top of page


بازداشت نرگس محمدی و سپیدە قلیان، نگرانیها از تعمیق شکاف در میان مخالفان ایران را افزایش میدهد
توران نیکزاد بازداشت نرگس محمدی و سپیده قلیان در جریان مراسم هفتم درگذشت خسرو علیکردی، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، بار دیگر نگاهها را متوجه نحوه برخورد نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران با تجمعات مدنی و همزمان، تنشهای درونی میان مخالفان حکومت کرده است. این مراسم روز جمعه ۲۱ آذر ۱۴۰۴ در مشهد برگزار شد و به گفته شاهدان، پس از پایان بخش رسمی، به تجمعی اعتراضی تبدیل شد که با ورود نیروهای امنیتی و بازداشت شرکتکنندگان به خشونت کشیده شد. خسرو علیکردی از وکلای شناختهشده در م


بە رغم برگزاری نشست دوحه، نتایج آن همچنان مبهم هستند
نشست دوحه بار دیگر شکاف میان اراده سیاسی و امکان عملی استقرار نیروی تثبیت در غزه را آشکار کرد. فقدان تعریف روشن مأموریت، اختلاف بر سر جغرافیای استقرار و خلع سلاح حماس، و نبود تعهد اجرایی کشورها، ISF را به پروژهای معلق تبدیل کرده است. در این چارچوب، حتی گزینههای محدود نیز با چالش مشروعیت و کارآمدی روبهرو هستند. هفتە گذشتە، نشست دوحه با حضور بیش از ۴۵ کشور، از قدرتهای اروپایی گرفتە تا بازیگران خاورمیانهای و چند کشور آسیایی، برای بررسی ساختار فرماندهی، مأموریت و مشارکت در ن


خامنهای در سایه نقطه جِی
امیر خنجی جمهوری اسلامی ایران به مرحلهای رسیده که نه میتواند گذشته را بازسازی کند و نه آیندهای پایدار بسازد، نقطهای که در نظریهها «نقطه جِی» نام دارد. تحلیل پیشِرو توضیح میدهد چگونه خامنهای ایران را تا آستانه این نقطه سوق داده است؛ جایی که فروپاشی توان حکمرانی با انتظارات انفجاری جامعه تلاقی میکند و راهی جز فرسایش سیستمی باقی نمیگذارد. در نظریههای سیاسی و اقتصادی، «منحنی جِی» استعارهای است برای وضعیتهایی که در آن یک سیستم پس از دورهای نسبی از رشد و ثبات، وارد مر


نشست دو حزب اصلی اقلیم کردستان بدون توافق نهایی پایان یافت
گفتوگوهای تازه میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان بار دیگر شکافهای ساختاری در نظام تقسیم قدرت اقلیم را آشکار کرد. اختلاف بر سر چارچوب مذاکرات، تقدم اقلیم یا بغداد و کنترل نهادهای امنیتی نشان میدهد بنبست کنونی صرفاً تاکتیکی نیست، بلکه ریشه در تعارض منافع نهادی و برداشتهای متفاوت از مشروعیت سیاسی و توازن قوا پس از انتخابات دارد. گفتوگوهای تازه میان حزب دموکرات کردستان (KDP) و اتحادیه میهنی کردستان (PUK) پس از ماهها وقفه، بدون دستیابی به پیشرفت مشخص و بدون ت


اقتصاد نئولیبرال و بازتولید خشونت ساختاری علیه حقوق بشر
نصرالله لشنی گفتمان حقوق بشر در دوران پس از جنگ جهانی دوم عمدتاً با دغدغه جلوگیری از خشونت مستقیم شکل گرفت. ممنوعیت شکنجه، پایاندادن به کشتار سیاسی، تضمین محاکمه عادلانه، جلوگیری از ناپدیدسازی قهری از جملە این موارد بودند. این چارچوب که بر سنت لیبرالیسم سیاسی متکی بودە است، دولت را عامل اصلی سرکوب میبیند و تمرکز خود را بر آزادیهای مدنی و سیاسی قرار میدهد. اما به موازات تحولات ساختاری در اقتصاد جهانی، بهویژه از دههی ۱۹۸۰ به این سو، این چارچوب دیگر توانایی توضیح بخشی عظ


تلاش اروپا برای میانجیگری میان واشنگتن و کییف و بیاعتمادی مسکو
برلین پایتخت آلمان، طی روزهای گذشته میزبان دور تازهای از مذاکرات سرنوشتساز میان اوکراین، ایالات متحده آمریکا با حضور صدراعظم آلمان و متحدان اروپایی اوکراین بود. این گفتوگوها که دو روز به طول انجامید، با هدف یافتن راهحلی برای پایان دادن به جنگ در شرق اروپا برگزار شد. هرچند جزئیات کامل مذاکرات هنوز منتشر نشده است، اما نشانههایی از پیشرفت در رسیدن طرفین به اجماعی کلی در پرونده اوکراین دیده میشود. ولودمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین، در این دیدارها، برای اولین بار حاضر شد احت


عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله لبنان مقدمە مواجهە جدید اسرائیل با ایران است
تحرکات اسرائیل علیه حزبالله لبنان را باید بخشی از یک راهبرد پیشدستانه گستردهتر دانست که هدف آن تضعیف بازوهای منطقهای ایران پیش از هر گونە تقابل مستقیم است. تلآویو میکوشد با پاکسازی محیط پیرامونی خود، هزینه و دامنه واکنش ایران را در صورت حمله احتمالی به زیرساختهای موشکی آن کاهش دهد. منابع سیاسی و امنیتی بر این باورند اسرائیل در آستانه آغاز یک عملیات گسترده علیه حزبالله قرار دارد. هدف این عملیات جلوگیری از تقویت توان نظامی حزبالله، کاهش تهدید علیه مناطق شمالی اسرائیل


منطق تضاد اجتماعی
کریم فاتم در مقالهٔ پیشین ، نقش محوری هنجارها در ساختاربخشی به زندگی اجتماعی بە اختصار بررسی شد و نشان داده شد که فرسایش آنها در ایران چگونه به قطبیسازی فزاینده، تضاد و تعارض در سطح جهان اجتماعی دامن زده است. با این حال، ماهیت دقیق این تضاد – چگونگی شکلگیری و مواجهه با آن، بهطور کافی کاوش نشده است. هدف این نوشتهٔ کوتاه، روشنکردن این پرسشها در سطحی انتزاعیتر است. تضاد، ویژگی فراگیر زندگی اجتماعی است. هرچند واژە تضاد معانی گوناگونی دارد، اما در بنیادیترین معنای خود به


تلاش آمریکا برای بازگشت به بازار چین، بیمیلی پکن به تراشههای آمریکا
تنش فزاینده آمریکا و چین در حوزه نیمهرساناها نشان میدهد رقابت راهبردی دو قدرت وارد مرحلهای ساختاری شده است. تلاش واشنگتن برای مدیریت صادرات تراشه و همزمان نفوذ به بازار چین، با راهبرد پکن برای خودکفایی فناورانه و حمایت گسترده دولتی خنثی میشود. این روند، نشانه بازآرایی عمیق زنجیرههای تأمین جهانی فناوری است. در حالی که رقابت راهبردی میان ایالات متحده آمریکا و چین از جنگ تعرفهها فراتر رفته و به حوزههای حساس فناوری و زنجیرههای تامین کشیده شده است، تازهترین نشانهها حاکی


پناهندگان افغان، راویان سالها درد و رنج بیپایان
ژیار دستباز پنج دهه جنگ، مداخله خارجی و حاکمیت طالبان، افغانستان را به بزرگترین تولیدکننده پناهجو در جهان بدل کرده است. مهاجرت افغانها انتخاب فردی نیست، بلکه واکنشی ساختاری به فروپاشی امنیت، اقتصاد و دولت است. مسیرهای مرگبار مهاجرت، آوارگی مزمن و تبعیض در کشورهای میزبان، نشان میدهد بحران افغانستان صرفاً انسانی نیست، بلکه نتیجه نظم سیاسیای است که مسئولیت آن میان قدرتهای منطقهای و جهانی تقسیم شده است. تاریخ پنجاه سال اخیر افغانستان با جنگ، ناامنی و آوارگی شهروندانش گره خو


خامنهای در تلاش برای احیای جسدی است که هنوز گرم است
امیر خنجی در تهران، در میدان انقلاب، مجسمهای تازه از شاپور ساسانی بر اسب نصب شد و امپراتور زانوزده روم در پای او قرار گرفت. تصویری از پیروزی حکشده بر سنگهای نقشرستم به پایتخت منتقل شد تا صحنهای از عظمت ملی ایرانیان بازسازی شود. هزاران نفر در اطراف میدان گرد آمدند و رسانههای حکومتی از غرور ایرانی سخن گفتند و آن را نشانهای از احیای هویت ملی معرفی کردند. این نخستین بار نیست که جمهوری اسلامی ایران به نمادهای ایران باستان پناه میبرد و از میراث ایران باستان برای بازسازی چ


صلحِ مشروط به حذف: نیمنگاهی به نقش ترکیه در فرآیند حل مساله کُرد در سوریه
شیلان سقزی ترکیه در تلاش است با اعمال فشارهای چندلایه نظامی، دیپلماتیک و اطلاعاتی، تجربه خودگردانی روژآوا را بهعنوان یک تهدید راهبردی از میان برداشتە و آن را در ساختار دولت مرکزی دمشق ادغام کند؛ اما نه بهمنظور دستیابی به صلح، بلکه برای خنثیسازی هرگونه الگوی دگرگونساز سیاسی از پایین. این فشارها، بیش از آنکه در راستای حفظ تمامیت ارضی ادعایی سوریه باشد، در خدمت تثبیت نظم اقتدارگرای منطقهای است که در آن هیچ جایی برای مشارکت واقعی نیروهای بومی و دموکراتیک چون روژآوا متصور


اوکراین از هدف پیوستن به ناتو عقبنشینی میکند
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز یکشنبه در برلین در جریان مذاکرات پنجساعته با نمایندگان آمریکا و با حضور جرد کوشنر و ستیو ویتکوف، فرستاده دونالد ترامپ، اعلام کرد که کشورش مشروط بر دریافت تضمینهای امنیتی از سوی ایالات متحده آمریکا و همپیمانان اروپایی حاضر است از هدف پیوستن به ناتو صرفنظر کند. مذاکرات روز گذشتە و امروز زلنسکی با مقامات آمریکایی و اروپایی در برلین بخشی از تلاشهای تازه برای پایان دادن به جنگی است که از زمان آغاز تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به یکی از خو


آیا برساخت یک دین مبتنی بر زنانگی امکان پذیر است؟
زنانگی و مردانگی مفاهیمی اجتماعی، فرهنگی و تاریخیاند که با جنسیت زیستی (Sex) تفاوت دارند و هیچ الزام طبیعی برای زن یا مرد بودن افراد ندارند. این مفاهیم محصول ساختارهای نهادی، سیاسی و گفتمانیاند و در طول تاریخ، بهویژه در جوامع مردسالار، تولید و بازتولید شدهاند. به عبارت دیگر، زنانگی و مردانگی نه ویژگیهای ذاتیاند و نه صرفاً نتیجهی زیستشناسی، بلکه بهعنوان سازههای اجتماعی و فرهنگی عمل میکنند که معنا و ارزش آنها توسط جامعه تعیین و بازتولید میشود. نظریه جامعهشناختی بر


واکنشها بە حمله به نیروهای ائتلاف در سوریه توسط تروریست نزدیک به الجولانی
حمله بە سربازان آمریکایی در پالمیرا را میتوان نمودی از تداوم تهدید تروریسم سازمانیافته در مرحله گذار سیاسی سوریه دانست. مشارکت یک عضو نیروهای امنیتی دولت انتقالی، مسئله نفوذ ایدئولوژیک و ناکارآمدی سازوکارهای کنترل درونسازمانی را برجسته میکند. واکنش آمریکا، دولت انتقالی و نیروهای دموکراتیک سوریه در شرایط ناپایدار منطقهای کنونی نشاندهنده تلاش برای حفظ بازدارندگی، جلوگیری از احیای داعش و مدیریت هزینههای مداخله خارجی در چارچوب همکاری محدود امنیتی است. در حملهای تروریستی
bottom of page
