان استفاده از پهپادها و تسلیحات پیشرفته را برای طرف‌های درگیر افزایش داده و دامنه حملات را به مناطق بیشتری از سودان کشانده است.

سازمان ملل همچنین از حضور تا دو هزار پیمانکار نظامی کلمبیایی خبر داده است که در استفاده و نگهداری از سامانه‌های پهپادی و دیگر تسلیحات پیشرفته مورد استفاده نیروهای پشتیبانی سریع نقش داشته‌اند.

به گفته هیات حقیقت‌یاب، این نیروها در افزایش توان عملیاتی این گروه، از جمله در استفاده از تجهیزات پیشرفته، نقش داشته‌اند.

این گزارش همچنین اعلام کردە است کە حمایت خارجی از ارتش سودان نیز در حال بررسی است و شواهد اولیه از انتقال پهپادهای رزمی و مهمات سرگردان به این نیروها حکایت دارد.

در بخش دیگری از این گزارش، هیات حقیقت‌یاب اعلام کرده است که هر دو طرف درگیری حملات پهپادی مرگباری انجام داده‌اند که بیمارستان‌ها، مدارس، بازارها و اردوگاه‌های آوارگان را هدف قرار داده و در برخی موارد می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد.

بر اساس یافته‌های این هیات، بیش از هزار نفر تنها در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ در حملات پهپادی کشته شده‌اند.

رویترز گزارش داده است که حملات پهپادی در شهرهایی از جمله الفاشر، الابیض و مناطق دیگر، خسارات سنگینی به غیرنظامیان وارد کرده است.

کشورهای نام‌برده در گزارش سازمان ملل، از جمله امارات متحده عربی، اتهام حمایت نظامی از نیروهای پشتیبانی سریع را تکذیب نمودەاند. همزمان چاد و سومالی نیز اتهامات مربوط به استفاده نظامی از خاک یا قلمرو خود را رد کرده‌اند.

در مقابل، هیات حقیقت‌یاب سازمان ملل از این کشورها درخواست نمودە است کە درباره مسیرهای انتقال سلاح و تجهیزات با تحقیقات سازمان ملل همکاری کنند.

سازمان ملل همچنین خواستار گسترش تحریم تسلیحاتی منطقه دارفور و سراسر سودان گشتە و تاکید نمودە است که ادامه انتقال سلاح، پول، نیرو و فناوری نظامی از خارج، مانع پایان جنگ خواهد شد.

این درخواست در حالی مطرح میشود که تلاش‌های دیپلماتیک برای برقراری آتش‌بس همچنان ادامه دارد، اما درگیری در مناطق مختلف کشور، به‌ویژه دارفور و کردفان، ادامه یافته است.

کارشناسان سازمانهای حقوق بشری معقتدند کە بدون متوقف‌شدن این شبکه‌های تامین خارجی و اجرای موثر تحریم تسلیحاتی، چشم‌انداز پایان درگیری و کاهش رنج غیرنظامیان همچنان دشوار خواهد بود.

جنگ سودان از آوریل ۲۰۲۳ میان ارتش به فرماندهی عبدالفتاح البرهان و نیروهای پشتیبانی سریع به فرماندهی محمد حمدان دقلو، معروف به حمیدتی، آغاز شده است. این درگیری پس از شکست روند انتقال قدرت به یک دولت غیرنظامی و بر سر چگونگی ادغام نیروهای پشتیبانی سریع در ارتش و تقسیم قدرت میان دو طرف آغاز شد.

هر دو نیرو پیش از آن در ساختار قدرت نظامی سودان نقش داشتند، اما اختلاف بر سر زمان‌بندی ادغام نیروهای پشتیبانی سریع و کنترل نیروهای مسلح به رویارویی مستقیم و سپس جنگ سراسری انجامید.

از آن زمان، درگیری به بخش‌های گسترده‌ای از کشور، از جمله خارطوم، دارفور و کردفان، کشیده شده است. بر اساس آخرین داده‌های سازمان ملل، بیش از ١٤ میلیون نفر از زمان آغاز جنگ آواره شده‌اند و میلیون‌ها نفر در داخل کشور یا کشورهای همسایه به سر می‌برند.

سازمان ملل و نهادهای امدادی، سودان را یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی جهان توصیف کرده‌اند و هیات حقیقت‌یاب سازمان ملل نیز تاکید کرده است که توقف حمایت نظامی خارجی و دستیابی به یک آتش‌بس پایدار، برای کاهش حملات علیه غیرنظامیان و فراهم‌شدن زمینه کمک‌رسانی و پایان جنگ ضروری است.