top of page


صلح مشروط در ترکیه؛ کردها آزادی اوجالان و اصلاحات دموکراتیک میخواهند
انتشار طرح تقویت همبستگی ملی و ادغام اجتماعی در ترکیه، از یک سو، روند حل مسالە کرد را وارد مرحلهای تازه نمودە و همزمان خوشبینی محتاطانهای را درباره چشمانداز آن برانگیخته است. این طرح برای خلع سلاح پ.ک.ک، بازگشت اعضای آن و تعیین وضعیت قضایی آنان چارچوب حقوقی مشخصی پیشبینی میکند. حامیان طرح با استناد به تجربه IRA و FARC، آن را زمینهای برای گذار از منازعه مسلحانه به فرایند سیاسی ارزیابی میکنند، در حالی که فعالان کرد، دستیابی به صلح پایدار را مستلزم اصلاحات دموکراتیک، آز


پیمان مکه، محور جدید امنیتی جهان اسلام یا بیانیه سیاسی؟
علیاصغر فریدی در روز جمعهای که نماز جماعت در مسجدالحرام برگزار میشد، سه رهبر جهان اسلام در همان شهر، پای سندی را امضا کردند که ممکن است نقشه امنیتی خاورمیانه را برای دهههای آینده بازتعریف کند، یا فقط یک بیانیه سیاسی زیبا باقی بماند. روز هفتم اوت ۲۰۲۶، در کاخ الصفا در مکه، محمد بنسلمان، ولیعهد و نخستوزیر عربستان، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، توافقنامه مشترک دفاعی مکه را امضا کردند. شاکله این توافق بر این اساس شکل گرفتە است کە هر حم


خیانت دربار پهلوی به بارزانی، روایتی از دل خاطرات یک مأمور موساد
علیاصغر فریدی کتاب «شیطان بزرگ، شیطان کوچک» نوشته الیعزر تسفریر، آخرین نمایندهی اطلاعاتی اسرائیل در ایران پیش از انقلاب اسلامی در سال ١٣٥٧، یکی از مهمترین اسناد غیررسمی دربارهی مثلث پنهان روابط اسرائیل، ایران و کردهای عراق در دههی ۱۹۷۰ میلادی است. تسفریر که پیش از ماموریتش در تهران، سالها بهعنوان رابط موساد در کردستان عراق و در کنار ملا مصطفی بارزانی فعالیت کرده بود، از نزدیک شاهد اوجگیری و سپس فروپاشی ناگهانی جنبش کردها بود که به گفتهی او، ریشه در تصمیمی سیاسی داشت


چارچوب هماهنگی عراق بر سر احتمال حمله به اردن دچار شکاف شدە است
گزارشهای منتشرشده از اختلاف در چارچوب هماهنگی نشان میدهد بحران کنونی عراق دیگر صرفاً به تنش میان گروههای مسلح و دولت محدود نیست، بلکه به رقابت بر سر مرجع تصمیمگیری درباره سیاست امنیتی و خارجی کشور گره خورده است. در چنین شرایطی، هرگونه اقدام مستقل گروههای مسلح علیه اردن یا عربستان میتواند نهتنها عراق را وارد چرخهای از درگیریهای منطقهای کند، بلکه اعتبار دولت در اعمال انحصار استفاده از زور را نیز بیش از پیش تضعیف کند. همزمان، افزایش سطح آمادهباش نیروهای عراقی و تلاش


ترکیه از ایران خواستە است تا حملات به احزاب کُردستانی را متوقف کند
آنکارا و تهران، با وجود رقابتهای ژئوپلیتیکی در چندین پرونده منطقهای، در قبال مسئله کُرد به درک امنیتی مشترکی رسیدهاند که بر مهار ظرفیتهای سیاسی و نظامی این پرونده و جلوگیری از تبدیل آن به یک متغیر مستقل در معادلات قدرت منطقهای استوار است. ترکیه، برای حفظ معماری امنیتی دوران پس از پکک، آنگونە کە خود تصور میکند، خواهان توقف فشارهای نظامی ایران است. اما این رویکرد نه از سر همسویی با احزاب کُردستانی، بلکه برای جلوگیری از سوق یافتن آنان به ائتلاف با اسرائیل و دیگر بازیگران


در آستانه خروج کامل از عراق، آمریکا سامانههای پاتریوت را از کردستان خارج کرد
خروج سامانههای پاتریوت از اقلیم کردستان صرفاً یک جابهجایی نظامی نیست، بلکه نشانهای از تغییر هندسه بازدارندگی آمریکا در خاورمیانه است. واشنگتن با تمرکز بر دفاع از مراکز حیاتی انرژی و متحدان عرب خود، منابع محدود پدافندی را از مناطق کماولویتتر به جبهههای حساستر منتقل میکند. این تحول، اگرچه به معنای قطع همکاری امنیتی با اقلیم کردستان و عراق نیست، اما هزینههای امنیتی اقلیم کردستان را افزایش میدهد و میتواند خلأ بازدارندگی ایجادشده را به عاملی برای افزایش تحرک بازیگران غ


از بلفاست تا دیاربکر: آیا صلح بدون بازتعریف نظم سیاسی ممکن است؟
رامیار حسینی صلح را بایستی بە مثابە نقطە آغاز سیاست فهیمد نە نقطه پایان جنگ، بە عبارتی دیگر هرگاه دولتها پایان خشونت را با حل منازعه اشتباه گرفتهاند جنگ تنها درپوششی جدید بازتولید شدە است. پرسش امروز جمهوری ترکیه نیز این است که پس از خاموش شدن سلاحهای حزب کارگران کردستان چه نظم سیاسیای جایگزین آن خواهد شد. تجربه بسیاری از منازعات تاریخی نشان میدهد که پایان درگیری نظامی تنها زمانی به صلحی پایدار میانجامد که رابطه دولت با جامعهای که سالها درگیر منازعه بوده، در قالبی تا


آیا بە رغم اکراە، عربستان سعودی به ائتلاف جنگ با ایران می پیوندد؟
عربستان سعودی تاکنون از مشارکت مستقیم در جنگ علیە ایران خودداری کرده و حملات پیشین خود را بە اهداف جمهوری اسلامی محرمانه نگه داشته بود. اما شامگاه سهشنبه، این کشور در کنار نیروهای آمریکایی، مجموعهای از حملات هوایی را علیه گروههای نیابتی ایران در عراق انجام داد. فرماندهی مرکزی آمریکا نیز در این بارە اعلام نمود کە این عملیات مشترک پس از آن انجام شد که طی ۷۲ ساعت، ۳۰ پهپاد به سوی نیروهای آمریکایی و زیرساختهای انرژی عربستان سعودی شلیک شده بود. با تداوم حملات پهبادی و موشکی جم


حضور حوثیهای یمن در عراق، ائتلافی فراتر از هماهنگی است
سمیە توحیدی همکاری حوثیهای یمن با گروههای مسلح همسو با ایران در عراق، دیگر صرفاً یک رابطه سیاسی یا تبلیغاتی نیست. این شبکه اکنون کارکردی عملیاتی دارد و حوزههای آموزش، پهپاد، موشک، تأمین مالی، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی را پوشش میدهد. انتقال بخشی از فعالیتها به بابل و جرفالصخر نیز نشان میدهد عراق به عمق پشتیبانی منطقهای حوثیها تبدیل شده است. این روند، نفوذ بازیگران غیردولتی را افزایش میدهد، حاکمیت بغداد را تضعیف میکند، خطر کشیده شدن عراق به درگیریهای منطقهای را با


تقابل تل آویو و آنکارا بە کجا ختم خواهد شد؟
تنش اسرائیل و ترکیه بیش از آنکه مقدمه یک جنگ مستقیم باشد، نشانه رقابت بر سر معماری امنیتی سوریه است. تلآویو میکوشد نفوذ آنکارا را ایران جدید معرفی کند، اما توان نظامی ترکیه، عضویت در ناتو و پیوندش با دمشق، گزینههای اسرائیل را محدود میکند. در این میان، تداوم توان موشکی و شبکههای منطقهای ایران، تمرکز راهبردی اسرائیل را همچنان به شرق معطوف نگه میدارد. همزمان، مسالە کرد میتواند به اهرم موازنه تبدیل شود، اما از سوی دیگر، تشدید شکاف آنکارا با کردها در سوریه، فضای نفوذ بیشت


اقدامات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، بە انزوای هر چە بیشتر ایران منجر میشود
تنظیم: سمیە توحیدی عربستان سعودی بامداد چهارشنبه مواضع نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران در عراق را هدف قرار داد. این اقدام پس از آن انجام شد که مقامهای سعودی از خنثی شدن حمله پهپادی به تأسیسات نفتی در منطقه شرقی این کشور خبر دادند. به گفته این عربستان سعودی، پهپادها را شبهنظامیان مورد حمایت ایران از داخل خاک عراق به پرواز درآورده بودند. این حمله تازهترین مورد از سلسله حملاتی بود که تأسیسات و زیرساختهای عربستان را هدف قرار داده است. اقدام نظامی ریاض با حمایت گسترده کشوره


همزمان با تاکید آنکارا بر امنیتی بودن مسالە کرد، جنبش کرد خواهان اصلاحات سیاسی است
اگرچه دولت ترکیه قانون چارچوب جدید را گامی برای پایان دادن به منازعه مسلحانه و تثبیت روند خلع سلاح معرفی میکند، اما اختلاف بر سر ماهیت این روند همچنان پابرجاست. آنکارا این ابتکار را یک پرونده امنیتی و حقوقی میداند که بدون عفو رهبران پکک و با نظارت سختگیرانه قابل اجراست، در حالی که جریان سیاسی کرد، موفقیت آن را به اصلاحات عمیق حقوقی، تضمین مشارکت سیاسی و تعیین تکلیف جایگاه عبدالله اوجالان گره زدهاند. این شکاف نشان میدهد چالش اصلی نه خلع سلاح، بلکه تعارض میان رویکرد امنیت


لابیهای اسرائیل، ارمنی و یونانی در امریکا، مانع از فروش جنگندەهای اف-۳۵ بە ترکیە هستند
ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هنوز از امکان فروش جنگندههای اف-۳۵ به نیروی هوایی ترکیه استقبال نکرده بود که فشارهای لابیهای مختلف و مخالف آنکارا و در رأس آنها لابیهای اسرائیلی و یونانی افزایش یافت. این لابیها هشدار دادەاند که چنین معاملهای ممکن است توازن نظامی در شرق دریای مدیترانه را بر هم بزند. ترامپ در جریان شرکت در نشست سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو که در ماه جاری به میزبانی آنکارا برگزار شد، به رجب طیب اردوغان، همتای ترکیهای خود وعده داد برای بازگرداندن ترکیه به بر


انشعاب یا مهندسی اپوزیسیون در ترکیە؟
زریان خالدی در سیاست ترکیه انشعاب پدیده تازهای نیست. از دل هر بحران بزرگ، از انشعاب اسلامگرایان و تولد حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۱ گرفته تا خروج مارال آکشنر و شکلگیری حزب خوب (İYİ Parti) حزبی تازه متولد شده است. اما آنچه در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ رخ داد، از جنس دیگری است. این بار نه یک حزب کوچک، بلکه ستون اصلی اپوزیسیون جمهوری ترکیه شکافته شد. اعلام تاسیس حزب نوین (Yeni Parti) توسط اوزگور اوزل و ۹۱ نماینده مجلس ملی ترکیە، صرفاً تأسیس یک حزب جدید نیست، بلکه نشانه فروپاشی یکی از مه


ایران با موشکهای ارزانتر و دقیقتر، سراسر خاورمیانه را در تیررس قرار دادە است
تحول اصلی در برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران، افزایش برد یا سرعت نیست، بلکه ارتقای بقاپذیری و احتمال نفوذ به شبکه دفاع موشکی است. موشکهای سوخت جامد خیبرشکن با کاهش زمان آمادهسازی، قابلیت جابهجایی سریع و پرتاب از سکوهای متحرک، پنجره کشف و انهدام را محدود میکنند. همزمان، استفاده از مسیرهای پروازی و مانورهای متنوع، حملات ترکیبی با پهپادها و موشکهای ارزانتر و بهرهگیری از دادههای هر عملیات، نشاندهنده حرکت ایران به سمت تاکتیکهای اشباع پدافند و افزایش احتمال عبور بخشی از
bottom of page
