top of page


اعتراضات ایران؛ چرا کردستان الگوی متفاوتی دارد؟
علیاصغر فریدی در میان موجهای متوالی اعتراضات در ایران، کردستان و استانهای کردنشین اغلب الگویی متفاوت از کنش اعتراضی نشان دادهاند که بهگفته برخی ناظران، منسجمتر، پاسخگوتر به فراخوانها و در مواردی با تداوم بیشتری همراه بوده است. این تفاوت نه تصادفی است و نه صرفاً احساسی. ریشههای آن را میتوان در تاریخ سیاسی، تجربه زیسته جمعی، سطح سازمانیافتگی اجتماعی و نوع رابطه میان جامعه محلی و کنشگران سیاسی در این منطقه جستوجو کرد. برای جامعه کردستان، اعتراض پدیدهای مقطعی یا


خیزش کنونی و تقابل کردستان با پهلویسم
زاهد حنبلی بە نظر میرسد کە خیزش کنونی در قیاس با جنبش ژن، ژیان، آزادی با تنزل سطح مطالبات، عقبنشینی طبقه متوسط و بهحاشیهراندهشدن جامعه مدنی مواجه است. این روند در مرکز، تحت سلطه جریان دستراستی پهلوی و تکقطبیشدن میدان رسانهای، تشدید شده است. در مقابل، کردستان با وجود افت گفتمانی، از طریق همگرایی کمسابقه احزاب، حفظ نسبی چندصدایی و پیوند مناطق پیرامونی، الگویی متفاوت و بالقوه بدیل را شکل میدهد که نادیدهگرفتن آن میتواند پیامدهای راهبردی پرهزینهای در پی داشته باش


اسرائیل بە منظور تدوام جنگ فرسایشی با ایران، درصدد بازسازی ناوگان هوایی است
در حالی که سطح تنشها در خاورمیانه، بهویژه در ارتباط با ایران، سوریه و لبنان، رو به افزایش است، ارتش اسرائیل و نهادهای امنیتی این کشور در آستانه نهاییسازی یکی از گستردهترین برنامههای چندساله تقویت توان نظامی خود قرار دارند که مستقیماً بر آمادگی برای جنگهای آینده، از جمله احتمال یک رویارویی مستقیم و فرسایشی با ایران، متمرکز است. در قلب این برنامه، یک تصمیم کلیدی و بحثبرانگیز قرار دارد: انتخاب جنگنده بعدی نیروی هوایی اسرائیل. بر اساس گزارشی از روزنامه یدیعوت آحارنوت، این


چگونە استبداد در مهار اعتراضات مهارت پیدا می کند؟
نصرالله لَشَنی دستکم گرفتن ظرفیت یادگیری و انطباق حکومتهای اقتدارگرا، یکی از خطاهای ساختاری اپوزیسیون و بخشهایی از جنبشهای دموکراسیخواه است. فرض رایج مبنی بر ناتوانی این حکومتها در مواجههی بلندمدت با اعتراضات، در دههی اخیر بهطور فزایندهای ابطال شده است. در رابطە با ظرفیت انطباق حکومتهای اقتدارگرا در مواجهه با اعتراضات و جنبشهای دموکراسیخواە، پژوهشهای اریکا چنووت نشان میدهد که هرچند بهطور تاریخی جنبشهای مسالمتآمیز حدود ۵۳٪ و جنبشهای خشونتآمیز حدود ۲۶٪ شانس موف


ایران بر لبه تیغ: آیا جمهوری اسلامی وارد مرحله پایانی تاریخ خود شده است؟
امیر خنجی با تشدید اعتراضات سراسری، فرسایش عمیق اقتصادی و افزایش شکاف ها در ساختار درونی قدرت، ایران در آغاز سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای شده است که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک بحران مقطعی دانست. بلکه میتوان آن را مرحلهای نامید که در آن پرسش از بقای جمهوری اسلامی، بیش از هر زمان دیگری، به یک مسئله تاریخی و تعیینکننده بدل شده است. در ژوئن ۲۰۲۵ و همزمان با حملات گستردهی اسرائیل و آمریکا به زیرساختهای هستهای و موشکی ایران، ترور فرماندهان و متخصصان کلیدی، و تشدید بیسابقه ف


نسل زد در ایران: میان رؤیای فرار، مقاومت روزمره و انزوای دیجیتال
کانی احمدی نسل زد (Z) در ایران، شامل افرادی که بین سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ متولد شدهاند، نسلی است که در دوران بحرانهای اقتصادی، سرکوب سیاسی و تحولات دیجیتال رشد کرده است. این نسل، نخستین نسلی است که از کودکی با اینترنت، گوشی هوشمند و شبکههای اجتماعی آشنا شده، اما همزمان با مشکلات اقتصادی، ناامیدی سیاسی و بحرانهای هویتی روبهرو است. این گزارش، با تکیه بر روایتهای میدانی سه دختر جوان به نامهای مستعار آرینا، پرنیا و صدف، ابعاد مختلف زندگی، نگرشها و کنشگری این نسل را بررسی


آبدانان و سیاستِ کرامت در خیابانهای ایران
علیاصغر فریدی در موج اخیر اعتراضات ایران، اتفاقاتی رخ داد که فراتر از آمار و شدت درگیریها بود. درک این وقایع به ما کمک میکند به فهم عمیقتری از تغییر ماهیت کنشهای اعتراضی برسیم. آنچه در شب دهم اعتراضات در آبدانانِ استان ایلام رخ داد، یکی از همین لحظات معنادار است، لحظهای که اعتراض از سطح مطالبه معیشتی عبور و به کنشی نمادین درباره «کرامت انسانی» بدل شد. بر اساس گزارشهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، در آبدانان، معترضان پس از شکستن درِ فروشگاههای وابسته به نهادهای خاص،


تا اطلاع ثانوی: آیا خامنەای هم ۲۶ دی ماە خواهد رفت؟
امیر خنجی ۲۶ دیماە ۱۴۰۴ از آن دست رخدادهایی است که گویی خودِ تقویم برایش داستان میسازد. شاه در ۲۶ دی ۱۳۵۷ از ایران رفت و اکنون بار دیگر، در یک اپیزود تراژدی- کمیک ده روز بە ۲۶ دی و وسوسه مقارن سازی ان با شرایط کنونی، همانند یک واکنش جمعی ماندە است. سیاست به تقویم علاقە دارد، زیرا تقویم فرایندهای پیچیده را سادهسازی میکند و با ارائه یک چارچوب زمانی مشخص، توجه را به نقاط معین معطوف میسازد. با این حال، فروپاشیهای سیاسی عموماً محصول انباشت تدریجی بحرانها هستند، نه نتیجه یک


فروپاشی معیشت، فرسایش مشروعیت
نصرالله لَشَنی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ ایران را نمیتوان صرفاً بهمنزلهی واکنشی هیجانی به یک تصمیم اقتصادی، یک شوک ارزی یا حتی مجموعهای از ناکامیهای مدیریتی تحلیل کرد. آنچه در این مقطع خود را نشان میدهد، ورود جامعه ایران به مرحلهای پیشرفته از همپوشانی بحرانها است که در آن، بحران معیشت، بحران حکمرانی و بحران مشروعیت سیاسی نه بهصورت جداگانه، بلکه بهشکل درهمتنیده و تقویتکنندهی یکدیگر عمل میکنند. اگر دیماه ۱۳۹۶ را بتوان نقطهی آغاز سیاستمند شدن فقر دانست و آبان ۱۳۹۸ را


هاآرتص: ایران در میانە تهدید حمله پیشگیرانه به اسرائیل و گسترش اعتراضات داخلی در بنبست قرار گرفتە است
تهران در حالی با تشدید اعتراضات داخلی و فشارهای اقتصادی روبهروست که همزمان لحن تهدیدآمیز خود علیه اسرائیل را افزایش داده است. چنین وضعیتی به نوشته روزنامه هاآرتص، ایران را در یک بنبست راهبردی قرار داده است. بر اساس گزارش منتشر شدەای از سوی روزنامە هاآرتص، مقامهای ایرانی روز سهشنبه در واکنش به تهدیدهای خارجی و تحولات امنیتی منطقه، به احتمال انجام حمله پیشگیرانه علیه اسرائیل اشاره کردند. در همین راستا، شورای دفاع جمهوری اسلامی که متعاقب جنگ دوازدهروزه اخیر با اسرائیل برا


آبدانان، الگویی برای سازماندهی جمعی در اعتراضات برای سایر شهرها است
آیهان سعید، روزنامەنگار مستقل اعتراضات آبدانان در یازدهمین شب، نشانه عبور جنبش از فاز واکنشی به کنش سازمانیافته است. عقبنشینی مقطعی نیروهای انتظامی، نمادگرایی هدفمند و استفاده مؤثر از شبکههای ارتباطی، این شهر را به الگویی عملی برای سازماندهی محلی بدل کرده است؛ الگویی که میتواند شتاب و دامنه اعتراضات در سایر مناطق ایران را افزایش دهد. بامداد چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۴۰۴، یازدهمین شب از اعتراضات سراسری ایران شاهد تحولاتی مهم در شهر آبدانان بود. طی چند شب گذشتە، این شهر که در استان


کودکان و نوجوانان در خط آتش: چهره تازه سرکوب در ایران
اکرم اسدی در اعتراضات اخیر ایران، کاهش چشمگیر سن کشتهشدگان و بازداشتشدگان نشانه یک تغییر ساختاری است. حضور نوجوانان بیانگر فرسایش ترس و انتقال اعتراض از سطح سیاسی به واکنشی اخلاقی است. همزمان، فعالشدن خانوادهها و شبکههای اجتماعی، سرکوب را از حالت بیصدا خارج کرده و هزینههای اجتماعی و رسانهای آن را برای حاکمیت بهطور محسوسی افزایش داده است. در اعتراضات اخیر ایران، یک واقعیت نگرانکننده بیش از هر چیز جلب توجه میکند: سن کشتهشدگان و بازداشتشدگان بهطور چشمگیری کاهش یاف


مذاکرات امنیتی سوریه و اسرائیل در پاریس برگزار شد
در پنجمین دور دیدارهای نمایندگان دو کشور متخاصم سوریه و اسرائیل با فشار ترامپ، گفتگوها خوب و مهم گزارش شد. در این دیدار، اسرائیل و سوریه بە طرح آمریکا برای مرز حائل میان دو کشور تمایل نشان دادند و آمادگی خود را برای ادامه گفتگوها برای دستیابی به یک توافق نهایی ابراز کردند. اسرائیل و سوریە روز سەشنبه در نشست خود با میانجیگری امریکا در پاریس، گفتگوهای خود را برای حل تنشهای خود از سر گرفتند. این گفتگوها کە با درخواست اسرائیل برای ایجاد کریدور انسانی در سویدا متوقف شدە بود، با ف


آیا ترامپ خواهان سقوط تحقیرآمیز خامنهای است؟
امیر خنجی هدف ترامپ صرفاً کنار رفتن خامنهای نیست، بلکه تحقیرِ کنترلشده او در لحظه پایان است. تحقیر، بهمثابه ابزار تصاحب روایت، برای ترامپ ارزشی فراتر از تغییر موازنه قدرت دارد. این منطق، پایان سیاسی را به صحنه نمایش بدل میکند که سقوط بدون امضای ترامپ، شکست محسوب میشود. چنین راهبردی میتواند هم سرکوب را تشدید کند و هم فروپاشی اقتدار را تسریع نماید. در دل جنگ روایتها میان تهران و واشنگتن، یک نکته کمتر دیدهشده وجود دارد. برای دونالد ترامپ، مسئله فقط پایان خامنهای نیست، ب


از مسیر شعار رضاشاە روحت شاد تا مرگ بر خامنەای، آیندە ایران بە کجا ختم خواهد شد
در تلاطمهای اجتماعی دهه اخیر ایران، یک الگوی رفتاری تکرارشونده در زبان خیابان مشاهده میشود: اعتراضات، بهویژه در مناطق حاشیهای و لایههای برخوردار از مشکلات معیشتی، اغلب با شعارهای نوستالژیک و بازگشت به گذشته (پهلویگرایی) آغاز میشوند، اما بهمحض گسترش دامنه حرکت، افزایش تراکم جمعی و ورود اعتراضات به فاز رادیکالتر، این شعارها بهتدریج رنگ باخته و جای خود را به مطالبات ساختاری، ایجابی و متکثر میدهند. با عبور از تحلیلهای تکبعدی و تقلیلگرایانه، این فرضیه استوار میشود ک
bottom of page
