top of page


شش سناریو بعد از خامنهای: ائتلافهای ترکیبی، از شورای رهبری تا دولت عبور
امیر خنجی ائتلافهای ترکیبی در سناریوی جانشینی خامنهای بیش از آنکه انتخابی ارادی باشند، محصول بنبستهای ساختاری و فشار بحراناند. این الگو زمانی فعال میشود که هیچ بلوک مسلطی توان تحمیل گزینه خود را نداشتە باشد و نظام نیز برای جلوگیری از فروپاشی، به سازوکارهای موقت تن در دهد. مزیت آن در مدیریت همزمان امنیت، مشروعیت و کارآمدی است، اما ضعف اصلی آن میتواند شکنندگی، ابهام در قدرت واقعی و فقدان مشروعیت اجتماعی پایدار باشد. چنین ائتلافی بیشتر پل عبور از یک نظم سیال بە سوی آیند


توان و محدودیتهای ناو آبراهام لینکلن در سناریوی درگیری با ایران
عمار گلی با تشدید اعتراضات سراسری در ایران و انتشار گزارشهای گسترده از کشتهشدن معترضان توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران، تنش میان تهران و واشنگتن بار دیگر وارد مرحلهای تازه شده است. در چنین فضایی، هر تحرک نظامی ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه نه بهعنوان یک جابهجایی روتین، بلکه بهمثابه پیامی سیاسی و نظامی تفسیر میشود. روز سهشنبه ۷ بهمنماه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام نمود کە ناوگان زیبایی در حال حرکت به سوی ایران است. اگرچه او در ادامه ابراز امیدوار


تقاطع ایران و گرینلند در اسناد استراتژیک آمریکا
نصرالله لشنی اسناد استراتژیک دفاعی و امنیتی ایالات متحده در فاصلهی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ – از جمله National Defense Strategy 2022، راهبرد قطب شمال وزارت دفاع آمریکا (DoD Arctic Strategy)، اسناد برنامهریزی دفاعی پنتاگون و گزارشهای نهادهایی چون RAND و CSIS، همگی بر یک تغییر جهت بنیادین در دکترین امنیت ملی آمریکا دلالت دارند. این تغییر جهت، صرفاً یک اصلاح تاکتیکی یا واکنش مقطعی به بحرانهای روز نیست، بلکه بازتاب یک دگرگونی ساختاری در درک تهدید، تعریف منافع حیاتی و بازچینی جغ


شهرهای بهتزده و مردم عزادار، روایت شهروندان از روزهای پس از سرکوب خونین
ژیار دستباز روایتهای بعد از قتلعام نشاندهنده شکلگیری سوگ و شوک جمعی در جامعهای است که خشونت عریان، پیوندهای روزمره آن را از هم گسسته است. روایتهای میدانی از سکوت عمومی، تعطیلی گسترده و گسترش حضور امنیتی، حاکی از فروپاشی حس امنیت و اعتماد اجتماعی است. سرکوب نهتنها اعتراض را متوقف نکرده است بلکه با تولید ترومای عمیق، خشم نهفتهای را انباشته که میتواند در بزنگاههای بعدی به شکلی انفجاری بازتولید شود. مردم به شدت نگران و غمگین هستند، در اتوبوس، تاکسی و مترو، کسی رمق حرف ز


شش سناریو بعد از خامنهای: میانهروها و تکنوکراتها، از نقش میانجی تا ریسک ابزارشدگی
امیر خنجی میانهروها و تکنوکراتها در معادله جانشینی خامنەای میتوانند از نقش مکمل و نه محوری برخوردار باشند. سرمایه اصلی آنها تجربه بوروکراتیک، مهارت در پروندههای پیچیده و شبکههای اداری و دانشگاهی است. این جریان در بحرانها میتواند بهعنوان ابزار عبور یا پل ارتباطی میان نظام و جامعه معترض عمل کند و در بازآرایی نرم به شریک کوچک تبدیل شود. فقدان قدرت سخت، بیاعتمادی ساختار و فرسایش سرمایه اجتماعی، محدودیتهای اصلی آنهاست. حتی در بهترین سناریو، حضور آنها موقتی و تابع شدت ب


رئیس اطلاعات ارتش اسرائیل بە چهرە کلیدی عملیات احتمالی علیە ایران بدل شدە است
همزمان با تشدید تنشها میان ایران و آمریکا، شلومی بایندر، رئیس اطلاعات ارتش اسرائیل، به محور اصلی هماهنگی نظامی غرب تبدیل شده است. سفر کمسابقه فرمانده سنتکام به اسرائیل، افزایش بیسابقه استقرار نظامی آمریکا و مواضع محتاطانه اما هشدارآمیز بازیگران منطقهای، نشان میدهد که واشنگتن و تلآویو میان فشار حداکثری و اجتناب از جنگی فراگیر، در حال راه رفتن بر لبه تیغ هستند. در حالی که ایالات متحده آمریکا بررسی گزینههای احتمالی علیه ایران را آغاز کرده است، سرلشکر شلومی بایندر، رئیس اد


ارزیابیهای اطلاعاتی از شکنندگی شدید تهران حکایت دارد
گزارش نیویورکتایمز نشان میدهد آمریکا از نظر نظامی در موقعیتی قرار دارد که میتواند ظرف چند روز علیه ایران اقدام کند. همزمان، ارزیابیهای اطلاعاتی از تضعیف بیسابقه حکومت ایران از سال ۱۹۷۹ حکایت دارد. اگرچه ترامپ هنوز دستور حمله نداده، افزایش نیروها، فشار متحدان و اختلافنظر در کاخ سفید، سناریوی تقابل را همچنان روی میز نگه داشته است. به گفته مقامات نظامی که نیویورکتایمز به نقل از آنها گزارش داده است، در صورت صدور دستور حمله از سوی کاخ سفید، ناوگروه هواپیمابر ایالات متحده آم


روایت یک شاهد عینی از شب ۱۸ دیماه در ساری
از شامگاه ۱۸ دیماه، ساری صحنه یکی از خونینترین سرکوبهای اعتراضات سراسری بود. به گفته شاهدان، جمعیتی فراتر از ظرفیت شهر به خیابانها آمد و با ورود ناگهانی نیروهای نظامی ناشناس، تیراندازی مستقیم آغاز شد. بنا بر اطلاعات آرنانیوز، دستکم ۹۴ پیکر به بیمارستان امام ساری منتقل شد، در حالی که شاهدان آمار واقعی را دو تا سه برابر میدانند. هرانا تاکنون مرگ ۵۸۴۸ نفر را در سراسر کشور تأیید کرده است. از همان روزهای نخست اعتراضات سراسری دیماه، فضای شهر ساری مرکز استان مازنداران نیز، م


شش سناریو بعد از خامنهای: روحانیت سنتی و معماری حقوقی انتقال
امیر خنجی روحانیت سنتی یکی از ستونهای تاریخی جمهوری اسلامی ایران است. ریشههای این جریان پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در حوزههای قم و نجف شکل گرفت و پس از پیروزی انقلاب ١٣٥٧، مشروعیت نظام سیاسی را تأمین کرد. این جریان در دهه نخست جمهوری اسلامی، جایگاهی مرکزی در معماری قدرت داشت، اما با گذر زمان و افزایش نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نهادهای امنیتی، سهم واقعی آن از قدرت کاهش یافت. با این وجود، هیچ فرایند جانشینی بدون حضور یا تأیید روحانیت سنتی امکان مشروعیتیابی ندارد. بنابراین،


جمهوری اسلامی ایران چگونە به حمله احتمالی آمریکا پاسخ میدهد؟
افشین رسولپور در پی گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، پرسش اصلی دیگر این نیست که تهران واکنش نشان خواهد داد یا نه، بلکه این است که این پاسخ چگونه تعریف و اجرا میشود. تجربههای پیشین، مواضع رسمی و منطقهای عملی دو طرف نشان میدهد که تقابل پیشِ رو بیش از آنکه به اراده جنگ گره خورده باشد، به مدیریت آستانهها، کنترل روایت و مهار زنجیره تشدید وابسته است، جایی که یک خطای تفسیر میتواند مسیر بحران را بهکلی تغییر دهد. این یادداشت قرار نیست از


امیر کریمی: بدون پذیرش اراده ملتها، برابری جنسیتی و نقش تعیینکننده زنان، هیچ پروژه دموکراتیکی در ایران شکل نخواهد گرفت
ترجمه و تدوین گفتوگو: آیهان سعید در دیماه ۱۴۰۴، همزمان با تداوم خیزشهای سراسری در ایران، مسئله کشتار معترضان کە از منطقە ملکشاهی و آبدانان در کردستان آغاز و بە سایر نواحی نیز کشیدە شد، بار دیگر مسالە استفادە از زور عریان و نسل کشی توسط جمهوری اسلامی ایران را در کانون بحثها قرار دادە است. از سوی دیگر، تغییر در فضای گفتمانی مرتبط با آیندە ایران بعد از جمهوری اسلامی، بار دیگر مسالە آیندە سیاسی جوامع و اتنیکهای ساکن در ایران را بە معادلات ژئوپولتیک در سطح منطقە گرە میزند.


شش سناریو بعد از خامنهای: بلوک نظامی–امنیتی از قیمومت سیاسی تا دولت مقتدر
امیر خنجی در معادله جانشینی خامنهای، بلوک نظامی–امنیتی عملگرا نقشی تعیینکننده ایفا خواهد کرد. برخلاف هسته ایدئولوژیک، مشروعیت آن از قدرت میدانی، شبکههای اقتصادی و تجربه مدیریت بحران ناشی میشود. عملگرایی بر ایدئولوژی تقدم دارد و به بازیگری انعطافپذیر در شرایط بحرانی بدل میشود. با این حال، فقدان مشروعیت فقهی، حساسیت اجتماعی و شکافهای داخلی محدودیت ایجاد میکند. در سناریوهای انتقال نرم، نقش تضمینکننده دارد و در بحران یا شوک، بازیگر اول میشود، اما در فروپاشی کامل، موقع


اسرائیل هیوم: ایران دیگر تهدید اصلی نیست، ترکیه در راه است
روزنامه راستگرای Israel Hayom در تحلیلی تازه مینویسد که با وجود تشدید تنشها، شانس بقای جمهوری اسلامی همچنان بالاست و حتی در صورت سقوط آن نیز چشمانداز شکلگیری یک ایران دموکراتیک چندان محتمل نیست. این رسانه تأکید میکند که ایران دیگر تهدید اصلی برای اسرائیل محسوب نمیشود و بهزعم نویسنده، منطقه عملاً وارد «روز پس از ایران» شده است؛ جایی که ترکیهِ تحت رهبری اردوغان بهعنوان رقیب استراتژیک نوظهور برجسته میشود، آن هم در شرایطی که روند عادیسازی روابط با عربستان سعودی به بنب


در میانە تنشها، تام باراک خواستار حفظ آتشبس میان دمشق و روژآوا است
موضعگیری تام باراک درباره لزوم حفظ آتشبس، در حالی که عملاً از روند ادغام کرد، تحت رهبری دولت اسلامگرای احمد الشرع حمایت میکند، نشاندهنده رویکردی مسئلهدار در سیاست آمریکا در سوریه است. این رویکرد، با نادیدهگرفتن نگرانیهای امنیتی و سیاسی نیروهای سوریه دموکراتیک، خطر تقویت دولتی با گرایشهای اقتدارگرایانه و تضعیف دستاوردهای خودمدیریتی روژآوا را در پی دارد و بیش از ثبات، به بازتولید تنش ساختاری میانجامد. تام باراک، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور سوریه، امروز ٢٢ ژ


چگونه هیئت صلح ترامپ میراث ۸۰ ساله سازمان ملل را تهدید میکند؟
هیئت صلح دونالد ترامپ با ساختاری فراتر از یک ابتکار دیپلماتیک، به نظر میرسد تلاشی برای جایگزینی سازمان ملل و بازطراحی نظم جهانی بر پایه قدرت فردی باشد. این نهاد با منشور باشگاهگونه، قدرت مطلقه را به رئیس (ترامپ) واگذار کرده و عضویت دائم را در قبال پرداخت یک میلیارد دلار به فروش میگذارد. در حالی که ۲۵ کشور به این طرح پیوستهاند، شکاف عمیق میان متحدان غربی با آمریکا ایجاد کرده و دیپلماسی سنتی را به چالش کشیده است. ایجاد «هیئت صلح» (Board of Peace) توسط دونالد ترامپ، فراتر از
bottom of page
