top of page


سناریوهای محتمل برای وضعیت کنونی ایران
تنظیم: سمیە توحیدی مذاکرات ایران و آمریکا وارد حساسترین مرحله خود شدهاند و هرگونه شکست در گفتوگوها میتواند منطقه را دوباره به سمت جنگ سوق دهد. در این میان، سناریوهای مختلفی مطرح شدهاند؛ از ازسرگیری حملات آمریکا و دستیابی به توافقی محدود بر سر تنگه هرمز گرفته تا عقبنشینی تدریجی ایران زیر فشار اقتصادی. ادامه بنبست نیز میتواند خطر اختلال در بازار جهانی انرژی، افزایش قیمت نفت و تشدید فشار بر اقتصاد جهانی را افزایش دهد. پس از هفتهها توقف درگیریها در جنگ ایران با هدف فراه


تهران عقبنشینی ترامپ از حمله را نشانه ضعف آمریکا میداند
پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد حمله نظامی برنامهریزیشده آمریکا علیه ایران را به درخواست رهبران چند کشور عربی «فعلا» متوقف کرده است، مقامهای جمهوری اسلامی ایران و رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران این تصمیم را نشانه عقبنشینی واشنگتن و شکست سیاست تهدید نظامی آمریکا توصیف کردند. ترامپ روز دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت، در پستی در تروث سوشیال و سپس در سخنرانی در کاخ سفید گفت که آمریکا قصد داشت روز سهشنبه "یک حمله بسیار بزرگ" علیه ایران انجام دهد، اما پس از درخواست امیر قطر، محمد بن


آیا عصر مصونیت رهبران به سر آمده است؟
علیاصغر فریدی پس از کشته شدن علی خامنهای در بمباران هوایی اسرائیل و آمریکا، رسانهها میگویند که سطح حفاظت از ولادیمر پوتین به بالاترین حد ممکن رسیده، در کره شمالی تصویب کردهاند که در صورت سوءقصد به جان کیم جونگ اون رهبر آن کشور و یا کشتن او، بمبهای اتمی به صورت خودکار فعال خواهند شد. گویی روزگار مصونیت برخی از رهبران دنیا به پایان رسیده و این شاید نشانهای از تغییر در روابط و جنگ میان قدرتها باشد. در اواخر بهمن سال ۱۴۰۴، حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به نقاطی د


بازگشت سایههای استبداد ایرانی در قلب اروپا
علیاصغر فریدی اروپا پس از تجربه فاشیسم، سازوکارهای حقوقی و فرهنگی گستردهای را برای مقابله با اقتدارگرایی و گسترش رویەهای نژادپرستانە در سیاست ایجاد کرد. با این حال، ظهور نمادهای مرتبط با دستگاههای سرکوبگر و شعارهای نژادگرایانه در بخشی از تجمعات سیاسی ایرانیان خارج از کشور، پرسشهای تازهای درباره مرز میان مخالفت سیاسی و بازتولید فرهنگ اقتدار مطرح کرده است. مسئله اصلی صرفا نوستالژی سیاسی نیست، بلکه عادیسازی گفتمانهایی است که حذف، تحقیر و نفی دیگری را به بخشی از هویت سیا


ایران نگران عملیات گسترده آمریکا و اسرائیل است
همزمان با انسداد مسیر دیپلماتیک، هشدارها در داخل ایران درباره احتمال گسترش عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل افزایش یافته است. یک نماینده مجلس از نگرانی نسبت به تلاش احتمالی برای تصرف برخی جزایر جنوبی ایران سخن گفته است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تهران کنترل خود بر تنگه هرمز را تشدید کرده و آمریکا نیز به محاصره دریایی ادامه میدهد. نشانههای متعددی حاکی از آن است که بحران میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران از سطح درگیری نظامی، به نبردی بر سر گذرگاههای دریایی و انرژی من


شکاف طبقاتی در دسترسی به شبکه جهانی
در دو دهە نخست گسترش اینترنت در ایران، آن را زیرساختی عمومی، مشابه برق، آب و تلفن، میدانستند. هدف ازایجاد این زیرساخت، تسهیل گردش اطلاعات، توسعه اقتصادی، گسترش آموزش، تقویت پژوهش و پیوند جوامع با شبکه جهانی ارتباطات بود. اما در ایران دهه ۱۴۰۰، اینترنت بهتدریج کارکردی متفاوت پیدا کرد. حکومت، اینترنت را نه صرفاً یک ابزار ارتباطی، بلکه بخشی از سازوکار کنترل سیاسی و امنیتی تعریف می کند. حکومت اکنون کنترل جریان اطلاعات و مدیریت فضای اجتماعی را در اولویت قرار داده است. این تغییر،


حکمرانی در سایه سپاه: چه کسانی واقعاً در تهران تصمیم میگیرند؟
تحولات ایران در یکسال اخیر را نمیتوان صرفا بە یک بحران نظامی تقلیل داد، بلکه باید آن را بهعنوان یک آزمون واقعی برای کل سازوکار قدرت در جمهوری اسلامی نیز در نظر گرفت. پس از ٤٦ سال جنگ ریتوریک با اسرائیل و آمریکا یکسال اخیر آزمونی بود که بهطور عینی نشان دهد نظام جمهوری اسلامی ایران تا چه حد میتواند خود را حفظ کند و بە ویژە با آغاز دور دوم جنگ در ٢٨ فوریە نشان دهد کە بدون تکیه بر یک رأس واحد، تا کجا می تواند به حیات اقتدارطلبانە خود ادامه دهد و خود را با شرایط بیثباتی و ج


افبیآی برای اطلاعات منجر به بازداشت مامور سابق متهم به همکاری با ایران ۲۰۰ هزار دلار جایزه تعیین کرد
اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، برای ارائه اطلاعاتی که به بازداشت مونیکا ویت، مامور سابق ضدجاسوسی نیروی هوایی آمریکا و متهم به همکاری اطلاعاتی با ایران، منجر شود ۲۰۰ هزار دلار جایزه تعیین کرده است. مقامهای آمریکایی میگویند او پس از پناهندگی به ایران، اطلاعات محرمانه دفاعی و هویتی برخی ماموران اطلاعاتی آمریکا را در اختیار تهران قرار داده است. اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، اعلام کرده است که برای ارائه اطلاعاتی که به بازداشت و محکومیت مونیکا ویت، مامور سابق ضدجاس


کردها در ایران، چگونە میتوانند محاسبات بینالمللی را تغییر دهند؟
مسالە کرد در ایران، محصول تلاقی تاریخ طولانیِ منازعه بر سر بهرسمیتشناسی تنوع اتنیکی با تحولات ژئوپلیتیکی معاصر در بطن ایران و خاورمیانە است. از انقلاب مشروطه در ۱۹۰۵ تا انقلاب ١٩٧٩، ساختار دولت در ایران تغییر بنیادینی را در پذیرش تکثر اتنیکی این جغرافیا نشان نداده است. در نتیجه، نیروهای سیاسی کرد در میانە یک کنش سیاسی محدود مدنی و گرایش به مبارزه مسلحانه نوسان داشتهاند. با این حال، معادلات منطقهای، ملاحظات اقلیم کردستان، حساسیت ترکیه و ابهام در راهبرد آمریکا، این مسالە را


آیا در پروندە ایران، چین یک میانجیگر خاموش باقی خواهد ماند؟
تحرکات اخیر چین در پرونده ایران نشان میدهد پکن تلاش دارد تا بدون ورود مستقیم به تقابل، نقش خود را از یک شریک اقتصادی صرف به بازیگری موثر در مدیریت بحرانهای ژئوپلیتیک ارتقا دهد. با این حال، منافع گسترده چین در روابط با آمریکا، کشورهای عربی و مسیرهای حیاتی انرژی، مانع از آن میشود که پکن بهطور کامل در کنار تهران قرار گیرد. به نظر میرسد راهبرد اصلی چین، حفظ توازن، جلوگیری از بیثباتی در تنگه هرمز و مدیریت بحران در چارچوب تفاهمهای بزرگتر با واشنگتن باشد که بیش از میانجیگری


از سرکوب ایدئولوژیک تا خطر فراموشی؛ صدای خاموش یعقوب کریمپور
رسول گلهبان اعدام یعقوب کریمپور را نمیتوان صرفاً در چارچوب یک پرونده امنیتی یا اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» تحلیل کرد. آنچه این پرونده را به موضوعی فراتر از یک پرونده قضایی تبدیل میکند، تلاقی چند مسالە مهم است: امنیتیسازی، در حاشیه و رسمی نبودن آیین یارسان و ساختار ایدئولوژیک جمهوری اسلامی. یعقوب کریمپور نه کرد بود و نه عضو شناختهشده یک گروه سیاسی یا مسلح. او شهروندی تُرک از آذربایجانغربی و پیرو آیین یارسان بود. این اقلیت مذهبی در جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته نشده و


پیامدهای جنگ، اقتصاد ایران و وضعیت امنیتی در کردستان را وارد مرحلهای بحرانی کرده است
چند هفته پس از پایان جنگ ۴۰ روزه میان جمهوری اسلامی ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، پیامدهای بحران از حوزه نظامی فراتر رفته و به لایههای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی جامعه ایران نفوذ کرده است. افزایش بیکاری، تورم بیسابقه، رکود صنایع، فروپاشی بخشی از اقتصاد دیجیتال و تشدید فضای امنیتی، نشان میدهد ایران وارد مرحلهای از فرسایش چندلایه شده است. در این میان، کردستان که پیش از جنگ نیز با توسعهنیافتگی و فشارهای امنیتی روبهرو بودند، اکنون بیش از سایر مناطق تحت تأثیر همزمان بحران


جنگ ائتلاف اسرائیل و آمریکا با ایران، از تبعات درازمدت بر منطقە برخوردار خواهد بود
تنظیم: سمیە توحیدی جنگ ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه ایران، فراتر از ابعاد نظامی، شکنندگی ساختار اقتصادی و امنیتی کشورهای حوزە خلیج فارس را آشکارتر کردە است. انسداد تنگه هرمز، حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران و گسترش نااطمینانی ژئوپلیتیک، نه تنها بازار انرژی و تجارت جهانی را تحت فشار قرار دادە است، بلکه پروژههای بلندپروازانه کشورهای خلیج برای گذار به اقتصادهای پس از نفت را نیز با چالش جدی روبهرو ساختە است. کاهش اعتماد سرمایهگذاران، رکود گردشگری و افزایش هزینههای ام


فراتر از دو اعدام: نبرد روایتها در پرونده محراب عبداللهزاده و ناصر بکرزاده
رسول گلهبان اعدام محراب عبداللهزاده و ناصر بکرزاده دیگر صرفاً دو پرونده قضایی یا امنیتی تلقی نمیشوند، بلکه به بخشی از نبرد گستردهتر بر سر روایت، مشروعیت و حافظه جمعی در کردستان تبدیل شده است. جمهوری اسلامی این پروندهها را در چارچوب مقابله با تهدیدات امنیتی و کنترل تنشهای اتنیکی تفسیر میکند، اما روایتهای منتشرشده درباره اعتراف اجباری، انفرادی طولانی، فشار بر خانوادهها و ممانعت از برگزاری مراسم سوگواری، بحران اعتماد به روند دادرسی و نهادهای قضایی را تشدید کرده است. د


آیا با جنگ در تنگە هرمز و فرسایش تدریجی نظم پولی آمریکا، هژمونی دلار خاتمە می یابد؟
شیلان سقزی دلار آمریکا امروز صرفا یک پول نیست؛ بلکە ستون فقرات یک نظم جهانی است که از بانک مرکزی تا بازار نفت، از بدهی دولتها تا تحریمها و از تجارت روزمره تا بحرانهای جنگی را به هم وصل میکند. به همین دلیل، بحث درباره تضعیف دلار یا پترو-دلار را نباید با این سؤال ساده شروع کرد که آیا دلار سقوط میکند؟ بلکه باید پرسید: دلار چگونه به ارز جهانی تبدیل شد، چه چیزی آن را به ابزار هژمونی آمریکا بدل کرد، و چرا هر بحران بزرگ ژئوپلیتیک-از جمله جنگ اخیر ایران با آمریکا و اسرائیل-هم می
bottom of page
