علی‌اصغر فریدی ایران زیر آتش جنگ ایستاده، رهبرش کشته شده، شهرهایش زیر بمباران و اقتصادش در آستانه فروپاشی است، اما درست در همین لحظه حساس، یک مقاله از محمد جواد ظریف، وزیر خارجه پیشین، منتشر می‌شود که می‌گوید: زمان پایان دادن به این جنگ فرا رسیده است. آیا ایران از موقعیت فعلی برای یک معامله بزرگ استفاده خواهد کرد یا مقاومت تا آخرین لحظه ادامه پیدا می‌کند؟ پاسخ به این سؤال نه در میدان جنگ، بلکه در نبرد پنهان قدرت بین سه جناح اصلی داخل کشور نهفته است. مقاله محمد جواد ظریف که رو

سارا بیاتیان چرخش گفتمان ترامپ از تفکیک میان مردم و حاکمیت به سمت تهدید مستقیم زیرساخت‌های حیاتی، نشان‌دهنده تغییر بنیادین در منطق هدف‌گذاری جنگ است. در مرحله نخست، فشار بر رفتار سیاسی و ساختار قدرت متمرکز بود، اما با عدم تحقق فروپاشی سریع، این رویکرد جای خود را به ایجاد هزینه‌های ملموس و مستقیم برای جامعه داد. این دگردیسی حاصل شکست مفروضات اولیه درباره تسلیم سریع و بی‌ثباتی داخلی بودە و بیانگر گذار از فشار غیرمستقیم به اعمال فشار مادی مستقیم است. این تغییر پیامدهای راهبردی،

نصراللە لشنی سخنرانی اخیر دونالد ترامپ، در سطح گفتمانی کوششی برای تثبیت روایت پیروزی در جنگ ایران بود، اما در سطح تحلیلی نشانه‌های آشکار ابهام راهبردی و فقدان استراتژی خروج را برجسته کرد. تأکید همزمان بر تحقق اهداف و تداوم عملیات، به الگوی «اعلام موفقیت بدون پایان» اشاره دارد. این نطق بیش از اعلام پایان، بازتاب ورود جنگ به مرحله‌ای فرسایشی و پرریسک‌تر است. سخنرانی دیشب دونالد ترامپ خطاب به مردم آمریکا، در ظاهر تلاشی برای ارائه تصویر کنترل و موفقیت در جنگ ایران بود، اما در لا

سارا بیاتیان برگزاری کنگره آزادی ایران در لندن، با وجود شعار اتحاد برای آزادی، با حذف اولیه حزب حیات آزاد کردستان و سپس دعوت مجدد آن، شکاف‌های ساختاری در اپوزیسیون را برجسته کرد. این رخداد مسئله تکثر اتنیکی و سیاسی و جایگاه نیروهای سازمان‌یافته‌ای چون پژاک را به مرکز توجه آورد. هم‌زمان، ابهام در منابع مالی، محدود بودن مشارکت واقعی اقلیت‌ها و فقدان برنامه اجرایی روشن، پرسش‌هایی جدی درباره شفافیت، سازوکار تصمیم‌گیری و کارآمدی این ابتکار ایجاد کرده است. در حالی که کنگره آزادی ای

ماریا بهکیش   در واقعیتِ زیسته‌ی ساختارِ اقتدارگرای ایران، جنگ، برخلاف روایت رسمی که از اتحاد سخن می‌گوید، اکنون به لحظه‌ای برای تعمیق شکاف میان دولت و مردم بدل شده است. آنچه امروز در ایرانِ درگیرِجنگ، رخ می‌دهد دوگانه‌ای خشن است از مردمی که هم‌زمان زیر آتش جنگ خارجی و فشار سرکوب داخلی خرد می‌شوند. اینجا دیگر سخن از وضعیت اضطراری نیست؛ بلکه با نوعی بهره‌برداری سیستماتیک از اضطرار برای بازتولید اقتدار مواجهیم. در وضعیت کنونی، جنگ به ابزاری برای خاموش‌کردن صداهای درونی تبدیل م

نصرالله لشنی در دو دهه‌ی اخیر، درون ساختار کالبدی قدرت در جمهوری اسلامی، موجودیتی اندام‌وار و خودسامان‌دهنده تکوین یافته است که با ادغام غامضِ شاخه‌های نظامی، امنیتی، اقتصادی و سیاسی، اکنون به چنان سطحی از بلوغ و خوداتکایی رسیده است که قادر است رقبای دیرینِ درون‌حاکمیتی را حذف، فرآیند جانشینی رهبری را مدیریت و جنگ خارجی را به ابزاری کارآمد برای تثبیت موقعیت خود بدل سازد.  این یادداشت بر پایه‌ مجموعه‌ای از اسناد منتشرشده، گزارش‌های تحلیلی و افشاگری‌های کلیدی سال‌های اخیر، تصوی

علی‌اصغر فریدی در شرایطی که درگیری میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل وارد مراحل پرتنش شده است، نقش دیاسپورای ایرانی در معادلات ژئوپلیتیک همچنان محدود بە نظر می رسد. تصمیم‌گیری‌های نظامی در سطوح عالی امنیتی و راهبردی انجام می‌شود و کنشگران بیرونی، از جمله رسانه‌ها و فعالان، نقشی تعیین‌کننده ای در سمت و سو بخشیدن بە آن ندارند. تحولات اخیر، از تهدید به هدف‌گیری زیرساخت‌های انرژی تا تغییر لحن بخشی از دیاسپورا، شکاف میان تصور اثرگذاری فوری و واقعیت پیچیده جنگ را آشکار کرده است. د

رامیار حسینی جنگ میان ائتلاف آمریکا-اسرائیل با ایران یک جنگ سنتی نیست، شاید دقیق‌تر آن باشد که بگوییم: جنگی بر سر روایت کردن واقعیت است، روایتی که نه‌تنها واقعیت را بازتاب می‌دهد، بلکه آن را می‌سازد، شکل می‌دهد و یا پنهان می‌کند. آنچه امروز در ارتباط با ایران در جریان است، صرفاً مجموعه‌ای از حملات نظامی یا تنش‌های ژئوپولیتیکی نیست. این جنگ به‌طور هم‌زمان در سطوح مختلف دیگری نیز رخ می‌دهد: در شبکه‌های اجتماعی، در رسانه‌ها، در صفحات موبایل یعنی در سطح زبانی- روایی جنگ در جریان

نصرالله لشنی واژه‌ی «تجزیه‌طلبی» در سپهرِ سیاسیِ ایران، نه توصیف‌گر یک جریانِ واقعی، که ابزاری کارکردی در خدمتِ دستگاهِ سرکوبِ دولت‌های متمرکز بوده است. از آغازِ شکل‌گیری دولت مدرن در دورانِ رضاشاه تا به امروز، این برچسبِ امنیتی، نقشِ یک دیوارِ آتش را بازی کرده است تا هرگونه مطالبه برای خودمدیریتی، عدالت‌خواهیِ محلی و مشارکتِ سیاسیِ بی‌واسطه، در نطفه خفه شود. در این منطقِ امنیتی، هرگاه بدیلی سیاسی خارج از مدارِ قدرتِ در تهران شکل گرفته، اتهامِ تجزیه‌طلبی به سرعت فعال شده تا

علی اصغر فریدی   انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی در میانه جنگ با ایالات متحده و اسرائیل، ایران را وارد مرحله‌ای تعیین‌کننده کرده است. این انتقال قدرت، که نخستین انتقال خانوادگی در ساختار نظام محسوب می‌شود، دو مسیر محتمل را پیش رو می‌گذارد. در سناریوی نخست، تداوم حمایت نهادهای امنیتی و نظامی می‌تواند به تثبیت سریع قدرت و ادامه سیاست‌های پیشین بینجامد. در سناریوی دوم، تشدید فشارهای خارجی و نارضایتی‌های داخلی ممکن است به بی‌ثباتی سیاسی و تحولات ساختاری گسترده‌ت

علی‌اصغر فریدی   در روزهای اخیر و هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، در میان فعالان سیاسی، تحلیلگران و ایرانیان خارج از کشور بحثی جدی درباره پیامدهای احتمالی آسیب دیدن زیرساخت‌های ایران شکل گرفته است. گروهی هشدار می‌دهند که تخریب زیرساخت‌های اقتصادی و شهری در نهایت بیش از همه به زندگی شهروندان عادی آسیب می‌زند. در مقابل، برخی تحلیلگران تأکید می‌کنند که توسعه پایدار تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که پیشرفت اقتصادی با آزادی‌های مدنی، حاکمیت قانون و کرامت انسانی همراه باشد که این ا

رویداد ۹ اسفند ۱۴۰۴ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود. قتل رهبر جمهوری اسلامی ایران و جمعی از فرماندهان ارشد نظامی، نظام سیاسی ایران را در یکی از بحرانی‌ترین لحظات حیات خود قرار داد. بسیاری از تحلیل‌های اولیه، این رویداد را آغاز فروپاشی ساختار قدرت در جمهوری اسلامی تلقی کردند. با این حال، واکنش سریع نهادهای امنیتی و نظامی نشان داد که ساختار قدرت در ایران طی دهه‌های گذشته به گونه‌ای طراحی شده که بتواند در شرایط بحرانی نیز بقای خود را حفظ کند. با وجود قتل

شیلان سقزی در ایران معاصر، هم‌پوشانی بحران پاندمی کرونا و خیزش‌های اجتماعی، آموزش را از یک نهاد خدماتی به میدان منازعه قدرت بدل کرد. تعطیلی‌های طولانی مدارس، آموزش مجازی نابرابر و محدودیت‌های اینترنتی، شکاف‌های ساختاری پیشین را تعمیق و سرمایه آموزشی، اجتماعی و روانی نسل جوان را فرسوده کرد. این روند نشان می‌دهد مسئله صرفاً افت یادگیری نیست، بلکه بازتعریف سیاسی فضاهای آموزشی و تضعیف عامدانه ظرفیت کنش جمعی و تولید اندیشه انتقادی است. در ایران معاصر، دو دوره‌ بحرانی همه‌گیری کووی

نصرالله لشنی بیش از چهار دهه پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران، نیروهای مخالف حکومت، به‌ویژه جریان‌های جمهوری‌خواه، نتوانسته‌اند به یک بلوک سیاسی منسجم و اثرگذار تبدیل شوند. این ناکامی صرفاً محصول سرکوب یا شرایط امنیتی نیست، بلکه ریشه در ضعف‌های ساختاری، فرهنگی و راهبردی اپوزیسیون دارد. هم‌زمان، در سال‌های اخیر شاهد رشد نوعی گفتمان ملی‌گرای اقتدارگرا (فاشیستی) در جریان سلطنت‌طلبِ پهلوی‌گرا بوده‌ایم که بر بستر همین ضعف و ناکامی رشد کرده و جمهوری‌خواهی را بیش از پیش در تنگنا

نصرالله لشنی   تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه در سال ۲۰۲۶، منطقه را در وضعیتی قرار داده است که هرگونه خطای محاسباتی می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌های غیرقابل بازگشت را رقم بزند. در شرایطی که تنش‌های میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به نقاط بحرانی رسیده است، درک دقیق پیامدهای هر سطح از درگیری، فراتر از تحلیل‌های نظامی صرف، ضرورتی حیاتی دارد. یادداشت حاضر با هدف بررسی واقع‌بینانه اثرات متقابل متغیرهای «نظامی»، «اقتصادی»، «اجتماعی» و «زیرساختی»، به ترسیم پنج سناریوی محتمل می‌