آمادهباش گسترده نظامی در آستانه سومین سالگرد جمعه خونین زاهدان
- Arena Website
- Sep 23, 2025
- 2 min read
در آستانه سومین سالگرد «جمعه خونین زاهدان»، فضای امنیتی در سیستان و بلوچستان بهشدت متشنج و نگرانکننده گزارش شدە است.
بنا بر گزارش حالوش، تمامی مراکز امنیتی، نظامی، انتظامی، سپاه، بسیج و حتی بخشی از ارتش نیز در وضعیت آمادهباش فوقالعاده قرار دارند. همچنین نیروهای مستقر بر برجکها به سلاحهای سنگین از جمله راکتانداز مجهز شدهاند و برای دهه نخست مهرماه پستهای ویژهای برای نیروهای کادری در نظر گرفته شده است.
جمعه ۸ مهر ۱۴۰۱، نمازگزاران زاهدانی در اعتراض به کشتهشدن ژینا (مهسا) امینی و تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک کودک ۱۵ ساله بلوچ به نام ماهو، پس از نماز جمعه به سمت کلانتری ۱۶ حرکت کردند.
این تجمع مسالمتآمیز با شلیک گسترده مأموران یگان ویژه و نیروهای لباسشخصی به خشونت کشیده شد. ظرف کمتر از یک ساعت دهها نفر کشته و صدها نفر زخمی شدند.
شاهدان عینی میگویند نیروهای امنیتی از تکتیرانداز، سلاحهای خودکار، بالگرد و حتی آتشزدن مغازهها و پاساژها برای سرکوب معترضان استفاده کردند. این واقعه بهعنوان «جمعه خونین زاهدان» در حافظه جمعی مردم بلوچ باقی مانده است.
اکنون و پس از سه سال، دادگستری سیستان و بلوچستان اعلام کرده است که متهمان این پرونده به حداکثر مجازات یعنی ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند.
به گفته رئیسکل دادگستری، جانباختگان «شهید» شناخته شده و دیه آنان پرداخت شده است. اما خانوادههای قربانیان تأکید دارند که این احکام تنها شامل نیروهای ردهپایین بوده و عاملان اصلی هرگز محاکمه نشدهاند. برخی خانوادهها نیز از فشارها و تهدیدهایی چون ابطال شناسنامه یا اخراج از کشور خبر دادهاند.
همزمان با متشنج اعلام شدن فضا، دادگاه انقلاب زاهدان دو جوان بلوچ به نامهای محمد درویشنارویی (۲۲ ساله) و یاسین کبدانی (۲۱ ساله) را به اتهام «محاربه» و «افساد فیالارض» به اعدام محکوم کرده است.
این دو جوان بلوچ، در جریان اعتراضات سراسری پاییز ۱۴۰۱ و اوج جنبش «ژن، ژیان، آزادی» بازداشت شدهاند. گزارشها حاکی است که آنان در دوران بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته و در روندی غیرشفاف و بدون دسترسی به وکیل محاکمه شدهاند.
از سوی دیگر، کشتار «جمعه خونین خاش» در ۱۳ آبان ۱۴۰۱ نیز همچنان بیپاسخ مانده است. مقامهای قضایی در اردیبهشت ۱۴۰۴ قرار منع تعقیب برای مأموران دخیل صادر کرده و تیراندازی را «دفاع مشروع» توصیف کردهاند.
