top of page


نسبت طایفهگرایی با دموکراسیسازی
نصرالله لَشَنی طایفهگرایی به الگویی از سازمانیابی اجتماعی و سیاسی اطلاق میشود که در آن وفاداریهای خویشاوندی، مذهبی، قومی یا فرقهای بر منطق شهروندی، قانون عام و نهادهای مدرن غلبه میکنند؛ بهگونهای که دسترسی به قدرت، منابع، امنیت و منزلت اجتماعی نه بر اساس حقوق برابر، شایستگی یا قواعد رسمی، بلکه بر پایهی تعلق به یک طایفه یا شبکهی هویتی خاص سامان مییابد. در این معنا، طایفهگرایی صرفاً یک هویت فرهنگی یا بازماندهای پیشامدرن نیست، بلکه منطق سیاسی–اجتماعی مشخصی برای توزیع


گاردین: نافرمانی مدنی زنان در ایران علیه حجاب اجباری به کنشی جمعی بدل شدە است
روزنامه بریتانیایی گاردین در گزارشی به گسترش نافرمانی مدنی زنان در ایران در برابر حجاب اجباری پرداخته است. زنانی که در این گزارش میدانی، که روز چهارشنبه ۲۴ دسامبر منتشر شده، با آنها مصاحبه شده است، میگویند با وجود تشدید فشارهای امنیتی، تغییر نگرش اجتماعی و فرسایش توان حکومت در اعمال قانون، باعث شده است ورود آنها به عرصه عمومی با پوشش اختیاری، بیش از پیش به کنشی جمعی و نمادین در خیابانها و شبکههای اجتماعی تبدیل شود. روزنامه گاردین در گزارشی میدانی از تهران، به شمار فزاینده


همکاریهای نظامی ایران و ترکیه در بستر رقابتهای امنیتی منطقهای ادامە می یابد
در حالی که ایران و ترکیه در دسامبر ۲۰۲۵ بر سر افزایش هماهنگیهای امنیتی و نظامی در مرزهای مشترک و مناطق پیرامونی به گفتوگو نشستهاند، تحولات همزمان در شرق دریای مدیترانه ـ بهویژه تعمیق همکاریهای نظامی میان اسرائیل، یونان و قبرس ـ نشاندهنده شکلگیری الگوهای موازی و گاه رقیبِ امنیتی در گسترهای از خاورمیانه تا مدیترانه شرقی است که به گفته ناظران، بازتابدهنده گذار منطقه به نظمی چندقطبی و مبتنی بر ائتلافهای موضوعمحور است. در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۵ (۳ دی ۱۴۰۴)، تهران میزبان هی


اسرائیل دشمن شمارە یک ترکیە است
واکنش ترکیه به نشست اورشلیم نشاندهنده الگوی آشنای امنیتیسازی سیاست خارجی است. دولت با بازتولید گفتمان تهدید و توسل به روایتهای توطئه، تلاش میکند ناکامیهای ژئوپلیتیک خود را پنهان کند. این رویکرد، به جای افزایش بازدارندگی، منجر به تشدید سوءبرداشتها، فرسایش اعتماد منطقهای و محدود شدن ظرفیت دیپلماسی چندجانبه میشود و هزینههای راهبردی آنکارا را در بلندمدت افزایش میدهد. رسانههای نزدیک به دولت اردوغان پس از نشست سهجانبه اسرائیل، یونان و قبرس، موجی از اتهامزنی و نظریههای


آلدار خلیل: هیات التحریرالشام تمایزی با سیستم بعث در دوران اسد ندارد
آلدار خلیل با نقد صریح حاکمیت دمشق، هیات تحریر الشام را بازتولید رادیکال حزب بعث و ابزاری در دست قدرتهای خارجی میداند. وی هشدار میدهد که تمرکزگرایی مفرط، سرکوب سیستماتیک زنان و تبعیض علیه اقلیتها، سوریه را به سمت تجزیه عملی و خلاء قدرت سوق داده است. به باور خلیل، تنها راه نجات سوریە، عبور از ذهنیت قیممآبانه ترکیه و پذیرش مدل مدیریت خودگردان بر پایه تکثرگرایی و دموکراسی واقعی برای تمامی هویتهای ساکن در سوریە است. یک سال پس از جابهجایی قدرت در دمشق، آلدار خلیل، عضو شورای


آمریکا به شرط غنیسازی صفر با تهران مذاکره میکند
نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران، در سهشنبه ۲ دیماه در نیویورک، در فضایی که با جدال لفظی نمایندگان تهران و واشنگتن همراه بود برگزار شد. نماینده آمریکا بار دیگر از آمادگی برای مذاکره مستقیم با ایران سخن گفت، اما این گفتوگو را به پذیرش سیاست غنیسازی صفر از سوی ایران مشروط کرد. اما نماینده ایران، با شروط آمریکا مخالفت کرد و روسیه و چین نیز از موضع ایران حمایت کردند. بنابە گزارش رویترز، نشست روز سهشنبه شورای امنیت سازمان ملل درباره برنامه


چای دبش چگونه رد پای خامنهای را در فساد سیستماتیک عیان میکند؟
امیر خنجی پرونده چای دبش با هفت محکوم متواری، میلیاردها دلار رانت و درگیری شبکهای از وزرا، بانکها و نهادها، بیش از آنکه پایان یک فساد باشد، سازوکار قدرت در جمهوری اسلامی را عیان میکند. این پرونده نشان میدهد فساد نه استثنا، بلکه محصول تمرکز قدرت، فقدان نظارت مؤثر و انکار مستمر «فساد سیستمی» در رأس حاکمیت است. پرونده چای دبش هرچه بیشتر به ایستگاه پایانی خود نزدیک تر میشود، بیش از آنکه نشانی از پایان فساد باشد، پرده از سازوکار قدرت در جمهوری اسلامی برمیدارد. هفت محکوم متوا


ژنرال محمد الحداد که در سانحه سقوط هواپیما کشته شد، که بود؟
رئیس ستاد ارتش لیبی، ژنرال محمد علی احمد الحداد، ۲۳ دسامبر در سانحه سقوط هواپیما در ترکیه کشته شد. او برای گفتوگوهای نظامیبا مقامات ترکیە به آنکارا رفته بود. چهار عضو هیات لیبیایی و سه خدمه پرواز نیز جان باختند. الحداد رئیس ستاد ارتش دولت وحدت ملی طرابلس و چهرهای کلیدی در تلاشهای یکپارچهسازی ارتش لیبی پس از آتشبس ۲۰۲۰ بود. رئیس ستاد ارتش لیبی، ژنرال محمد علی احمد الحداد، در ۲۳ دسامبر در سانحه سقوط هواپیما در ترکیه کشته شد. او به همراه یک هیات نظامی لیبیایی برای انجام گفت


نیروهای سوریه دموکراتیک: مستندات میدانی حاکی از حملە برنامهریزیشده بە محلات کردی حلب است
نیروهای سوریه دموکراتیک (SDF) با انتشار مستنداتی شامل نقشههای هدفگیری و تحلیل زمانبندی شلیک، دولت انتقالی دمشق را به برنامهریزی و اجرای حملات سنگین علیه محلههای کردنشین حلب متهم کردند. این اتهامات در حالی مطرح میشود که شورای محلههای کرد حلب نیز گروههای موسوم به «کنترلنشده» وابسته به وزارت دفاع دمشق را مسئول مستقیم درگیریهایی میداند که به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان منجر شده است. متعاقب حملات چند ساعتە دو شب پیش نیروهای وابستە بە دولت انتقالی سوریە بە محلات کردنشین د


شکاف از درون: آیا عضو هیات مرگ هم در برابر خامنهای ایستاده است؟
امیر خنجی مصطفی پورمحمدی در مصاحبه اخیر خود با تأکید بر پیوند تصمیمهای خارجی با هزینههای داخلی، ضعف مدیریت و بیتدبیری در جمهوری اسلامی ایران را برجسته کرد و نشان داد بحرانها تنها محصول فشار خارجی نیستند. او ضمن تلاش برای حفظ انسجام و مشروعیت نظام، بهطور ضمنی مرز روایت رسمی را عقب میبرد و هشدار میدهد که حتی تحت چتر علی خامنهای، خودیها ناچارند ناکامیها و بحرانها را به نام مدیریت و تصمیم داخلی، نه صرفاً دشمن، بازنویسی کنند. اما فحوای سخنان او، خامنەای را بە عنوان تنها


تشدید شکاف میان دولت چهاردهم و مجلس دوازدهم
نصراللە لشنی روابط میان دولت مسعود پزشکیان و مجلس دوازدهم از همان آغاز، نه بر بستر یک امید اجتماعی واقعی، بلکه در چارچوب یک عملیات گفتمانی از بالا با عنوان وفاق ملی صورتبندی شد؛ گفتمانی که بیش از آنکه بازتاب موازنهای تازه در قدرت باشد، تلاشی بود برای مدیریت انتظارات و مهار نارضایتی عمومی. برخلاف روایت رسمی و تبلیغات «روزنهگشا»یان، در سطح جامعه هیچ امید معناداری به تحقق این وفاق وجود نداشت. زیرا تجربه تاریخی نشان داده بود که مسئله اصلی نه تنش میان دولت و مجلس، بلکه انسداد


جنگ، صلح و تلاش برای ثبات در خاورمیانه
سیڤان سعید در صلح، فرزندان پدران خود را به خاک میسپارند، اما در جنگ، پدران فرزندان خود را. این جمله، تراژدی وارونگی نظم طبیعی زندگی را در جنگ آشکار میسازد. امروز در خاورمیانه، از ویرانههای سوریه و عراق گرفتە تا چرخه بیپایان خشونت و افراطگرایی، این حقیقت بیش از همیشه این واقعیت را بازتاب میدهد. در برابر نیروهای تخریب، پروژه دموکراتیک روژاوا (شمالشرق سوریه) الگویی معکوس را برمیسازد: خودمدیریتی، برابری جنسیتی، همزیستی چند اتنیکی و بازسازی مشارکتی مبتنی بر عدالت. آیا این ت


نشستهای رسانههای اسرائیل درباره ایران خطر محاسبه اشتباه و تشدید جنگ را افزایش میدهد
بهنقل از یدیعوت آحارنوت، موج نشتهای هدفمند و فضاسازی رسانهای اسرائیل درباره ایران، بیش از آنکه بازدارنده باشد، خطر سوءبرداشت راهبردی را افزایش میدهد. اتکای تهران به رسانههای اسرائیلی برای ارزیابی تهدید، میتواند حمله پیشدستانه ناخواسته را رقم بزند. همزمان، بازسازی توان موشکی ایران و ابهام نقش حزبالله، خطر لغزش به جنگی چندجبههای و ناخواسته را تشدید کرده است. روزنامه یدیعوت آحارنوت گزارش میدهد که موج اخیر افشاگریها، نشستهای توجیهی امنیتی در سطح بالا و نشت اطلاعات از


حمله نیروهای دمشق به نیروهای امنیت داخلی شیخ مقصود در حلب
درگیریهای خونین در محلههای شیخ مقصود و اشرفیه حلب، تنها ساعاتی پس از دیدار هیأت بلندپایه ترکیه با مقامات دولت انتقالی دمشق، بار دیگر نقش مخرب آنکارا در تشدید تنشهای سوریه را برجسته کرد. همزمانی این حملات با اتهامزنی ترکیه علیه نیروهای سوریه دموکراتیک، نشان میدهد فشار سیاسی و امنیتی آنکارا عملاً به تشدید خشونت علیه غیرنظامیان و بیثباتی بیشتر شمال سوریه منجر شده است. شب گذشتە، گروههای وابسته به دولت انتقالی دمشق پس از هدف قرار دادن یک ایست بازرسی نیروهای امنیت داخلی ـ حل


اتیکتِ اتنیک؛ ابزار تطهیر دولت
شیلان سقزی در ساختار مرکزگرای قدرت در ایران، خشونت نهتنها استحاله میشود، بلکه طبقهبندی و معناگذاری سیاسی میشود، بهگونهای که وقتی جنایتی در تهران یا اصفهان رخ میدهد، آن را به بحران فردی، ناکارآمدی سیاست اجتماعی یا فروپاشی اخلاقی ربط میدهند، اما همین خشونت اگر در سیستان و بلوچستان، خوزستان و یا روژهلات (کُردستان ایران) اتفاق بیافتد، بلافاصله به فرهنگ قبیلهای مردم آن منطقه نسبت داده میشود. چنین رویەای، اتنیکیسازی خشونت و مکانیسمی است که با آن نظامهای مرکزگرا مسئولیت
bottom of page
