نتانیاهو باید از ملونی بیاموزد
- 1 hour ago
- 5 min read
در حالیکە تفاهمنامە میان ایران و آمریکا با انتقدات فراوانی از سوی محافل اسرائیلی مواجە شدە است، آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین اسرائیل بار دیگر تأکید کرد تفاهمنامهای که قرار است به توافق نهایی میان ایالات متحده و ایران منجر شود، به معنای بزرگترین فاجعه سیاسی برای اسرائیل از زمان تأسیس این کشور است.
لیبرمن در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان اسرائیل گفت تفاهم با ایران سه نتیجه مشخص دارد. به گفته او:
نخست ایران را به کشوری هستهای تبدیل میکند، دوم به برنامه موشکهای بالستیک آن مشروعیت میبخشد، و سوم نفوذ و سلطه ایران بر لبنان را به رسمیت میشناسد و موقعیت تهران را بهعنوان حامی لبنان تثبیت میکند.
او افزود میلیاردها دلاری که انتظار میرود در اختیار تهران قرار گیرد، قدرت تمامی نیروهای نیابتی ایران، از حزبالله تا حوثیها در یمن را تقویت خواهد کرد.
لیبرمن در پاسخ به پرسشی درباره وخامت روابط با آمریکا، نزدیکترین متحد اسرائیل، گفت هیچ انتقادی متوجه دونالد ترامپ نیست. او افزود آمریکا طی سه سال گذشته تمامی حمایتها و امکانات ممکن خود را در اختیار اسرائیل قرار داد، اما اسرائیل نتوانست در هیچیک از جنگها، خود تعیین تکلیف نماید.
او در پاسخ به پرسشی درباره راهحل گفت نخست باید مذاکرات میان اسرائیل و دولت بیروت از واشنگتن به جنوب لبنان و الجلیل منتقل شود و در قالب گفتوگوهای مستقیم ادامه یابد.
او همچنین خواستار کاهش وابستگی اسرائیل به آمریکا در همه حوزهها، از جمله حوزه نظامی شد و گفت اسرائیل باید پروژه موشکی مستقل خود را ایجاد کند. به گفته او:
جهان به سمت عصر پهپادها، موشکهای دقیق و تسلیحات پیشرفته حرکت میکند. او یادآور شد کە در سال ۲۰۱۸ دو تصمیم در این زمینه اتخاذ شده بود که بعداً لغو شدند. نخست تقویت توان دفاعی الجلیل و دیگری ایجاد سامانه موشکی مستقل.
او گفت اگر آن دو تصمیم اجرا شده بود، امروز وضعیت اسرائیل کاملاً متفاوت بود.
سیاست مهار، شکست خورده است
لیبرمن با اشاره به دیدگاه داوید بنگوریون، نخستوزیر نخست اسرائیل که معتقد بود اسرائیل همواره به حمایت یک قدرت بزرگ نیاز دارد، گفت روابط با واشنگتن بسیار مهم است، اما این روابط بهدرستی مدیریت نشده است.
وضعیت اسرائیل در کنگره و افکار عمومی آمریکا دشوار شده و ترامپ نیز حملات خود به نتانیاهو را با اهداف انتخاباتی و در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا انجام میدهد.
به گفته لیبرمن، نتانیاهو اسرائیل را با سیاستی نادرست مبتنی بر جذب ضربه و مهار واکنشها اداره میکند. او افزود نتانیاهو باید از جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، بیاموزد که چگونه حمله ترامپ را با پاسخ متقابل جواب داد.
از سوی دیگر، لیبرمن در این گفتگو معتقد بود کە جمهوری اسلامی ایران توانسته است کە کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد و آن را به ابزاری انفجاری و اهرم فشار برای تأمین منافع خود تبدیل کند.
او همچنین گفت تهران در پیوند دادن جبهههای مختلف منطقه و به تأخیر انداختن پرونده هستهای نیز موفق بوده است.
پرونده لبنان
فضای انتقاد و خشم در اسرائیل نسبت به پیامدهای گفتوگوهای آمریکا و ایران، بهویژه درباره لبنان، همچنان ادامه دارد.
این نگرانیها بهویژه پس از افشای تشکیل سازوکاری برای جلوگیری از درگیریها با مشارکت آمریکا، ایران، قطر و پاکستان افزایش یافته است که در آن اسرائیل و حزبالله حضور ندارند.
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد گزارش دادە است کە نتانیاهو از موضع دولت آمریکا در قبال جبهه لبنان بهشدت خشمگین است.
این نگرانی با اظهارات پیدرپی مقامهای ایرانی تشدید شده است. آنها تأکید کردهاند به کمتر از توقف کامل جنگ رضایت نخواهند داد. قالیباف نیز گفته است مذاکرات درباره لبنان اکنون در اوج خود قرار دارد و هدف آن حفظ امنیت و تمامیت ارضی لبنان است.
برخی ناظران، از جمله باراک راوید، خبرنگار کانال ۱۲ در واشنگتن یادآور شدهاند کە توافقی که اکنون درباره لبنان در حال شکلگیری است، از نظر ماهوی با توافق پس از جنگ سهام شمال با حزبالله در نوامبر ۲۰۲۴ تفاوتی اساسی دارد.
در توافق پیشین که در دوره جو بایدن امضا شد، اسرائیل در قالب توافقی جانبی حق واکنش نظامی برای خنثی کردن تهدیدهای فوری یا تهدیدهای در حال شکلگیری را حفظ کرده بود. راوید گفت این بار چنین حقی وجود ندارد.
شماری از ناظران نیز همسو با لیبرمن، دولت اسرائیل به رهبری نتانیاهو را مسئول تضعیف روابط با ایالات متحده میدانند.
در همین زمینه، بن درور یمینی، تحلیلگر سیاسی روزنامه یدیعوت آحرونوت، معتقد است بحران کنونی با واشنگتن با بحرانهای پیشین تفاوت دارد. به گفته او، این بار اسرائیل نه در کنگره آمریکا و نه در افکار عمومی آن کشور حامیانی ندارد، و این وضعیت تا حدی نتیجه اشتباهاتی است که دولت نتانیاهو مرتکب شده است.
در مقابل، محافل رسمی و غیررسمی در اسرائیل، از جمله تریبونهای نزدیک به نتانیاهو، همچنان به انتقاد از ترامپ و دولت او ادامه میدهند. در این میان، کوشنر و ویتکاف متهم میشوند که اسرائیل را در برابر پول فروختهاند.
از سوی دیگر، اظهارات مقامهای آمریکایی و ایرانی، همراه با گزارشها و درزهای رسانهای، به ایجاد وضعیت سردرگمی در اسرائیل و لبنان انجامیده است. این سردرگمی در اظهارات مقامهای لبنانی نیز بازتاب یافته است.
همزمان، مذاکرات میان دو طرف با میانجیگری آمریکا ادامه دارد و دور تازه آن امروز در واشنگتن از سر گرفته میشود، در حالی که پرسشهای جدی درباره میزان جدیت و کارآمدی آن مطرح است.
در چنین فضایی، نتانیاهو میکوشد تصویر ازهمگسیخته اسرائیل و چهره سیاسی خود را ترمیم کند و از شدت انتقادهای داخلی بکاهد. او با تشدید لحن و افزایش موضعگیریهای رسانهای تلاش دارد واقعیت آنچه در عمل جریان دارد را بپوشاند.
نتانیاهو در اظهاراتی اعلام نمودە است کە با وزیر امنیت و نهادهای امنیتی رایزنی کرده است. او تأکید کرد هیچ محدودیتی برای ارتش وجود ندارد و مدعی شد ارتش اختیار کامل دارد برای حفاظت از شهروندان و نظامیان، تهدیدها را از میان بردارد. او افزود: حق آزادی عمل خود را حفظ میکنیم.
با این وجود بە رغم وجود لحن تند نتانیاهو و کاتس، آمریکا موفق شده است توافق آتشبس در لبنان را تحمیل کند و نتانیاهو نیز امیدوار است تحولات میدانی اجرای تفاهمات با ایران را مختل کند.
هاآرتص نیز نوشتە است نتانیاهو با سیاستهایش به تقویت حزبالله کمک کرده است، زیرا اسرائیل تحت رهبری او از اجرای تعهدات خود در توافق سال ۲۰۲۴ با میانجیگری آمریکا و فرانسه خودداری میکند.
این روزنامه این وضعیت را نتیجه شکست دیپلماتیک کنونی دانست و نتانیاهو را متهم کرد که به دلایل سیاسی داخلی، جنگهایی بیپایان را ادامه میدهد.
میتوان انتظار داشت کە اگر تفاهم تهران و واشنگتن به توافق نهایی تبدیل شود، اسرائیل با یک دگرگونی راهبردی جدی روبهرو خواهد شد.
چنین توافقی نهتنها میتواند آزادی عمل نظامی اسرائیل، بهویژه در لبنان و برابر ایران، را محدود کند، بلکه نشانهای از کاهش نفوذ تلآویو بر تصمیمسازیهای واشنگتن نیز خواهد بود.
در صورت تداوم شکاف با آمریکا و فقدان بازتعریف راهبرد امنیتی، اسرائیل با خطر فرسایش بازدارندگی، انزوای دیپلماتیک و تقویت جایگاه منطقهای ایران مواجه خواهد شد.