Search this site

تعدادی از  شهروندان ساکن در همسایگی دریاچه چیتگر می‌گویند چند روزی است که شاهد مزاحمت مگس‌های سفید در اطراف دریاچه هستند. بازگشت دوباره بوی نامطبوع ناشی از فعالیت این حشرات نگرانی‌های زیادی برای شهروندان ایجاد کرده است. طی چند روز گذشته برای دهمین سال متوالی مهمانان فصلی تهران دوباره آمده‌اند و مانند گذشته شهرداری هنوز هیچ اقدام پیشگیرانه‌ای در این بارە انجام نداده است. این مهمانان ناخوانده برخلاف ضرب‌المثل معروف مهمان حبیب خداست، حبیب خدا نبودە و کاری جز مزاحمت ندارند. آنها حشراتی کوچک هستند که به سرعت برق‌آسایی جمعیت‌شان زیاد می‌شود. عاشق طیف رنگی زرد هستند. در پشت برگ درختان و در مکان‌های مرطوب تغذیه می‌کنند. مانند شته‌ها تولید عسلک می‌کنند؛ همین شیره‌ها باعث جذب گرد و غبار شده و در نهایت بخش زیادی از بوی نامطبوعی که چندین سال است در تهران در فصل گرما ساطع می‌شود را موجب می‌شوند. ممکن است در حال پیاده‌روی، دویدن و یا حتی خمیازه کشیدن باشید که ناخواسته تعدادی از آنها را ببلعید. تنها کافی است که شما البسه‌ای با طیف رنگی زرد بر تن داشته باشید، آنها آن را به عنوان یک دعوت قلمداد کرده و همراه شما برای صرف غذا به خانه شما می‌آیند. در خانه اگر کل و گیاه داشته باشید دیگر بیرون کردن‌شان با کرام‌الکاتبین است. قطعا سوال خواهید کرد این مهمانان ناخوانده چه خطراتی برای شما و خانواده شما دارند؟! در پاسخ به این سوال باید گفت پشه سفید، سفید بالک یا عسلک پنبه آفت درجه دو محسوب می‌شود و ناقل بیماری نیست. این حشرات به‌شدت مقدار تولید محصولات گیاهی مانند گوجه، مرکبات و .. را كاهش می‌دهند و  باعث کشیده شدن مواد عالی و شیره برگ گیاهان می‌شوند. علاوه بر چسبندگی ناشی از عسلک و جذب گرد و غبارهمچنین موجب ایجاد یک نوع کپک دوده‌ای می‌شود. با این حال در همان سال‌های اول بود که رسول خضری، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در سال 94 درباره آفات و خطرات مگس سفید برای انسان گفت : هر نوع حشره‌ای عوارض و تبعاتی برای سلامتی انسان به دنبال خواهد داشت که اولین عارضه آلرژی است. این قاعده در مورد مگس سفید نیز صدق می‌کند و امکان ابتلا به آلرژی برای کسانی که در معرض مگس سفید قرار می‌گیرند، وجود دارد. او با بیان اینکه در هوای آلوده تهران و با احتمال ابتلای مردم به تنگی نفس و آسم حشره‌ای همچون مگس سفید احتمال ابتلا به آلرژی را بیشتر می‌کند،‌ افزود: اگر هوای تهران پاک‌تر بود احتمال ابتلا به آلرژی خیلی کمتر بود حال که آلودگی هوا در پایتخت وجود دارد وجود چنین شرایطی ضرر بیشتری را سلامتی انسان وارد می‌کند. پزشکان بسیاری هم معتقدند که هرچند این پشه‌ها در حال حاضر ناقل بیماری میان انسان و حیوان نیستند و توانایی نیش زدن ندارند اما می‌توانند با ورود به مجاری تنفسی موجب تحریک مخاط و آلرژی شوند ده سال گذشته و هر سال پس از حضور این حشرات به تهران دلایل زیادی برای کوچ آنها گفته می‌شود. به گفته برخی كارشناسان ، یكی از عوامل، افزایش گاز‌های گلخانه‌ای در شهر تهران است. به اعتقاد این گروه، آلودگی، یكی از عواملی است كه باعث افزایش گاز‌های گلخانه‌ای و تبدیل شدن شهر تهران به یك گلخانه شده و فضای مناسبی برای تاخت و تاز مگس سفید كه یك آفت گلخانه‌ای است را فراهم آورده است. دلیل دیگر برای طغیان این حشرات در محیط شهری، تغییرات اكوسیستمی است. به این معنا كه با از بین رفتن حشرات شكارگر از جمله زنبورها (كه مگس سفید را شكار می‌كنند)، مگس‌های سفید افزایش پیدا می‌كند. ضمن آنكه بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش جمعیت مگس سفید با از بین رفتن پارازیت‌های حشره به دلیل سم‌پاشی‌های بی‌رویه و مبارزه شیمیایی با آفات در اطراف شهر تهران و در سطح شهر و برخی مناطق مانند منطقه شش ایجاد شده است. دكتر مهدی ضرابی، حشره شناس و عضو گروه مهندسی علوم زیستی دانشكده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران كه حدود 3 دهه است كه روی این حشرات مطالعه و تحقیق می‌كند، نیز در خصوص علت حضور مگس‌های سفید در تهران و شهرهای بزرگ در همان سال‌های اول هجوم این حشرات به تهران گفته است : دلیل افزایش یا بهتر بگویم طغیان این حشرات، شیوه غلط مبارزه با این موجودات است. درحقیقت استفاده از سموم شیمیایی و آفت‌كش‌های چینی یا نامرغوب توسط كشاورزان باعث مقاوم شدن این حشرات نسبت به سموم شیمیایی و درنهایت افزایش تصاعدی آنها به ویژه در مزارع كشاورزی شده است. مدیریت شهری و محیط زیست‌ها سال‌های گذشته شهرداری تهران در مبارزه با این حشرات موفق نبوده است. هرچند اعلام می‌شد که پیشگیری‌های مانند سم‌پاشی انجام شده است اما همچنان شاهد جولان مگس‌های سفید به تعداد زیاد در سطح شهر بوده‌ایم. پس از افزایش هم هر سال برگ‌های زرد رنگ که در اصطلاح به آن چسب زرد می‌گویند و مورد استفاده در گلخانه‌های صنعتی است در کنار تعدادی از درختان شهر خودنمایی می‌کردند اما به هیچ عنوان روش قابل قبول و مورد اتکایی برای مقابله با این آفت نبود. چنانکه در همان گلخانه‌های صنعتی این روش هم در حدود ده درصد موثر است و تقریبا کارایی چندانی ندارد. در واقع در سال‌های گذشته می‌بینیم شهرداری مانند بسیاری از مسائل و بحران‌های شهری تنها به دنبال عقب انداختن حل مشکل و پاس دادن آن به فصل بعدی گرما است. در این خصوص ما شاهد رفتاری مانند مبارزه با آلودگی هوا هستیم و تنها نمایش‌هایی فانتزی از مقابله را می‌بینیم. امسال هم شهرداری هنوز هیچ اقدامی انجام نداده و حتی هنوز واکنشی به حضور این حشرات که زودتر از سال گذشته وارد تهران شده‌اند نداشته است.

گروه ستیزه‌جو و اسلامگرای داعش مسئولیت حمله‌ مرگبار اخیر به نیروهای دموکراتیک سوریه، در استان دیرالزور را برعهده گرفته است. در جریان حملات این گروە، پنج عضو نیروها ی سوریە دمکراتیک جان خود را از دست دادند. از سوی دیگر نیروهای امنیتی عراق یک فرد متهم به عضویت در داعش را دستگیر کرده‌اند. گروه داعش، روز دوشنبه ۸ اردیبهشت، مصادف با ٢٨ آپریل ٢٠٢٥، با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت حملە جهادیستهای این گروه را بە مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه در استان دیرالزور را بر عهدە گرفت. فرهاد شامی، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه، در مصاحبه‌ای با رویترز تأیید نمود که پنج عضو این نیروها در حمله‌‌ای در استان دیرالزور جان خود را از دست دادەاند. وی این حمله را یکی از مرگبارترین حملات اخیر علیه نیروهای دموکراتیک سوریه توصیف کرد. با وجود شکست سرزمینی گروه ستیزەجوی داعش در سال ۲۰۱۹، هستەهای مخفی این گروه بنیادگرای اسلامی همچنان در مناطق مختلف سوریه و عراق فعال هستند و به انجام حملات پراکنده ادامه می‌دهند.​ پس از سقوط رژیم بشار اسد و روی‌کار آمدن گروه اسلام‌گرای هیئت تحریر الشام در دمشق، تحرکات داعش، به ویژه در دو طرف مرز مشترک سوریه و عراق، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. در هفته‌های اخیر، نیروهای دموکراتیک سوریه با حمایت ائتلاف بین‌المللی تحت رهبری آمریکا، چند عملیات ویژە را برای مقابله با تهدیدات داعش در اردوگاه الهول در استان حسکه انجام داده‌اند. اردوگاه الهول که خطرناکترین اردوگاه جهان نیز نامیده می‌شود، محل نگهداری ده‌ها هزار نفر از خانواده‌های مرتبط با داعش است و به‌عنوان یکی از مراکز اصلی بازتولید افراط‌گرایی شناخته می‌شود. در رابطە با از سرگیری فعالیتهای گروە ستیزەجوی داعش، مقامات قضایی عراقی گفته‌اند که نیروهای امنیتی این کشور یک عضو داعش را که ظن تحریک حمله مرگبار نیواورلئان آمریکا در ژانویه ۲۰۲۵ بازداشت کرده‌اند. بازداشت این فرد به درخواست واشنگتن صورت گرفته است. این فرد، که گفته می‌شود عضو دفتر عملیات خارجی داعش است، به تحریک حمله‌ای متهم است که در آن یک مرد ۴۲ ساله با کامیون به جمعیتی در شهر نیواورلئان واقع در ایالت لوئیزیانای آمریکا حمله کرد. بر اثر این حمله ۱۴ نفر کشته و بیش از ۳۰ نفر دیگر زخمی شدند. عامل حمله که یک کهنه سرباز ارتش آمریکا بود، در درگیری با پلیس کشته شد. به گفته اف‌بی‌آی این عامل این حمله، به داعش اعلام وفاداری کرده بود و پلیس در بازرسی از منزل او در هیوستون  مواد ساخت بمب کشف کرده بود. دستگاه قضایی عراق در بیانیه‌ای اعلام کرده است که فرد بازداشت‌شده تحت «قانون مبارزه با تروریسم» در این کشور محاکمه خواهد شد

در جمهوری اسلامی ایران، اعدام صرفاً ابزاری قضایی نیست؛ بلکه بخشی از سیاست عمومی کنترل، ارعاب، و تولید هراس است. این مجازات، به‌ویژه در برخورد با معترضان، نوجوانان، و اقلیت‌های ملی و مذهبی، کارکردی فراتر از تنبیه فردی دارد: بازتولید قدرت حاکم بر بستر بدن انسان. ادبیات سیاسی پست٠مدرن، بە ویژە ایستارهای میشل فوکو، فیلسوف مفصل بندی مفهوم قدرت در جوامع مدرن، در رابطە با کارکردهای نیروی انضباطی و تادیبی، حاوی بینشهای مهمی در خصوص زندان، اعدام و اعمال قدرت بر بدن، بە مثابە جایگاەهای اعمال قدرت هستند. کتاب تولد زندان، با نشان دادن نحوە اعمال قدرت بر بدن، نشان می دهد کە قدرتها، می توانند در هر زمان و مکانی، با بهرەگیری از تکنیکهای متفاوت، از تادیب گرفتە تا اعدام، درصدد خلق سوژەهای بهنجار باشند. با بهره‌گیری از مفاهیمی مانند قدرت انضباط، میکرو-قدرت و بدن‌های مقاوم، می‌توان سازوکار اعمال قدرت را بە مثابە گونەای از خشونت سازمان‌یافته بهتر دریافت. این ایستار میتواند کارزار مدنی سه‌شنبه‌های نه به اعدام را به‌ عنوان یکی از صورت‌های بارز مقاومت علیه قدرت حاکم حاکم بازنمایی کند. اعدام به‌مثابه بازنمایی نظم سیاسی، نه عدالت کیفری فوکو در کتاب نظارت و تنبیه، تولد زندان، نشان می‌دهد که در دوران پیشامدرن، مجازات‌ها نه در خفا، بلکه در انظار عمومی انجام می‌شد تا هیبت پادشاه حفظ شود. در آن‌جا، قدرت از راه نابودسازی بدن به نمایش درمی‌آمد. اگرچه نظام قضایی مدرن به‌ظاهر از این نمایش‌گری فاصله گرفته است، اما متعاقب پیروزی انقلاب ١٩٧٩ و قدرت گیری روحانیون در سیستم جمهوری اسلامی ایران، شاهد بازگشت بە چنین منطقی، در قالب حقوقی-دینی آن بودەایم، نمونە بارز این رویە، اعدام مجیدرضا رهنورد است که تنها ۲۳ روز پس از بازداشتش، در مشهد اعدام شد. در این اعدام، فرآیند قضایی به طرز بی‌سابقه‌ای تسریع و نمایش‌وار شد. اعدام نه بە مثابە بازدارندگی قانونی، بلکه بازتولید ترس سیاسی در منظری فوکویی، بدن انسان در مرکز سیاست قدرت مدرن قرار دارد؛ قدرتی که نه‌فقط بر جان، بلکه بر جزئیات رفتار، عادت‌ها، حرکات و حتی نگاههای انسان سلطه می‌یابد. بازتاب چنین نگاهی در ادبیات فقهی- حقوقی اسلامی را می توان حتی در آداب ورود بە توالت نیز بازیابی کرد، تا جاییکە برای تمامی حرکات بدن، با ارائە دستورات دینی، درصدد بهنجار سازیم مطیع سازی و رام کردن بدنها بر می آید. اما زمانی کە بدن از این نظم انضباطی سر باز می‌زند – مانند بدن معترض، یا بدن نوجوانی که در خیابان شعار می‌دهد – دیگر نه سوژه‌ای برای اصلاح، بلکه بە هدفی برای حذف می‌شود. اعدام نوجوانانی مانند محمد قبادلو، نشانگر همین جابجایی در منطق قدرت است: نوجوانی که می‌توانست با اصلاح رفتاری وارد نظم شود، اکنون تهدیدی بالقوه برای حاکمیت نظم تلقی می‌شود. حذف او یعنی حذف امکان آینده‌ی مقاومت. اقلیت‌های ملی مانند کُردها، بلوچ‌ها در ایران یا بهاییان، در انظار حاکمیت، صرفا از تفاوت فرهنگی-اتنیکی یا دینی برخوردار نیستند؛ بلکه بدن هایی متفاوت‌ نیز بە شمار می روند. درواقع، بدن یک بلوچ یا کُرد، حتی پیش از ارتکاب بزە، از منظر امنیتی طبقه‌بندی می‌شود. ا عدام‌های گسترده در سیستان‌ و بلوچستان یا کردستان، اغلب با اتهامات کلی مانند قاچاق، محاربه، یا ارتباط با گروه‌های تروریستی همراه‌ هستند، اما از شفافیت قضایی برخوردار نیستند. بر اساس منطق فوکویی، این بدن‌ها پیشاپیش نشان‌دار شده‌اند: بدن‌هایی دیگر، ناهنجار، اصلاح‌ناپذیر، و مستحق حذف. سه‌شنبه‌های نه به اعدام: بازپس‌گیری بدن، بازتعریف فضا در برابر این منطق مرگ، کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام، نوعی کنش جمعی است که بدن را از حالت انفعالی خارج و وارد صحنه مقاومت می‌کند و فضاهای عمومی، مکانهایی که باید محل نظارت، ترس و سکوت باشند، با حضور این بدن‌ها دگرگون می‌شوند. کنشگران، با بدن‌های خود – حتی در سکوت – گفتمان دیگری می‌سازند: گفتمان حق زندگی، نه حق حذف. این بدن‌ها، حتی اگر خاموش باشند، حاوی پیام‌اند: حاکمیت حق ندارد تصمیم بگیرد چه کسی باید بمیرد. فوکو معتقد است که قدرت هرگز مطلق نیست و همواره با مقاومت همراه است. مقاومت نیز، الزاماً خشونت‌آمیز یا سازمان‌یافته نیست؛ می‌تواند پراکنده، روزمره و نمادین باشد. کارزار سه‌شنبه‌های نە بە اعدام، نمونه‌ای از میکرو-مقاومت است که از دل جامعه، بدون توجە بە ساختارهای سیاسی مستقر یا بدون توجە بە قدرت تادیبی برمی‌خیزد. از چنین ایستاری، بدن‌ها، با مشروعیت زدایی از قدرت حاکم، خود بە فضااهای مقاومت بدل می شند. .در جمهوری اسلامی، اعدام بیش از آنکه ابزاری قضایی باشد، نوعی فناوری قدرت است که بدن‌ها را کنترل، تهدید و طبقه‌بندی می‌کند. اما همان‌طور که فوکو تأکید می‌کند، در دل هر رابطه‌ی قدرت، امکان مقاومت نیز وجود دارد. کارزارسه‌شنبه‌های نه به اعدام نمونه‌ای زنده از مقاومت بدنهای شورشی است کە نظم موجود را بر نتافتە است؛ مقاومتی که با بدن، نماد، و کنش‌گری آرام، نظم "حذف‌محور" را به چالش می‌کشد و گفتمانی نو می‌سازد: گفتمان زندگی، عدالت و کرامت انسانی. از سال گذشتە، کارزار سەشنبەهای نە بە اعدام در زندانهای ایران و کردستان آغاز و با شکل دادن بە گفتمانی شامل در فضای ایران، توانستە است کە زندانیان را نە در مقام ابژە، بلکە سوبژە، باز نمایی کند. این گفتمان کە با نامەهای وریشە مرادی، پخشان عزیزی و شریفە محمدی، سردادن شعار در زندان بدنام اوین و پیوستن زندان سنندج بە این کارزا، وارد هفتە شصت و یکم خود شدە است، بازنمایی منطق مشروعیت زدایی از نظم حاکم و مقاومت در برابر پروژە بهنجار سازی قدرت فقها است.

سازمان عفو بین الملل با انتشار گزارش سالانە خود، بە موارد متعدد نقض حقوق بشر از سوی حکومت جمهوری اسلامی ایران در سال گذشته پرداخته و اعلام نمودە است کە مقامات ایرانی در سال ٢٠٢٤ سرکوب هر چە بیشتر حق آزادی بیان، آزادی انجمن و تجمعات مسالمت آمیز را بە عنوان رویەای چندین سالە ادامە دادەاند. سازمان عفو بین‌الملل، امروز ٢٩ ‌آپریل ٢٠٢٥، با انتشار گزارش سالانە خود، به موارد متعدد نقض حقوق بشر در ایران در سال ٢٠٢٤ پرداختە و نوشته است مقامات حکومت جمهوری اسلامی ایران سرکوب هر چە بیشتر آزادی بیان، آزادی انجمن و تجمعات مسالمت‌آمیز ادامه دادەاند. زنان و دختران، افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌آی، و اقلیت‌های اتنیکی و مذهبی با تبعیض و خشونت نظام‌مند مواجه بودند. مقامات سرکوب زنان مخالف قانون حجاب اجباری، جامعه بهائی و پناهجویان و مهاجران افغان را تشدید کردند. هزاران نفر تنها به دلیل استفاده از حقوق انسانی خود، به‌طور خودسرانه بازداشت، بازجویی، آزار و/یا به ناحق محاکمه شدند. محاکمات به‌طور نظام‌مند ناعادلانه باقی ماندند. ناپدیدسازی‌های قهری و شکنجه و سایر رفتارهای بی‌رحمانه و غیرانسانی به‌طور گسترده و نظام‌مند اعمال شد. مجازات‌های بی‌رحمانه و غیرانسانی، از جمله شلاق و قطع عضو اجرا شد. از مجازات اعدام به‌طور خودسرانه استفاده شد و اقلیت‌های قومی و مهاجران به‌شکل نابرابر تحت تأثیر آن قرار گرفتند. مصونیت نظام‌مند برای جنایات گذشته و جاری علیه بشریت، به‌ویژه در رابطه با کشتارهای زندان‌ها در سال ۱۳۶۷ و سایر جنایات طبق حقوق بین‌الملل، همچنان پابرجا بود.» در ادامە گزارش سازمان عفو بین‌الملل از وضعیت اسفبار حقوق بشر، با انتقاد از لایحه حمایت از حقوق کاربران اینترنت این لایحه را موجب نقض بیشتر حریم خصوصی مردم دانسته و در صورت تصویب آن را عامل محدودیت بیشتر برای دسترسی به اینترنت جهانی می‌داند. در گزارش این سازمان همچنین به حکم صادره از سوی علی خامنه‌ای اشاره شده که در آن استفاده مردم از (VPN) را ممنوع و کاربران را مجبور به استفاده از اینترنت داخلی می‌کند. این سازمان همچنین با اشاره به طرح نور آن را ابزاری برای سرکوب هرچە بیشتر زنان مخالف حجاب اجباری می‌داند. این طرح شامل نظارت دیجیتال مانند استفاده از فناوری تشخیص چهره می‌شد که به نقض بیشتر حقوق اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مدنی و سیاسی زنان و ایجاد محدودیت در تردد آنها منجر شد. سازمان عفو بین‌الملل همچنین به موارد سرکوب ملیت‌ها پرداخته و نوشته است که: نیروهای امنیتی با مصونیت از مجازات، ده‌ها کولبر کرد و سوختبر بلوچ را که غیرمسلح بودند، به قتل رساندند یا مجروح کردند. این اقدامات در مناطق مرزی کردستان ایران و عراق و استان سیستان و بلوچستان صورت گرفت. از سوی دیگر، اعدام‌ها به طور گسترده‌ای در ایران اجرا شدند و در بسیاری از موارد، محاکمات ناعادلانه بودند. اعدام‌هایی که برای جرائمی مانند قاچاق مواد مخدر و روابط جنسی خارج از ازدواج انجام می‌شدند، اغلب با اتهامات مبهم و اعترافات تحت شکنجه صورت گرفتند. اقلیت‌های قومی مانند بلوچ‌ها و افغان‌ها به طور نامتناسبی هدف اعدام قرار گرفتند. همچنین، اعدام افراد زیر ۱۸ سال همچنان ادامه داشت. عفو بین‌الملل در گزارش خود همچنین به موارد متعدد نقض حقوق اقلیت‌های مذهبی مانند بهائیان، پناهندگان، افراد ال‌جی‌بی‌تی‌آی، ناپدیدسازی قهری مخالفان و اعدام‌های خودسرانه نیز پرداخته است. این سازمان با اشاره به ناعدالتی‌های قضایی در ایران، نوشته است که مقامات مسئول در موارد نقض حقوق بشر از مصونیت قضایی برخوردار بودند. تا جاییکە مقامات نه تنها از تحقیقات مستقل در مورد کشتارهای ۲۰۲۲ جلوگیری کردند، بلکه حتی در مواردی همچون کشتار پرواز ۷۵۲ هواپیمای اوکراین نیز از پیگیری جدی حقایق جلوگیری کردند. در بخش پایانی گزارش سازمان عفو بین‌الملل آمدە است که مقامات در حل بحران زیست‌محیطی ایران کوتاهی کردند؛ بحرانی که با خشک شدن دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و تالاب‌ها، کاهش منابع آب زیرزمینی، جنگل‌زدایی، آلودگی آب ناشی از تخلیه فاضلاب به منابع آب شهری، نشست زمین و آلودگی هوا – که بخشی از آن ناشی از استفاده صنعتی از سوخت‌های بی‌کیفیت بود – تشدید شد و بنا بر اعلام وزارت بهداشت، به مرگ هزاران نفر انجامید و در آذرماه منجر به تعطیلی مدارس و کسب‌وکارها شد.

ژان نوئل بارو وزیر امورخارجه فرانسه به حکومت ایران هشدار داد که در صورت عدم حصول یک توافق جامع حول برنامه‌های هسته‌ای تهران، سه کشور اروپایی عضو برجام در فعال‌سازی مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی تردید نخواهند کرد. از سوی دیگر، ایران به سه کشور اروپایی پیشنهاد داده است که روز جمعه آینده نشستی درباره توافق‌نامه برجام برگزار کند. بە نقل از روزنامە تایمز اسرائیل وزیر خارجه فرانسه، ژان نوئل بارو، امروز ٢٩ آپریل هشدار داد که ایران تمامی محدودیت‌های مندرج در توافق‌نامه برجام را زیرپا گذاشته و در آستانه تولید سلاح اتمی قرار دارد. او همچنین اظهار داشت زمانیکە امنیت اروپا در خطر قرار بگیرد،حتی یک ثانیه تردید نخواهد کرد. او که شامگاه دوشنبه، در مقر سازمان ملل متحد، پس از برگزاری نشست غیرعلنی شورای امنیت، با خبرنگاران گفت‌وگو می‌کرد، در رابطە با برنامەهای هستەای تهران افزود: بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی عواقب ویرانگری بر اقتصاد ایران خواهد داشت، اما هدف اروپا از این اقدام، تشویق تهران به اتخاذ تصمیمات ضروری برای جلوگیری از وخامت اوضاع است. اشاره وزیر خارجه فرانسه به بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه ایران است که در سال ۲۰۱۵ پس از امضای توافق‌نامه هسته‌ای «برجام» به حالت تعلیق درآمد. متعاقب آن توافق، قطعنامه ۲۲۳۱ در شورای امنیت سازمان ملل با یک بند موسوم به مکانیسم ماشه به تصویب رسید. طبق این بند هریک از کشورهای امضاکننده برجام (آلمانِ، فرانسه، بریتانیاِ روسیه، چین و آمریکا) به مدت ده سال، می‌توانند با فعال سازی آن مکانیسم، همه تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران به طور خودکار را بازگردانند. با توجه به خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و نزدیکی روسیه و چین به ایران، عملا سه کشور اروپایی می‌توانند از این مکانیسم استفاده کنند. مهلت استفاده از مکانیسم ماشه اکتبر امسال به پایان می‌رسد. وزیر خارجه فرانسه در عین حال تأکید کرد که هنوز فرصت برای دستیابی به توافق وجود دارد، اما این فرصت بسیار محدود و شکننده است. وی گفت: راه‌حل این بحران تنها از طریق دیپلماسی میسر است. ما آماده‌ایم، اما زمان به سرعت در حال سپری شدن است. بارو، با اشاره به این‌که مسئله هسته‌ای ایران هیچ راه‌حل نظامی ندارد، تصریح کرد که راهکار دیپلماتیک همچنان ممکن است، اما این مسیر بسیار محدود و حساس است. وی همچنین درباره مذاکرات هسته‌ای جاری میان تهران و واشنگتن گفت که سه کشور اروپایی در این زمینه در هماهنگی نزدیک با مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا هستند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته از فرانسه، آلمان و بریتانیا خواسته بود تا درباره فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» تصمیم‌گیری کنند. از سوی دیگر، ایران پیشنهاد داده است که پیش دور چهارم مذاکرات با آمریکا، نشستی را با سه کشور اروپایی عضو برجام داشته باشد. این نشست ممکن است روز جمعه آینده در رم برگزار شود. خبرگزاری رویترز به نقل از چهار دیپلمات ایرانی و اروپایی گزارش داده است که تهران این پیشنهاد را به آلمان، بریتانیا و فرانسه ارائه داده، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است. تهران بارها اعلام کرده است که برنامه هسته‌ای‌اش ماهیتی صرفاً غیرنظامی دارد و به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست، اما این کشور در چند سال اخیر دست به اقداماتی از جمله توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته و غنی‌سازی اورانیوم به میزان ۶۰ درصد زده است. این میزان به مراتب از میزان مجاز ۳.۶۷ درصدی در برجام بیشتر است و تنها یک گام با سطح تسلیحاتی ۹۰ درصدی فاصله دارد. این اقدامات نگرانی‌های جدی در میان کشورهای غربی ایجاد کرده است. از سه هفته پیش، پس از تهدیدهای مکرر آمریکا و اسرائیل در مورد استفاده از حمله نظامی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، مذاکرات تهران و واشنگتن با میانجی‌گری عمان و  با هدف دستیابی به توافقی جدید در این زمینه، آغاز شده است. تاکنون سه دور این مذاکرات برگزار شده و دور چهارم قرار طی مدت حداکثر دو هفته آینده برگزار شود. فرانسه ابراز امیدواری کرده است که مذاکرات جاری به نتیجه برسد، با این حال مقامات فرانسوی نسبت به سرعت تحولات و کوتاه بودن فرصت هشدار داده‌اند.

Photo: Shutterstock بر اساس گزارش موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم (SIPRI)، هزینه‌های نظامی جهانی در سال ۲۰۲۴ با رشدی ۱۰.۵ درصدی نسبت به سال گذشته، به رقم بی‌سابقه ۲.۷ تریلیون دلار رسید. این افزایش، که بیشترین رشد سالانه از سال ۲۰۰۹ تاکنون است، در پی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و تداوم درگیری‌هایی نظیر جنگ روسیه و اوکراین رخ داده است. موسسه سیپری روز دوشنبه ٢٨ آپریل اعلام کرد که هزینه‌های نظامی جهانی در سال ۲۰۲۴ به ۲.۷ تریلیون دلار رسیده است، که نسبت به ۲.۴۴۳ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۳ افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. این رشد ۱۰.۵ درصدی، سریع‌ترین افزایش سالانه در بیش از یک دهه گذشته است و نشان‌دهنده نگرانی‌های فزاینده کشورها از وخامت اوضاع امنیتی جهان است. نان تیان، پژوهشگر ارشد سیپری، در بیانیه‌ای اظهار داشت: افزایش بی‌سابقه هزینه‌های نظامی نشان‌دهنده پاسخ مستقیم کشورها به تهدیدات فزاینده و کاهش صلح جهانی است. تا جاییکه جنگ اوکراین و تنش‌ها در مناطقی مانند خاورمیانه و آسیا و اقیانوسیه از عوامل اصلی این روند هستند. ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین هزینه‌کننده نظامی جهان است و به تنهایی بخش قابل توجهی از این هزینه‌ها را به خود اختصاص داده است. چین و روسیه نیز در سال ۲۰۲۴ بودجه نظامی خود را افزایش دادند. به گزارش سیپری، هزینه‌های نظامی روسیه در سال ۲۰۲۳ به ۱۰۹ میلیارد دلار رسید که ۲۴ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود. این افزایش هزینه‌ها پیامدهای دوگانه‌ای برای امنیت جهانی دارد. از یک سو، تقویت توان دفاعی کشورها می‌تواند به بازدارندگی و کاهش احتمال درگیری‌های جدید منجر شود. برای مثال، کشورهای اروپایی در پاسخ به تهدیدات روسیه بودجه نظامی خود را افزایش داده‌اند. از سوی دیگر، این روند خطر ایجاد مسابقه تسلیحاتی و تشدید تنش‌ها را به همراه دارد، به‌ویژه در خاورمیانه که تنش‌های منطقه‌ای در حال افزایش است. از منظر اقتصادی، هزینه‌های نظامی می‌توانند با ایجاد شغل در صنایع دفاعی به اقتصاد کمک کنند، اما در عین حال منابع را از بخش‌های حیاتی مانند آموزش و بهداشت منحرف می‌کنند. در این بارە صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که هزینه‌های نظامی بالا می‌تواند در بلندمدت به افزایش بدهی ملی و مشکلات مالی منجر شود.  هزینه‌های نظامی جهانی از سال ۲۰۱۵ به طور مداوم در حال افزایش بوده است. در سال ۲۰۲۲، این هزینه‌ها به ۲.۲۴۰ تریلیون دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۱ رشدی ۳.۷ درصدی داشت. در سال ۲۰۲۳، با افزایش ۶.۸ درصدی، هزینه‌ها به ۲.۴۴۳ تریلیون دلار رسید که برای اولین بار از سال ۲۰۰۹، رشد هزینه‌های نظامی در تمام مناطق جغرافیایی جهان (آفریقا، اروپا، خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه، و قاره آمریکا) مشاهده شد. جنگ روسیه و اوکراین، که از سال ۲۰۲۲ ادامه دارد، یکی از عوامل کلیدی این افزایش بوده است. این درگیری نه تنها هزینه‌های نظامی در اروپا را افزایش داده، بلکه باعث اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی، به‌ویژه در بخش انرژی و مواد غذایی شده است. با توجه به تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که هزینه‌های نظامی در سال‌های آینده نیز روند صعودی خود را حفظ کند. این موضوع چالش‌های جدیدی برای امنیت جهانی و ثبات اقتصادی به همراه خواهد داشت

در روندی هشداردهنده که نگرانی نهادهای حقوق بشری را برانگیخته است، مقامات ایرانی بین ۱۹ تا ۲۶ فروردین ۱۴۰۴ دست‌کم ۲۱ شهروند بلوچ را در هفت زندان مختلف کشور اعدام کردند. همزمان، منابع موثق از خطر اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام برای ۸۵ زندانی دیگر در زندان مرکزی زاهدان خبر داده‌اند. به گزارش سازمان حقوق بشری «حال‌وش» ، کە رویدادهای مرتبط بە بلوچستان را پوشش می دهد، اتهامات این افراد طیفی از جرایم سیاسی-عقیدتی، قتل و جرایم مرتبط با مواد مخدر را شامل می‌شده است. داده‌های موجود نشان می‌دهد از آغاز سال جاری تاکنون، حداقل ۲۸ شهروند بلوچ اعدام و بیش از ۵۰ نفر بازداشت شده‌اند. در همین رابطە، بنا بر گزارش کانون حقوق بشر ایران ، در سال ۱۴۰۳، با ۱۳۵ مورد اعدام، شهروندان بلوچ بیش از ۱۰ درصد کل اعدام‌های کشور صدر جدول را به خود اختصاص داده‌اند. هشدار درباره اعدام‌های گروهی نگرانی‌ها با انتشار خبر احتمال اجرای حکم اعدام ۸۵ زندانی بلوچ در زاهدان شدت گرفته است. منابع نزدیک به زندان اعلام کرده‌اند که ۹۵ درصد این زندانیان از اقلیت بلوچ هستند و مقامات قضایی قصد دارند این احکام را تا پایان سال جاری اجرا کنند. سازمان عفو بین‌الملل این اعدام‌ها را «نقض فاحش حقوق بشر» و نمونه‌ای از «تبعیض سیستماتیک» علیه اقلیت‌های قومی در ایران خوانده است. سابقه طولانی تبعیض تحلیلگران معتقدند این موج اعدام‌ها را باید در چارچوب سیاست‌های دیرینه تبعیض علیه بلوچ‌ها بررسی کرد. عبدالستار دوشوکی، سخنگوی جبهه متحد بلوچستان ایران و مدیر مرکز مطالعات بلوچستان در لندن، اعلام کردە است: حکومت ایران از محرومیت ساختاری منطقه به عنوان ابزار کنترل سیاسی بهره می‌برد و با وجود منابع غنی نفت، گاز، طلا و مس در این استان، دولت به عمد توسعه اقتصادی آن را محدود کرده است. دولت با تغییر توازن جمعیتی به سود غیربومیان، در تلاش است جمعیت بلوچ‌ها را به اقلیت تبدیل کند. بحران هویتی و محرومیت‌های مضاعف همزمان، ف قدان مدارک هویتی رسمی برای ده‌ها هزار شهروند بلوچ، دسترسی آنان به ابتدایی‌ترین حقوق شهروندی را با مانع مواجه کرده است. گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که ساکنان مناطق مرزی از دسترسی به آموزش، درمان و اشتغال رسمی، و دیگر خدمات دولتی محروم‌ وبودە و فرآیند پیچیده و زمانبر دریافت شناسنامه این بحران را تشدید، و بسیاری را از اخذ شناسنامه منصرف کرده است.از سوی دیگر، عدم اجازە مشارکت مؤثر جامعه بلوچ و جایگزینی آنها با افراد غیربومی، موجب افزایش نارضایتی و تنش‌های اجتماعی شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این روند می‌تواند به افزایش تنش‌های قومی در منطقه منجر شود. در حالی که نهادهای حقوق بشری خواستار مداخله فوری جامعه جهانی شده‌اند، شواهد حاکی از آن است که حکومت ایران مصمم به ادامه این سیاست‌هاست. استان سیستان و بلوچستان همچنان یکی از محروم‌ترین مناطق ایران باقی مانده اس

هیوا نقشی، عکاس کرد ساکن اتریش، با مجموعه عکاسی «کودکان کار» که زندگی کودکان محروم را به تصویر کشیده است، دوربین طلایی فتوژورنالیسم و گزارش تصویری را در جوایز فدراسیون عکاسان حرفه‌ای اروپا (FEP Awards 2025) را از آن خود کرد. هیوا نقشی در گفت‌وگو با آرنانیوز اظهار داشت: هدفم این است که با عکس‌هایم صدای این کودکان باشم. دردناک است که آن‌ها در کشوری ثروتمند مانند ایران زندگی می‌کنند اما هیچ حمایتی دریافت نمی‌کنند. این عکاس کرد که پنج سال پیش به اتریش مهاجرت کرده است، پیش‌تر نیز در سال ۲۰۲۴ مقام سوم فدراسیون عکاسان حرفه‌ای اروپا در حوزه عکاسی خبری را کسب کرده بود. مجموعه «کودکان کار» او که تصاویری تکان‌دهنده از کودکانی محروم از تحصیل و بازی ارائه می‌دهد، در میان آثار برتر عکاسان حرفه‌ای اروپا قرار گرفتە است. نقشی که بیش از ۲۴ سال است در حوزە عکاسی و هنرهای تجسمی فعالیت دارد، با این مجموعه که رنج کودکانی را نشان می‌دهد که به دلیل فقر ناچار به کار شده‌اند، توجه داوران را جلب کرد. نقشی تاکنون آثارش را در ۷ نمایشگاه انفرادی و بیش از ۷۰ نمایشگاه گروهی در اتریش، ایتالیا، فرانسه و آلمان به نمایش گذاشته و جوایزی از جمله مدال طلای فتوژورنالیسم آمریکا (۲۰۱۳) و جایزه VIPA وین (۲۰۲۱) را دریافت کرده است. به گفته برگزارکنندگان FEP Awards، مجموعه نقشی به دلیل «قدرت روایی و تأثیر عاطفی عمیق» مورد تحسین قرار گرفت. این عکاس در زمینه‌های پرتره، عکاسی خیابانی، طبیعت و مستند اجتماعی نیز فعالیت دارد و به گفته خودش، همواره به دنبال روایت واقعیت‌های اجتماعی از دریچه دوربین است. جوایز FEP Awards 2025 با حضور ۳۴۰ عکاس اروپایی و حدود ۳۲۰۰ تصویر، یکی از معتبرترین رقابت‌های عکاسی در اروپا است.

رویترز یک روز متعاقب برگزاری کنفرانس وحدت کردها در شمال-شرق سوریە، اختلافات میان دولت سوریه و خودمدیریتی دوباره شدت گرفته است. کردها خواستار به رسمیت شناخته شدن هویت ملی و حق تعیین سرنوشت خود در چارچوب یک سوریه دموکراتیک و غیرمتمرکز هستند، اما دمشق این خواسته‌ها را تهدیدی برای تمامیت ارضی کشور و روند صلح می‌داند. دولت سوریه روز گذشتە ٢٧ آوریل ٢٠٢٥، با انتشار بیانیه‌ای که از دفتر ریاست‌جمهوری منتشر شد، هرگونه تغییر در ساختار حکومتی متمرکز این کشور را بدون دستیابی بە یک توافق ملی رد کرده است. رویترز گزارش داده است که احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، با تأکید بر حفظ تمامیت ارضی کشور هشدار دادە است که آینده سوریه باید بر اساس مشارکت واقعی تمامی اقوام و مذاهب کشور و نه بر اساس تصمیمات یکجانبه شکل بگیرد. این بیانیە همچنین اظهارات اخیر مقامات کرد در مناطق شمال-شرق سوریە را درباره ترجیح ساختارهای غیرمتمرکز و با ادعای تضاد با وحدت سرزمینی برای اداره کشور رد کرده است. بیانیه ریاست جمهوری سوریه همچنین تاکید کرده است که هرگونه تلاش برای تجزیه کشور یا ایجاد نهادهای فدرال یا خودگردان، بدون اجماع ملی مردود بودە و یکپارچگی سرزمینی سوریه را خط قرمز اعلام کرده است. دمشق در بخش دیگری از این بیانیه، نیروهای سوریه دموکراتیک سوریه را به تلاش برای «تغییر بافت جمعیتی برخی مناطق تحت کنترل این نیروها متهم کرده است. در مقابل اتهامات دولت جدید انتقالی در دمشق، با استناد به گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری از جمله، دیده‌بان حقوق بشر سوریه، نیروهای سوریە دموکراتیک بارها اعلام کرده‌اند که شبه‌نظامیان وابسته به دولت ترکیه و متحد احمد الشرع دست به تغییر گسترده بافت جمعیتی مناطق تحت تصرف‌ از جمله در عفرین دست زدەاند. همچنین نظامیان تحت امر حکومت جدید دمشق همچنین از سوی نهادهای بین‌المللی حقوق بشری متهم شده‌اند که طی چند ماه گذشته صدها شهروند غیرنظامی علوی را در مناطق ساحلی سوریه، با هدف پاکسازی جمعیتی آن مناطق، به قتل رسانده‌اند. در بخش دیگری از بیانیه مذکور، توافق اخیر میان احمد الشرع رئیس‌جمهور موقت سوریه و مظلوم عبدی فرمانده‌کل نیروهای سوریه دموکراتیک گامی سازنده به سمت آرام‌سازی و گشایشی در راستای رسیدن به راه‌حل ملی فراگیر عنوان شدە است. اشاره این بیانیه به امضای توافق هشت ماده‌‌ای توسط احمد الشرع و مظلوم عبدی در دهم مارس گذشته به منظور کاهش اختلافات میان دو طرف است.ادغام نیروهای سوریە دموکراتیک در ساختار نیروهای نظامی سوریه، تضمین آتش‌بس، بازگشت آوارگان و حفظ وحدت ملی از مفاد اصلی این توافق هستند. کنفرانس وحدت کردها: دیدگاه‌ها و راه‌حل‌های سیاسی جدید برگزاری کنفرانس وحدت کردها در ٢٦ آوریل ٢٠٢٥ در قامشلی، فرصتی برای گردهم‌آیی بیش از 400 نماینده از احزاب سیاسی، گروه‌های زنان و جوانان، و شخصیت‌های مستقل فراهم نمود تا به بحث و گفتگو درباره چشم‌انداز سیاسی مشترک برای سوریه بپردازند. در این رابطە دیدەبان سوریە گزارش کرده است که در این کنفرانس، کردها بر لزوم تاسیس یک سوریه دموکراتیک و غیرمتمرکز تأکید کردند که حقوق فرهنگی، زبانی و سیاسی تمامی اقوام و مذاهب را به رسمیت بشناسد. بیانیه پایانی کنفرانس بر تدوین قانون اساسی جدید تأکید داشت که حقوق کردها، عرب‌ها، آشوری‌ها، ترکمن‌ها و دیگر اقلیت‌ها را تضمین کند. همچنین پیشنهاد شد که سیستم پارلمانی دو مجلسی و شوراهای محلی برای توزیع عادلانه قدرت و منابع ایجاد شود و زبان‌های اقلیت‌ها به‌عنوان زبان‌های رسمی در کنار عربی پذیرفته شوند. هشدار به نیروهای دموکراتیک سوریه دمشق از تصمیمات اخیر نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) برای تقویت مدل فدرالیسم در مناطق تحت کنترل خود ابراز نگرانی کرده است. خبرگزاری آناتولی ترکیە، ضمن استقبال ضمنی از موضع دمشق نیز بە بازتاب این خبر پرداختە است. نیروهای دموکراتیک سوریه که عمدتاً در شمال و شرق سوریه مستقر هستند، خواستار شناسایی رسمی حقوق خود و دستیابی به خودمختاری هستند. دمشق اما اعلام کرده است که هرگونه تغییرات در ساختار سیاسی سوریه باید با مشارکت تمامی گروه‌ها انجام شود. مظلوم عبدی: تأکید بر وحدت و قانون اساسی غیرمتمرکز مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، در سخنرانی خود در کنفرانس وحدت نیروهای کرد در مناطق خودمدیریتی شمال-شرق سوریە، بر اهمیت وحدت داخلی و احترام به تنوع فرهنگی سوریه تأکید کرد. عبدی تأکید کرد که تدوین یک قانون اساسی غیرمتمرکز ضروری است تا حقوق تمامی اقوام در سوریه تضمین شود. آینده سوریه: دیپلماسی یا درگیری؟ با وجود هشدارهای دمشق، رهبران کرد همچنان بر راه‌حل دیپلماتیک تأکید دارند و خواستار مذاکرات رسمی با دولت مرکزی برای رسیدن به توافقی جامع در چارچوب سوریه متحد هستند. به نظر می‌رسد که آینده سیاسی سوریه در گرو مذاکرات سخت و مصالحه‌ای پیچیده خواهد بود

بە عنوان ارسال نشانەهایی مبنی بر سازگاری دولت جدید انتقالی سوریە با جامعەجهانی، دولت دمشق، طی روزهای اخیر دو مقام ارشد گروە جهاد اسلامی فلسطین را بازداشت کردە است. بر اساس گزارشی از «میدل ایست آی»، دولت الشرع روز سه‌شنبه دو مقام ارشد گروه جهاد اسلامی فلسطین را بازداشت کرد. یک مقام آمریکایی به این رسانه گفت که این اقدام برای نشان دادن توانایی دمشق در پاسخ به مطالبات امنیتی آمریکا و اسرائیل انجام شده است. این مقام افزود: «حاکمان جدید سوریه باید نشان دهند که می‌توانند نگرانی‌های امنیتی آمریکا و اسرائیل را برطرف کنند، به‌ویژه در شرایطی که آمریکا حضور خود در منطقه را کاهش می‌دهد.» الشرع همچنین در تلاش است تا حمایت کشورهای خلیج فارس را برای بازسازی سوریه جلب کند. به گزارش رویترز، عربستان سعودی قصد دارد بدهی‌های سوریه به بانک جهانی را تسویه کند تا راه برای دریافت کمک‌های بازسازی هموار شود. علاوه بر این، آمریکا به قطر اجازه داده است تا از طریق خط لوله‌ای در اردن، گاز طبیعی به سوریه ارسال کند. با این حال، تحریم‌های آمریکا، که از سال ۱۹۷۹ به دلیل قرار گرفتن سوریه در فهرست کشورهای حامی تروریسم اعمال شده‌اند، همچنان مانع اصلی سرمایه‌گذاری خارجی، به‌ویژه از سوی کشورهای خلیج فارس و ترکیه، هستند. در تحولات دیپلماتیک اخیر، بریتانیا روز پنج‌شنبه اعلام کرد که تحریم‌های اعمال‌شده علیه وزارت دفاع، وزارت کشور و برخی نهادهای اطلاعاتی سوریه را لغو کرده است. این اقدام به‌عنوان گامی در جهت عادی‌سازی روابط با دولت جدید سوریه تلقی می‌شود، اما بدون همراهی آمریکا، تأثیر مادی قابل‌توجهی نخواهد داشت. دولت الشرع همچنین در حال مذاکره برای انعقاد یک پیمان دفاعی با ترکیه است که این موضوع، به‌گفته منابع، نگرانی‌هایی برای اسرائیل ایجاد کرده است. به گزارش «میدل ایست آی»، ترکیه و اسرائیل با تشویق آمریکا وارد گفت‌وگوهای تنش‌زدایی شده‌اند. پیمان ابراهیم، که در سال ۲۰۲۰ با میانجی‌گری آمریکا امضا شد، امکان برقراری روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و کشورهایی نظیر امارات متحده عربی، بحرین و مراکش را ایجاد می کند. ادعاهای مطرح‌شده درباره تمایل الشرع برای پیوستن به این پیمان، در صورت صحت، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر در سیاست خارجی سوریه باشد که به گفته تحلیلگران، احتمالاً با هدف جلب حمایت آمریکا و کشورهای خلیج فارس برای بازسازی کشور صورت می‌گیرد. اقتصاد سوریه پس از بیش از یک دهه جنگ داخلی در وضعیت بحرانی قرار دارد. برآوردها نشان می‌دهد که بازسازی این کشور به حدود ۴۰۰ میلیارد دلار بودجه نیاز دارد. تحریم‌های آمریکا، که در واکنش به سرکوب معترضان توسط دولت اسد وضع شده بودند، همچنان مانع اصلی جذب سرمایه‌گذاری خارجی هستند. الشرع در این میان با چالش‌های متعددی از جمله مدیریت گروه‌های مسلح، جلب اعتماد جامعه بین‌المللی و مقابله با حملات اسرائیل بە سوریە مواجه است.

بنابە گزارش رسانەها از کردستان ایران، طی چهار روز گذشتە، هفت نفر از شهروندان کرد در میاندواب وماکو، در استان آذربایجان غربی، توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت شدەاند. بنابە گزارش رسانه‌های حقوق بشری کردستان طی چهار روز گذشته شش شهروند کرد در روستاهای اطراف میاندوآب و یک هنرمند در ماکو، استان ادربایجان غربی، از سوی نیروهای وابسته به وزارت اطلاعات ایران بازداشت شده‌اند. این رسانه‌ها اسامی این شهروندان کرد را خالق رحیمی، صدیق عباس‌نژاد، بهزاد برجسته، کیوان برجسته، شهاب تاوان و نیما قربان زاده از ساکنان روستاهای اطراف میاندوآب عنوان کرده‌اند. این افراد پس از بازداشت به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در ارومیه منتقل شده‌اند. همچنین شبکه حقوق بشر کردستان نیز در خبری اعلام کرده است که حسن احمدی، هنرمند و خواننده کرد، روز ۷ اردیبهشت، با یورش نیروهای وزارت اطلاعات در منزل شخصی خود بازداشت و تا کنون از سرنوشت وی اطلاعی در دست نیست.

دیدار مسعود پزشکیان و هیات همراە وی با مقامات جمهوری آذربایجان، اولین سفر مقامات بلندپایه ایران بعد از کشتە شدن ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران است. رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران اهداف این سفر را تقویت روابط برای همکاری و توسعه زیرساخت‌‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی بیان کرده‌اند. رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران، مسعود پزشکیان صبح روز دوشنبه بنابە دعوت الهام علی اوف، از تهران عازم باکو شد. یکی از موضوعات مهم گفتگوهای میان دو رئیس جمهور، کریدور حمل و نقل شمال-جنوب و همکاری‌های سه جانبه ایران، آذربایجان و روسیه عنوان شده است. کریدور حمل و نقل شمال-جنوب کریدور شمال-جنوب که از بندر چابهار در ایران آغاز و قرار است از طریق راه آهن به آذربایجان، روسیه و نهایتا اروپای شمالی برسد، یکی از مسیر‌های مهم ترانزیتی بین‌المللی شناخته می‌شود که با هدف حمل و نقل کالا میان جنوب آسیا و شمال اروپا، طراحی شده است. در مقابل این کردیور، پروژه راە توسعه ترکیه وجود دارد که توسط عراق و ترکیه و با همکاری قطر و امارات در حال اجرا است. این پروژه قصد دارد بندر فاو در بصره عراق را از طریق یک مسیر ریلی و جاده‌ای به ترکیه و سپس اروپا متصل کند. این پروژه با دور زدن خاک ایران می‌تواند سهم ترانزیتی و نقش ایران در اتصال خلیج فارس به اروپا را کاهش دهد. روابط ایران و آذربایجان روابط جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان فراز و فرودهای متعددی را تحت تاثیر عواملی مانند ژئوپلیتیک، مذهب، اقتصاد و امنیت تجربە کردە است. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جمهوری آذربایجان در سال ١٩٩١ بە استقلال رسید و روابط خود را با جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد. اما از همان روز‌های اول علی‌رغم همکاری‌ها در زمینه‌های مختلف، اقتصادی، فرهنگی و توسعه زیر‌ساخت‌ها، جمهوری اسلامی ایران دو نگرانی عمده در روابط خود با جمهوری آذربایجان داشت، نخست، نگرانی از نفوذ اسرائیل و ترکیه از طریق آذربایجان و دوم روابط نزدیک فرهنگی، مذهبی و زبانی میان آذری‌های ایران و جمهوری آذربایجان. جمهوری اسلامی ایران همواره نگران نفوذ آذربایجان در میان آذری‌ زبانان ایران بودە و در مقابل جمهوری آذربایجان نیز نگران نفوذ ایران در میان جامعه اکثرا شیعه (بیش از ۷۰٪ از جمعیت این کشور را شیعیان تشکیل می‌دهند) خود بوده است. در مهر ماه ۱۴۰۰ و در واکنش به درگیری‌های قره‌باغ، ارتش جمهوری اسلامی ایران در مناطق مرزی و شمال غربی ایران، رزمایشی نظامی با عنوان «فاتحان خیبر» برگزار کرد، که در واکنش به این رزمایش الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان، ابراز تعجب و نگرانی کرد. همچنین در مهر ۱۴۰۱، نیروی زمینی سپاه پاسداران، در مناطق مرزی خود با جمهوری آذربایجان، رزمایش نظامی دیگری برگزار کرد. در ۵ مهر ۱۴۰۲ یک حمله مسلحانه به ساختمان سفارت جمهوری آذربایجان در تهران انجام شد، دو روز بعد وزارت خارجه این کشور در بیانیه‌ای اعلام کرد که به دلیل نگرانی‌های امنیتی فعالیت‌های سفارت‌ را به طور موقت تعلیق و کارکنانش را به آذربایجان باز‌می‌گرداند. جمهوری آذربایجان بخش قابل توجهی از تسلیحات خود را از اسرائیل و اخیرا ترکیه، دو رقیب منطقه‌ای ایران، تامین می‌کند. در جریان جنگ قره‌باغ در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳، آذربایجان با استفاده از پهپادهای انتحاری اسرائیل مانند پهپاد اتحاری هارپ و هارپ ۹۰۰ و پهپاد‌های بایراکتار تی بی ۲ ترکیه، دست بالایی در جنگ علیه نیروهای ارمنستان پیدا کرد.