top of page
Asset 240.png

نتایج جستجو

Search this site

2681 results found with an empty search

  • الیزە از احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه استقبال کرد

    در نخستین سفر اروپایی احمد الشرع پس از سقوط بشار اسد، وی در کاخ الیزه با امانوئل مکرون دیدار کرد؛ این دیدار و در سایه ادامه ابهام‌ها درباره مشروعیت دولت جدید سوریه انجام گرفت و با واکنش‌های متفاوت سیاسی در فرانسه همراه شد. امروز ۷ مه ۲۰۲۵، احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه، در سفری رسمی به پاریس با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در کاخ الیزه دیدار کرد. این نخستین سفر الشرع به اروپا از زمان به قدرت رسیدنش در ژانویه ۲۰۲۵، پس از سقوط بشار اسد، محسوب می‌شود. الشرع رهبری ائتلاف اسلام‌گرای هیئت تحریر الشام (HTS) را بر عهده داشت؛ گروهی که پس از سرنگونی اسد، کنترل دمشق را به‌دست گرفت. الشرع برای انجام این سفر از سازمان ملل معافیت موقت سفر دریافت کرد، چراکه به دلیل وابستگی هیئت تحریر الشام به القاعده، همچنان در فهرست تحریم‌های تروریستی قرار دارد. مقامات فرانسوی اعلام کردند که در این دیدار، دو رئیس‌جمهور درباره تضمین حاکمیت و امنیت سوریه، حفاظت از اقلیت‌ها به‌ویژه پس از حملات اخیر به جوامع علوی و دروزی، مبارزه با تروریسم و بقایای داعش، و همچنین هماهنگی کمک‌های اقتصادی گفتگو کرده‌اند. کاخ الیزه تأکید کرد که مکرون در این دیدار بار دیگر بر حمایت فرانسه از «سوریه‌ای آزاد، باثبات و دارای حاکمیت که به همه اجزای جامعه خود احترام می‌گذارد» تأکید خواهد کرد . با این حال، این سفر در محافل سیاسی فرانسه با و اکنش‌های انتقادی همراه شد. مارین لوپن، رهبر حزب راست‌گرای تجمع ملی، این دیدار را «تحریک‌آمیز و نگران‌کننده برای متحدان ما» خواند. از سوی دیگر، بستیان لاشو، نماینده حزب چپ‌گرای فرانسه تسلیم‌ناپذیر، خواستار موضع‌گیری شفاف دولت فرانسه در قبال وضعیت حقوق بشر و حقوق اقلیت‌ها در سوریه شد. یکی از نگرانی‌های اصلی مطرح‌شده، کشتار ۱۷۰۰ تن از اقلیت علوی در ماه مارس بود. این دیدار در حالی انجام شد که اتحادیه اروپا و بریتانیا بخشی از تحریم‌های خود علیه سوریه را کاهش داده‌اند. در مقابل، ایالات متحده هنوز دولت الشرع را به رسمیت نشناخته و HTS را همچنان به‌عنوان یک گروه تروریستی قلمداد می‌کند. از زمان آغاز خیزش‌های مردمی در سوریه در سال ۲۰۱۱، روابط پاریس و دمشق به‌شدت تیره شد. فرانسه در سال ۲۰۱۲ روابط دیپلماتیک خود را با دولت اسد قطع کرد و به یکی از حامیان اصلی اپوزیسیون سوری، به‌ویژه نیروهای دموکراتیک شمال و شمال شرق سوریه به رهبری کُردها، تبدیل شد. این کشور همچنین از سال ۲۰۱۴ در قالب ائتلاف بین‌المللی ضد داعش در حملات هوایی مشارکت داشت و بارها رژیم اسد را به‌دلیل استفاده از سلاح شیمیایی محکوم کرد. وسیم نصر، تحلیل‌گر مسائل سوریه در شبکه فرانس۲۴، انتخاب فرانسه به‌عنوان نخستین مقصد اروپایی الشرع را قابل‌تأمل دانسته و می‌گوید: فرانسه یکی از معدود کشورهای اروپایی است که در تمام سال‌های جنگ سوریه مخالفت خود با اسد را حفظ کرد. این کشور روابط نزدیکی با نیروهای کُرد دارد و تنها چند هفته پس از قدرت‌گیری الشرع، وزیر خارجه خود را به دمشق فرستاد. فرانسه اکنون در تلاش است تا دیگر کشورهای اروپایی را در تلاش برای تثبیت قدرت در سوریه با خود همراه کند و آن را راهی برای مقابله با تروریسم و مهاجرت به اروپا بداند. در حالی که از سال ۲۰۲۳ برخی کشورهای عربی روابط خود را با دمشق ترمیم کرده‌اند، فرانسه تا زمان سقوط اسد از هرگونه عادی‌سازی امتناع ورزید. سفر احمد الشرع به پاریس می‌تواند نخستین گام در مسیر بازتعریف روابط فرانسه و سوریه تلقی شود، هرچند چالش‌های حقوق بشری و مشروعیت بین‌المللی همچنان سایه سنگینی بر این مسیر افکنده‌اند.

  • تاسیس نخستین دانشگاه کُردی در آلمان، گامی در تداوم سنت آموزش آلترناتیو است

    تأسیس نخستین دانشگاه کُردی در آلمان، گامی بی‌سابقه در فرایند نهادینه‌سازی آموزش آلترناتیو در دیاسپورای کُرد بە شمار میرود. این پروژه، با الهام از تجربه روژآوا، آموزش را ابزاری برای بازسازی فرهنگی، سیاسی و زبانی می‌داند. دانشگاهی چندزبانه و مشارکتی که می خواهد با پیوند زدن تجربه‌های جهانی، افقی تازه در آموزش خلق کند. در اقدامی بی‌سابقه، دانشگاه کُردی در آلمان تا سال ۲۰۲۶ فعالیت خود را آغاز خواهد کرد؛ پروژه‌ای که به همت انجمن آلمانی-کُردی (Kurdish-German Association e.V) و با حمایت چهره‌های دانشگاهی، فرهنگی و سیاسی از هر دو جامعه کُردی و آلمانی به ثمر نشسته است. این دانشگاه نه‌تنها نخستین نهاد آموزش عالی کُردی در اروپا خواهد بود، بلکه نقطه عطفی در مسیر نهادینه‌سازی زبان، فرهنگ و هویت کُردی در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود. یونس بهرام، رئیس این انجمن، در مصاحبه با ANF NEWS اظهار داشت که این پروژه تنها یک نهاد آموزشی نیست، بلکه نقطه آغازی برای نهادسازی فرهنگی و سیاسی در دیاسپورای کُرد به شمار می‌آید. وی افزود که ایده تأسیس این دانشگاه برای نخستین بار در دوران انقلاب روژاوا مطرح شد، زمانی که خانواده‌های کُرد در برابر آموزش ابتدایی به زبان کُردی، پرسشی اساسی مطرح کردند: فرزندان ما در کدام نوع دانشگاهی تحصیل خواهند کرد؟ اکنون پاسخ به این سؤال، در قالب یک دانشگاه تمام‌عیار و چندزبانه در قلب اروپا تجلی یافته است. این دانشگاه قرار است برنامه‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته‌هایی مانند علوم اجتماعی، ادبیات، مهندسی و پزشکی ارائه دهد. زبان آموزش، عمدتاً کُردی خواهد بود و دروس به هر دو گویش کرمانجی و سورانی ارائه می‌شوند. افزون بر این، برای تقویت پیوندهای بین‌المللی، بخشی از برنامه‌ها به زبان‌های آلمانی و انگلیسی نیز تدریس خواهد شد. از ویژگی‌های مهم این پروژه، پذیرش دانشجویانی است که با دیپلم کُردی در مناطق خودگردان شمال سوریه (روژاوا) یا کُردستان عراق فارغ‌التحصیل شده‌اند. این دانش‌آموزان، که اغلب با نظام آموزشی آلترناتیوی پرورش یافته‌اند، حال فرصتی خواهند یافت تا در نهادی معتبر در آلمان تحصیل کرده و مدرکی بین‌المللی دریافت کنند. روژآوا؛ الگوی دانشگاه‌های آلترناتیو کُردی پروژه تأسیس دانشگاه کُردی در آلمان، به‌نوعی تداوم تجربه‌ای است که در کُردستان سوریه آغاز شد. دانشگاه روژاوا که در سال ۲۰۱۶ در قامیشلو افتتاح شد، نخستین تلاش رسمی برای آموزش عالی به زبان کُردی در سوریه بود. این دانشگاه، که در شرایط جنگی و در پاسخ به سیاست‌های سرکوبگرانه دولت مرکزی تأسیس شد، نمونه‌ای از آن چیزی است که می‌توان آن را «آکادمی آلترناتیو» نامید. اکنون سه دانشگاه‌ روژاوا، کوبانی و الشرق، همگی زیر نظر شورای آموزش عالی اداره خودگردان شمال و شرق سوریه در این منطقه فعالیت می‌کنند و در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ پذیرای ۴ هزار و ۷۷۵ دانشجو بوده اند. این نهادها، با ساختارهای شورایی، چندزبانه و مشارکتی، تلاش کرده‌اند نظامی مستقل و بومی از آموزش عالی بنا کنند؛ نظامی که بر پایه هویت فرهنگی، زبان مادری، و توسعه بومی استوار است. در کنار این دانشگاه‌ها، آکادمی علوم اجتماعی مزوپوتامیا نیز با نگاهی فلسفی‌تر به مقوله آموزش، از سال ۲۰۱۳ آموزش‌هایی در حوزه نظریه اجتماعی، تاریخ و سیاست ارائه می‌دهد. این نهادها، گرچه از نظر امکانات و اعتبار بین‌المللی با چالش مواجه‌اند، اما از نظر اندیشه و ساختار، الگوهای بدیلی را برای آموزش در جهان امروز پیشنهاد می‌کنند. آکادمی‌های آلترناتیو در جهان؛ از مکزیک تا فلسطین پدیده دانشگاه‌های مردمی یا آلترناتیو تنها به کُردستان محدود نیست. در سراسر جهان، نمونه‌هایی از نهادهای آموزشی شکل گرفته‌اند که در برابر نظم رسمی دانشگاهی ایستاده‌اند و سعی کرده‌اند دانش را به ابزاری برای مقاومت اجتماعی تبدیل کنند. در مکزیک، دانشگاه «UniTierra» که توسط فعالان زاپاتیستی در اوآخاکا تأسیس شده، بدون ساختار رسمی یا مدرک دانشگاهی، بر آموزش زندگی‌محور و پیوند با جامعه بومی تمرکز دارد. در هند، جنبش علمی مردم (Jan Vigyan Andolan) آموزش علمی را به روستاهای دوردست برده است. در آمریکا، نهادهایی چون Free University of New York در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی، آموزش رادیکال و مشارکتی را در دستور کار قرار دادند. در فلسطین، دانشگاه‌هایی چون النجاح و بیت‌لحم، در بطن مقاومت ملی، به آموزش و حفظ فرهنگ مشغول‌اند. ویژگی مشترک این نهادها، افقی بودن ساختار، استفاده از زبان‌های مادری غیر رسمی، پیوند با جامعه و تمرکز بر عدالت اجتماعی است. دانشگاه کُردی در آلمان نیز می‌کوشد در همین مسیر گام بردارد؛ مسیری که آموزش را نه صرفاً انتقال دانش، بلکه ابزاری برای قدرت‌بخشی به جوامع تحت ستم می‌داند.

  • ترامپ قصد دارد خلیج فارس را خلیج عربی بنامد

    دونالد ترامپ در آستانه سفرش به عربستان سعودی از قصد خود مبنی بر تغییر نام رسمی «خلیج فارس» در اسناد دولتی ایالات متحده به «خلیج عربی» خبر دادە است؛ اقدامی جنجالی که با هدف جلب حمایت کشورهای عربی صورت می‌گیرد اما با واکنش تند ایران و خطر تشدید تنش‌های منطقه‌ای همراه است. دونالد ترامپ در آستانه سفر خود به عربستان سعودی کە از ۱۳ تا ۱۶ مه ۲۰۲۵ ادامە می یابد، تصمیم دارد اعلام کند که ایالات متحده از این پس خلیج فارس را با نام «خلیج عربی» یا «خلیج عرب» می‌شناسد . این اقدام در راستای مقابله با نفوذ ایران در منطقه و تقویت روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در پی درخواست‌های مکرر این کشورها برای تغییر نام این خلیج است. نام «خلیج فارس» از قرن شانزدهم میلادی به‌عنوان نام بین‌المللی این آبراه به‌کار می‌رود، اما از دهه ۱۹۶۰ میلادی، برخی کشورهای عربی به‌ویژه عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین، خواستار استفاده از نام «خلیج عربی» به‌جای «خلیج فارس» شده‌اند. ایران، که در گذشته به‌عنوان امپراتوری فارس شناخته می‌شد، به‌شدت با این تغییر نام مخالف است و آن را نقض هویت تاریخی خود می‌داند. دولت ترامپ می‌تواند این تغییر را در اسناد و نقشه‌های رسمی ایالات متحده اعمال کند. برای مثال، در ژانویه ۲۰۲۵، ترامپ دستور اجرایی ۱۴۱۷۲ را صادر کرد که در آن نام «خلیج مکزیک» به «خلیج آمریکا» تغییر یافت. در این دستور، به‌طور ضمنی به تغییر نام خلیج فارس نیز اشاره شده است. با این حال، برای اعمال این تغییر در سطح بین‌المللی و در نقشه‌های جهانی، نیاز به تصویب نهادهای بین‌المللی مانند سازمان هیدروگرافی بین‌المللی (IHO) و سازمان ملل متحد است. این نهادها تاکنون از پذیرش تغییر نام خلیج فارس به «خلیج عربی» خودداری کرده‌اند. اعلام این تغییر نام می‌تواند تبعات گسترده‌ای را در سطح بین‌المللی بە دنبال داشته باشد. ایران این اقدام را نقض هویت تاریخی و فرهنگی خود می‌داند و ممکن است واکنش‌های دیپلماتیک و حقوقی شدیدی نشان دهد. در گذشته، ایران تهدید کرده بود که در صورت استفاده از نام «خلیج عربی»، ممکن است پروازهای بین‌المللی را از حریم هوایی خود منع کند . در سطح منطقه‌ای، کشورهای عربی از این تغییر استقبال خواهند کرد، اما ممکن است این اقدام به تشدید تنش‌ها در روابط ایران با کشورهای عربی منجر شود.

  • زمان از سرگیری مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا همچنان مبهم است

    هم‌زمانی سفر دونالد ترامپ به عربستان سعودی با ازسرگیری دور چهارم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا، که قرار بود در عمان یا رم برگزار شود، بر این گفت‌وگوها سایه افکنده است. زمان دقیق آغاز این مذاکرات که قرار بود در روزهای دهم و یازدهم ماه مه برگزار شوند، با توجە بە اظهارات اخیر اسماعیل بقایی همچنان نامشخص به نظر می‌رسد. بە گزارش خبرآنلاین بە نقل از آکسیوس.، این مذاکرات قرار است در روزهای دهم و یازدهم ماه مە (۲۰ و ۲۱ اردیبهشت) برگزار شود. با این وجود، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجە ایران، روز چهارشنبە ٧ مە اعلام کرد: تا این لحظه تاریخ قطعی برای دور بعدی گفتگوها تعیین نشده است. پیشنهاد عمان برای برگزاری گفتگوها در اوایل هفته آینده در دست بررسی قرار دارد. وی همچنین افزود که تعویق گفت‌وگوها به پیشنهاد وزیر امور خارجه عمان صورت گرفته و تاریخ احتمالی دور بعدی مذاکرات، متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد. در این میان، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، با انتشار پستی در شبکە اجتماعی ایکس نوشت که تعویق نشست با توافق دو طرف و به دلایل فنی و لجستیکی صورت گرفته است. استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، پیش‌تر از تلاش واشینگتن برای برگزاری نشست در پایان هفته جاری خبر داده بود. در همین حال، ولادیمیر پوتین نیز در تماس تلفنی با رئیس‌جمهور ایران حمایت خود از مسیر دیپلماسی را اعلام کرده است. همزمانی مذاکرات با اعمال تحریم‌های جدید و سفر ترامپ بە عربستان سعودی تعویق مذاکرات در شرایطی صورت می گیرد که آمریکا بسته‌ای تازه از تحریم‌ها علیه شرکت‌های مرتبط با نفت و پتروشیمی ایران اعمال کرده است. شماری از مقام‌های دولت ترامپ، از جمله وزیر دفاع و فرستاده ویژه، طی روزهای اخیر لحن تهدیدآمیزی علیه تهران اتخاذ کرده‌اند—مواضعی که احتمالاً فضای گفت‌وگوها را تحت تاثیر قرار خواهد داد. ایران همواره تأکید کرده است که تداوم غنی‌سازی اورانیوم در خاک خود و لغو تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا شروط اصلی هر توافق احتمالی هستند. در مقابل، دولت ترامپ خواستار برچیده شدن کامل برنامه هسته‌ای ایران شده است؛ مطالبه‌ای که تهران آن را « غیرقابل مذاکره » می‌داند. با وجود این اختلافات عمیق، هر دو طرف دورهای قبلی مذاکرات را «سازنده» ارزیابی کرده‌اند. از سوی دیگر، در آستانە از سرگیری دور چهارم مذاکرات، دونالد ترامپ، از قصد خود مبنی بر تغییر نام خلیج فارس بە خلیج عربی، خبر دادە است. اقدامی کە می‌تواند در چارچوب پیمان ابراهیم، بر روند گفت‌وگوهای ایران و آمریکا تاثیر بگذارد. هشدار عراقچی به آمریکا و اسرائیل عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه در پیامی در ایکس، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را به تلاش برای تحمیل سیاست به واشینگتن متهم کرد و هشدار داد که هر گونه اشتباهی علیه ایران، بهای سنگینی خواهد داشت. وی همچنین به بسته کمک ۲۳ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل اشاره کرد و گفت اگر هدف مذاکرات تنها جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای باشد، رسیدن به توافق از مسیر دیپلماسی محترمانه امکان پذیر است. آتش‌بس در یمن و تاثیر آن بر فضای مذاکرات ایران-آمریکا در هفته گذشته، آمریکا یک توافق آتش‌بس با حوثی‌های یمن را در عمان نهایی کرد. منابع آگاه می‌گویند این توافق، که با حضور ویتکاف و نمایندگان حوثی‌ها حاصل شده، می‌تواند به کاهش تنش‌های منطقه‌ای و تسهیل مسیر مذاکرات هسته‌ای با تهران کمک کند. ایران که همواره به حمایت از حوثی‌ها متهم شده، در این باره موضع‌گیری علنی نکرده است. با توجە فشارهای فزاینده، تحولات منطقه‌ای و شکاف‌های عمیق باقی‌مانده، مسیر پیش‌روی مذاکرات ایران و آمریکا همچنان پرچالش و مبهم است. با این حال گشایش دوباره مسیر دیپلماسی، اگرچه شکننده، همچنان گزینه ای ممکن برای کاهش تنش و جلوگیری از رویارویی گسترده‌تر در خاورمیانه به شمار می‌رود

  • مقامات ارشد ‌آمریکا و چین در رابطە با جنگ تعرفەها در ژنو با هم دیدار می‌کنند

    Jacobs Stock Photography Ltd/Getty Images متعاقب آغاز جنگ تجاری آمریکا علیە چین با تعرفەهای ۱۲۴ درصدی علیە کالاهای این کشور، قرار است مقامات ارشد آمریکایی و چینی، اواخر هفتە جاری در ژنو سوئیس با یکدیگر دیدار کنند. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز انتظار می‌رود اواخر هفتە جاری، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا و جیمیسون گریر مذاکره‌کننده ارشد تجاری این کشور، با هی لی فنگ، مقام ارشد اقتصادی چین، در سوئیس، بە منظور از سرگیری مذاکرات تجاری متوقف شدە با یکدیگر دیدار کنند. این مذاکرات اولین تعامل رسمی عمومی بین دو اقتصاد بزرگ جهان برای حل و فصل جنگ تجاری است که توسط ترامپ اندکی پس از بازگشت او به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵ تشدید شد. خبرگزاری بانگوک پست در این رابطە اعلام کرده کە اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و جیمیسون گریر، نماینده تجاری ایالات متحده (USTR)، به نمایندگی از واشنگتن در این مذاکرات شرکت خواهند کرد. بسنت به فاکس نیوز گفتە است: طرفین جلساتی را در روزهای شنبه و یکشنبه با هدف زمینه‌سازی برای مذاکرات آینده برگزار خواهند کرد. بسنت در برنامه "The Ingraham Angle" گفت: ما در مورد آنچه که قرار است در مورد آن صحبت کنیم، توافق خواهیم کرد. احساس من این است که این موضوع در مورد کاهش تنش‌ها و نە شکل گرفتن یک معاملە بزرگ تجاری رقم خواهد خورد. بسنت در ادامە افزود: قابل از برداشتن گامهای جدید بە پیش، لازم است کە در این بارە تنش زدایی شود. وندی کاتلر، یک مقام تجاری سابق ایالات متحده آمریکا و معاون فعلی موسسه سیاست‌گذاری انجمن آسیا نیز گفته است که جلسه پیش رو یک تحول خوشایند محسوب خواهد شد. وی ا فزوده: به عنوان اولین دیدار رو در روی مقامات ارشد ایالات متحده آمریکا و چین از زمان روی کار آمدن ترامپ، این دیدار فرصت مهمی برای مذاکرات اولیه در مورد لغو برخی از تعرفه‌ها، ترسیم مسیر پیش رو و همچنین طرح نگرانی‌ها است. نباید انتظار پیروزی‌های سریع داشته باشیم - این فرآیندی است که زمان می‌برد. وزیر امور خارجه چین نیز در خصوص دیدار چند روز آیندە مقامات دو کشور در ژنو، وزارت امور خارجه چین نیز اعلام کرده : طرف چینی اطلاعات طرف آمریکایی را با دقت ارزیابی کرد و پس از بررسی کامل انتظارات جهانی، منافع چین و درخواست‌های کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان آمریکایی، تصمیم گرفت با طرف آمریکایی تماس بگیرد. معاون نخست‌وزیر، هی، به عنوان مسئول امور اقتصادی و تجاری چین و ایالات متحده، با اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، دیدار خواهد کرد. وی افزوده که چین اصول یا برابری یا عدالت جهانی خود را برای دستیابی به هرگونه توافقی فدا نخواهد کرد. در هفته‌های اخیر، علاوە بر جنگ تعرفەها، ایالات متحده آمریکا و چین درگیر یک رقابت ژئوپلیتیکی نیز بودە و منتظر درازکردن دست دوستی از سوی طرف مقابل بودەاند.. ترامپ در مصاحبه‌ای با تایم اظهار داشتە بود که با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، تماس نخواهد گرفت و افزوده بود که شی در واقع با او تماس گرفته است. مقامات چینی این ادعا را رد کردند و متعاقبا گفتند که ایالات متحده چندین بار برای مذاکرات تجاری تلاش کرده است. از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه، دولت جدید آمریکا تعرفه‌های جدیدی را به میزان ۱۴۵ درصد بر کالاهای چینی وضع کرده است و برخی اقدامات خاص بخش‌هایی به آن اضافه شده است. در مقابل این اقدام واشنگتن، پکن با وضع ۱۲۵ مورد تعرفه بر واردات ایالات متحده به چین، به همراه اقدامات هدفمندتر، تلافی کرد.تعرفه‌های تلافی‌جویانه، دو کشور را با تعرفه‌های بسیار بالایی مواجه کرده است که بازارهای مالی را شوکه کرده و طبق گزارش‌ها باعث کاهش شدید تجارت دوجانبه شده است. متعاقب برقراری تعرفەهای سنگین آمریکا بر کالاهای خارجی، هیچ کشوری به اندازه چین کە بزرگترین صادرکننده کالا بە آمریکا و دومین اقتصاد بزرگ جهان محسوب می شود، از جنگ تجاری ترامپ آسیب ندیده است. از دوم آوریل، تعرفەهای باززرگانی ایالات متحده علیه چین اکنون به ۱۴۵ درصد و تعرفه‌های چین علیه ایالات متحده به ۱۲۵ درصد رسیده است. با این وجود، شرکت‌های آمریکایی در نتیجه جنگ تعرفه‌ای، لغو سفارشات از چین، به تعویق انداختن برنامه‌های توسعه و عقب‌نشینی را آغاز کرده‌اند.

  • پیمان فرح‌آور، شاعر و فعال گیلک به اعدام محکوم شد

    پیمان فرح‌آور پیمان فرح‌آور، شاعر گیلک، اهل گیلان و محبوس در زندان لاکان رشت توسط دادگاه انقلاب این شهر به اتهام «بغی» و «محاربه» به اعدام محکوم شده است. شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی احمد درویش‌گفتار در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۴، بدون حضور وکیل صادر کرده است. رسانه حقوق‌بشری هیرکانی که اخبار مربوط به گیلان، مازندران و تالش را پوشش می‌دهد به نقل از یکی از نزدیکان خانواده فرح‌آور گزارش داده است که «اتهامات علیه پیمان فرح‌آور به دلیل فعالیت‌های مدنی او از جمله اشعار، نوشته‌ها و مواضعش در اعتراض به سیاست‌های فقیر سازی کشاورزان، تخریب محیط زیست، ویلاسازی ها و شهرک‌سازی‌های گسترده در گیلان مرتبط است.» این منبع همچنین به هیرکانی گفته است که «جلسه دادگاه این زندانی سیاسی بدون حضور وکیل انتخابی، به صورت غیر علنی و دور از روند‌های شفاف دادرسی برگزار شده است.» به گزارش رسانه هیرکانی ، این شاعر گیلک «در آثار و فعالیت‌هایش همواره بر حفظ هویت فرهنگی و طبیعی گیلان تاکید داشته و از حقوق مردم این سامان دفاع کرده است.» پیشتر انجمن قلم آمریکا در گزارش سالانه خود اعلام کرده بودکه ایران یکی از سرکوب گرترین کشور‌ها برای نویسندگان و هنرمندان است و با اشاره به نام پیمان فرح‌آور نوشته بود : پیمان فرح‌آور، شاعر گیلک، در مردادماه ۱۴۰۳ به دلیل اشعار سیاسی‌اش که به‌صراحت به بی‌عدالتی‌ها و مسائل زیست‌محیطی در ایران اعتراض دارد، بازداشت و شکنجه شد. پیمان فرح‌آور که پدر یک فرزند خردسال است در اواخر تابستان ۱۴۰۳ توسط نیروهای وابسته به وزارت اطلاعات بازداشت شد و پس از مدتی بازجویی در بازداشت‌گاه‌ این نهاد امنیتی، به زندان لاکان رشت منتقل شد. او در جریان بازجویی‌ها دچار خون ریزی شدید داخلی و عوارض جسمانی شده بود. این زندانی سیاسی گیلک پیشتر در سال ۱۴۰۱ نیز به  دلیل اعتراض به فروش گسترده زمین‌های کشاورزان گیلانی به غیربومیان بازداشت شده بود. وی اعتراضات خود را در قالب شعر بیان می‌کرد، که با واکنش منفی حکومت و طرح اتهامات مختلف علیه او همراه شده است.

  • ترامپ مرگ سه گروگان دیگر اسرائیلی را اعلام کرد

    © Ohad Zwigenberg, AP در ادامه‌ی جنگ غزه، دونالد ترامپ از مرگ سه گروگان اسرائیلی دیگر خبر داد و شمار گروگان‌های زنده را ۲۱ نفر اعلام کرد. هم‌زمان، ارتش اسرائیل عملیات نظامی خود را گسترش داده و وزیر دارایی این کشور خواستار نابودی کامل غزه شده است. این تحولات با واکنش و نگرانی‌های گسترده بین‌المللی روبه‌رو شده‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز سه شنبه ۶ مه،‌ اعلام کرد که سه گروگان اسرائیلی دیگر که توسط حماس در غزه نگهداری می‌شدند، جان خود را از دست داده‌اند. با این خبر، تعداد گروگان‌های زنده باقی‌مانده به ۲۱ نفر کاهش یافته است. ترامپ در مراسم تحلیف استیو ویتکوف، فرستاده ویژه خود در امور خاورمیانه، در کاخ سفید اظهار داشت که تلاش‌ها برای پایان دادن به درگیری‌ها به‌طور آهسته پیش می‌رود تا بیشترین تعداد ممکن از گروگان‌ها نجات یابند. او افزود که دو هفته پیش با ۱۰ گروگان آزادشده دیدار کرده و از آن‌ها درباره تعداد باقی‌مانده پرسیده است. به گفته ترامپ، آن‌ها گفته‌اند که ۵۹ نفر باقی مانده‌اند که تنها ۲۴ نفر از آن‌ها زنده هستند. ترامپ ادامه داد که اکنون این تعداد نیز به ۲۱ نفر کاهش یافته است. اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. بر اساس آخرین به‌روزرسانی ارتش اسرائیل، از ۲۵۱ نفری که در حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ ربوده شدند، ۵۸ نفر هنوز در غزه نگهداری می‌شوند که ۳۴ نفر از آن‌ها احتمالاً جان باخته‌اند . این خبر در حالی اعلام می شود که اسرائیل عملیات نظامی خود در غزه را در ۱۸ مارس از سر گرفت و به آتش‌بس دوماهه‌ای که موجب افزایش کمک‌های بشردوستانه و آزادی گروگان‌ها در ازای آزادی زندانیان فلسطینی شده بود، پایان داد. در همین حال، برنامه‌های اسرائیل برای گسترش عملیات نظامی در غزه و احتمال اشغال کامل این منطقه، نگرانی‌های بین‌المللی را برانگیخته است. برخی مقامات اسرائیلی، از جمله وزیر دارایی، بیزالل اسموتریچ، اعلام کرده‌اند که غزه باید "کاملاً نابود شود" و ساکنان آن به کشورهای ثالث منتقل شوند. این اظهارات باعث نگرانی‌هایی درباره پاکسازی اتنیکی و نقض حقوق بشر شده است. در سطح بین‌المللی، بسیاری از کشورها، از جمله فرانسه و اتحادیه اروپا، اقدامات اسرائیل را محکوم کرده و خواستار ازسرگیری فوری کمک‌های بشردوستانه به غزه شده‌اند. سازمان ملل نیز نسبت به وخامت اوضاع انسانی در غزه هشدار داده است. در این میان، حماس اعلام کرده است که تنها در صورت برقراری آتش‌بس دائمی و پایان دادن به آنچه "جنگ نسل‌کشی" می‌نامد، حاضر به مذاکره برای آزادی گروگان‌ها خواهد بود. با ادامه درگیری‌ها و افزایش تلفات انسانی، فشارهای بین‌المللی برای یافتن راه‌حلی دیپلماتیک و پایان دادن به بحران در حال افزایش است.

  • آتش‌بس میان آمریکا و حوثی‌ها برقرار شد

    دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، اعلام کرد که این کشور حملات هوایی علیه مواضع حوثی‌های یمنی را متوقف خواهد کرد. این تصمیم پس از اعلام تمایل حوثی‌ها به پایان درگیری و تعهد آن‌ها به توقف حمله به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ اتخاذ شد. روز سه‌شنبه ۱۶ اردیبهشت، دونالد ترامپ گفت کە متعاقب ب مباران‌های شدید چند روز اخیر، حوثی‌های یمن اعلام کرده‌اند از حملە بە کشتی‌ها در منطقه خاورمیانە خودداری می‌کنند. ترامپ در جریان دیدار با مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: آن‌ها گفتند لطفاً دیگر ما را بمباران نکنید و ما هم دیگر به کشتی‌های شما حمله نخواهیم کرد. من به حرف آن‌ها اعتماد می‌کنم و بمباران حوثی‌ها را فوراً متوقف خواهیم کرد. پس از اعلام این خبر توسط ترامپ، عمان اعلام کرد که در توافق آتش‌بس میانجی‌گری کرده است و این نشان‌دهنده تغییر عمده‌ای در سیاست حوثی‌ها از زمان آغاز جنگ اسرائیل در غزه در اکتبر ۲۰۲۳ است. بر اساس این توافق، طرفین از هدف قرار دادن یکدیگر، از جمله کشتی‌های آمریکایی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، خودداری خواهند کرد. با این حال، این آتش‌بس شامل حملات حوثی‌ها به اسرائیل نمی‌شود. رهبران حوثی تأکید کرده‌اند که به حمایت خود از غزه ادامه داده و حملات به اسرائیل را متوقف نخواهند کرد. نقش کلیدی عمان در میانجی‌گری بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد که این کشور در میانجی‌گری بین آمریکا و حوثی‌ها نقش داشته است. بدر البوسعیدی، نوشت: سلطان‌نشین عمان با گفت‌وگوهای فشرده با طرفین یمنی و آمریکایی، به کاهش تنش و حصول توافق آتش‌بس کمک کرد. کشورهای قطر و کویت نیز از این توافق استقبال کرده و امیدوارند امنیت مسیرهای کشتیرانی در منطقه بهبود یابد. پیوند آتش‌بس با مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا این آتش‌بس می‌تواند زمینه‌ساز پیشرفت مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا باشد. تاکنون سه دور از این گفت‌وگوها برگزار شده، اما زمان دور چهارم هنوز مشخص نیست. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، مسئولیت این مذاکرات را برعهده دارد و در هفته گذشته برای تحقق آتش‌بس با حوثی‌ها نیز تلاش کرده است. این تحولات پس از هشدار پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، صورت گرفت که در پستی در ایکس نوشته بود : «اگر ایران به حمایت مرگبار از حوثی‌ها ادامه دهد، با پیامدهای شدیدی روبرو خواهد شد.» هگست تهدید کرده بود: «ما دقیقاً می‌دانیم شما چه می‌کنید. و شما هم خوب می‌دانید ارتش آمریکا چه توانایی‌هایی دارد.» واکنش اسرائیل و ادامه حملات علیه حوثی‌ها در حالی که آمریکا عملیات نظامی خود را متوقف کرده است، اسرائیل به حملات هوایی علیه مواضع حوثی‌ها ادامه می‌دهد. این اقدام پس از حمله موشکی حوثی‌ها به فرودگاه بن‌گوریون در نزدیکی تل‌آویو شدت گرفت. اسرائیل در پاسخ، فرودگاه صنعا را هدف قرار داد و آن را غیرعملیاتی کرد. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، این حمله را هشداری به «سرِ اختاپوس ایرانی» خواند و ایران را مسئول مستقیم حملات حوثی‌ها دانست. این آتش‌بس پس از «عملیات سوارکار خشن» (Operation Rough Rider) به دست آمد که از ۱۵ مارس آغاز شده و طی آن، آمریکا بیش از ۱۰۰۰ حمله هوایی علیه حوثی‌ها انجام داده بود. با توقف حملات میان آمریکا و حوثی‌ها و آغاز آتش‌بس، امیدها برای کاهش تنش و تسهیل مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا افزایش یافته است. با این حال، ادامه درگیری‌ها در منطقه و مواضع متفاوت طرف‌ها، آینده این روند را نامشخص کرده است.

  • انجمن قلم آمریکا: ایران دومین زندان بزرگ نویسندگان در جهان است

    انجمن قلم آمریکا در گزارش سالانه خود نسبت به افزایش نگران‌کننده نویسندگان زندانی در جهان هشدار داده است. در این گزارش آمده است که شمار نویسندگان زندانی در سال گذشته میلادی به ۳۷۵ نفر رسیده و ایران پس از چین، سرکوبگرترین کشور برای نویسندگان و هنرمندان است. در گزارش سالانه "شاخص آزادی نوشتن ۲۰۲۴ ( ۲۴ آوریل مصادف با ۴ اردیبهشت در وبسایت رسمی انجمن قلم آمریکا (پِن آمریکا) منتشر شده ، آمده است که در این سال دستکم ۳۷۵ نویسنده از ۴۰ کشور جهان صرفا به دلیل ابراز عقیده و نوشتن زندانی شدەاند. بنا به این گزارش ایران، پس از چین، با ۴۳ نویسنده در بند، دومین زندان بزرگ نویسندگان در جهان است. همچنین ۱۳ نفر (۳۰ درصد) از ۴۳ نویسنده زندانی در ایران شامل زنان هستند که این آمار این کشور را به بزرگترین زندان زنان نویسنده در جهان تبدیل کرده است. این گزارش تأکید می‌کند که اگرچه این آمار در مقایسه با اوج بی‌سابقه بازداشت نویسندگان و هنرمندان در جریان سرکوب جنبش زن، زندگی، آزادی در سال ۲۰۲ کاهش یافته است، اما این رقم هنوز به‌طور قابل توجهی بالاتر از دوران پیش از این جنبش است. گزارش همچنین می‌افزاید که از میان ده‌ها نویسنده‌ای که در دو سال گذشته، پس از اوج اعتراضات زن، زندگی، آزادی، آزاد شدند، بسیاری همچنان با محدودیت‌هایی در زمینه آزادی بیان مواجه‌‌ بودە و شمار قابل توجهی از آنان پس از آزادی، ناچار به ترک کشور و زندگی در تبعید شده‌اند. انجمن قلم آمریکا تصریح می‌کند:‌‌ گزارش‌ها نشان می‌دهد که نویسندگان در ایران همچنان با مخالفت با قانون حجاب اجباری و تلاش برای پایان دادن به استفاده از مجازات اعدام.نقش کلیدی را در دفاع از تغییرات سیاسی و اجتماعی ایفا می‌کنند. این گزارش به نویسندگانی مانند نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل و گلرخ ایرایی نویسنده و فعال مدنی اشاره کرده است که به دلیل فعالیت‌هایشان در زندان به سر می‌برند. همچنین به نام سپیده رشنو شاعر و فعال اجتماعی که در سال ۲۰۲۳ به سه سال و ۱۱ ماه زندان محکوم شد، اشاره شده است. گزارش، علاوه براین از نویسندگان دیگری مانند کیوان مهتدی، حورا نیکبخت، عاطفه رنگریر و سطار رضایی میرقائد نیز نام برده است که هر کدام با احکام سنگین روبرو شده‌اند. در بخش دیگری از این گزارش، با اشاره به شدت گرفتن سرکوب نویسندگان و هنرمندان از اقلیت‌های اتنیکی و مذهبی توسط دولت ایران در سال ۲۰۲۴، آمده است:‌ پیمان فرح‌آور، شاعر گیلک، در مردادماه ۱۴۰۳ به دلیل اشعار سیاسی‌اش که به‌صراحت به بی‌عدالتی‌ها و مسائل زیست‌محیطی در ایران اعتراض دارد، بازداشت و شکنجه شد. او در سال ۱۴۰۱ نیز به  دلیل اعتراض به فروش گسترده زمین‌های کشاورزان گیلانی به غیربومیان بازداشت شده بود. وی اعتراضات خود را در قالب شعر بیان می‌کرد، که با واکنش منفی حکومت و طرح اتهامات مختلف علیه او همراه شده است. پیمان فرح‌آور همچنین مهوش ثابت شاعر بهایی که از سال ۱۳۸۵ بارها سابقه حبس دارد، در تیرماه ۱۴۰۱ بار دیگر بە ۱۰ سال زندان محکوم شدە است. او بارها مورد شکنجه، بدرفتاری و حبس انفرادی قرار گرفته است. او در طول دوران زندان، نامه‌های سرگشاده ای را در حمایت از حقوق بهاییان نوشته و در اسفند ۱۴۰۲ نیز از داخل زندان نامه‌ای را در محکومیت آپارتاید جنسیتی در ایران امضا کرد. گزارش انجمن قلم آمریکا همچنین تصریح می‌کند که: در ایران سرکوب آزادی بیان نه تنها از طریق زندان، بلکه با استفاده از تاکتیک‌هایی مانند بازداشت‌های کوتاه‌مدت، اتهامات بی‌اساس و محدودیت‌های پس از آزادی، از جمله از دست دادن شغل و محدودیت در استفاده از شبکه‌های اجتماعی، اعمال می‌شود؛ اقداماتی که بنا به این گزارش، منجر به افزایش خودسانسوری و مهاجرت بسیاری از نویسندگان ایرانی شده است. در سطح جهانی، نیز این گزارش، چین را با حبس ۱۱۸ نویسنده، کماکان بزرگترین زندان نویسندگان و هنرمندان در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده است. همچنین پس از ایران، کشورهای عربستان سعودی و ویتنام هر کدام با ۲۳ نویسنده زندانی در جایگاه‌های سوم و چهارم قرار دارند. در سطح منطقه خاورمیانه‌ نیز پس از ایران و عربستان کشورهای اسرائیل (۲۱ نویسنده زندانی) و ترکیه (۱۸ نویسنده زندانی) یزرگترین زندان نویسندگان و هنرمندان هستند. انجمن قلم آمریکا در پایان گزارش سالانه خود، با اشاره به آمار ثبت شده طی شش سال گذشته توسط این انجمن، نوشته است که در این مدت، شمار نویسندگانی که به زندان افتاده‌اند، به‌طور پیوسته در حال افزایش بودە است؛ از ۲۳۸ مورد در سال ۲۰۱۹ به ۳۷۵ مورد در سال ۲۰۲۴ رسیده است. در این بازه زمانی، تحولات سیاسی منفی چشمگیری در چند کشور کلیدی از میان ده زندان بزرگ نویسندگان در جهان رخ داده‌اند که تأثیر قابل توجهی بر فضای آزادی بیان داشته و منجر به افزایش چشمگیر بازداشت نویسندگان شده‌اند. از جمله این رویدادها می‌توان به: انتخابات بجث‌برانگیز ریاست‌جمهوری در بلاروس در اوت ۲۰۲۰ و جنبش اعتراضی گسترده پس از آن، کودتای فوریه ۲۰۲۱ و جنبش نافرمانی مدنی ضدنظامی در میانمار، جنبش «زن، زندگی، آزادی» در پاییز ۲۰۲۲ در ایران، جنگ روسیه علیه اوکراین از فوریه ۲۰۲۲ و همچنین جنگ جاری اسرائیل در غزه پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ اشاره کرد

  • زندانی سیاسی کُرد، مطلب احمدیان در زندان اوین اعتصاب غذا کرده است

    مطلب احمدیان، زندانی سیاسی کُرد که پانزدهمین سال حبس خود را در زندان اوین سپری می‌کند، از روز دوشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ در اعتراض به مخالفت دادستان تهران با توقف اجرای حکم و نیز محرومیت از دسترسی به درمان پزشکی علی‌رغم وضعیت وخیم جسمی، دست به اعتصاب غذا زده است. این زندانی سیاسی دیروز طی نامه‌ای از زندان که شبکه حقوق بشر کُردستان متن آن‌را منتشر کرده، از آغاز اعتصاب غذای خود خبر داده بود. او در این نامه نوشته است: «در اعتراض به نقض آشکار حقوقم از روز دوشنبه پانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۴، دست به اعتصاب غذا می‌زنم.» این زندانی سیاسی می‌گوید درپی ابتلا به سرطان اثنی‌عشر در زندان، دچار مشکلات عدیده‌ی گوارشی شده‌ است و «به گواه بهداری، پزشکی قانونی و پزشکان متعدد باید هرچه سریع تر مورد عمل جراحی قرار بگیرد». علاوه براین پزشکان جراحی پرده دیافراگم، معده، فتق ناف و جراحی سه مهره شکسنه ستون فقرات را هم برایش تجویز کرد‌اند که «همه اینها می‌بایست در چند مرحله و در حالت زخم باز انجام شود.» مطلب احمدیان تصریح کرده که بنا به تجویز پزشکان مورد اعتماد و پزشکی قانونی، دوران نقاهت پس از این عمل‌های جراحی باید بیرون از زندان سپری شود. با این حال او گفته است که دادستان تهران در روند درمانش کارشکنی می‌کند. این زندانی سیاسی کُرد نوشته است:‌ علی‌رغم آن‌که هفت نفر از وکلا و کارمند رسمی دولت کفالت من را برعهده گرفته‌اند و وثیقه‌ای به قرار پنجاه میلیارد ریال فراهم ٱمده (حداکثر وسع خانواده‌ام)، اما دادستان تهران با توقف حکم برای پیگیری درمان مخالفت کرده است. مطلب احمدیان در این نامه همچنین ضمن اشاره به موارد بی‌شمار تضییع حقوق خود در دوران ۱۵ ساله حبس، از شکنجه‌های طاقتذفرسایی نام برده که در یک سال نخست زندان با آن مواجه شده است؛ «ز خرد کردن دندان‌هایم تا ضربات شدید در ناحیە کمر کە شکسته شدن سه مهره از ستون فقراتم یادگار آن دوران است!» او نوشته است که نه فقط برای خودش بلکه «برای تمام زندانیانی که از  حقوق و کرامت انسانی‌شان، به ویژه حق بدیهی برخورداری از درمان به موقع و استاندارد محروم  شده اند، تصمیم به اعتصاب غذا گرفته است. مطلب احمدیان به بیماری‌های متعددی از جمله فتق دیافراگم، تنگی کانال نخاع، عفونت مجاری ادراری و سرطان اثنی‌عشر مبتلا است. با وجود تأکید پزشکی قانونی بر لزوم توقف اجرای حکم به دلیل شرایط وخیم جسمی، دادستان تهران با اعطای مرخصی استعلاجی و توقف حکم وی مخالفت کرده است. این زندانی سیاسی در اواخر ۱۴۰۳ برای درمان بە خارج از زندان منتقل شدە بود اما قبل از تکمیل دورە درمان بە زندان بازگرداندە شد. وی در سال ۱۳۸۹ نیز در نامەای از زندان، وضعیت جسمی خود را بە دلیل عدم رسیدگی‌های لازم پزشکی وخیم اعلام کرده بود. این زندانی سیاسی در آن نامه نیز از عدم توجه مسئولان زندان به شرایط وخیم جسمی‌اش شکایت کرده بود. «متأسفانه زندان از پرداخت هزینه عمل و خرید داروهای قبل و بعد از عمل سر باز زد. طبق آیین‌نامه سازمان زندان‌ها، تأمین هزینه درمان و داروهای زندانیان بر عهده زندان است، اما من تمام هزینه‌های اعزام و داروها را خودم پرداخت کردم و به دلیل ناتوانی مالی، از ادامه پیگیری درمان منصرف شدم.» مطلب احمدیان در ۱۳ مهر ۱۳۸۹ توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شد. وی حدود هشت ماه در بازداشتگاه‌های امنیتی شهرهای سردشت، سقز و سنندج تحت بازجویی و شکنجه شدید فیزیکی قرار گرفت و در نهایت به اتهام محاربه به ۳۰ سال حبس و تبعید به زندان میناب محکوم شد. این زندانی سیاسی در طی دوران ۱۵ ساله زندان خود تاکنون در زندان‌های سقز، سنندج، رجایی‌شهر و اوین تهران تحمل حبس کرده است.

  • بحران برق در تهران؛ خاموشی‌های بی‌برنامه و تبعیض در توزیع انرژی

    پایتخت ایران، از روز سه‌شنبه ۱۶ اردیبهشت شاهد آغاز خاموشی‌هایی شده است که به گفته مقامات، نتیجه ناترازی تولید و مصرف برق و افزایش بی‌سابقه تقاضا در بهار امسال است. این در حالی است که شهرستان‌های اطراف تهران هفته‌ها با قطعی‌های مکرر و بی‌برنامه مواجه بوده‌اند و اعتراضات عمومی، شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ را وادار به انتشار اطلاعیه‌ای رسمی کرده است. شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ روز سه‌شنبه اعلام کرد که خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده از ۱۶ اردیبهشت در پایتخت آغاز شده و جدول زمان‌بندی آن در سامانه‌های هوشمند این شرکت قابل دسترسی است. این اقدام پس از هفته‌ها قطعی مکرر برق در شهرستان‌های اطراف تهران، از جمله ورامین، پیشوا، پردیس، رباط‌کریم و فشافویه صورت گرفت که زندگی روزمره شهروندان را به شدت مختل کرده بود. به گزارش خبرگزاری مهر، در فشافویه ساکنان از قطعی‌های چندین‌باره در روز بدون اطلاع قبلی خبر داده‌اند، در حالی که در پردیس والدین از تأثیر خاموشی‌ها بر تحصیل فرزندانشان در گرمای بدون تهویه گلایه دارند. بر اساس اطلاعیەهای رسمی، سهمیه خاموشی تهران ۵۰ مگاوات است که عمدتاً به صنایع کوچک اختصاص دارد، اما شهرستان‌های استان تهران با ۲۰۰ مگاوات خاموشی مواجه‌اند که شامل منازل مسکونی، کشاورزی و صنایع می‌شود. این توزیع نابرابر، انتقادات گسترده‌ای را به دنبال داشته و بسیاری آن را نشانه تبعیض ساختاری در مدیریت انرژی می‌دانند. جعفر بندی شربیانی، نماینده شورای شهر تهران، با اشاره به تجمعات اعتراضی در شهرری، اظهار داشت که مناطق جنوبی تهران با خاموشی‌های تا پنج ساعت در روز مواجه‌اند که «از عدالت به دور است» فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، با اذعان به «ناترازی‌های متعدد» در بخش انرژی، گفته است که حل این بحران به زمان نیاز دارد، اما جزئیاتی درباره برنامه‌های دولت ارائه نکرده است. مصطفی رجبی‌مشهدی، سخنگوی صنعت برق ایران نیز اعلام کرده که مصرف برق در اردیبهشت ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته ۳۷ درصد افزایش بافته است. بر اساس تازه‌ترین آمار مدیریت شبکه برق کشور روز دوشنبه ۱۵ اردیبهشت، مصرف برق نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸ هزار مگاوات افزایش یافته که رکوردی کم‌سابقه است. بحران برق ایران؛ سوءمدیریت، تلفات انرژی و صنعتی در مخاطره برخی از کارشناسان معتقدند که ایران در کوتاه‌مدت راه‌حلی برای این بحران ندارد و برای رفع ناترازی فعلی باید تولید برق خود را سه تا چهار برابر افزایش دهد، هدفی که در دهه آینده نیز بعید به نظر می‌رسد. مشکلات فنی نیز به این بحران دامن زده است. فرسودگی تجهیزات شبکه توزیع، عملکرد نادرست رله‌های فرکانسی در پست‌های فوق توزیع و نبود هماهنگی فنی، خاموشی‌های خودکار و گسترده‌ای را فراتر از سهمیه‌های رسمی ایجاد کرده است. به گفته کامبیز ناظریان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ سندی برای نوسازی شبکه فشار متوسط تهران تدوین شده اما هنوز در مراحل اولیه است. خاموشی‌های گسترده در ایران سابقه‌ای طولانی دارند و از زمان جنگ ایران و عراق آغاز شده‌اند. در سال‌های اخیر، به‌ویژه از ۱۳۹۹، این مشکل شدت گرفته و به بحرانی مزمن تبدیل شده است. کارشناسان، عواملی چون سوءمدیریت، فرسودگی شبکه توزیع، تحریم‌ها، افزایش مصرف و نبود سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر را مقصر می‌دانند. این در حالی است که ایران در چهار دهه گذشته میلیاردها دلار صرف توسعه تأسیسات هسته‌ای کرده، اما این سرمایه‌گذاری نه‌تنها به بهبود تولید برق کمکی نکرده، بلکه تحریم‌های بین‌المللی ناشی از آن، نوسازی زیرساخت‌های انرژی را دشوارتر ساخته است. از سوی دیگر ایران با وجود شرایط جغرافیایی منحصربه‌فرد، از جمله ۳۰۰ روز آفتابی و مناطق بادخیز، فرصت‌های عظیمی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر دارد. با این حال، سیاست‌های متمرکز و بی‌توجهی به این ظرفیت‌ها، کشور را در وابستگی به سوخت‌های فسیلی نگه داشته است. از سوی دیگر، فرسودگی شبکه توزیع، که به گفته برخی منابع تا ۳۰ درصد انرژی را تلف می‌کند، چالشی بزرگ است که نیازمند سرمایه‌گذاری کلان و مدیریت کارآمد است. دولت ایران در سال‌های اخیر برای جبران کمبود برق، فشار را به صنایع منتقل کرده و خاموشی‌های گسترده‌ای را در شهرک‌های صنعتی اعمال کرده است. این سیاست به زیان اقتصادی شدید در صنایع کوچک منجر شده است. با ادامه این روند شماری از کارشناسان هشدار می‌دهند که خاموشی‌های بی‌برنامه و نابرابر نه‌تنها به نارضایتی عمومی دامن می‌زند، بلکه می‌تواند به بحرانی اجتماعی و امنیتی تبدیل شود.

  • جشنواره کارگردانان زن در ترکیه: مقاومت هنری در بحبوحه سرکوب جنسیتی

    در حالی که خشونت علیه زنان در ترکیه به سطح هشداردهنده‌ای رسیده، هشتمین جشنواره بین‌المللی کارگردانان زن در شهر بندری ازمیر با شعار «آن‌گونه که به نظر می‌رسد نیست» آغاز شد تا صدای زنان سینماگر را در برابر تبعیض سیستماتیک تقویت کند. با حضور ۴۷۵ اثر از ۶۵ کشور، جشنواره کارگردانان زن در ترکیه بەرغم کمبود حمایت مالی و حذف از جریان اصلی سینما برگزار می شود. برگزارکنندگان این جشنوارە، روز دوشنبه آغاز شده و تا دهم مه ادامه دارد، مصمم هستند ورای کلیشه‌های جنسیتی در صنعت فیلم حرکت کردە و موانع را برطرف نمایند. گولتن تارانچ، مدیر جشنواره، در این بارە تأکید کرد : آثار زنان نه به‌خاطر کیفیت، بلکه صرفاً به‌دلیل جنسیت نادیده گرفته می‌شوند. موضوع، انزوا نیست؛ موضوع، دیده‌شدن است. سما پکداش، رئیس افتخاری انجمن کارگردانان زن، با اشاره به حذف وزارت زنان و محدودیت‌های فزاینده علیه آنان، از تداوم این رویداد فرهنگی دفاع کرد. همزمان با برگزاری جشنواره ارگردانان زن در ترکیه، ده‌ها زن در استانبول در واکنش به قتل بهار آکسو، زن ۳۳ ساله‌ای که هفته گذشته به‌دست همسر سابقش کشته شد، راهپیمایی کردند . معترضان با شعار «می‌خواهیم در امنیت و آزادی زندگی کنیم»، خواستار بازگشت به کنوانسیون استانبول و اجرای مؤثر قانون ۶۲۸۴ شدند. یکی از سخنرانان تأکید کرد: بهار قربانی نظامی شد که از عاملان خشونت حمایت می‌کند.» فعالان، احکام تخفیفی و پوشش رسانه‌ای تقلیل‌گرایانه را محکوم کردند و سیاست‌های دولت را به باد انتقاد گرفتند. آمار هولناک خشونت جنسیتی و عقب‌گردهای حقوقی در سال ۲۰۲۴، دست‌کم ۳۹۴ زن در ترکیه به‌دست مردان کشته شدند و از ابتدای ۲۰۲۵ تا پایان آوریل، ۹۶ زن قربانی قتل‌های جنسیتی شده‌اند. اجساد ۹۷ زن دیگر به‌طور مشکوک پیدا شده است. این در حالی است که دولت ترکیه با اعلام سال ۲۰۲۵ به‌عنوان «سال خانواده»، سیاست‌های محافظه‌کارانه‌تری را در پیش گرفته و نگرانی‌ها از افزایش سرکوب زنان و جامعه LGBTI+ را تشدید کرده است. ترکیه در سال ۲۰۲۱ از کنوانسیون استانبول، معاهده‌ای بین‌المللی برای مقابله با خشونت علیه زنان، خارج شد. این معاهده که در سال ۲۰۱۱ در استانبول تصویب شد و ۴۷ کشور و اتحادیه اروپا آن را امضا کرده‌اند، به دنبال اعمال سیاست «تحمل صفر» نسبت به خشونت علیه زنان بود. این تصمیم با اعتراضات گسترده در شهرهای بزرگ مواجه شد، اما دولت همچنان بر موضع خود پافشاری می‌کند. فراخوان به همبستگی جهانی فعالان حقوق زنان هشدار می‌دهند که سیاست‌های فعلی دولت ترکیە به تقویت بنیادگرایی و نئولیبرالیسم منجر و تهدیدی برای آزادی‌های فردی است. آن‌ها سکولاریسم را شرط ضروری برابری جنسیتی دانسته و خواستار اقدامات عملی جامعه بین‌المللی برای بازگرداندن ترکیه به کنوانسیون استانبول هستند. در شرایطی که خشونت سیستماتیک علیه زنان در ترکیه ابعاد فاجعه‌باری به خود گرفته، جشنواره کارگردانان زن نه‌تنها یک رویداد فرهنگی، بلکه نمادی از مقاومت در برابر ساختارهای مردسالارانه است.

bottom of page