پخش زنده مراسم اعدام عامل حمله فورت هود با مخالفت مواجە شدە است
سمیە توحیدی
پنتاگون قصد دارد اعدام نضال مالک حسن، عامل حمله سال ۲۰۰۹ به پایگاه فورت هود، را به‌صورت زنده پخش کند. این تصمیم با ماخالفت بخشی از حامیان مجازات اعدام نیز روبرو شدە است. دولت آمریکا نمایش اجرای حکم را راهی برای نشان دادن پیامدهای جنایت می‌داند، اما منتقدان درباره تبدیل مجازات به نمایش عمومی، استفاده تبلیغاتی گروه‌های افراطی و دسترسی کودکان به تصاویر هشدار داده‌اند.
بنابه گزارش آسوشیتدپرس، وزارت دفاع آمریکا اعلام کردە است که تیرباران حسن به‌صورت زنده پخش خواهد شد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا نیز گفته است مردم باید بتوانند اجرای مجازات را ببینند تا از پیامدهای چنین اقداماتی آگاه شوند. پنتاگون هنوز بستر پخش، حدود دسترسی عمومی و ضوابط انتشار تصاویر را مشخص نکرده است.
بر اساس اطلاعیه رسمی ارتش آمریکا، دونالد ترامپ دوم اکتبر حکم اعدام را تأیید کرد و آدام تل، سرپرست وزارت ارتش، ششم اکتبر دستور اجرای آن را صادر کرد.
انتظار می رود اجرای این حکم، سوم دسامبر ۲۰۲۶، ساعت یک بعدازظهر به وقت مرکزی آمریکا، در پایگاه فورت هود تگزاس اجرا شود. این نخستین اعدام نظامی آمریکا از سال ۱۹۶۱ بە بعد خواهد بود.
مخالفت با پخش زنده، به مخالفان اصل مجازات اعدام محدود نیست. به گزارش سی‌بی‌اس نیوز، تام تیلیس، سناتور جمهوری‌خواه کارولینای شمالی، با وجود حمایت از اعدام حسن، نمایش عمومی آن را انزجارآور و از روش‌های حکومت‌های سرکوبگر دانسته است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات کنتیکت، نیز در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان این تصمیم را بازگشت به شیوه‌های قرون وسطایی خوانده و آن را با ارزش‌های اعلام‌شده آمریکا در تضاد توصیف کرده است.
همین تمایز در موضع یکی از بازماندگان حمله دیده می‌شود. آلونزو لانسفورد، گروهبان سابق ارتش که با وجود اصابت هفت گلوله زنده ماند، به رادیو بی‌بی‌سی گفته است کە از اجرای حکم حمایت می‌کند، اما با نمایش بدون محدودیت آن برای عموم موافق نیست و اعدام نباید به سرگرمی تبدیل شود.
او قصد دارد شخصاً در محل اجرای حکم حضور یابد و رو‌در‌روی حسن قرار گیرد تا به او نشان دهد که از حمله جان سالم به در برده است.
نگرانی درباره بهره‌برداری تبلیغاتی از تصاویر، محور مشترک انتقاد ند پرایس، سخنگوی پیشین وزارت خارجه، و اریک اریکسون، مفسر محافظه‌کار و حامی مجازات اعدام، است.
پرایس معتقد است نمایش اعدام می‌تواند به ساختن چهره‌ای شهادت‌طلبانه از حسن در تبلیغات گروه‌های افراطی کمک کند. اریکسون نیز گفته است کە تصاویر تیرباران مردی فلج بر صندلی چرخ‌دار ممکن است علیه آمریکا استفاده شود و حمایت افکار عمومی از مجازات اعدام را کاهش دهد.
اعتراض مذهبی به این تصمیم بر پیامدهای اخلاقی نمایش مرگ متمرکز است. به گزارش واشنگتن‌پست، پل کوکلی، رئیس کنفرانس اسقف‌های کاتولیک آمریکا، جمعه از پنتاگون خواستە است تا در این رابطە تجدیدنظر کند.
او نمایش عمومی کشتن یک انسان، حتی مرتکب جنایتی سنگین، را مروج فرهنگ مرگ و آسیب‌زننده به بنیان‌های اخلاقی جامعه دانسته است.
در میان حقوق‌دانان، بحث بر سر نسبت شفافیت و نمایش عمومی مجازات است. دبورا دنو، استاد حقوق دانشگاه فوردهام و پژوهشگر مجازات اعدام، به آسوشیتدپرس گفته است کە مشاهده اجرای حکم می‌تواند به شهروندان امکان دهد آگاهانه‌تر درباره آنچه کە دولت به نام آنان انجام می‌دهد قضاوت کنند.
جفری کورن، استاد حقوق دانشگاه تگزاس تک و حقوقدان سابق ارتش، در مقابل معتقد است تبدیل اجرای حکم با حضور شاهدان محدود به رویدادی با مخاطبان نامحدود، پرسش‌های اخلاقی مستقلی را ایجاد می‌کند.
این بحث پیشینه‌ای تاریخی نیز دارد. آخرین اعدام علنی شناخته‌شده در آمریکا در سال ۱۹۳۶ انجام شد که در جریان آن رینی بتیا در کنتاکی در برابر جمعیتی چند هزار نفری به دار آویخته شد. پس از آن، اعدام‌ها به‌تدریج به محیط‌های بسته و تحت نظارت منتقل شدند.
آخرین اعدام نظامی با جوخه آتش نیز به سال ۱۹۴۵ بازمی‌گردد. مقررات ارتش حضور شاهدان مشخصی را پیش‌بینی می‌کند، اما جزئیات حقوقی پخش اینترنتی برای عموم هنوز روشن نشده است.
حسن، روان‌پزشک سابق ارتش با درجه سرگردی، پنجم نوامبر ۲۰۰۹ در مرکز آماده‌سازی اعزام نیروها در فورت هود بە همقطاران خود تیراندازی کرد.
در این حمله ۱۳ نفر، شامل ۱۲ نظامی و یک کارمند غیرنظامی وزارت جنگ، کشته و ۳۲ نفر زخمی شدند. او نیز در مقابله مأموران هدف گلوله قرار گرفت و فلج شد.
حسن در سال ۱۹۷۰ در ویرجینیا و در خانواده‌ای فلسطینی‌تبار متولد شد. پس از پیوستن به ارتش، تحصیلات پزشکی خود را ادامه داد و مدتی در مرکز پزشکی نظامی والتر رید با نظامیانی کار کرد که برخی پس از بازگشت از عراق و افغانستان مشکلات روانی داشتند.
پیش از حمله، شماری از همکارانش درباره دیدگاه‌های او، از جمله مخالفت با عملیات آمریکا در کشورهای مسلمان و سخنانش درباره تعارض وظایف نظامی با باورهای مذهبی، ابراز نگرانی کرده بودند. تحقیقات بعدی همچنین مکاتبات او با انور العولقی، مبلغ آمریکایی یمنی‌تبار مرتبط با القاعده، را آشکار کرد. مأموران امنیتی از بخشی از این مراودات اطلاع داشتند.
گزارش کمیته امنیت داخلی سنای آمریکا در سال ۲۰۱۱ حمله را قابل پیشگیری دانستە بود و ضعف تبادل اطلاعات، ارزیابی ناکافی هشدارها و پیگیری نکردن رفتارهای نگران‌کننده حسن را از عوامل ناکامی نهادهای امنیتی و نظامی معرفی کرد.
حسن در دادگاه نظامی سال ۲۰۱۳ مسئولیت تیراندازی را انکار نکرد. او شخصاً از خود دفاع کرد، اما شاهدی را فرا نخواند و استدلال پایانی ارائه نداد.
دادگاه او را در ۱۳ فقره قتل عمد و ۳۲ فقره اقدام به قتل مجرم شناخت و ۲۸ اوت همان سال به اعدام محکوم کرد. او از زمان محکومیت در بخش محکومان به اعدام بازداشتگاه نظامی فورت لیون‌ورث در کانزاس نگهداری شده است.
دادگاه تجدیدنظر نیروهای مسلح در مارس ۲۰۲۴ محکومیت و حکم اعدام را تأیید کرد و دیوان عالی در مارس ۲۰۲۵ درخواست بررسی مجدد پرونده را نپذیرفت.
با این حال، مرکز اطلاع‌رسانی مجازات اعدام می‌گوید او همچنان حق پیگیری حکم در دادگاه‌های فدرال غیرنظامی را دارد که می‌تواند از طریق آن اجرای حکم را به تعویق بیندازد.
در کنار روند قضایی، چگونگی انتشار تصاویر نیز همچنان حل‌نشده است. ورج گزارش داده است کە از یوتیوب، توییچ، تیک‌تاک و متا درباره امکان پخش اعدام پرسش بعمل امدە است، اما تا زمان انتشار گزارش پاسخی دریافت نکرده است.
این پلتفرم‌ها انتشار تصاویر مرگ و خشونت شدید را محدود می‌کنند و نحوه برخوردشان با پخش یک اعدام دولتی مشخص نیست.
ابعاد فرامرزی پخش تصاویر اعدام نیز واکنش‌هایی را برانگیخته است. به گزارش رویترز، نهاد ناظر بر محتوای رسانه‌ای نیوزیلند جمعه اعلام کرد اختیار جلوگیری از دسترسی کاربران این کشور به پخش زنده احتمالی را ندارد.
گروه‌های مدافع حقوق بشری خواستار اعتراض دولت‌ها شده‌اند و بریجت فیلیپسون، وزیر آموزش بریتانیا، نیز تصمیم آمریکا را نگران‌کننده خوانده و بر مخالفت دولت کشورش با مجازات اعدام تأکید کرده است.
پنتاگون تاکنون از تصمیم خود عقب‌نشینی نکرده است. با وجود تعیین موعد اجرای حکم، هنوز اعلام نشده تصاویر از کجا پخش می‌شوند، چه محدودیت‌هایی برای تماشای آنها برقرار خواهد بود و درخواست قضایی احتمالی حسن چه تأثیری بر برنامه سوم دسامبر خواهد گذاشت.
