تنظیم: سمیە توحیدی بە رغم نگرانیهای برخی از مقامات آمریکایی، توافق اخیر میان این کشور و ایران همچنان با ابهام‌هایی در محتوا و سازوکار اجرایی روبه‌رو است. از مهم‌ترین موضوعات حل‌نشده می‌توان به تفسیرهای گاه متناقض از مفاد یادداشت تفاهم، سازوکار بازگشایی تنگه هرمز، شرایط آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، پایان جنگ در لبنان و آینده مذاکرات هسته‌ای اشاره کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، و جی‌دی ونس، معاون او، توافق الکترونیکی را با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، امضا

فرهاد جهان بیگی تاریخ سیاسی ایران همیشه در میانە دو جریان در نوسان بوده است: از یک سو تلاش برای حفظ تنوع و تکثر، و از سوی دیگر گرایش به قدرت مطلق و حکومت‌های متمرکز. این یادداشت با نگاهی تحلیلی، روند شکل‌گیری اختناق، ابزارهای ترس و انحصار حقیقت را در چهار دوره تاریخی بررسی می‌کند: انگارەهایی از دوران داریوش هخامنشی، حکومت رضا شاه، دوران محمدرضا شاه و در نهایت، برخوردهای سیاسی جریان راست افراطی و رضا پهلوی در برابر جنبش تکثرخواه ژن ژیان آزادی. نگاە اصلی متن بر این باور است که

شیلان سقزی بعضی سال‌ها هوا فقط بد نمی‌شود، بلکە گویی از جایی بیرون از تقویم، یک نیروی دوم یا میانجی وارد صحنه می‌شود و بر دمای معمول، بارش معمول و حتی بر حس عادی‌بودن فصل‌ها سایه می‌اندازد. ال‌نینو از همین جنس است. نه یک طوفان، نه یک رویداد محلی، بلکه جابه‌جایی بزرگ گرما و فشار در اقیانوس آرام است که می‌تواند ردّش را تا هزاران کیلومتر دورتر، از سواحل آمریکای جنوبی تا خاورمیانه و فلات ایران، بر جای بگذارد. آنچه امروز ال‌نینو را از یک نوسان اقیانوسی طبیعی فراتر می‌برد، این است

تنظیم: سمیە توحیدی دستیابی ایالات متحده و ایران به توافقی برای پایان دادن به جنگ، راه را برای حل یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های سیاسی و نظامی سال‌های اخیر هموار و در عین حال، فرصتی را در اختیار دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، قرار داده است تا پس از هفته‌ها فشار فزاینده ناشی از جنگ و پیامدهای اقتصادی آن، از شدت فشارهای داخلی بکاهد. در حالیکە دستیابی بە توافقی میان آمریکا و ایران، با واکنشهای متفاوتی در داخل ایران و آمریکا، و اسرائیل مواجە شدە است، تحلیلگران آمریکایی معتقدند این تو

نصرالله لشنی در تاریخ سیاسی ایران، معمولاً توجه اصلی به ایدئولوژی‌ها و رهبران معطوف بوده است، نه به حاملان اجتماعی گفتمان‌ها و تشکل‌سازان. اما با نگاهی به ترکیب نخبگان سیاسی از دهه‌ی ۱۳۲۰ به بعد، دگرگونی آشکاری دیده می‌شود. در دهه‌های ۲۰ و ۳۰، نویسندگان، مترجمان، روزنامه‌نگاران و حقوقدانان میدان‌دار سیاست بودند، از دهه‌ ۴۰ به بعد، مهندسان و تحصیل‌کردگان رشته‌های فنی جای آنان را گرفتند. این روند پس از انقلاب ١٩٧٩ نیز تداوم یافت. پرسش اصلی اما، این نیست که چرا مهندسان وارد سیاس

علی اصغر فریدی با وجود آتش‌بس‌های موقت میان ایران با اسرائیل و آمریکا، کاهش تنش‌های نظامی، امضای تفاهم‌نامه و به دنبال آن امضای موافقت‌نامەای پایا در دوماه آینده، ایران همچنان در بن‌بستی عمیق گرفتار است. خروج از بن بست تداوم یافتە چند دهەای، در گرو اندیشیدن بە آیندەای سیاسی است کە در آن دموکراسی تثبیت یابد. اعتراض‌های گسترده‌ای که از پایان سال گذشته آغاز شد و ریشه در بحران اقتصادی، سقوط ارزش پول ملی، تورم شدید و کمبودهای معیشتی داشت، با آغاز جنگ به فراموشی سپرده شد، اما مشکل

داده‌های گمرک آمریکا نشان می‌دهد افزایش قیمت جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی در پی جنگ خاورمیانه، طی دو ماه نخست درگیری‌ها بیش از ۱۵ میلیارد دلار درآمد اضافی برای صادرات انرژی آمریکا ایجاد کرده است. بخش عمده این درآمد از رشد قیمت‌ها و نه افزایش حجم صادرات حاصل شدە است. در حالی که صادرکنندگان و شرکت‌های انرژی از جهش بهای نفت سود برده‌اند، مصرف‌کنندگان آمریکایی با افزایش هزینه سوخت روبه‌رو شده‌اند. تحلیلگران می‌گویند همزمانی سودآوری بخش انرژی با رشد هزینه‌های زندگی، جنگ و بازار ان

چند روز از آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ می‌گذرد، اما این رقابت‌ها برای بخشی از جامعه ایران دیگر شور و هیجان گذشته را ندارد. روایت‌های رسیده به آرنانیوز نشان می‌دهد فشارهای اقتصادی، کاهش قدرت خرید و نگرانی‌های معیشتی، همراه با حافظه جمعی ناشی از سرکوب خونین اعتراضات دی‌ماه، بر نگاه بسیاری از شهروندان سایه انداخته است. برای گروهی از مردم، فوتبال دیگر از واقعیت‌های تلخ زندگی روزمره جدا نیست. در چنین فضایی، جام جهانی بیش از آنکه نماد جشن و همبستگی باشد، به آینه‌ای از ناخشنودی اقتصادی، زخم

رسول گله‌بان در حافظه امنیتی جمهوری اسلامی، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی فقط یک رویداد تاریخی نیست، بلکه تجربه‌ای است که هنوز بر نگاه بخشی از حاکمیت به اصلاحات سیاسی و گشایش‌های داخلی سایه انداخته است. برای بسیاری از تصمیم‌گیران جمهوری اسلامی، سرنوشت میخائیل گورباچف یادآور رهبری است که تلاش کرد یک نظام ایدئولوژیک فرسوده را اصلاح کند، اما در نهایت کنترل تحولات را از دست داد و با فروپاشی کشوری روبه‌رو شد که زمانی یکی از دو ابرقدرت جهان به شمار می‌رفت. شوروی سال‌ها پیش از فروپاش

عمار گلی بحث بر سر قانون اساسی در سوریه صرفا یک مناقشه حقوقی نیست، بلکه بازتابی از اختلافی عمیق‌تر درباره هویت کشور، توزیع قدرت و جایگاه اقوام و مذاهب مختلف در ساختار دولت است. از فروپاشی امپراتوری عثمانی تا سوریه پس از اسد، هر قانون اساسی تلاشی برای پاسخ به این پرسش بوده است که سوریه متعلق به چه کسانی است و چگونه باید اداره شود. در چنین بستری، اختلافات امروز میان دمشق، کُردها و دیگر نیروهای سیاسی سوریه را نمی‌توان صرفا محصول تحولات سال‌های اخیر دانست. این گزارش با مرور یک قر

در حالیکە روند گفتگو میان کردها و دولت مرکزی ترکیە با گامهای بسیار کند، کم وبیش همچنان ادامە دارد، حزب کارگران کردستان، پ‌ک‌ک، اعلام کرد آزادی عبدالله اوجالان، رهبر زندانی در امرالی و به‌رسمیت شناختن حقوقی هویت کُرد را دو شرط اساسی برای دستیابی به صلح با ترکیه می‌داند. این حزب تمرکز یک‌جانبه بر موضوع خلع سلاح خود را رد کرد و تأکید کرد این روند مستلزم کسب امتیازهای سیاسی فراگیر از سوی دولت است. در حالی که بحث‌ها در ترکیه درباره قانون چارچوبی پیشنهادی برای روند صلح و دستیابی بە

تنظیم: سمیە توحیدی با وجود اقداماتی که دولت جدید عراق به ریاست علی الزیدی برای انحصار سلاح در دست دولت آغاز کرده است، همچنان احتمال غافلگیری وجود دارد. شایان ذکر است که بند انحصار سلاح نخستین بند در برنامه دولتی بود که الزیدی بر اساس آن رأی اعتماد پارلمان عراق را به دست آورد. با این حال، غافلگیری‌ها همچنان در زمینه چگونگی تکمیل این پرونده در سایه فشارهای متضاد داخلی و خارجی، و در پی افشای وجود مراکز و پایگاه‌های نظامی مخفی اسرائیل در عراق محتمل هستند. به باور ناظران، این موض

در حالی که خبرگزاری رویترز، به نقل از منابع آگاه، از توافقی محرمانه میان تهران و ابوظبی برای آزادسازی میلیاردها دلار منابع مالی مرتبط با ایران خبر داده‌ است، وزارت امور خارجه امارات متحده عربی با صدور بیانیه‌ای این گزارش‌ها را به‌طور کامل رد کرده و آن‌ها را نادرست و بی‌اساس خوانده است. این تحولات همزمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال به نتیجه‌رسیدن مذاکرات میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و کاهش تنش‌های منطقه‌ای رخ می‌دهد. چهار منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفت

در بحبوحه تشدید تنش‌های منطقه‌ای و پیچیده‌تر شدن پرونده برنامه هسته‌ای ایران، گزارش‌های تازه نشان می‌دهد ایالات متحده آمریکا ماه گذشته به اتخاذ یک اقدام نظامی بی‌سابقه نزدیک شده بود. این اقدام شامل برنامه‌ریزی برای یک عملیات زمینی با هدف تصرف اورانیوم با غنای بالای ایران بود. در حالی که این طرح‌ها از سطح خطرناک تشدید احتمالی تنش‌ها حکایت دارند، هم‌زمان ابعاد چالش‌های سیاسی و نظامی پیرامون مذاکرات جاری را نیز آشکار می‌کنند. دو منبع آگاه به شبکه سی‌ان‌ان گفتند دان کین، رئیس ستا

نصرالله لشنی تاریخ را معمولاً روایت آن چیزی می‌دانیم که رخ داده است، سلسله‌ای از وقایع، تصمیم‌ها و پیامدهایی که گذشته را شکل داده‌اند. اما در سطحی عمیق‌تر، تاریخ تنها مجموعه‌ای از رخدادهای تحقق‌یافته نیست. هر جامعه در هر مقطع تاریخی با مجموعه‌ای از امکان‌ها، مسیرها و آینده‌های بالقوه مواجه است که تنها بخشی از آن‌ها مجال تحقق پیدا می‌کنند. از این منظر، تاریخ نه فقط گزارش واقعیت‌های محقق‌شده، بلکه بررسی امکان‌های محقق‌نشده نیز هست. بر اساس رهیافت روایت محور در تاریخ، توسعه و