در حالی که جهان کاتولیک در سوگ پاپ فرانسیس، رهبر کلیسای کاتولیک به سر می‌برد، گمانه‌زنی‌ها درباره انتخاب پاپ بعدی آغاز شده و رهبران جهان برای شرکت در مراسم خاکسپاری به رم سفر می‌کنند.   پاپ فرانسیس، با نام اصلی خورخه ماریو برگولیو، که بیش از ۱۲ سال رهبری کلیسای کاتولیک را بر عهده داشت، روز دوشنبه ۲۰ آوریل ۲۰۲۵ درگذشت . در این بارە واتیکان اعلام کرد که او بر اثر سکته مغزی جان خود را از دست داده است. مراسم خاکسپاری او قرار است ر وز شنبه در میدان سنت پیتر رم با حضور مقامات بین‌المللی و هزاران زائر برگزار شود. این مراسم با آیین عشای ربانی به رهبری جیووانی باتیستا ره، رئیس کالج کاردینال‌ها، آغاز خواهد شد. طبق اعلام واتیکان، پیکر پاپ از روز چهارشنبه در کلیسای سنت پیتر برای وداع عمومی ب ه نمایش گذاشته می‌شود. برخلاف سنت‌های پیشین، پیکر پاپ فرانسیس روی کاتافالک (سکو) قرار نمی‌گیرد و در تابوتی ساده از چوب، بدون عصای اسقفی به‌عنوان نماد قدرت، به نمایش درمی‌آید. این تصمیم بر اساس وصیت‌نامه پاپ گرفته شده که خواستار مراسمی ساده‌تر بود. پیکر پاپ در حال حاضر در کلیسای کوچک اقامتگاه او در سانتا مارتا قرار دارد، جایی که کاردینال‌ها، کارکنان واتیکان و اعضای کوریه در حال وداع با او هستند. پاپ در این مکان با جامه‌ای قرمز و میترای سفید اسقفی دیده می‌شود، در حالی که تسبیحی دور دستانش پیچیده شده و اعضای گارد سوئیس در دو سوی تابوت نگهبانی می‌دهند. واکنش‌های جهانی و تدابیر امنیتی دولت ایتالیا به دلیل درگذشت پاپ فرانسیس عزای عمومی پنج‌روزه اعلام کرده و پرچم‌ها در ساختمان‌های دولتی نیمه‌افراشته شده‌اند. با توجه به حضور سران کشورها در مراسم خاکسپاری، تدابیر امنیتی در رم تشدید شده است. از جمله مقاماتی که حضورشان در مراسم تشییع پاپ تأیید شده است دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرانک-والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور آلمان، اولاف شولتز، صدراعظم موقت آلمان، امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا هستند. در مقابل، کرملین اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به دلیل حکم بازداشت صادره از سوی دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۲۳ در این مراسم حضور نخواهد یافت. این حکم می‌تواند در صورت سفر پوتین به ایتالیا منجر به بازداشت او شود. برخلاف بسیاری از پاپ‌های پیشین که در زیرزمین کلیسای سنت پیتر دفن شده‌اند، پاپ فرانسیس در وصیت‌نامه خود باسیلیکای سانتا ماریا ماجوره را به‌عنوان محل دفن انتخاب کرده است. این باسیلیکا که یکی از چهار باسیلیکای اصلی رم است، محل دفن چندین پاپ در قرون گذشته بوده، اما آخرین پاپ دفن‌شده در آن بیش از ۳۵۰ سال پیش درگذشته بود. زندگی و میراث پاپ فرانسیس پاپ فرانسیس در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان اولین پاپ از قاره آمریکا انتخاب شد. او به دلیل سبک زندگی ساده، تأکید بر عدالت اجتماعی و تلاش برای اصلاحات در کلیسای کاتولیک شناخته می‌شود. در طول ۱۲ سال رهبری، او بارها به موضوعات جهانی مانند تغییرات اقلیمی، فقر، و صلح پرداخت و مواضع قاطعی علیه جنگ و تبعیض اتخاذ کرد. او همچنین به دلیل رویکرد بازتر نسبت به مسائل اجتماعی، از جمله گفت‌وگو با اقلیت‌های دینی و حمایت از مهاجران، مورد توجه قرار گرفت. با این حال، برخی منتقدان محافظه‌کار او را به دلیل مواضع لیبرال در مسائل دینی مورد انتقاد قرار دادند. پاپ جدید چگونه انتخاب می‌شود؟ پس از درگذشت پاپ، کلیسای کاتولیک وارد دوره‌ای به نام « نووندیاله » یا نه روز عزای رسمی می‌شود. در این مدت، گمانه‌زنی‌ها درباره جانشین پاپ آغاز شده است. کاردینال‌های زیر ۸۰ سال، که در حال حاضر ۱۳۵ نفر هستند، در کنکلاو (مجمع انتخاب پاپ) شرکت خواهند کرد. کنکلاو که احتمالاً در ماه مه برگزار می‌شود، در کلیسای سیستین واتیکان و پشت درهای بسته انجام خواهد شد. کاردینال‌ها در رأی‌گیری‌های مخفی شرکت می‌کنند تا پاپ جدید با کسب دوسوم آرا انتخاب شود. این فرآیند ممکن است چند ساعت یا چند روز طول بکشد. پس از انتخاب پاپ جدید، دود سفید از دودکش کلیسای سیستین به نشانه انتخاب پاپ جدید بلند خواهد شد. در حال حاضر، نام‌هایی مانند کاردینال لوئیجی تاگله از فیلیپین، کاردینال پیتر اردو از مجارستان، و کاردینال ماتئو زوپی از ایتالیا به‌عنوان گزینه‌های احتمالی مطرح شده‌اند، اما هیچ پیش‌بینی قطعی وجود ندارد.

کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت که با نام «کمپین معلولان» نیز شناخته می‌شود، پس از حدود ۹ سال فعالیت خود را متوقف کرد؛ بی‌توجهی دولت و ناامیدی جامعه معلولان علت اصلی تعطیلی این کمپین اعلام شده است. کمپین معلولان از آبان سال ۱۳۹۵ به عنوان «یک جنبش مدنی مستقل» فعالیت خود را آغاز کرد و در طول این سال‌ها تلاش‌های بسیاری برای بهبود وضعیت افراد دارای معلولیت انجام داده بود. بهروز مروتی، مدیر کمپین معلولان، بی‌توجهی دولت‌ها به مطالبات جامعه افراد دارای معلولیت و ناامیدی این جامعه، را از دلایل اصلی تعطیلی کمپین عنوان کرده است. او در مصاحبه‌ای با روزنامه «شرق» ، گفته است که: در طول فعالیت کمپین، هیچ‌یک از دولت‌ها توجه جدی به مطالبات این قشر نکردند و در سه دولت گذشته حتی یک گام به جلو برداشته نشد. کمپین معلولان در بیانیه اعلام تعطیلی خود نیز به این موضوع اشاره کرده و نوشته است که عدم استقبال گسترده جامعه معلولان از مبارزات این کمپین، یکی دیگر از دلایل تعطیلی آن بوده است. در این بیانهی آمده است: در حالی که این مسیر نیازمند همبستگی و مطالبه‌گری عمومی بود، تنها گروهی محدود بار سنگین آن را به دوش کشیدند. همچنین، مشکلات مالی و عدم حمایت تشکل‌های مرتبط با افراد دارای معلولیت نیز از دیگر دلایل تعطیلی کمپین معلولان عنوان شده است. به گفته بهروز مروتی، کمپین مستقل بود، منبع درآمد خاصی نداشت و هزینه‌های ضروری‌اش توسط خود افراد معلول پرداخت می‌شد. علاوه براین، تشکل‌های مرتبط با افراد دارای معلولیت نیز از این جنبش حمایت نکردند و به نوعی منافع خود را در خطر دیدند.   دستاوردها و فعالیت‌ها یکی از مهم‌ترین دستاوردهای کمپین معلولان در طول فعالیت ۹ ساله آن، تأثیرگذاری بر تصویب قانون حمایت از حقوق معلولان در سال ۱۳۹۶ است. هرچند این قانون به ویژه بندهایی از آن که دولت را موظف به تامین کمک هزینه معیشت برای معلولان فاقد شغل و درآمد می‌کند، هیچ‌گاه به طور کامل اجرا نشد یا مقدار کمک هزینه پرداختی کفاف حداقل نیازهای معیشتی معلولان را نمی‌دهد. کمپین معلولان همچنین در زمینه اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی درباره مشکلات و مسائل مربوط به افراد دارای معلولیت فعالیت‌های وسیعی انجام داده است. این کمپین با انتشار اخبار و گزارش‌های مربوط به خشونت علیه معلولان در مراکز نگهداری، وضعیت نامطلوب اقتصادی معلولان، عدم استخدام معلولان در سازمان‌های دولتی و...، تلاش کرد تا توجه افکار عمومی و مسئولان حکومتی را به این مسائل جلب کند.   بهروز مروتی به روزنامه شرق گفته است که تعطیلی این کمپین نگرانی‌هایی را در بین جامعه افراد دارای معلولیت به وجود آورده است. به گفته او ممکن است پس از تعطیلی این کمپین، روی مشکلات سرپوش گذاشته شود یا اطلاع‌رسانی نشود و جامعه هدف از این بابت نگران است. در سال‌های اخیر، افراد دارای معلولیت بارها در تجمعات اعتراضی مختلف شرکت کرده‌اند که بانی بسیاری از این تجمعات کمپین معلولان بوده است. این تجمعات معمولاً در مقابل سازمان بهزیستی، مجلس شورای اسلامی و سایر نهادهای دولتی برگزار شده است. معترضان خواستار اجرای کامل قانون حمایت از حقوق معلولان، افزایش مستمری‌ها، بهبود خدمات بهداشتی و درمانی، ایجاد فرصت‌های شغلی و رفع تبعیض‌ها بوده‌اند. با وجود این تجمعات و اعتراضات، متأسفانه به مطالبات افراد دارای معلولیت رسیدگی کافی نشده است. بسیاری از وعده‌های داده شده از سوی مسئولان عملی نشده و مشکلات این قشر همچنان پابرجاست. این بی‌توجهی‌ها باعث شده است که افراد دارای معلولیت احساس ناامیدی و سرخوردگی کنند و اعتماد خود را به دولت و نهادهای مسئول از دست بدهند. بنابر آمارهای رسمی، حدود ۱۱.۵ درصد از جمعیت ۸۶ میلیون نفری ایران دارای معلولیت هستند که ۵۳۰ هزار نفر معلولیت شدید و بدون شغل و درآمد دارند.

روز دوشنبه اول اردیبهشت (۲۱ آوریل) پروین بولدن نماینده پارلمان ترکیه از حزب دموکراسی و برابری خلق‌ها (دم‌پارتی) به همراه فایق اوزگور ارول از وکلای عبدالله اوجالان رهبر دربند پ.ک.ک در زندان امرالی دیدار کردند. این دیدار در حالی صورت گرفته است که سری ثریا اوندر از اعضای ثابت هیئت‌های امرالیِ دم‌‌پارتی به دلیل عارضه قلبی کماکان در بیمارستان به سر می‌برد.  دیدار روز دوشنبە هیئت صلح امرالی با رهبر دربند کردها، عبداللە اوجالان در ادامه فرآیند جدیدی است که از چند ماه پیش در ترکیه به منظور پایان دادن به حدود نیم قرن مبارزه مسلحانه کردها در ترکیه برای کسب حقوق سیاسی- فرهنگی آغاز شده است. در این بارە، خبرگزاری مزوپوتامیا که بر پوشش اخبار مربوط به کردستان و ترکیه تمرکز دارد، روز دوشنبه در خبری فوری اعلام نمود که پروین بولدن و فایق اوزگور ارول برای دیدار با آقای اوجالان راهی جزیره امرلی واقع در دریای مرمره (جنوب استانبول) شده‌اند. ساعاتی بعد این خبرگزاری گزارش داد که هیئت مذکور از امرالی بازگشته‌ و در مقابل بیمارستان فلورانس نایتینگل، محل بستری شدن سری ثریا اوندر، کنفرانس مطبوعاتی برگزار خواهند کرد. کنفرانس مطبوعاتی راس ۱۹ در مقابل بیمارستان برگزار شد، اما در جریان این کنفرانس خبری اشاره چندانی به محتوای گفت‌‌گوها با آقای اوجالان نشد. پروین بولدان تنها به ذکر همین موضوع بسنده کرد که ا وجالان گفته است به فرآیند کنونی خوشبین است و با امیدواری به تلاش‌های خود را به نتیجه رساندن آن ادامه می‌دهد. او گفت که این دیدار حدود دو ساعت و نیم طول کشیده است و در آن بحث‌های جدی درباره چگونگی پیشبرد فرآیند کنونی صورت گرفته است.   پیام اوجالان برای سری ثریا اوندر/ آرزوی بهبودی سریع اوجالان برای سری ثریا اوندر هیئت امرالی همچنین پیام عبدالله اوجالان برای سری ثریا اوندر را که در حال حاضر به دلیل  عاضه شدید قلبی  در بیمارستان بستری است، قرائت کرد. اوجالان در پیام خود که از اوندر به عنوان شخصیتی که طی سالیان گذشته «تلاش عظیم خود را در راستای صلح به جامعه منعکس کرده»، یاد نموده و برای او آرزوی بهبودی سریع کرده است. اوجالان در پیام خود همچنین به اصالت ترکمنی سری ثریا اوندر اشاره کرده و گفته است:‌ »من دوازده سال با سری ثریا اوندر همکاری داشتم. او بهترین شناسه صلح و فرهنگ است.» سری ثریا اوندر که از ترکمن‌های اهل استان آدیامان (سمسور) است کە بە همراه پروین بولدان و احمد ترک سیاستمدار شناختە شدە کرد، نقش برجستەای در روند کنونی گفت‌وگوهای چند ماه اخیر با احزاب و جریان‌‌های سیاسی ترکیەای و کردستانی دربارە آغاز دور جدید مذاکرات دولت با اوجالان داشتە است. او همچنین در دور قبلی گفت‌وگوهای صلح در سال‌های ٢٠١٣ تا ٢٠١۵ نیز که با یورش ناگهانی دولت به مواضع پ.ک.ک در اقلیم کردستان به شکست انجامید، یکی از اعضای هیئت نمایندگی کردها بود. او در آن سال‌ها در چهارچوب مذاکرات صلح بارها بە امرالی، اربیل پایتخت اقلیم کردستان و حتی کوهستان قندیل محل استقرار مسئولان بلندپایە پ.ک.ک در در رفت و آمد بود و برای به سرنجام رسیدن مذاکرات تلاش کرد. تحرکات دیپلماتیک همزمان با دیدار از امرالی همزمان با دیدار هیئت امرالی با اوجالان، هیئتی شامل نمایندگان احزاب و تشکل‌‌های کردستان ترکیه که اربیل پایتخت اقلیم کردستان رفته‌اند، سلسله دیدارهایی چند حزب آن منطق برگزار کردند. این هیئت که مرال دانش بکتاش، سخنگوی مشترک کنگره دموکراتیک خلق‌ها ریاست آن را به عهده دارد، روز دوشنبه در اربیل با مسئولان حزب شیوعی (کمونیست)، حزب محافظه‌کاران، حزب زحمتکشان و جمعیت دادگری دیدار کردند . نمایندگان حزب دموکراسی و برابری خلق‌ها (دم‌پارتی)، حزب مناطق دموکراتیک (د.ب.پ) و تشکل کنگره دمکراتیک خلق‌ها (هـ.د.ک) اعضای این هیئت را شامل می‌شوند. این دیدارها در راستای فراخوان ۲۷ فوریه اوجالان بە منظور از سرگیری گفتگوهای صلح میان کردها و دولت ترکیە صورت گرفته است. تحولات جدید در راه است. همزمان با این ملاقات‌ها، عمر چلیک معاون دبیرکل حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه (آ.ک.پ) اعلام کرده است که انتظار دارد تحولات و پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در رابطه با فرآیند صلح کنونی، در ماه آینده میلادی رخ بدهد. معاون دبیرکل حزب عدالت و توسعه گفته است: با درنظر گرفتن اوضاع کنونی بحرانی جهان و تحولات منطقه‌ای، همبستگی اجتماعی و پیشبرد معیارهای دموکراسی برای ما از اهمیت دو چندانی برخوردار خواهد بود. در ۲۷ فوریه امسال، عبدالله اوجالان در فراخوانی که با استقبال گسترده‌ای در سطح بین‌المللی مواجه شد، از حزب کارگران کردستان خواست سلاح‌ را زمین بگذارد و طی برگزاری کنگره‌ای خود را منحل کند. حزب کارگران کردستان به این فراخوان پاسخ مثبت داده است، اما اعلام کرده است تا زمانی که حملات هوایی دولت ترکیه به مواضع آنها ادامه داشته باشد، نمی‌توانند کنگره خود را برگزار کنند. پ.ک.ک همچنین گفته است که تصمیم انحلال تنها با شرکت آقای اوجالان در کنگره حزب و خروج ایشان از شرایط انزوا امکان‌پذیر است.

هفته جاری چهار سوختبر و پنج شهروند بلوچ بر اثر سانحه رانندگی یا تیراندازی کشته و مجروح شده‌اند؛ سه تصادف رانندگی در روزهای شنبە و دوشنبه به وقوق پیوسته است یک شهروند بلوچ نیز روز شنبه هدف تیراندازی افراد مسلح ناشناس قرار گرفته است. حساب خبری حال‌وش در شبکە اجتماعی ایکس که اخبار مربوط به بلوچستان را پوشش می‌دهد، در گزارشی اعلام کرده است که روز شنبه افراد مسلح ناشناس در شهر زاهدان به سمت یک شهروند ۲۱ ساله اهل زابل به نام «ابوالفضل میرشکار» تیراندازی کرده‌اند و او را به قتل رسانده‌اند. بنا به این گزارش، تیراندازی در حوالی خیابان دانش زاهدان در محدوده «پارک گراناز» رخ داده است. سرنشینان یک خودرو، در آن منطقه به این جوان ۲۱ ساله نزدیک شده و با استفاده از سلاح کمری به سمت او تیراندازی کرده‌اند. تاکنون گزارشی درباره هویت و انگیزه ضاربان منتشر نشده است. روز شنبه این هفته همچنین، در اثر برخورد یک دستگاه خودری لندکروز سوختبر با یک خودری پراید در محور شهرستان «سرباز» به «نیکشهر» یک سوختبر و یک شهروند بلوچ کشته و یک شهروند دیگر زخمی شده است. حال‌وش هویت سوختبر جانباخته را «محسن دهقان بان» ۲۵ ساله اهل روستای «گورناگ» از توابع شهرستان سرباز اعلام کرده است. هویت شهروند جانباخته نیز که درون این خودرو حضور داشته، «سعید اژدری امیرزهی» اهل شهرستان ایرانشهر اعلام شده است. پیشتر رسانه‌های بلوچستان از سعید اژدری هم به عنوان سوختبر نام برده بودند، اما پایگاه خبری حال‌وش اعلام کرده است که او که به منظور دیدن همسر و فرزندانش از چابهار به روستای محل سکونت آنها در اطراف نیکشهر آمده بود، هنگام بازگشت به چابهار، به دلیل نبود وسیله نقلیه، در مسیر سوار خودروی لندکروز سوختبر شده است نا به مرکز شهرستان نیکشهر و از آنجا به چابهار برود. در این حادثه راننده خودروی پراید هم مجروح شده است. روز دوشنبه نیز در دو حادثه جداگانه در محورهای مهستان به سرباز و سیرکان به سراوان دو سوختبر و سه شهروند دیگر کشته و مجروح شده‌‌اند. در حادثه محورد سیرکان به سراوان یک سوختبر ۱۸ ساله به نام حفیظ‌‌ الله دوستی اهل شهرستان سیب (از توابع سیب‌وسوران) درپی برخورد مرگبار با یک کامیون جان خود را از دست داد. این سوختبر جوان پس از خالی‌کردن بار، با سایپای خود در مسیر بازگشت به خانه بوده که با خودروی کامیون تصادف کرده است. منابع بلوچ تاخیر آمبولانس و نیروهای امدادرسانی در رسیدن به محل سانحه را علت جان باختن او اعلام کرده‌اند. این منابع به حال‌وش گفته‌اند: « آمبولانس با تأخیر قابل توجهی به محل رسید و این تأخیر، علاوه بر تأثیر بر سرعت امدادرسانی، عملاً شرایط را برای نجات جان این سوختبر بسیار دشوار کرد بود.» در همین روز یک سانحه رانندگی دیگر در محور مهرستان به شهرستان سرباز جان یک شهروند را گرفته است. هویت شهروند جانباخته افشین سخنگو اهل روستای «منظوری» از توابع مهرستان اعلام شده است. در این حادثه همچنین سه شهروند دیگر از جمله یک سوختبر نیز زخمی شده‌اند. آمارهای متفاوتی از سوختبرانی در اثر تیراندازی نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی یا سوانح جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند، در دست دست. با استاد به آماری که کمپین فعالین بلوچ منتشر کرده، در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۳۵۷ سوختبر بلوچ کشته یا مجروح شده‌اند که افزایشی ۵۴ درصدی نسبت به سال قبل از آن داشته است. در بلوچستان نیز مانند کردستان و بیشتر مناطق به حاشیه رانده شده در ایران، ف قدان فرصت‌های شغلی و فقر در این مناطق باعث شده تا بسیاری از جوانان برای تأمین حداقل معیشت خود به شغل پرخطر و پرهزینه سوخت‌بری روی بیاورند.

منبع عکس: Chaim Goldberg/Flash90 رونن بار، رئیس سابق سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت)، در نامه‌ای به دیوان عالی این کشور اتهامات سنگینی علیه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، مطرح کرده و مدعی شده که نتانیاهو از او خواسته به جای پایبندی به قانون، وفاداری شخصی به نخست‌وزیر نشان دهد. این اتهامات در حالی مطرح شده که اختلافات میان این دو مقام ارشد به بحرانی سیاسی در اسرائیل دامن زده است. بنابە گزارشی از گاردین ، رونن بار در نامه‌ای به دیوان عالی اسرائیل ادعا کرده است که بنیامین نتانیاهو از وی خواسته است در صورت بروز «بحران قانون اساسی»، وفاداری خود را به نخست‌وزیر و دستورات وی، و نه به دیوان عالی به‌عنوان نهادی قضایی اسرائیل نشان دهد. بار همچنین فاش نمودە است که نتانیاهو بارها از شین‌بت درخواست کردە تا اقداماتی را علیه معترضان ضددولتی، از جمله نظارت ویژه بر حامیان مالی اعتراضات خیابانی انجام دهد. این درخواست‌ها، به گفته بار، با اصول حقوقی و استقلال شین‌بت مغایرت داشته است. علاوه بر این، رئیس شین‌بت تأیید کرده که نتانیاهو از او خواسته است تا شهادت خود در دادگاه مربوط به پرونده اتهامات فساد نخست‌وزیر را به تعویق بیندازد. بار همچنین اتهام نتانیاهو مبنی بر اهمال‌کاری در هشدار درباره حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را رد کرده و آن را بی‌اساس خوانده است. نتانیاهو پیش‌تر مدعی شده بود که بار از تهدید حمله حماس آگاه بوده، اما او را به‌موقع مطلع نکرده است. در واکنش، نتانیاهو با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، محتوای نامه بار را «پر از دروغ» توصیف کرد و دفتر نخست‌وزیری اعلام کرد که شواهد رد این اتهامات در زمان مناسب ارائه خواهد شد. این جدال کلامی در حالی رخ می‌دهد که کابینه نتانیاهو در ۲۱ مارس ۲۰۲۵ به برکناری بار رأی داد و دلیل آن را «بی‌اعتمادی» عنوان کرد . این تصمیم با اعتراضات گسترده خیابانی و شکایت احزاب اپوزیسیون و سازمان‌های غیردولتی مواجه شد. دیوان عالی اسرائیل در حکمی موقت، برکناری بار را تعلیق کرد و اعلام نمود که او تا زمان تصمیم‌گیری نهایی در سمت خود باقی خواهد ماند. این حکم تا حداکثر ۸ آپریل (۱۹ فروردین) فرصت رسیدگی به شکایات را فراهم کرد. نتانیاهو در ۳۱ مارس، الی شارویت، فرمانده سابق نیروی دریایی، را به‌عنوان رئیس جدید شین‌بت معرفی کرد، اما این انتصاب در ۱ آپریل ۲۰۲۵ لغو شد و نتانیاهو اعلام کرد که گزینه‌های دیگری را بررسی خواهد کرد.   سابقه اختلافات نتانیاهو و بار اختلافات میان نتانیاهو و بار از زمان حمله حماس در اکتبر ۲۰۲۳ شدت گرفت. شین‌بت در گزارش داخلی خود ضمن پذیرش مسئولیت بخشی از ناکامی‌های امنیتی، سیاست‌های دولت نتانیاهو، از جمله سفرهای جنجالی سیاستمداران به مسجدالاقصی و نحوه برخورد با زندانیان فلسطینی، را از عوامل مؤثر در این بحران دانست. این گزارش خشم نتانیاهو را برانگیخت، که معتقد بود شین‌بت سعی دارد دولت را مقصر جلوه دهد. تنش‌ها با تحقیقات شین‌بت درباره اتهامات فساد مرتبط با نزدیکان نتانیاهو، معروف به «قطرگیت»، تشدید شد. این پرونده که به دریافت رشوه از افراد مرتبط با قطر اشاره دارد، به بازداشت دو تن از مشاوران نزدیک نتانیاهو منجر شد. حزب لیکود این تحقیقات را تلاشی سیاسی برای تضعیف نتانیاهو توصیف کرده است. اعتراضات خیابانی علیه نتانیاهو نیز از سال ۲۰۲۳، به‌ویژه در واکنش به اصلاحات قضایی جنجالی او، شدت گرفته بود. برکناری بار، که به گفته اپوزیسیون با انگیزه‌های سیاسی انجام شد، بار دیگر معترضان را به خیابان‌ها کشاند. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، این اقدام را «ترور سیاسی» خوانده و هشدار داده که می‌تواند به «جنگ داخلی» منجر شود.

ASSOCIATED PRESS / Abdel Kareem Hana تحت فشار حملات شدید ارتش اسرائیل به نوار غزه، حماس برای اولین بار از آمادگی خود برای واگذاری کنترل این منطقه به یک نهاد فلسطینی دیگر خبر داده است. همزمان، میانجی‌گران مصری و قطری پیشنهادی برای آتش‌بس طولانی‌مدت و تبادل گروگان‌ها ارائه کرده‌اند، در حالی که هشدارهایی درباره «روز خشم» اعلام‌شده توسط حماس، تنش‌ها را در سطح جهانی افزایش داده است. به گزارش بی‌بی‌سی، که به نقل از یک مقام ارشد فلسطینی منتشر شده است، حماس سیگنال‌هایی را مبنی بر آمادگی واگذاری حاکمیت نوار غزه به نهادی مانند سازمان خودگردان فلسطینی یا یک سازمان دیگر نشان داده است. این مقام تأکید کرده که هرگونه توافق درباره دولت آینده غزه نیازمند اجماع ملی و منطقه‌ای است. حماس از سال ۲۰۰۷، پس از درگیری با جنبش فتح، کنترل غزه را در دست دارد. اما فشارهای نظامی اخیر اسرائیل، که پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شدت گرفته، این گروه را در موقعیت ضعف قرار داده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها هرگونه نقش سازمان خودگردان فلسطینی در اداره آینده غزه را رد کرده و هدف خود را « نابودی کامل » حماس اعلام کرده است.   پیشنهاد جدید برای آتش‌بس طولانی‌مدت در مذاکرات غیرمستقیم بین اسرائیل و حماس، میانجی‌گران مصری و قطری پیشنهادی ارائه کرده‌اند که شامل آتش‌بسی پنج تا هفت ساله، خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه، و آزادی تمامی گروگان‌های اسرائیلی در ازای زندانیان فلسطینی است. به گزارش بی‌بی‌سی، این پیشنهاد پس از آن مطرح شد که حماس پیشنهاد قبلی اسرائیل برای آتش‌بس ۴۵ روزه در ازای آزادی ۱۰ گروگان را به دلیل عدم تضمین پایان جنگ رد کرد. آخرین آتش‌بس در ماه گذشته به پایان رسید و از آن زمان، حملات گسترده اسرائیل به غزه از سر گرفته شده است.   هشدار درباره «روز خشم» جهانی همزمان، حماس فراخوانی برای برگزاری تجمعات همبستگی با فلسطینیان در «روز خشم» صادر کرده است. شورای امنیت ملی اسرائیل در واکنش، به اتباع خود در خارج از کشور هشدار داده که این تجمعات ممکن است به خشونت علیه اسرائیلی‌ها منجر شود. به گزارش اسرائیل تایمز ، این شورا از اسرائیلی‌ها خواسته است از شرکت در تجمعات پرهیز کنند، نمادهای اسرائیلی را نمایش ندهند، و به دستورات مقامات امنیتی محلی پایبند باشند.   نوار غزه از سال ۲۰۰۷، پس از تسلط حماس بر این منطقه، تحت محاصره شدید اسرائیل و مصر قرار دارد. این محاصره، همراه با درگیری‌های مکرر، وضعیت انسانی در غزه را بحرانی کرده است. بر اساس گزارش سازمان ملل، بیش از ۸۰ درصد ساکنان غزه به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند و زیرساخت‌های این منطقه در اثر جنگ‌های پیاپی تخریب شده است. دور کنونی درگیری‌ها پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد. اسرائیل در پاسخ، حملات گسترده‌ای به غزه آغاز کرد که تاکنون به یکی از مرگبارترین درگیری‌های تاریخ منطقه تبدیل شده است. مذاکرات آتش‌بس در گذشته بارها به دلیل اختلاف بر سر جزئیات، از جمله تعداد گروگان‌ها و زندانیان مورد تبادل، به بن‌بست رسیده است. حماس خواستار پایان محاصره و خروج کامل نیروهای اسرائیلی است، در حالی که اسرائیل بر خلع سلاح حماس و تأمین امنیت خود تأکید دارد. در سطح بین‌المللی، فشارها برای توقف جنگ افزایش یافته است. ایالات متحده، اتحادیه اروپا، و سازمان ملل خواستار آتش‌بس فوری و ارسال کمک‌های بشردوستانه به غزه شده‌اند، اما اختلافات سیاسی و نظامی همچنان مانع پیشرفت است.

در حالی که دولت انتقالی جدید سوریه به ریاست احمد الشرع تلاش می‌کند جایگاه بین‌المللی خود را پس از سقوط نظام پیشین بازیابی و مشروعیت سیاسی کسب کند، بازداشت یک مقام ارشد فلسطینی در دمشق، سؤالاتی را درباره اولویت‌های امنیتی این دولت و رویکرد آن نسبت به گروه‌های مقاومت فلسطینی برانگیخته است. به گزارش القدس العربی، نیروهای امنیتی سوریه در شامگاه یکشنبه «خالد خالد»، مسئول جنبش جهاد اسلامی فلسطین در سوریه، و «ابو علی یاسر»، از مسئولان این جنبش را در دمشق بازداشت کردند. این اقدام تنها دو روز پس از دیدار «محمود عباس» با احمد الشرع در دمشق صورت گرفته است. خالد از چهره‌های فلسطینی‌ است که در سال‌های گذشته با وجود ناآرامی‌ها، خاک سوریه را ترک نکرد و جنبش متبوع او برخلاف برخی گروه‌ها درگیر جنگ داخلی سوریه نشد. با این حال، بازداشت او نخستین نمونه در دولت جدید به شمار می‌رود و از نظر سیاسی حساس تلقی می‌شود. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که دمشق طی چهار ماه اخیر، میزبان نمایندگان بیش از ۶۲ دولت و نهاد بین‌المللی بوده و در تلاش است با جلب حمایت‌های خارجی، خود را به‌عنوان شریک مشروع در عرصه سیاست جهانی معرفی کند. با این وجود، هم‌زمان با این دیپلماسی گسترده، سوریه هنوز تحت فشارهای امنیتی قرار دارد. بخش‌هایی از خاک این کشور همچنان در اشغال نیروهای اسرائیل است و حملات هوایی ارتش این کشور، به‌ویژه به اهدافی در اطراف دمشق، ادامه دارد. یکی از آخرین موارد، حمله موشکی اسرائیل به خانه دبیرکل جهاد اسلامی، زیاد النخاله، در منطقه دمر در مارس گذشته بود. در چنین فضایی، اقدام دولت الشرع در بازداشت چهره‌های فلسطینی می‌تواند به عنوان تلاشی برای کنترل فضای داخلی، ایجاد نظم امنیتی جدید یا حتی ارسال پیامی سیاسی به جامعه جهانی تلقی شود؛ به‌ویژه همزمان با حضور گسترده هیئت‌های خارجی در دمشق و نزدیک شدن سفر مقامات سوری به واشنگتن و نیویورک برای مذاکره با طرف‌های غربی.

دادگاه فدرال عراق روز سه‌شنبه به شکایت یکی از وکلای کُرد درباره نحوه اجرای قانون بودجه سه‌ساله رسیدگی کرد؛ در همین حال، مذاکرات نفتی بغداد–اربیل بی‌نتیجه ماند و نگرانی‌ها از پیامدهای اقتصادی افزایش یافته است. روز سه‌شنبه ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، دادگاه فدرال عراق به شکایتی رسمی از سوی آزاد دوسکی، یکی از وکلای کُرد، رسیدگی کرد. این شکایت علیه دولت فدرال، دولت اقلیم کردستان، وزیران نفت و دارایی عراق تنظیم شده و به نحوه اجرای قانون بودجه سه‌ساله عراق بازمی‌گردد. در متن شکایت آمده است که درآمدهای حاصل از فروش نفت اقلیم، مطابق بند ۱۲ قانون بودجه سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، باید به حساب وزارت دارایی عراق واریز شود و پرداخت‌ها نیز متناسب با سهم اقلیم انجام گیرد. جلسه نفتی بی‌نتیجه در اربیل همزمان با این شکایت، جلسه‌ای با حضور مقام‌های دولت فدرال، اقلیم کردستان و شرکت‌های نفتی در (هولیر) اربیل برگزار شد. امید صباح، رئیس دیوان هیئت وزیران عراق، ریاست این نشست را بر عهده داشت. هدف جلسه ، یافتن راهکاری برای ازسرگیری صادرات نفت از طریق خط لوله کرکوک–جیهان بود، اما مذاکرات بی‌نتیجه ماند. کاهش تولید و درآمد نفتی بر پایه آمار، میانگین تولید نفت اقلیم در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۱۴ هزار بشکه در روز بوده که ۱۰۰ هزار بشکه کمتر از سهم تعیین‌شده در بودجه است. گزارش سالانه شرکت گنل انرژی نیز تأیید می‌کند که تولید روزانه این شرکت در سال ۲۰۲۴ به ۱۹٬۶۵۰ بشکه کاهش یافته است. درآمد سالانه‌اش به ۷۴.۷ میلیون دلار سقوط کرده است. کاهش قیمت هر بشکه نفت از ۴۷ دلار در اوایل ۲۰۲۳ به ۳۵ دلار در سال ۲۰۲۴، عامل اصلی این افت درآمد بوده است. این شرکت اعلام کرده است که بدون تضمین بازپرداخت از سوی دولت عراق، قادر به ادامه سرمایه‌گذاری نیست و خواستار ازسرگیری صادرات از طریق خط لوله جیهان ترکیه شده است. سه مانع در مذاکرات نفتی علی مشکور، عضو کمیته نفت و گاز پارلمان عراق، سه مانع اصلی در مسیر توافق میان بغداد و اربیل را چنین برشمرده است: اختلاف در نقش شرکت‌های مشاوره‌ای، تردید در آمار مصرف داخلی نفت اقلیم، و عدم تشکیل کمیته مشترک نظارت بر صادرات نفت. او تأکید کرده که کمیته اجرای بودجه برای حل این مشکلات در حال بررسی کارشناسی است. کارشناسان بیان داشتەاند کە مسئله نفت اقلیم، مشکلات بسیاری را سبب خواهد شد و می‌تواند سیستم اقتصادی را دچار فروپاشی کند. واشنگتن از بغداد خواستار حل بحران نفتی با اربیل شد دولت ایالات متحده از محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق، خواسته است تا برای حل بحران نفتی اقلیم کردستان، همکاری نزدیکی با اربیل داشته باشد. در تماسی تلفنی، مایکل والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، ضمن ابراز نگرانی نسبت به توقف صادرات نفت، خواستار ازسرگیری فوری جریان نفت اقلیم کردستان از طریق خط لوله عراق–ترکیه شد. با ادامه بن‌بست در مذاکرات، این بحران نه‌تنها آینده اقتصادی اقلیم کردستان، بلکه ثبات بودجه‌ای دولت فدرال عراق را نیز در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

AP, Francisco Seco: عکس از در حالی‌که اقتصاد ترکیه با فشارهای سیاسی، تورمی و ارزی دست‌وپنجه نرم می‌کند، دولت اردوغان وارد فاز تازه‌ای از سیاست‌گذاری شده است. مهمت شیمشک، وزیر دارایی، و فاتح کاراهان، رئیس بانک مرکزی، در تلاش برای بازیابی اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی و ترمیم وجهه اقتصادی ترکیه این هفته راهی آمریکا شدند. در پی تلاطمات سیاسی در عرصە سیاسی ترکیە و بی ثباتی موقعیت حزب حاکم، حزب عدالت و توسعە، اقتصاد ترکیە با فشارهای تورمی و ارزی دست و پنجە نرم می کند. از همین رو، دولت رجب طیب اردوغان تلاش دارد تا بخشی از این فشارها را با ترمیم وجهە اقتصادی این کشور جبران کند. در این راستا، وزاری دارایی و رئیس بانک مرکزی این کشور، این هفتە راهی آمریکا شدند. این سفر که با دیدار با نمایندگان صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و آژانس‌های رتبه‌بندی اعتبار همراه بود، بخشی از راهبرد گسترده‌تری است که هدف آن ترمیم وجهه اقتصادی ترکیه و ایجاد ثبات مالی است. شوک سیاسی و لرزش ارزی: امام‌اوغلو و سقوط لیر نقطه انفجار بحران اخیر، بازداشت اکرم امام‌اوغلو، شهردار استانبول و رقیب احتمالی اردوغان در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده بود. این بازداشت در ۱۹ مارس به اتهام فساد و ارتباط با گروه‌های تروریستی، باعث سقوط ۱۲ تا ۱۴ درصدی ارزش لیر و کاهش شدید شاخص بورس شد. بانک مرکزی بلافاصله دست به کار شد و با فروش ۵۰ میلیارد دلار ذخایر ارزی سعی کرد روند سقوط را مهار کند. با این حال، بازارها آرام نگرفتند و در واکنشی غیرمنتظره، بانک مرکزی هفته گذشته نرخ بهره معیار را از ۴۲.۵ درصد به ۴۶ درصد افزایش داد. نرخ بهره وام‌دهی و استقراض یک‌شبه نیز به‌ترتیب به ۴۹ و ۴۴.۵ درصد رسید. این تغییر سیاست که برخلاف انتظار بسیاری از اقتصاددانان بود، تنها توانست لیر را اندکی تقویت کند. اردوغان و چرخش پولی پس از انتخابات ۲۰۲۳ تغییر در سیاست پولی ترکیه از پسِ انتخابات مه ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که اردوغان پس از سال‌ها دفاع از سیاست کاهش بهره، در حرکتی غیرمنتظره از این رویکرد فاصله گرفت. بین ژوئن ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۴، نرخ بهره از ۸.۵ درصد به ۵۰ درصد افزایش یافت؛ نشانه‌ای از بازگشت به سیاست‌های انقباضی برای مهار تورم افسارگسیخته. اما پس از ثبت تورم ۳۸.۱ درصدی در فوریه—که کمترین نرخ دو سال گذشته بود—بانک مرکزی در سه مرحله نرخ بهره را کاهش داد. اکنون، افزایش دوباره نرخ‌ها به‌وضوح تلاشی برای مهار نوسانات شدید ارزی و تورم انتظاری است. دیپلماسی اقتصادی شیمشک؛ مأموریتی برای بازسازی اعتماد مهمت شیمشک در جریان سفرش به نیویورک و واشنگتن با نمایندگان مودیز، فیچ، S&P، صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی دیدار کرد. او در گفت‌وگویی با خبرگزاری آنادولو گفت: «برنامه اقتصادی ما تغییر نکرده و از حمایت کامل ریاست‌جمهوری برخوردار است.» شیمشک تلاش دارد تا چشم‌انداز اصلاحات اقتصادی ترکیه را برای جامعه سرمایه‌گذاران شفاف‌سازی کند و مسیر بازگشت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را هموار سازد. دولت ترکیه اکنون با دو جبهه همزمان روبه‌روست: ناآرامی سیاسی در داخل و بحران اعتماد در بازارهای بین‌المللی. تلاش‌ها برای مهار تورم و تثبیت لیر با ابزارهای سنتی مانند افزایش نرخ بهره و حمایت ارزی، تنها بخشی از راه حل است. بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند بدون شفاف‌سازی ساختار اقتصادی، تضمین استقلال بانک مرکزی، و بازگشت به حکمرانی مبتنی بر قانون، ثبات پایدار ممکن نیست. اردوغان ممکن است مسیر سیاست‌گذاری خود را تغییر داده باشد، اما پرسش این‌جاست: آیا این تغییر موقتی است یا مقدمه‌ای برای تحولی عمیق؟ پاسخ، هنوز در ابهام باقی مانده است.

فیرات کوچاک، نماینده بوندستاگ (پارلمان آلمان)، با انتشار ویدیویی اعلام کرد که کفالت سیاسی وریشه مرادی، زندانی سیاسی کرد محکوم به اعدام، را برعهده گرفته است. در حالیکە احتمال اجرای حکم اعدام سە فعال سیاسی٠مدنی زن در زندان اوین، هر روز جان وریشە مرادی، پخشان عزیزی و شریفە محمدی را تهدید می کند، فیرات کوچاک نمایندە پارلمان آلمان، اعلام نمود کە کفالت سیاسی او را بر عهدە گرفتە است. کوچاک در حساب شبکە اجتماعی ایکس، همزمان با انتشار ویدیویی، نوشت : در مقابل داعش جنگید و به اعدام محکوم شد؟ رژیم ایران می‌خواهد زنان را ساکت کند! من کفالت فعال کرد و فعال حقوق زنان، وریشه مرادی را بر عهده گرفته‌ام و از دولت آلمان می‌خواهم که اقدام کند: اعدام‌ها در ایران را متوقف کنید. پیشتر، روبن وگنزبرگ ، نماینده پارلمان کاتالونیا در اسپانیا، کفالت سیاسی پخشان عزیزی، دیگر زندانی سیاسی کرد محکوم به اعدام، را پذیرفته بود. در کانادا نیز، روبا غزال (نماینده مجلس از منطقه مرسیه)، الکساندر بولریس (نماینده مجلس از حوزه رزومون-پتیت-پاتری) و جولی میویل-دشن (سناتور کانادایی) کفالت سیاسی شریفه محمدی، وریشه مرادی و پخشان عزیزی را بر عهده گرفته‌اند. سازمان آلمانی «پکس کریستی »، شاخه‌ای از یک نهاد بین‌المللی مدافع صلح، نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام کرده که کفالت این سه زن زندانی سیاسی محکوم به اعدام را به عهده گرفته است. وریشه مرادی، فعال حقوق زنان کرد و عضو جامعه زنان آزاد شرق کردستان (KJAR)، روز ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ در ورودی شهر سنندج توسط نیروهای وزارت اطلاعات بازداشت شد. او پس از سیزده روز بازداشت در سنندج، به بند ۲۰۹ زندان اوین در تهران منتقل شد. شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی، وی را به اتهام «بغی از طریق عضویت در حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)» به اعدام محکوم کرد؛ این حکم در ۲۰ آبان ۱۴۰۳ به وکلایش ابلاغ شد. مرادی در نامه‌ای از زندان اوین، بخشی از فشارها و شکنجه‌های دوران بازداشت را بازگو کرد. او در این نامه از تعرض فیزیکی هنگام بازداشت و شکنجه‌هایی که به دور از دوربین‌ها برای جلوگیری از ثبت اسناد صورت گرفته‌اند، پرده برداشت. در روز ۱۹ مهر ۱۴۰۳ و همزمان با «روز جهانی مبارزه با اعدام»، مرادی دست به اعتصاب غذا زد و پس از ۲۰ روز، به درخواست فعالان، به آن پایان داد. پخشان عزیزی روز ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ در تهران، همراه با پدر، برادر، خواهر و همسر خواهرش توسط نیروهای وزارت اطلاعات بازداشت شد. شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، وی را به اتهام «بغی از طریق عضویت در پژاک» به اعدام محکوم کرد. حکم وی روز سه‌شنبه ۲ مرداد ۱۴۰۳ به وکیلش ابلاغ شد. سه نفر از اعضای خانواده او نیز به حبس محکوم شدند. عزیزی، فارغ‌التحصیل رشته مددکاری اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی تهران، پیش‌تر در ۲۵ آبان ۱۳۸۸ نیز به دلیل شرکت در تجمع اعتراضی دانشجویان کرد در تهران علیه اعدام‌های سیاسی در کردستان، بازداشت شده بود. او در نامه‌هایی از زندان، از نحوه بازداشت خود و خانواده‌اش و فشارهای شدید دوران انفرادی نوشت. در بخشی از نامه‌اش آمده است: پسر نوجوان ۱۷ ساله‌ای که خاله‌اش را بعد از سال‌ها دوری می‌دید، به همراه پدر، خواهر و دامادش به زمین خوابانده می‌شوند. دست از پشت بسته، سلاح بر سر، یک خانواده مقدس را — همان خانواده‌ای که بنیان‌های جمهوری اسلامی بر آن استوار شده — با سوار شدن بر پشت‌شان دستگیر می‌کنند. شریفه محمدی، فعال کارگری، روز ۱۴ آذر ۱۴۰۲ در منزل خود در رشت بازداشت و به بازداشتگاهی امنیتی در سنندج منتقل شد. او در دوران بازداشت، تحت شکنجه‌های شدید برای گرفتن اعتراف اجباری قرار گرفت. شعبه اول دادگاه انقلاب رشت، در ۱۴ تیر ۱۴۰۳، او را به اتهام «بغی از طریق عضویت در کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری» به اعدام محکوم کرد. با این حال، روز ۲۱ مهر ۱۴۰۳، وکیل او، امیر رئیسیان، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که حکم اعدام در دیوان عالی کشور نقض شده است. اما پس از ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت، این دادگاه به ریاست قاضی درویش گفتار، بار دیگر حکم اعدام برای شریفه محمدی صادر کرد. در شرایطی که موج سرکوب فعالان مدنی، کارگری و حقوق زنان در ایران شدت گرفته، اعلام کفالت سیاسی از سوی نمایندگان پارلمان‌های اروپایی و آمریکای شمالی گامی مهم در جلب توجه افکار عمومی جهانی و فشار بر جمهوری اسلامی برای توقف اعدام‌هاست. زندگی وریشه مرادی، پخشان عزیزی و شریفه محمدی اکنون در گرو واکنش‌های بین‌المللی و حمایت‌های گسترده‌تری است که می‌تواند صدای دادخواهی آنان را به گوش جهان برساند

Alex Brandon/AP : عکس از افزایش تنش میان دو قدرت اقتصادی جهان، در نتیجە افزایش تعرفەها از سوی دونالد ترامپ، بازارهای مالی در سطح جهان را دچاربحران نموه است، تا جایی کە افزایش تعرفه‌ها از سوی آمریکا، واکنش تند متحدان آمریکا را نیز بە دنبال داشتە است. با صدور فرمان اجرایی مبنی بر افزایش تعرفە بر کالاهای خارجی از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحدە آمریکا، جنگ تجاری نە تنها میان دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان، بلکە با کشورهای متحد آمریکا نیز وارد مرحله‌ای تازه شده است. در آوریل ۲۰۲۵، دونالد ترامپ با بازگشت به کاخ سفید، تمامی واردات از چین را مشمول تعرفه ٥٤ درصدی قرار داد. این اقدام که تحت شعار "اول آمریکا" صورت گرفت، بلافاصله واکنش تند پکن را در پی داشت. در واکنش بە این اقدام آمریکا، چین با وضع تعرفه‌ای ۳۴ درصدی بر کالاهای آمریکایی مقابله به مثل کرد و سخنگوی وزارت خارجه این کشور تأکید نمود: «ما هرگز در برابر زورگویی کوتاه نخواهیم آمد. از همین رو این کشور مجموعه‌ای از اقدامات هدفمند و هوشمندانه را در دستور کار خود قرار داده است: کاهش صادرات عناصر کمیاب حیاتی برای صنایع پیشرفته آمریکا آغاز تحقیقات ضدانحصار علیه شرکت‌های بزرگی مانند گوگل و دوپونت توقف تحویل هواپیماهای بوئینگ محدودسازی واردات فیلم‌های هالیوودی اعمال هزینه‌های بندری اضافی بر کشتی‌های مرتبط با آمریکا پکن همچنین بخش خدمات آمریکا را کە این کشور در آن‌ها دارای مازاد تجاری است، از جملە بخشهای حقوقی، مشاوره‌ای و گردشگری را نیز هدف قرار داده است. در همین راستا پکن، سطح تعرفه‌های خود را ب ه ۱۲۵ درصد رساندە است. ترامپ نیز دواکنش نرخ تعرفه‌ بر کالاهای چینی را ابتدا به ۱۰۴ درصد و سپس به ۱۵۴ درصد افزایش داد؛ حرکتی که بازارهای سهام جهانی را متزلزل کرد و نگرانی‌ها از وقوع رکود اقتصادی را افزایش داد. وزارت بازرگانی چین این اقدامات آمریکا را "بازی بی‌معنای اعداد" توصیف کرد و اعلام نمود دیگر به این رویکرد توجهی نخواهد داشت. در عوض، چین تمرکز خود را بر اقدامات تلافی‌جویانه غیرتعرفه‌ای معطوف کرده است. در مجموع، با افزایش تنش های ناشی از افزایش تعرفەها، ارزش دلار در برابر ارزهای اروپایی نیز کاهش یافت. شاخص داوجونز حدود چهار درصد افت کرد و قیمت نفت که یکی از شاخص‌های اعتماد اقتصادی محسوب می‌شود نیز نزدیک به چهار درصد افت را تجربە کرد. پیامدهای جهانی و چشم‌انداز آینده تحلیل‌گران برآورد می‌کنند تداوم این جنگ تجاری می‌تواند رشد تجارت جهانی در سال ۲۰۲۵ را تا ۰.۲ درصد کاهش دهد. شی فنگ، سفیر چین در واشنگتن، هشدار داده ادامه این روند می‌تواند پیامدهایی مشابه رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ به همراه داشته باشد. اتحادیه اروپا نیز که هدف تعرفه‌های آمریکا قرار گرفته، در تدارک پاسخ‌های متقابل است. اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرده است: در واکنش به تعرفه‌های ۲۸ میلیارد دلاری آمریکا، ما نیز بر کالاهای آمریکایی به ارزش ۲۶ میلیارد یورو تعرفه اعمال خواهیم کرد. اما با تعلیق ٩٠ روزه تعرفەها برای همە کشورها بجز چین، توسط ترامپ، اروپا اقدام متقابل را فعلا مسکوت گذاشتە است. در میان منتقدان داخلی سیاستهای ترامپ در آمریکا، جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، درباره تاثیر تعرفه‌های جدید تجاری دولت ترامپ بر رشد اقتصادی ایالات متحده و افزایش تورم هشدار داده است. پاول، در یک سخنرانی در باشگاه اقتصادی شیکاگو گفت مقامات بانک مرکزی پیش بینی می کنند که افزایش تعرفەها وارداتی که ترامپ در ماه جاری اعمال کرد، هزینه‌های زندگی را بالا ببرد. با این وجود آنها مصمم هستند تا اجازه ندهند افزایش قیمت‌ها به یک دوره طولانی تورم تبدیل شود. اظهارات پاول پاسخ احتمالی فدرال رزرو را به اغاز یک جنگ تجاری که به سرعت در حال تغییر است روشن می کند. اگرچه چین اعلام کرده است کە در رابطە با تعرفەها آماده مذاکره با آمریکا است، اما تأکید دارد که تسلیم فشارهای یک‌جانبه نخواهد شد. در چنین شرایطی، چشم‌انداز اقتصاد جهانی در ابهام قرار می گیرد. تحلیل‌گران معتقدند اگر عقلانیت دیپلماتیک بر فضای پرتنش فعلی غلبه نکند، جهان ممکن است به‌سوی عصر تازه‌ای از جنگ‌های اقتصادی فرسایشی و بازسازی دیوارهای بلند اقتصادی حرکت گام بردارد؛ وضعیتی که نه برنده دارد و نه مسیر روشنی برای خروج از آن می توان تصور کرد.

در روزهای اخیر، اعتراضات صنفی در ایران به شدت افزایش یافته است. بازاریان تهران به دخالت‌های سازمان اوقاف در مالکیت مغازه‌ها معترض شدند و کارگران ایران‌خودرو از تبعیض در پرداخت حقوق شکایت دارند. همچنین، بازنشستگان مخابرات از وضعیت معیشتی خود ناراضی‌اند. این اعتراضات که گاه به تجمعات گسترده منجر می‌شود، نمایانگر نارضایتی‌های عمیق اجتماعی و اقتصادی است. بحران‌های اقتصادی و ناتوانی دولت در پاسخ به مطالبات صنفی، شکاف‌های طبقاتی را تشدید کرده است. این نارضایتی‌ها، نشانه‌ای از بحران ساختاری در جامعه ایران است. در واپسین روزهای فروردین و آغاز اردیبهشت ۱۴۰۴، موجی از اعتراضات صنفی در نقاط مختلف ایران شکل گرفت که نشان‌دهنده تشدید نارضایتی‌های اجتماعی و اقتصادی در کشور است. این اعتراضات که از بازار تهران تا کارخانه‌های صنعتی و اقشار بازنشسته را دربر گرفت، بیانگر گستردگی مطالبات و شکاف‌های ساختاری در جامعه ایران است. روز یکشنبه ۳۱ فروردین، بازار بزرگ تهران به‌طور کامل تعطیل شد. بازاریان در اعتراض به دخالت‌های سازمان اوقاف و اقدام به مصادره برخی مغازه‌ها، با شعارهایی مانند «ما خودمان این بازار را ساختیم» خواستار توقف مالکیت تحمیلی شدند. در حالی‌که رسانه‌های رسمی کشور سعی در عادی‌نمایی اوضاع داشتند، واقعیت‌های میدانی حکایت از نارضایتی جدی در میان اصناف بازار داشت. در همان روز، کارگران ایران‌خودروی تبریز نیز دست به اعتصاب زدند. آن‌ها نسبت به تبعیض در پرداخت حقوق میان خود و همکارانشان در تهران معترض بودند. به گفته کارگران، وعده‌های چهارماهه مدیران درباره ترمیم دستمزدها بی‌نتیجه مانده و اختلاف دستمزد به بیش از چهار برابر رسیده است. اعتراضات اخیر صرفا محدود به اصناف تولیدی نبودە است. هزاران بازنشسته شرکت مخابرات در استان‌های مختلف از جمله تهران، کرمانشاه، کردستان، گیلان و خوزستان تجمع کردند. آنان با شعارهایی مانند «ستاد اجرایی حق ما را خورده» خواستار رسیدگی به وضعیت معیشتی و شفاف‌سازی در خصوص سهم‌خواهی نهادهای حکومتی در شرکت مخابرات شدند. در بوشهر، خانواده‌های مالباخته شرکت خودروسازی «جم» مقابل دادگستری تجمع کردند. این خانواده‌ها که چهار سال است منتظر تحویل خودرو هستند، دستگاه قضایی را متهم به حمایت از متخلفان کردند. هم‌زمان، حذف ناگهانی یارانه بیش از ۴۰۰ هزار بیکار، بدون تصویب آیین‌نامه جدید، خشم بسیاری از خانواده‌های آسیب‌پذیر را برانگیخت. سابقه اعتراضات صنفی در ایران به دهه‌ها پیش بازمی‌گردد. از دهه ۱۳۷۰ با اجرای سیاست‌های تعدیل ساختاری، معلمان، کارگران، بازنشستگان و پرستاران بارها نسبت به وضعیت معیشتی، قراردادهای ناعادلانه و ضعف سیاست‌های رفاهی اعتراض کرده‌اند. در دهه ۱۳۹۰، تشدید تحریم‌ها و کاهش ارزش ریال، فشار بر طبقات متوسط و پایین را افزایش داد. از جمله نمونه‌های شاخص این اعتراضات، اعتصابات مستمر و پرهزینه کارگران نیشکر هفت‌تپه از سال ۱۳۹۶ است. کارگران این مجتمع بارها به خصوصی‌سازی ناکارآمد، تأخیر در پرداخت حقوق، و فساد مدیریتی اعتراض کردند. اعتراضات آن‌ها گاه به بازداشت‌های گسترده و فشارهای امنیتی منجر شد اما همچنان یکی از نمادهای مقاومت صنفی در ایران محسوب می‌شود. نمونه دیگر، اعتصابات سراسری معلمان در بهار ۱۴۰۱ بود که در قالب تجمعات آرام در ده‌ها شهر برگزار شد. خواسته‌های آن‌ها شامل افزایش حقوق، اجرای دقیق رتبه‌بندی و آزادی معلمان زندانی بود. با وجود فضای امنیتی، این اعتصابات بازتاب وسیعی در رسانه‌ها یافت و نشان از افزایش همبستگی میان فرهنگیان داشت. اگرچه این اعتراضات اغلب ماهیتی مسالمت‌آمیز دارند، اما با برخوردهای امنیتی مواجه می‌شوند. با این حال، در سال‌های اخیر صدای مطالبات صنفی به یکی از محورهای اصلی نارضایتی اجتماعی در ایران تبدیل شده است. در این میان، عملکرد دولت مسعود پزشکیان نیز زیر ذره‌بین قرار گرفته است. پزشکیان که در دوران نمایندگی خود در مجلس بر لزوم عدالت اجتماعی تأکید می‌کرد، تاکنون نتوانسته با سیاست‌های اجرایی‌اش از شدت تبعیض و شکاف طبقاتی بکاهد یا پاسخ روشنی به مطالبات اصناف ارائه دهد.