
نتایج جستجو
Search this site
2512 results found with an empty search
- جنگندههای اسرائیل منطقهای در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری سوریه در دمشق را هدف قرار دادند
Yosri Aljamal / Reuters file ارتش اسرائیل اعلام کرد هواپیماهای جنگنده اسرائیلی شب گذشته منطقهای در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری سوریه در دمشق را هدف قرار دادهاند. بامداد روز جمعە، ٢ مە، هواپیماهای ارتش ااسرائیل منطقەای را در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری سوریە در دمشق هدف قرار دادند. به گفته ارتش اسرائیل این حمله پس از هشدار به مقامهای سوریه نسبت به عدم پیشروی به سمت روستاهای دروزیها در جنوب سوریه صورت گرفته است. ارتش اسرائیل جزئیات بیشتری در این خصوص اعلام نکرده است. حمله امروز دومین حملهای است که اسرائیل در این هفته انجام داده است. بنظر میرسد این حمله، هشداری جدی به رهبری جدید در سوریه باشد. نتانیاهو و ئیسرائیل کاتز، وزیر دفاع گفتهاند که این پیامی به رهبران سوریه بود. آنها با تاکید بر تعهد خود در حمایت از جامعه دروزی سوریه اعلام کردند: این پیام روشنی به رژیم سوریه است. ما به نیروهایمان از جنوب دمشق دستور عقبنشینی ندادە و اجازر نمی دهیم خطری جامعه دروزی را تهدید کند. رسانههای وابستە بە سوریه نیز اعلام کردهاند که این حمله در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری صورت گرفته است. این حمله، پس از درگیریهای صورت گرفته چند روز گذشته میان نیروهای مسلح تحت امر دولت موقت سوریه به رهبری احمد الشرع (الحولانی) و دروزیها در نزدیکی دمشق انجام شده است. این درگیریها در دوشنبه شب ، پس از انتشار فایل صوتی جعلی منتسب به یک رهبر دروزی آغاز شد که در آن به پیامبر مسلمانان توهین شده بود. وزارت کشور دولت موقت این فایل را جعلی خواند و آن را تلاشی برای تحریک تنشهای مذهبی دانست. با این حال، گروههای مسلح جهادی تحت امر دولت موقت به بهانه این فایل به جرمانا، با اکثریت دروزی در جنوب شرق دمشق، حمله کرده و درگیریها به صحنايا گسترش یافت. وزارت اطلاعرسانی دولت موقت سوریه اعلام کرد که 11 نفر از نیروهای امنیتی این کشور در دو حمله جداگانه کشته شدهاند؛ در حالیکه دیدبان حقوق بشر سوریه، میتقر در بریتانیا میگوید ٥٦ نفر از نیروهای مسلح محلی و نیروهای امنیتی در صحنایا و جرمانا در درگیریها کشته شدهاند. شیخ حکمت الهجری، رهبر جامعه دروزی سوریه در روز پنجشنبه ضمن تقبیح و انتقاد حمله به غیرنظامیان در جرمانا، خواستار عدالت انتقالی واقعی، پاسخگو کردن افراد دخیل بدون انتقامجویی و رد تنشهای فرقهای و تحریکآمیز شد. الهجری با انتشار یک کلیپ ویدیویی گفت: ما این حملات تروریستی شنیع علیه غیرنظامیان بیگناه را کە بدون توجیه صورت گرفتە است محکوم میکنیم، زیرا تنها هدف چنین حملاتی تفرقهافکنی، ایجاد اختلاف و گسترش کشتار، تروریسم و خشونتاست.
- زنان همچنان برای رعایت حجاب تحت فشار قرار دارند
گزارشها از تهران و شیراز حاکی از ارسال پیامک حجاب به زنان عابر پیاده در این شهرها است. این اتفاق پیشتر در اصفهان هم افتاده بود. برخی از مسئولان در دولت پزشکیان در اینباره اظهار بیاطلاعی کردهاند و تعدادی از سیاسیون نزدیک به دولت منبع پیامکها را «بحران سازی عدهای خودسر» توصیف کردهاند. پیامک حجاب به زنان، در حالی که سوار بر وسیله نقلیه هم نیستند تا از طریق شماره پلاک شناسایی شوند، در شرایطی افزایش یافته است که مسعود پزشکیان، از اجرای لایحه «حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» که در آذرماه سال گذشته به تصویب مجلس رسید، خودداری کرد. منبع این پیامکها کجاست؟ روزنامه هممیهن به نقل از یکی از زنانی که در تهران پیامک حجاب دریافت کرده است نوشت: «نمیدانم کدام دوربین و در کجا و چه ساعتی تصویری از من ثبت کرده است؟ من مالک هیچ خودرویی هم نیستم و نمیدانم چطور امکان دسترسی به شماره تلفن من از طرف این ستاد وجود دارد؟ قبل از این هم هیچ پیامی دریافت نکرده بودم و نمیدانستم که در تهران هم قرار است اجرا شود. تصور نمیکنم که این گزارش از طرف یک شخص ارسال شده باشد و تقریبا مطمئنم که یک دوربین نظارتی آن را ثبت کرده است.» همزمان برخی رسانهها دیگر نیز با طرح احتمالاتی مانند ردیابی آنتنهای تلفن همراه، شناسایی از طریق کارت مترو و یا کارت بانکی، سعی کردهاند پاسخ این سوال را پیدا کنند.
- شش روز پس از انفجار مهیبب: پنهانکاری، تناقض و سوءمدیریت ادامە دارد
با گذشت شش روز از انفجار اسکله رجایی بندرعباس، همچنان تناقض آشکاری در آمارهای ارائه شده از قربانیان این حادثه توسط مقامات حکومتی وجود دارد. از سوی دیگر عفو بینالملل در بیانیهای ایران را به سرکوب با هدف پنهانسازی واقعیتهای مربوط به این انفجار متهم کرده است. تناقض در آمار جانباختگان و مصدومین انفجار مهیب اسکلە رجایی بندعباس از سوی مقامات جمهوری اسلامی ایران همچنان ادامە دارد. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اخیرا گفته است که در انفجار مرگبار بندرعباس ۱۰۰ نفر کشته شدهاند. ارائە چنین آماری در حالی است که پیشتر مقامات دولتی، آمار رسمی کشتهشدگان را ۷۰ اعلام کرده بودند. همزمان برخی رسانهها نیز گزارش دادهاند که شواهد میدانی و گزارشهای مردمی، حاکی از آن است آمار جانباختگان بسیار بالاتر است. وضعیت درمانی مجروحان سید سجاد رضوی، معاون درمان وزارت بهداشت، اعلام کرده است که حدود ۷۰ نفر از مجروحان این حادثه همچنان در بیمارستانهای بندرعباس تحت مراقبت درمانی هستند. به گفته این مقام رسمی، دو تا سه نفر از این افراد در بخش مراقبتهای ویژه بستریاند و پنج نفر نیز برای دریافت خدمات فوقتخصصی سوختگی به شیراز اعزام شدهاند که حال سه نفر از آنها وخیم است. از سوی دیگر، حسین کرمپور رئیس سازمان نظام پزشکی بندرعباس، هشدار داده است کە برخی از مجروحان حتی پس از ترخیص از بیمارستان، همچنان در معرض عوارض جدی ناشی از این انفجار قرار دارند. او نسبت به خطر عوارض ریوی ناشی از استنشاق گازهای سمی که ممکن است تا دو هفته بعد ظاهر شوند و نیز احتمال ابتلا به کزاز هشدار داده است. این در حالی است که مقامات دولتی تلاش میکنند با تأکید بر از سرگیری فعالیتهای بندر، وضعیت را "عادی" جلوه دهند. محدودیت اطلاعرسانی و سرکوب روایتهای مستقل در شش روز گذشته مقامات جمهوری اسلامی با اعمال محدودیتهای شدید، از جمله جلوگیری از دسترسی خبرنگاران به محل حادثه و محدود کردن برگزاری مراسم سوگواری جانباختگان، تلاش کردهاند ابعاد فاجعه را کماهمیت جلوه دهند. فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان صدور محدودیت اطلاعرسانی در این زمینه را تأیید کرده و گفته هدف آن "صدای واحد" بوده است. این در حالی است سازمان عفو بینالملل روز چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت (۳۰ آوریل) در گزارشی، مقامات جمهوری اسلامی را به سرکوب و خاموشسازی رسانهها با هدف پنهانسازی واقعیتهای مربوط به انفجار اسکله رجایی متهم کرده است. در گزارش عفو بینالملل آمده است که دادستانی تهران علیه تعدادی از رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی که بهزعم مقامات اقدام به «انتشار اطلاعات نادرست» کردهاند، پرونده قضایی تشکیل داده است. سازمان عفو بینالملل ضن ابراز نگرانی نسبت به رویە درپیش گرفتە شدە از سوی اقدامات جمهوری اسلامی، از جامعه بینالملل خواسته است این سرکوب نگرانکننده را بهصراحت محکوم کرده و از مقامات جمهوری اسلامی بخواهد که به تهدید و تعقیب قضایی روزنامهنگاران پایان دهند. همچنین کمیته حفاظت از روزنامهنگاران نیز جمهوری اسلامی را به تلاش برای جلوگیری از دسترسی شهروندان به اطلاعات حیاتی در شرایط بحران متهم کرده است. ردپای نهادهای وابسته به خامنهای گزارشهای منتشر شده در رسانههای خارجی از جمله نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس نشان میدهد که کانون انفجار در انباری بوده که تحت مالکیت یک شرکت زیرمجموعه بنیاد مستضعفان، نهادی که مستقیما از علی خامنهای فرمان میبرد، است. گزارشهایی از سوی برخی رسانهها منتشر شده مبنی بر اینکه شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا متعلق به بنیاد مستضعفان، از سالها پیش مواد شیمیایی خطرناک مورد استفاده در صنایع موشکی را در پوشش مواد غذایی وارد میکرده است. محوطه اختصاصی این شرکت محل وقوع انفجار بوده است.
- هشدار شدید پت هگست: ایران تاوان پس خواهد داد
در آستانە برگزاری سومین دور گفتگوهای ایران-آمریکا حول پروندە هستەای، واشنگتن ضمن تشدید تحریمها، بە جمهوری اسلامی هشدار داد. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، چهارشنبه شب ضمن ارسال پیامی به ایران، به این کشور هشدار داد که به دلیل حمایت «مرگبار» از شبهنظامیان حوثی یمن، عواقب آن را خواهند پرداخت. ایالات متحده آمریکا روز چهارشنبه٣٠ آوریل، تحریمهای جدید ی علیه هفت نهاد مستقر در امارات متحدە عربی، ایران و ترکیە و چهار فروشندە و یک خریدار محصولات پتروشیمی ایران اعمال کرد. اقدام روز چهارشنبه جدیدترین اقدام علیه تهران از زمان احیای کمپین فشار حداکثری ترامپ بر ایران بە شمار می رود که شامل تلاش برای به صفر رساندن صادرات نفت این کشور و کمک به جلوگیری از توسعه سلاح هستهای توسط تهران میشود. اندکی بعد از اعمال تحریمهای جدید، پت هگست ، وزیر دفاع آمریکا، با ارسال پیامی بە تهران، بە جمهوری اسلامی ایران هشدار داد که به دلیل حمایت از گروه حوثیها، عواقب آن را پرداخت خواهد کرد. هگست در حساب شخصی خود در شبکە اجتماعی ایکس نوشت: ما حمایت مرگبار شما از حوثیها را میبینیم. ما دقیقاً میدانیم که شما چه میکنید. شما بهخوبی میدانید که ارتش ایالات متحده چه تواناییهایی دارد — و به شما هشدار داده شده بود. شما تاوان آن را در زمان و مکانی که ما انتخاب میکنیم خواهید داد. بە نظر میرسد این واکنش تند هگست در نتیجە حملە حوثیها اوایل هفته جاری بە ناو هواپیمابر «یو اس اس هری اس. ترومن» بود کە در نتیجە آن، یک جت جنگنده اف-۱۸ به ارزش ۶۷ میلیون دلار از ناو خارج و به دریای سرخ افتاد. متعاقب این هشدار شدید هگزت بە ایران، وزیر دفاع آمریکا نقل قولی از دونالد ترامپ در ١٧ مارس را بازنشر کرد کە در آن گفتە بود: هیچ کس فریب نخورد! صدها حملهای که توسط حوثیها، اراذل و اوباش شرور مستقر در یمن، که مورد نفرت مردم یمن هستند، انجام میشود، همگی از ایران سرچشمه میگیرند و توسط ایران ایجاد شدهاند. هرگونه حمله یا انتقام بیشتر توسط حوثیها با شدت زیادی پاسخ داده خواهد شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که این پاسخ بە آنجا محدود شود. حمایت ایران از گروههای نیابتی در منطقە و برنامە بلندپروازانە هستەایش، بە اعمال تحریمهای شدید علیە این کشور و تهدید تهران بە پس دادن تاوان، از سوی آمریکا منجر شدە است.
- در آستانە روز جهانی اول ماە مه، یک کارگر دست بە خودسوزی زد
در آستانە روز جهانی کارگر، اول ماه مه، باقر مولایی، کارگر شرکت تارابگینیکی از شرکتهای مجتمع ذوب آهن اصفهان با خودسوزی به زندگی خود پایان داد. بنابە گزارشهای منتشر شدە، باقر مولایی، کارگر شرکت تارابگینیکی، در چند روز گذشته، در اعتراض بە وضعیت کاری و معیشتی خود و بیاعتنایی کارفرما به مشکلات کارگران، در محوطە مجتمع دست بە خودسوزی زدە و جان باخت. این خودسوزی در حالی است که پیشتر در آبان ماه سال گذشته هم شاهد خودسوزی سید اصغر موسوی یکی از کارگران تعدیل شده کارخانه ذوبآهن اصفهان بودیم. به گفته شاهدان عینی، موسوی ابتدا خود را با بنزین آغشته کرده و سپس در نزدیکی مدیرعامل کارخانه، اقدام به آتش زدن خود کرده بود. منابع آگاه در آن زمان به ایلنا گفتند که این کارگر طرف قرارداد با یکی از شرکتهای پیمانکاری ذوب آهن اصفهان بوده و ظاهراً تعدیل شده بوده است. وضعیت ناترازی میان دستمزد و تورم از یکسو و از سوی دیگر نبودِ تشکلهای کارگری مستقل برای احقاق حقوق کارگران، طبقه کارگر در ایران را در وضعیت بسیار نگرانکنندهای قرار داده است. همچنین فعالین کارگری بهصورت سازمانیافته سرکوب میشوند. براساس گزارش «مرکز حقوق بشر در ایران» که روز چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت در آستانه روز جهانی کارگر منتشر شد، دستکم ۱۹ فعال کارگری در حال حاضر در زندان بهسر میبرند. فعالان کارگری زندانی عمدتاً بهدلیل فعالیتهای کاملاً مسالمتآمیز در دفاع از حقوق صنفی خود با اتهامات امنیتی و احکام سنگین زندان روبهرو شدهاند؛ روندی که نشاندهندۀ تلاش حکومت برای جرمانگاری فعالیتهای کارگری مستقل و ممانعت از تشکیل اتحادیههای واقعی و مستقل است. یکی از این فعالین شریفه محمدی فعال کارگری است کە روز ۱۴ آذر ۱۴۰۲ در منزل خود در رشت بازداشت و اکنون در زندان لاکان رشت محبوس است. او که در ماههای اولیه بازداشت خود مدتی به بازداشتگاهی امنیتی در سنندج منتقل شده بود، گفته است که در بازداشتگاههای سنندج و رشت تحت شکنجههای شدید برای گرفتن اعتراف اجباری قرار گرفته است. شعبه اول دادگاه انقلاب رشت، در ۱۴ تیر ۱۴۰۳، او را به اتهام «بغی از طریق عضویت در کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری» به اعدام محکوم کرد. روز ۲۱ مهر ۱۴۰۳، وکیل او، امیر رئیسیان، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که حکم اعدام در دیوان عالی کشور نقض شده است. اما پس از ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت، این دادگاه به ریاست قاضی درویش گفتار، بار دیگر حکم اعدام برای شریفه محمدی صادر کرد.
- امضای توافقنامه آمریکا و اوکراین در زمینه منابع معدنی
Thomas Peter/Reuters ایالات متحده آمریکا و اوکراین سر انجام توافقنامهای را که به واشنگتن دسترسی به منابع معدنی استراتژیک و منابع طبیعی اوکراین را میدهد، امضا کردند. این توافق که با سازوکاری به نام «صندوق سرمایهگذاری مجدد ایالات متحده-اوکراین» همراه است، پس از هفتهها مذاکره و حتی تنش لفظی میان رهبران دو کشور صورت گرفته است. دولت ترامپ پیشتر ادامه ارائه کمکهای مالی و تسلیحاتی به کییف را به امضای چنین توافقنامهای منوط کرده بود. برخی از رسانههای آمریکا، از جمله واشنگتنپست ، امضای این توافقنامه را «از نظر سیاسی یک پیروزی برای کییف» قمداد کردهاند؛ آن هم در شرایطی که روابط دو کشور پس از بازگشت ترامپ به قدرت تیره شده بود. اگرچە جزئیات دقیق این توافق هنوز اعلام نشده است، اما همانگونه که در ماههای گذشته در رسانهها بازتاب یافته بود، انتظار میرود آمریکا در ازای ادامه حمایت از اوکراین، به منابع با ارزش این کشور، از جمله عناصر نادر خاکی، تیتانیوم، اورانیوم، لیتیوم و گرافیت دسترسی پیدا کند. این مواد در صنایع پیشرفتهای همچون هوافضا، انرژی هستهای و تولید باتریهای لیتیومی کاربرد دارند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، امضای این توافق را پیامی روشن به روسیه دانسته است. او افزوده است که «دولت ترامپ نیز آن را نشانه تعهد مردم آمریکا و مردم اوکراین در راستای برقراری صلح و رفاه پایدار در اوکراین» خوانده است. ترامپ در ماههای گذشته بارها تاکید کرده بود که نمیخواهد بدون بازگشت سرمایه، به حمایت از اوکراین ادامه دهد. در سوی دیگر، یولیا سویریدنکو، وزیر اقتصاد اوکراین، این توافق را گامی مهم در مسیر امنیت، بازسازی و توسعه اقتصادی اوکراین توصیف کرده است. دنیس شمیهال، نخستوزیر اوکراین نیز از آن به عنوان توافقی استراتژیک نام برده که موجب توسعه سرمایهگذاری مشترک در بازسازی کشور خواهد شد. نسخه نهایی توافق به گونهای تنظیم شده است که تضادی با عضویت آتی اوکراین در اتحادیه اروپا نداشته باشد و فقط کمکهای نظامی آینده در سهم آمریکا لحاظ شوند، نه کمکهای گذشته. این توافق در شرایطی صورت گرفته که ترامپ در روزهای اخیر گفته بود که از روند کند مذاکرات صلح ناراضی است. این توافق یا توافقی مشابه این قرار بود ماه فوریه در جریان دیدار ولودیمیر زلنسکی از کاخ سفید امضا شود. اما این دیدار به تنش لفظی شدید زلنسکی با ترامپ و معاون او منجر شد و به همین دلیل چنین توافقی امضا نشد. ترامپ در آن دیدار زلنسکی را متهم کرده بود که نمیتواند در جنگ پیروز شود و میخواهد دنیا را به سمت جنگ جهانی سوم بکشاند. هرچند این توافق شامل تضمین امنیتی مشخصی برای اوکراین نیست، اما به تعهد بلندمدت آمریکا نسبت به امنیت و شکوفایی اوکراین اشاره دارد. از مسائل مورد اختلاف پیشین میتوان به مفادی اشاره کرد که ممکن بود اوکراین را به بازپرداخت کمکهای نظامی آمریکا یا تضاد با قوانین اتحادیه اروپا وادار کند. این مفاد اکنون حذف یا اصلاح شدهاند. با این حال، برخی کارشناسان اگرچه امضای این توافق را به ویژه در زمینه حمایت سیاسی از اوکراین مهم قلمداد کردهاند، اما نسبت به اجرای آن و بهویژه تمایل شرکتها برای سرمایهگذاری در منابع اوکراین ابراز تردید کردهاند. روزنامه وال استریت ژورنال، در گزارشی در شماره امروز خود (پنجشنبه اول مه) اعلام کرده که «شرکتهای معدنی به دلیل خطرات امنیتی و عدم وجود تضمینهای امنیتی در توافقنامه، ممکن است از سرمایهگذاری بلندمدت در اوکراین خودداری کنند.» در گزارش وال استریت ژورنال آمده است: توسعه منابع معدنی اوکراین نیازمند سرمایهگذاری عظیمی است و بسیاری از مناطق دارای ذخایر معدنی این کشور (حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد) در مناطق تحت اشغال روسیه قرار دارند. بنا بر این گزارش، این عوامل باعث شدهاند که سرمایهگذاران خارجی نسبت به سرمایهگذاری در بخش معدن اوکراین تردید داشته باشند. همچنین اولگ اوستنکو مشاور پیشین اقتصادی رئیسجمهور اوکراین نیز نسبت به موفقیت این توافق در اجرا ابراز تردید کرده است. او به خبرگزاری آسیوشیتدپرس گفته است: «ترامپ میخواهد این را بهعنوان پیروزی برای آمریکا جلوه دهد، اما این ترامپ و دولت آمریکا نیسنند که سرمایهگذاری میکنند این بخش خصوصی است که باید وارد عمل شود. بنابراین، بهنظر من فعلاً بیشتر بُعد نمادین دارد.» از سوی دیگر، این توافق در شرایطی امضا میشود که روسیه با برقراری آتشبس سیروزه پیشنهادی آمریکا مخالفت کرده و آن را مشروط به توقف بسیج نیروهای اوکراینی و ارسال تسلیحات غربی دانسته است. کرملین گفته است پوتین آماده گفتوگوهای مستقیم بدون پیششرط با اوکراین است، اما تأکید کرده که حل بحران پیچیدهتر از آن است که بهسرعت پایان یابد. در این میان، سازمان ملل در گزارشی جدید اعلام نمود که تلفات غیرنظامیان اوکراینی در سه ماه اول سال جاری به بیش از دو هزار و ۶۰۰ نفر رسیده که نسبت به سال قبل افزایش چشمگیری داشته است. همچنین حملات روسیه به شهرهایی مانند خارکیف ادامه دارد و بر شدت و تداوم جنگ افزوده است.
- دروزیها کلیددار دروازه اول کریدور داوود هستند
امیر خنجی اگر چە اسرائیل هیچگاه بصورت رسمی اعلام نکرده است کە درصدد اجرای طرح گذرگاە داوود بودە است اما تحلیگران و نویسندگان بسیاری بر این باورند کە اسرائیل درصدد پیگیری این طرح برآمدە است. فارغ از نظرات مختلف در این بارە، می توان اذعان داشت اگر ایجاد کریدور داوود زمانی صرفا یک طرح بلندپروازنه و دور از دسترس بنظر میرسید، اکنون در بحبوحه تحولات خاورمیانه و جهان دیگر دور از ذهن نیست. کریدور داوود از منظر سیاسی و اقتصادی و حتی ایدئولوژیک برای اسرائیل بسیار جذاب و مهم است. در حال حاضر اسرائیل در بخشهایی از این جغرافیای این طرح، حداقل بر اساس منفعت مشترک، برخی از بازیگران منطقە را با منافع خود همسو میببیند. جنوب سوریه و مناطق دروزینشین آن به عنوان دروازه ابتدایی این کریدور بسته است. برای باز شدن این دروازه اسرائیل با چه مشکلاتی مواجه است و چه راهحلهایی در پیشرو دارد؟ در این یادداشت تلاش می شود پس از معرفی این کریدور و شرح اهمیت آن برای اسرائیل به این سوالات پاسخ دادە شود، زیرا شناخت این جغرافیا و دیدگاههای حول آن میتواند دیگاه جامعی از اهمیت این کریدور و چگونگی تعامل آن با سیاست در آنومی خاورمیانه ارائه دهد. کریدور داوود؛ بلندیهای جولان تا فرات جغرافیای کریدور داوود یک منطقه استراتژیک است که از ارتفاعات جولان از طریق جنوب سوریه تا مرزهای شرقی و شمال شرقی آن در عراق واقلیم کردستان امتداد دارد. این گذرگاه از درعا، السویدا، التنف (مثلث مرزی عراق، سوریه و اردن)، ابوکمال (منطقه مرزی عراق و سوریه) و دیرالزور عبور میکند. سپس با عبور از یک شهر استراتژیک بنام ربیعه در نقطه مشترک عراق و شمال شرقی سوریه به اقلیم کردستان عراق میرسد. بخشهایی از این مسیر را مانند ربیعه و اقلیم کردستان عراق و مسیرهایی از رودخانه دجله را میتوان بخش فرعی یا سایه نامید. کریدور داوود؛ وعده الهی کریدور داوود علاوه بر نام نمادین داوود پیامبر، محقق کردن آموزههای تلمودی و وعدههای کتاب مقدس است. زبور بر داوود نازل شد و او بود که به مقام پادشاهی رسید و بر اورشلیم حاکم شد. داوود سرآغازی بر وعده الهی؛ «اين زمين را از نهر مصر تا به نهر عظيم، يعنی نهر فرات، به نسل تو بخشيدهام» بوده است. همین وعده است که بنظر بسیاری از مخالفان اسرائیل، موضوع «اسرائیل بزرگ» را در انظار جامعه ذینفوذ مذهبی یهودی اسرائیل شکلبندی کردە و زمینههای نهایی اقدام به انجام طرح کریدور داوود را بوجود خواهد آورد. هرچند در اینجا نباید تمام دلایل را به این موضوع تقلیل داد، بلکە باید فاکتورهای دیگر مانند تهدیدات منطقهای علیه دولت اسرائیل را نیز مد نظر قرار داد. رسیدن به این کریدور از منظر ایدئولوژیک برای دولت و جناحهای راست در اسرائیل بسیار مهم است. با وعده اجرا و حتی اجرای آن میتوانند برای مدتها هستههای سخت ایدئولوژیک جامعه را همراه دولت کنند. با این کار علاوه بر تسلط بر بخشی از جامعه که مخالف جنگ و موافق صلح با فلسطین و همچنین منتقدین راست رادیکال اسرائیل هستند، فرصتی برای چانهزنی با غرب در خصوص مسئله فلسطین، ایران و دیگر دشمنان یا رقیبای خارجی خود بدست خواهند آورد. منافع سیاسی_نظامی کریدور داوود خطر انزوا از ابتدای تاسیس اسرائیل، همواره تهدیدی جدی به شمار رفته است. در مواجهه با این تهدید، اسرائیل دکترین «اتحاد پیرامونی» برای خروج از انزوا در برابر اتحاد دول عربی را مطرح کرد.چارچوب اصلی این دکترین گسترش روابط با دولتهای مسلمان غیرعرب و اقلیتهای اتنیکی و مذهبی در کشورهای همسایه بود. ارکان نظامی، اطلاعاتی و دیپلماسی سه رکن اصلی این دکترین بە شمار می رفتند. پیشبرد این دکترین هم بر راهبردهای غافلگیری, انتقال جنگ به داخل سرزمین دشمن و ابتکار عمل تکیه داشته است. باتوجه به این استراتژی، اسرائیل در جهت بقاء و دوام خود نیاز جدی به همکاری نظامی با یک ابرقدرت منطقه ای داشت. بنابراین جهت اجرای این راهبرد با کشورهای پیرامون مرزهایعربها مثل ترکیه، ایران و اتیوپی متحد شد. هدف نهایی آن هم در آن زمان ایجاد شکاف در دیوار عربی محاصرهکننده اسرائیل و گسترش دامنه ژئوپلیتیک آن بود. امروز نیز این دکترین با تغییرات منابع تهدیدهمچنان بیش از نیم قرن است که پیگیری میشود. سقوط ناگهانی بشار اسد و جنگ داخلی طولانی مدت، ساختارهای دولتی و اقتدار متمرکز در این کشور را به شدت ضعیف کرده است. این خلاء قدرت با ایجاد آنومی، امکان نفوذ آزادانە و آشکارتر قدرتهای خارجی را در این کشور مهیا کردە است. از همین رو، یک سوریه آشفته و ضعیف، همزمان دربردارندە فرصت ها و چالشهایی برای اسرائیل می باشد. فقدان یک دولت متمرکز این اختیار عمل را به اسرائیل داده است تا در برخی مناطق و موضوعات بدون ترس از پاسخ متقابل با مصونیت نسبی ورود کند. با این حال، این امر نگرانیهایی را در مورد ظهور گروهها و یا سازمان رادیکال که میتوانند امنیت اسرائیل را تهدید کنند، نیز ایجاد میکند. بنابراین، از نقطه نظر سیاسی، ایجاد کریدور داوود میتواند به عنوان یک اقدام پیشگیرانه از سوی اسرائیل برای ایمنسازی مرزهای شمالی خود در برابر تهدیدات بالقوه ناشی از خاک سوریه تلقی شود. در همین راستا از نظر نظامی، ایجاد این کریدور میتواند مسیر زمینی ایران به لبنان را به شدت مختل یا از بین ببرد. هرچند بخشی از این اتفاق توسط آمریکا در پایگاه نظامی التنیف انجام میشد اما در حال حاضر با سقوط اسد و تضعیف حزبالله ونیروهای نزدیک به آن در لبنان و غزه این ارتباط به کمترین حد ممکن رسیده است این موضوع کمی اهمیت خود را از دست داده است. همچنین با تسلط بر گذرگاه داوود میتواند نسبت به نیروهای شیعی و سنی رادیکال در عراق واکنش نظامی سریعتری نشان بدهد و در صورت تنش با ترکیه میتواند از متحدان جدیدی مانند کردها که دارای تنشهای شدیدی با ترکیه هستند پشتیبانی کند. منافع اقتصادی کریدور داوود · کنترل بر منابع آب کنترل بر منابع آب مانند دجله و فرات به عنوان منابع حیاتی در عراق و سوریه یکی از فاکتورهای مهم است. ترکیه با ساخت سدهای آتاتورک بر روی فرات و ایلیسو بر دجله (پروژه گاپ) میتواند به عنوان یکی از بازیگران مهم این حوزه در این منطقه از همین اهرم فشار بر دو کشور استفاده میکند. اسرائیل با کنترل یا نفوذ بر مناطق نزدیک این رودخانهها میتواند در مورد حقوق آب با کشورهای همسایه خصوصا ترکیه در شرایط بهتری وارد مذاکره شدهیا حتی وابستگیهای اقتصادی یا تهدیدهای منطقهای ایجاد کند که جایگاه آن را تقویت میکند. · کنترل بر خط انرژی شهر «ربیعه» در عراق که یک دروازه مرزی برای انتقال انرژی است شاید گرهگشای بخشی از معضل تحلیل باشد. ربیعه نقطه تلاقی چندین بازیگر منطقهای و جهانی است. در حال حاضر تا شهر ربیعه خطوط انتقال نفت از اقلیم کردستان و بصره وجود دارد. از ربیعه ٣ مسیر برای انتقال انرژی میتوان ترسیم کرد. انتقال مستقیم منابع انرژی از ربیعه به ترکیه، انتقال از خط لوله M4 به حلب و سپس لاذقیه و یک مسیر در کریدور داوود به اسرائیل. مسیر کریدور داوود علاوه بر منفعت اقتصادی و جمعآوری و انتقال بخش قابل توجهی از نفت جنوب عراق و بخش عمده اقلیم کردستان به بندر حیفا، مسیرهای ترکیه و تهدیدات دریایی از سوی بازیگرانی مانند یمنیها را هم دور میزند. تا پیش از خروج روسیه از سوریه و تخلیه بندر لاذقیه میتوان گفت روسیه به دنبال انتقال انرژی از مسیر ام4 بود. در حال حاضر بنظر میرسد (قطعی نیست) روسیه موافق انتقال انرژی به سمت ترکیه است. آمریکا و اروپا هم تا قبل از خروج روسیه تمایل بیشتری به انتقال انرژی از ترکیه داشتند و پس از آن به جاده ام4 و در نهایت کریدور داوود به عنوان آلترناتیو نهایینگاه میکنند. هرچند هنوز دلیلی بر عدم تمایل نسبت به انتقال انرژی از ترکیه نشان ندادهاند. هم ثبات تقریبی مسیر ترکیه که آن هم شامل دو مسیر ربیعه یا زاخو در اقلیم کردستان است و هم هزینه پایینتر ساخت خطوط انرژی در این مسیرها را میتوان مهمترین دلایل تمایل بازیگران به این مسیر عنوان کرد. بر خلاف این مسیر، یکی از مهمترین چالشهای اسرائیل در ایجاد کریدور در اینجا نمایان میشود. از یک سو هزینه ساخت خطوط انتقال در کریدور و از سوی دیگر رقابت با نفوذ ترکیه در سوریه و همچنین راضی کردن متحدان اروپایی و آمریکا برای این کار است. کارتهای بازی ترکیه در این بخش بیشتر است. ترکیه با نفوذ در دولت انتقالی سوریە سعی دارد تا مانع خودمختاری کردها شود تا بتواند بر خط انرژی ام4 هم مسلط شود. در صورت موفق نشدن هم امکان تصرف نظامی این مسیر برای آن محتمل است. این خطوط دقیقا در همان منطق حائل پیشنهادی ترکیه به سازمان ملل است پس این گزینه هم برای ترکیه دور از دسترس نیست. همچنین ترکیه با ورود نظامی به اقلیم کردستان سعی در تسلط بر خط انتقال انرژی در این منطقە را دارد. در واقع ترکیه به عنوان رقیب اصلی اسرائیل امکان دسترسی به سه مسیر ربیعه به ترکیه، اقلیم کردستان به ترکیه و یا ام 4 را دارد در حالیکه اسرائیل تنها مسیر کریدور داوود را خواهد داشت. ناگفته نماند که در روزهای اول سقوط اسرائیل چندبار بندر لازقیه را بمباران کرد که قطعا به دنبال کند کردن راهاندازی این مسیر بود. اما سوال این است مسیر کریدور داوود در چه صورت میتواند برای غرب در اولویت قرار بگیرد؟ بنظر میرسد اسرائیل از آمریکا یک انتظار بزرگ دارد و آن مسئله ایران است. اسرائیل صرفا در صورتی از این خواسته بزرگ میتواند بگذرد که علاوه بر تضمین امنیت، قادر بە کسب منافع اقتصادی نیز باشد؛ و چه بهتر از خطوط انرژی، که در درازمدت میتواند تاثیر بسزایی بر اقتصاد آن بگذارد. در صورت محقق نشدن یکی از این خواستهها قطعا اسرائیل در طول زمان مورد آماج کشورهای مسلمان منطقه قرار خواهد گرفت. دروزیها؛ کلیدار دروازه اول کریدور داوود مناطق دروزینشین در جنوب و جنوب غربی سوریه پس از سقوط بشار اسد شاهد درگیریهای تنشزایی میان دروزیها و نیروهای حکومت انتقالی سوریه به رهبری احمدالشرع بوده است. در بامداد چهارشنبه ٣٠ آوریل، نیروهای مسلح تحت امر دولت موقت سوریه بە رهبری احمدالشرع، با تسلیحات نیمهسنگین و سبک، از جمله خمپاره، به منطقه اشرفية صحنايا در حومه دمشق حمله کردند. تنشها تا کنون بە قتل ١٤نفر و دهها مصدوم منجر شدە است . پیرو این اتفاق، اسرائیل گفته است که حمله علیه این «گروه افراطی» را در چارچوب تعهد خود برای حمایت از اقلیت دروزی انجام داده است. در این بارە ژنرال ایال ضمیر، فرمانده ارتش اسرائیل به نیروهای اسرائیلی دستور داده است در صورت ادامه چنین حملاتی علیه اقلیت دروزی، برای حمله به اهداف دولت سوریه آماده شوند.بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در بیانیه ای مشترک با اسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور گفتند که این حمله همزمان پیامی به رژیم سوریه میفرستد مبنی بر اینکه اسرائیل برای جلوگیری از آسیب رسیدن به اقلیت دروزی، اقدام میکند. چند ماه پیش نیز در منطقه «جرمانا» در حدود ده کیلومتری دمشق درگیریهایی میان نیروهای حکومت انتقالی دمشق و دروزیها رخ داد. در همان روزها خبرهایی از تشکیل یک سازمان بنام «سپر جرمانا» و سپس شورای نظامی السویدا در جنوب سوریه منتشر شد. این شورا هدف خود را دفاع از سرزمین خود اعلام کردند. همچنین همزمان با کشتار علویان و تهدید به قتلعام دروزیها، اسرائیل هم مانند بیانیه 30 آوریل از آنها بطور رسمی حمایت کرد. پس از این حمایت بود که بسیاری از تحلیلگران، مواضع و اقدامات اسرائیل را در راستای طرح گذرگاه داوود مجددا مطرح کردند. هرچند اسرائیل از قبلترها و با تصرف بلندیهای جولان که ساکنان آن بیشتر دروزی هستند این پروژه را استارت زده است. با این حال باید دقت شود تصرف جولان تنها به این دلیل نبوده است و دلایل بسیاری دیگر هم وجود دارد که در حوصله این متن نیست.بنظر میرسد در صورتیکه دروزیها بتوانند مناطق خودمختار خود را مانند کردها تشکیل دهند اولین گام عملی برای گذرگاه داوود هموار میشود در غیر اینصورت باید راههایی برای روابط استراتژیک با دولت حاکم در سوریه برقرار کند. همچنین باید بتواند روابط خود با ترکیه را خطوط انتقال انرژی بهبود دهد. در صورتیکه منطقە دروزیها بە یک منطقە خودمختار تبدیل نشود و اسرائیل تلاش مصرانه خود را برای ایجاد کریدور داوود دنبال کند، دو سناریو در رابطە با گامهای بعدی را می توان پیش بینی کرد: نخست، منطقه مورد نظر را به بهانهای تصرف کند. در حال حاضر این کار کمی غیرمحتمل است. غرب خصوصا اروپا تمایل بسیار زیادی به ثبات در سوریه یکپارچه دارد چنانکه مشاهدە می شود با فشار و یا لابی آنها کردها هم بر سر یک میز با دولت موقت برای حل مشکلاتشان و تصاحب سهم در قدرت (فارغ از نوع خواسته و تقسیم قدرت) نشستهاند. در واقع احتمال همراهی بینالمللی برای این کار در حال حاضر مشاهده نمیشود. دومین احتمال این است که در صورت تداوم و افزایش بیثباتی در سوریه یا تعرض سوریە به اسرائیل، میتواند این امکان و مشروعیت حتی اندک به اسرائیل برای تصاحب سرزمینها دروزی نشین دادە شود.
- سرویس جهانی بی بی سی مستند منطقە ممنوعە را منتشر کرد
جنگ پنهان ترکیە-منطقه ممنوعە، مستندی است کە روز چهارشنبه٣٠ آوریل از سوی تیم تحقیقی بیبیسی آی، سرویس جهانی بیبیسی پخش شد. این مستند کە طی دو سال ساختە شدە است ابعاد پنهان گسترش نظامی ترکیە در اقلیم کردستان را بە بهانە حضور نیروهای حزب کارگران کردستان بررسی می کند. از سال ١٩٩١ بە بعد ترکیە بە بهانە ریشەکن کردن حزب کارگران کردستان، اما بسط قدرت نظامی و توسعە اقتصادی خود اقلیم کردستان را مورد حملە قرار دادە است. طی این مدت این کشور ١٣٦ پایگاە نظامی در این منطقە ایجاد کردە و ٢ هزار کیلومتر مربع از نواحی کوهستانی این منطقە را تحت کنترل خود درآورده است. اگر چە آمار دقیقی از قتل غیرنظامیان در این منطقە در دست نیست، اما زندگی ساکنان اقلیم کردستان شدیدا تحت تاثیر توسعەطلبیهای ترکیە بودە است. مستند جنگ پنهان ترکیە-منطقە ممنوعە، فیلم مستندی است کە با استفاده از تصاویر ماهوارهای منبع باز، وسعت کامل ردپای نظامی ترکیه در این منطقه را آشکار میکند. این مستند با نقشهبرداری از بیش از ۱۳۰ پایگاه ترکیه در داخل عراق، نشان میدهد که این کشور اکنون کنترل دوفاکتوی هزاران کیلومتر مربع از خاک عراق را در دست دارد. این منطقه وسیع که تقریباً تمام طول مرز شمالی عراق را در بر میگیرد، برای مردم محلی به عنوان منطقه ممنوعه شناخته میشود. تیم بیبیسی آی با هدایت سیمونا فولتین، روزنامهنگار، به این مناطق سفر کرد تا به بررسی تلفات انسانی گزارش نشده این درگیریها بپردازد. طبق گزارش CPT یک سازمان غیردولتی بینالمللی حقوق بشری، از سال ۱۹۹۱ بە بعد بیش از ۷۰۰ غیرنظامی در اثر اقدامات نظامی ترکیه کشته یا زخمی شدهاند، در حالی که معیشت هزاران نفر دیگر تحت تأثیر قرار گرفته است. این مستند نشان می دهد کە ساخت پایگاههای نظامی ترکیه، زمینهای کشاورزی فراوانی را از دسترس کشاورزان کُرد خارج کرده است. در این فیلم، بیبیسی، در گفتگو با برخی از افرادی که تحت تاثیر این توسعەطلبی دولت ترکیە قرار گرفتەاند، نشان میدهد که ساخت و ساز پایگاههای ترکیە در مناطق مرزی زندگی، معیشت و حیات اجتماعی آنها را بە شدت تحت تاثیر قرار دادە است. کسانی که وارد منطقه ممنوعه میشوند، در معرض خطر تبدیلشدن به اهداف بالقوه حملات هوایی یا گلولەباران دولت ترکیە قرار میگیرند. بیبیسی آی پس از انجام تحقیقات عمیق در مورد حملهای که منجر به کشته شدن یک مرد کُرد عراقی و زخمی شدن فردی دیگر شد، بینندگان را به محل حمله میبرد، اسناد دادگاه را که منحصراً به دست آمده است، نشان میدهد و با اعضای خانواده و کارشناسان صحبت میکند تا بفهمد چه اتفاقی افتاده و چرا هیچ پاسخگویی وجود نداشته است. بیبیسی از دولت ترکیه اطلاعات بیشتری در مورد این حادثه درخواست کرد. آنها انجام حمله در آن روز را انکار کردند. این فیلم این سوال را مطرح میکند که آیا حزب دموکرات کردستان عراق (KDP) که حزب حاکم بر منطقە اقلیم کردستان عراق است، بارها در جلوگیری از اجرای عدالت در مورد تلفات حملات ترکیه همدست بوده است یا خیر؟ با عدم ثبت علت واقعی مرگ در اسناد رسمی، به نظر میرسد مقامات محلی از سرزنش ترکیه برای این قتلهای فراقضایی خودداری میکنند. علاوه بر این، حکومت اقلیم کردستان به طور سیستماتیک از ثبت این تلفات به عنوان «شهید» - مقولهای که خانوادههای آنها را مستحق دریافت غرامت مالی میکند - خودداری کرده است، زیرا انجام این کار به معنای اذعان به مسئولیت ترکیه خواهد بود. این مستند در ادامه نشان میدهد که چگونه حزب دموکُرات کردستان عراق به ترکیه اجازه داده است تا نفوذ خود را در نهادهای مدنی و نظامی منطقه گسترش دهد. در بخشی از این مستند، یک کاروان نظامی ترکیه بە تصویر کشیدە میشود که در آن نیروهای کُرد وابستە بە حزب دموکرات کُردستان، حرکت نیروهای نظامی ترکیه را در منطقه تسهیل میکنند. مردم محلی به بیبیسی گفتهاند که این مقامات همچنین با ارتش ترکیه همکاری میکنند تا از دسترسی کشاورزان به زمینهایشان جلوگیری کنند و مظنونان به حمایت از پ.ک.ک و دیگران را که از حضور نظامی ترکیه انتقاد میکنند، دستگیر میکنند. هوشیار زیباری، عضو ارشد حزب دموکرات کُردستان عراق و وزیر خارجه سابق عراق، در مصاحبهای مهم به ادعاهای بیبیسی آی پاسخ میدهد. او میگوید ارتش ترکیه به کُردهای عراق آسیبی نمیرساند و اظهار میکند که تنها هدف ترکیه مبارزه با پ.ک.ک است. اما قتل حداقل ١٧ غیرنظامی و روزنامەنگار در نیمە دوم سال ٢٠٢ ۴ ، در استان سلیمانیە و شهرهای هم مرز با ایران نشان میدهد کە مقامات حکومت اقلیم کُردستان، بە هیچ وجە خواهان برهمزدن روابط نزدیکشان با دولت ترکیە نیستند.
- دادگاهی در ترکیە با آزادی یواکیم مدین روزنامهنگار سوئدی در ترکیه مخالفت میکند
یواکیم مدین، روزنامهنگار سوئدی، که از اواخر مارس گذشته به دلیل پوشش اعتراضات گسترده علیه برکناری شهردار استانبول، در ترکیه بازداشت شده است، همچنان در زندان بهسر میبرد. او که با گزارشهایش درباره کردستان و نیز پوشش اعتراضات ضد حکومتی در ترکیه شناخته میشود، با اتهاماتی از جمله «عضویت در سازمان تروریستی» و «توهین به رئیسجمهور» روبهروست. امروز چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت، ۳۰ آوریل، اولین جلسه دادگاه یواکیم مدین، روزنامهنگار سوئدی زندانی در ترکیه، برگزار شد. مدین از طریق ویدئوکنفرانس از زندانی در استانبول در این جلسه شرکت کرد. او به اتهام «توهین به رئیسجمهور» و «عضویت در سازمان تروریستی» محاکمه میشود. یواکیم مدین، در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۵ در فرودگاه استانبول و در حالی که قصد داشت برای پوشش اعتراضات علیه برکناری شهردار استانبول وارد ترکیه شود، از سوی نیروهای امنیتی ترکیه بازداشت شد. دستگاه قضایی ترکیه او را به «عضویت در یک سازمان تروریستی مسلح»، مشخصا حزب کارگران کردستان و نیز «توهین به رجب طیب اردوغان رئیسجمهور این کشور» متهم کرده است؛ اتهاماتی که در صورت اثبات، میتوانند تا ۱۲ سال زندان برای وی در پی داشته باشد. رد درخواست وکلا دادگاه کیفری آنکارا در تاریخ ۹ آوریل درخواست تجدیدنظر برای آزادی موقت مدین را رد کرده و اعلام کرده بود که دلایل بازداشت همچنان معتبر است. وکلای مدین آن زمان گفتند که با ارائه درخواست به دادگاه قانون اساسی ترکیه، به این تصمیم اعتراض خواهند کرد. اتهامات بحثبرانگیز اتهام عضویت در سازمان تروریستی به آکسیونی که در در ژانویه ۲۰۲۳ در استکهلم صورت گرفت و توسط یواکیم مدین پوشش داده شد، مرتبط دانسته شده است. در آن آکسیون آدمکی شبیه اردوغان به صورت وارونه از یک تیرک آویزان شده بود. این رخداد در آن زمان خشم شدید دولت ترکیه را در پی داشت و روابط ترکیه با سوئد را در آستانه پیوستن سوئد به ناتو، دچار تنش کرد. هرچند برگزارکنندگان این آکسیون و نیز خود مدین، هرگونه دخالت مستقیم این روزنامهنگار سوئدی در آن آکسیون را رد کردهاند، اما دولت ترکیه اتهام «توهین به رئیسجمهور» را به همین دلیل به او نسبت داده است. از سوی دیگر، گزارشهایی وجود دارد که مدین طی سالهای اخیر، به دلیل پوشش تحولات سوریه و مناطق خودگردان شمال و شرق سوریه (روژاوا) خشم دولت ترکیه را برانگیخته است. مدین که هماکنون در زندانی امنیتی در استانبول نگهداری میشود، روز ۱۳ آوریل، در پیامی دستنویس از زندان که توسط وکلای او منتشر شد، نوشت: کار من فقط روزنامهنگاری بوده است. این در هیچ کشوری نباید جرم تلقی شود.» او همچنین افزوده است: «با این وجود، من هنوز امیدوارم و میخواهم باور داشته باشم که قلم از شمشیر قویتر است. واکنشها به بازداشت یواکیم مدین بازداشت و اتهامات مدین، واکنش دولت سوئد را به همراه داشته است. بیته هامارگرن، کارشناس مسائل ترکیه، در مقالهای در آفتونبلادت تأکید کرده است که ترکیه دیگر یک دولت حقوقی نیست و محاکمه مدین نشاندهنده سرکوب آزادی بیان است. او هشدار داده است که این اقدامات باعث ایجاد خودسانسوری در میان منتقدان ترکیه میشود. همچنین اریک لارسون، رئیس دفتر سوئدِ سازمان گزارشگران بدون مرز نیز ضمن محکوم کردن بازداشت مدین گفته است: «این فقط حملهای به یواخیم مدین نیست، بلکه حملهای است به همه ما. ما حق داریم بدانیم در ترکیه چه میگذرد.» لیف گ.و. پرشون، جرمشناس برجسته سوئدی، نیز از واکنش دولت سوئد انتقاد کرده و آن را «ضعیف» توصیف کرده است. او معتقد است که دولت باید فشار بیشتری برای آزادی مدین اعمال کند. اولریکا هیلبرت رئیس انجمن صنفی روزنامهگاران سوئد نیز در جریان یک کارزار ویدیویی که امروز چهارشنبه ۳۰ آوریل همزمان با برگزاری دادگاه یواکیم مدین، برگزار شد، گفت: «ما و همکارانمان در سراسر جهان خواهان آزادی همین الان آزاد شود.» شماری از اعضای پن سوئد، عفو بینالملل، اتحادیه نویسندگان سوئد، گزارشگران بدون مرز و تنی چند از فعالا مدنی و قعالان کُرد مقیم سوئد در این کارزار ویدئویی شرکت کرده بودِند. ماریا مالمِر استنرگارد، وزیر خارجه سوئد، گفته است که پرونده مدین «بالاترین اولویت» را دارد و تلاشها در برای حمایت دیپلماتیک و دسترسی کنسولی به مدین از طریق وزارت امور خارجه و نمایندگیهای دیپلماتیک ادامه دارد . سازمانهای بینالمللی مدافع حقوق بشر و آزادی مطبوعات از جمله «شورای اروپا برای آزادی رسانه» و سازمان «واکنش سریع آزادی رسانهها» (MFRR) نیز ضمن محکومکردن بازداشت او، آن را بخشی از روند سرکوب نظاممند روزنامهنگاران و منتقدان در ترکیه دانستهاند . سرکوب آزادی بیان در ترکیه پرونده یواکیم مدین در حالی جریان دارد که وضعیت آزادی رسانهها در ترکیه همچنان رو به وخامت است و واکنشهای بینالمللی به بازداشت او رو به افزایش است. این پرونده تنها یکی از موارد فراوان سالهای اخیر، از بازداشت و سرکوب روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و فعالان سیاسی در ترکیه است. ترکیه در سالهای اخیر همواره در ردههای پایین فهرست آزادی مطبوعات در جهان قرار داشته است. بنا به گزارش سازمان بینالمللی «گزارشگران بدون مرز» ترکیه یکی از بزرگترین زندانهای روزنامهنگاران در جهان است. سیاستهای سختگیرانه دولت اردوغان به ویژه پس از کودتای نافرجام سال ۲۰۱۶، فشارهای مظاعفی بر رسانههای مستقل وارد آورده و توقیف نشریات و اخراج یا بازداشت صدها روزنامهنگار را درپی داشته است. علاوه بر این، قوانین جنجالی مانند «قانون ضد خبر فیک» که در اکتبر ۲۰۲۲ تصویب شد، عملاً به دولت این امکان را میدهد با هرگونه انتقاد در فضای رسانهای یا آنلاین برخورد کند. منتقدان این قانون آن را «چماقی علیه آزادی بیان» توصیف کردهاند.
- دولت باخچلی بەشدت از برگزاری کنفرانس وحدت و همبستگی کردها در سوریه انتقاد میکند
دولت باغچلی، رهبر حزب راستگرای افراطی حرکت ملی ترکیه در اظهاراتی تند علیه تلاشهای اخیر برای همسویی احزاب و تشکلهای سیاسی کردستان سوریه (روژآوا)، برگزاری کنفرانسی در همین زمینه در قامیشلو را محکوم و آن را به سناریوی کشورهای خارجی نسبت داد. او همچنین باردیگر خواستار انحلال فوری و بدون قید و شرط حزب کارگران کردستان (پکک) شد. دولت باغچلی روز سهشنبه ۹ اردیبهشت (۲۹ آوریل) با بازنشر سخنان خود در حساب رسمی حزب حرکت ملی ترکیە در شبکه اجتماعی ایکس ب رگزاری کنفرانس وحدت و همبستگی را که شنبه گذشته در شهر قامیشلو واقع در مناطق خودگردان شمال و شرق سوریه برگزار شده بود، محکوم کرد. او مدعی شد که برگزاری چنین کنفرانسی بخشی از «سناریویی طراحیشده توسط آمریکا و فرانسه» برای تضعیف وحدت ملی و امنیت ترکیه است. رهبر حزب راستگرای حرکت ملی ترکیه همچنین به مظلوم عبدی فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه تاخت و او را «تروریست» خواند. او بار دیگر موضع رسمی دولت ترکیه را تکرار کرد و خواستار خلع سلاح گروههای مسلح کرد مانند یگانهای مدافع خلق (ی.پ.گ) و ادغام آنها در ساختار دولت جدید سوریه شد. او همچنین کنفرانس اخیر قامیشلو را در تضاد با مفاد توافقنامه امضا شده میان مظلوم عبدی فرمانده کل نیروهای سوریە دموکراتیک و احمد الشرع رئیسجمهور جدید سوریه در دهم مارس گذشته دانست. روز شنبه ۶ اردیبهشت (۲۶ آوریل) کنفرانس وحدت و همبستگی کردها با شرکت بیش ۴۰۰ نفر و دهها حزب و جریان سیاسی کردستان سوریه در شهر قامیشلو برگزار شد. در بیانیه پایانی این کنفرانس بر ساختای غیرمتمرکز و به رسمیت شناختن حق خودگردانی برای کُردها و سایر تنوعهای سوریه تاکید شد. در رابطە با حوزه سیاست داخلی، باخچلی حزب دموکراتیک خلقها (دمپارتی) را به دلیل سکوت در برابر تحولات قامیشلو مورد انتقاد قرار داد و خواستار موضعگیری صریح این حزب علیه آنچه «بازی در قامیشلی» نامید، شد. او همچنین هرگونه گفتوگو یا امتیازدهی به عبدالله اوجالان، رهبر دربند کردها را رد کردە و بر لزوم پایبندی بر اجرای فراخوان ۲۷ فوریه برای انحلال کامل پکک بدون انتظار برای مذاکرات یا اصلاحات تأکید کرد. در این بارە دولت باخچلی گفت: پکک باید فوراً کنگرهای برگزار کرده، خود را منحل کند و سلاحهایش را زمین بگذارد. دیگر هیچ راهحل یا بیانیهای باقی نمانده است. رهبر حزب افراطی حرکت ملی ترکیه در بخش دیگری از سخنانش، اظهارات اخیر اوزگور اوزل دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق (ج.هـ.پ) را درمورد برکناری شهردار کُرد یکی از مناطق کلانشهر استانبول از سوی دولت را به شدت مورد انتقاد قرار داد. اوزگور اوزال، روز شنبه ۲۶ آوریل در یک سخنرانی درباره شهردار برکنار شده منطقه اسنیورت استانبول گفت: تنها جرم او، تأکید بر برادری میان کرد و ترک بود. احمد اوزر، شهردار برکنار شده منطقه اسنیورت استانبول، روز چهارشنبه ۳۰ اکتبر گذشته در جریان عملیات نیروهای امنیتی ترکیه به اتهام ارتباط با پکک بازداشت شد و با حکم دادگاه به زندان منتقل شد. باخچلی همچنین دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق را به «خیانت به میهن» و «تفرقهافکنی» متهم و این حزب را بە «دیگ جوشان و زخمی خونین» توصیف کرد که به گفته او «از ارزشهای ملی فاصله گرفته» است. عبدالله اوجالان، رهبر دربند کردها، روز ۲۷ فوریه سال جاری میلادی، طی فراخوانی از زندان امرالی، از حزب کارگران کردستان درخواست نمودە بود خود را منحل و سلاحهایش را کنار بگذارد. این حزب نیز متعاقبا اعلام کرد در صورتی که این فرآیند با مشارکت و زیر نظر اوجالان انجام گیرد، حاضر به برگزاری کنگره و پایبندی به این فراخوان است. اظهارات باغچلی، که مملو از لفاظیهای ملیگرایانه و هشدار درباره دخالتهای خارجی بود، موضع او را علیه هرگونه خودمختاری کردها، گفتوگو با اوجالان یا ابتکارات صلحی که شامل خلع سلاح کامل پکک نباشد، تقویت کرده و چالشی جدید برای امیدها به کاهش تنشها در رابطه مسئله کردها در ترکیه ایجاد کرده است. اصرار دوباره دولت باغچلی بر خلع سلاح بدون قید و شرط پ.ک.ک در حالی است که بنا به گزارشی ارتش ترکیه در شش سال گذشته، حضور نظامی خود در خاک اقلیم کردستان را به شدت افزایش داده و منطقهای حایل ایجاد کرده است. طبق گزارش سایت سبهی تا پایان سال گذشته، ترکیه دستکم ۱۳۶ پایگاه نظامی دائمی در این منطقه احداث کرده است. تصاویر ماهوارهای منتشرشده توسط کارشناسان و گزارشهای میدانی و منابع محلی، نشان میدهد که ارتش ترکیه تا ژانویه ۲۰۲۴ حداقل ۱۳۶ پایگاه نظامی دائمی در خاک اقلیم کردستان احداث کرده است. این اطلاعات بر اساس دادههای بیبیسی گردآوری شده است. ترکیه همچنین از طریق شبکه گسترده پایگاههای نظامی خود، بهطور مؤثری بیش از دو هزار کیلومتر مربع از خاک اقلیم کردستان و عراق را تحت اشغال خود درآورده و منطقهای ممنوعه در نزدیکی مرزهای خود با اقلیم و عراق ایجاد کرده که در برخی مناطق عمق آن به ۴۰ کیلومتر میرسد. تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که ارتش ترکیه دستکم ۶۶۰ کیلومتر جاده برای اتصال این پایگاهها ساخته است. این جادهسازیها به قیمت تخریب جنگلها و واردکردن آسیبهای دائمی به پوشش گیاهی و خاک اقلیم شده است.
- آذربایجان، ایران و ترکیه مسیر ریلی مشترک میسازند
در میانه تنشهای ژئوپلیتیکی منطقە قفقاز جنوبی، پروژه خط ریلی میان ایران، جمهوری آذربایجان و ترکیه بهعنوان مسیری استراتژیک برای تقویت ترانزیت منطقهای در جهت منافع این سه کشور در حال شکلگیری است؛ مسیری که میتواند جایگزینی عملی برای کریدور زنگزور بودە و با اتصال ایران به شبکههای حملونقل آسیایی و اروپایی، جایگاه ترانزیتی این کشور را ارتقا دهد. پروژه اتصال ریلی میان ایران، جمهوری آذربایجان و ترکیه، که در جریان سفر مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران به جمهوری آذربایجان کلید خورد ، مسیری است که می تواند کریدور شرق به غرب را کوتاهتر کرده و نقش ایران را در ترانزیت بینالمللی تقویت کند. رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی، در این بارە اعلام کرده است که این پروژه در دستور کار دولت ایران قرار داشتە و توسعه زیرساختهای ریلی بین این سه کشور در راستای گسترش همکاریهای منطقهای دنبال میشود. یکی از مهمترین مزایای این مسیربرای ایران، کاهش وابستگی ایران و آذربایجان به مسیر زنگزور است؛ کریدوری که پس از جنگ دوم قرهباغ برای اتصال زمینی جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق خاک ارمنستان مطرح شد اما به دلیل تنشهای سیاسی و مخالفت ارمنستان با عبور بدون نظارت، با بنبست مواجه شده است. مسیر ریلی ایران در این زمینه به عنوان جایگزینی امن و عملی مورد توجه قرار گرفته و حتی از حمایت غیررسمی برخی بازیگران بینالمللی برخوردار است. با این حال، این پروژه میتواند تأثیر منفی بر روابط ایران و ارمنستان داشته باشد و در حالیکه ایران در تنشهای بین آذربایجان و ارمنستان همواره ادعای بیطرفی کرده است، چنین پروژهای منجر به کاهش اعتماد ارمنستان نسبت به ایران شود. اما برای ایران، این مسیر میتواند مزایای اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیکی قابل توجهی از جمله افزایش درآمدهای ترانزیتی و تحکیم روابط اش با ترکیه و آذربایجان را به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، این پروژه با توجه به زیرساختهای موجود، نیاز به سرمایهگذاریهای سنگین اولیه نداشتە و از قابلیت اجرایی در مدت زمان کوتاهتری برخوردار است.
- توقف عملیات معدنی در زیستگاه میش مرغ در سقز
تلاشهای کنشگران محیط زیست و فشارهای جامعه محلی در شهرستان سقز در استان کردستان، منجر به توقف عملیات اکتشاف معدن سیلیس در منطقه کوه تولکه، واقع در محدوده شکار ممنوع بیگ اویسی شد. این منطقه، یکی از آخرین پناهگاههای میش مرغ (در زبان کردی چێرگ)، پرندهای در آستانه انقراض، است که تخریب زیستگاه آن تهدیدی جدی برای بقای این گونه محسوب میشود. رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سقز، روز چهارشنبه ١٠ اردیبهشت، ٣٠ آوریل، اعلام کرد که فعالیتهای معدنی در منطقه کوه تولکه، واقع در محدوده شکار ممنوع بیگ اویسی، به تخریب چشمههای آب و دگرگونی اکوسیستم منطقه منجر شده است. این تغییرات، حیات میش مرغ (Otis tarda) را که در زبان کردی «چێرگ» نامیده میشود، به شدت در معرض خطر قرار داده است. شریفی افزود که فصل لانهگزینی و زادآوری این پرنده، دورهای حساس برای بقای آن است و هرگونه تنش محیطی میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر برای نسل این گونه داشته باشد. منطقه شکار ممنوع بیگ اویسی با وسعت ٥ هزار هکتار، یکی از معدود زیستگاههای باقیمانده میش مرغ در ایران است. با این حال، گسترش فعالیتهای معدنی و ساختوسازهای غیرمجاز، مانند خانهباغها، روند تخریب این زیستگاه را شدت بخشیده است. کنشگران محیط زیست سالهاست که نسبت به این تهدیدات هشدار دادهاند و توقف اخیر عملیات معدنی نتیجه پیگیریهای مداوم آنها و حمایت جامعه محلی بوده است. میش مرغ، یکی از بزرگترین پرندگان جهان، با وزن ٨ تا ١٨ کیلوگرم و پهنای بال حدود ٢ متر و ٥٠ سانتیمتر، گونهای منحصربهفرد است که در دشتها و علفزارها زندگی میکند. این پرنده به دلیل تخریب زیستگاهها، تغییرات اقلیمی و شکار غیرقانونی در فهرست گونههای در معرض خطر اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد. منطقه بیگ اویسی سقز یکی از آخرین نقاط ایران است که هنوز میزبان جمعیتی اندک از این پرنده است. سیاستهای توسعهمحور جمهوری اسلامی ایران و بیتوجهی به ملاحظات زیستمحیطی در دهههای گذشته، از جمله گسترش بیرویه کشاورزی، پروژەهای انتقال آب، صنعتیسازی و استخراج معادن نقش مهمی در تخریب زیستگاههای این گونه داشته است. گزارشهای سازمانهای بینالمللی نشان میدهد که تخریب زیستگاهها و تغییر کاربری زمین از مهمترین عوامل تهدید گونههایی مانند میش مرغ در سراسر جهان هستند. در کردستان فعالان محیط زیست سالهاست که با وجود محدودیتها برای حفاظت از این پرنده و زیستگاههای آن تلاش میکنند.












