آرام مرادی شعاری مانیفست‌گونه که چند سال پیش از دل جنبش برابری‌خواهی کردستان برخاست و به جای‌جای ایران رسید و تهران را به لرزه درآورد، امروز در خیزش کنونی کمتر به گوش می‌رسد. این شعار حامل امید بود، خواستار تغییر رادیکال و پیونددهنده‌ی رنج‌های تاریخی با نسیم رهایی و آزادی بود، اما امروز گویا جای خود را به خواست‌هایی داده است که صراحتاً ارتجاع را طلب می‌کنند.آیا گویندگان این شعار تغییر عقیده داده‌اند؟ آیا «زن، زندگی، آزادی» تاریخ مصرفی کوتاه برای مرکز ایران داشت؟ آیا ارتجاع پی

شیلان سقزی در چهار دهه گذشته، جامعه ایران بارها در واکنش به سرکوب، فساد، ناکارآمدی و بی‌عدالتی، هر بار با شجاعت و هزینه‌های انسانی بالا به خیابان‌ها آمده است، اما وجه مشترک تمام این خیزش‌ها، تکرار یک چرخه‌ی دردناک اعتراض، سرکوب، سکوت موقت و بازگشت دوباره به نقطه‌ی شروع بوده است.این چرخه، نه‌فقط پرسش‌هایی بنیادین را در مورد کارآمدی نیروهای داخلی و استراتژی‌های مقاومت، بلکه پرسشی عمیق‌تر را مطرح می‌کند که در غیبت مداخله‌ یا حمایت قدرت‌های خارجی، آیا مردم ایران تنها با اتکا به

زاهد حنبلی بە نظر می‌رسد کە خیزش کنونی در قیاس با جنبش ژن، ژیان، آزادی با تنزل سطح مطالبات، عقب‌نشینی طبقه‌ متوسط و به‌حاشیه‌رانده‌شدن جامعه‌ مدنی مواجه است. این روند در مرکز، تحت سلطه‌ جریان دست‌راستی پهلوی و تک‌قطبی‌شدن میدان رسانه‌ای، تشدید شده است. در مقابل، کردستان با وجود افت گفتمانی، از طریق همگرایی کم‌سابقه‌ احزاب، حفظ نسبی چندصدایی و پیوند مناطق پیرامونی، الگویی متفاوت و بالقوه بدیل را شکل می‌دهد که نادیده‌گرفتن آن می‌تواند پیامدهای راهبردی پرهزینه‌ای در پی داشته باش

نصرالله لَشَنی دست‌کم گرفتن ظرفیت یادگیری و انطباق حکومت‌های اقتدارگرا، یکی از خطاهای ساختاری اپوزیسیون و بخش‌هایی از جنبش‌های دموکراسی‌خواه است. فرض رایج مبنی بر ناتوانی این حکومت‌ها در مواجهه‌ی بلندمدت با اعتراضات، در دهه‌ی اخیر به‌طور فزاینده‌ای ابطال شده است. در رابطە با ظرفیت انطباق حکومتهای اقتدارگرا در مواجهه با اعتراضات و جنبشهای دموکراسیخواە، پژوهش‌های اریکا چنووت نشان می‌دهد که هرچند به‌طور تاریخی جنبش‌های مسالمت‌آمیز حدود ۵۳٪ و جنبش‌های خشونت‌آمیز حدود ۲۶٪ شانس موف

اکرم اسدی در اعتراضات اخیر ایران، کاهش چشمگیر سن کشته‌شدگان و بازداشت‌شدگان نشانه یک تغییر ساختاری است. حضور نوجوانان بیانگر فرسایش ترس و انتقال اعتراض از سطح سیاسی به واکنشی اخلاقی است. هم‌زمان، فعال‌شدن خانواده‌ها و شبکه‌های اجتماعی، سرکوب را از حالت بی‌صدا خارج کرده و هزینه‌های اجتماعی و رسانه‌ای آن را برای حاکمیت به‌طور محسوسی افزایش داده است. در اعتراضات اخیر ایران، یک واقعیت نگران‌کننده بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند: سن کشته‌شدگان و بازداشت‌شدگان به‌طور چشمگیری کاهش یاف

امیر خنجی تمرکز بر خامنه‌ای به‌عنوان گره اصلی مشکلات در ایران، خطر تقلیل مسئله‌ای ساختاری به یک فرد را دارد. تجربه‌های گذار نشان می‌دهد حذف یک رهبر مستبد، بدون بازسازی نهادی و توافق حداقلی در سطح سراسری، الزاماً به دموکراسی نمی‌انجامد. در ایران، شبکه‌های امنیتی، اقتصادی و ایدئولوژیکِ بازتولیدکننده قدرت پابرجایند. گذار پایدار مستلزم تغییر قواعد، توزیع قدرت و تضمین حقوق، نه صرفاً پایان یک فرد، است. سال‌هاست که یک جمله در ذهن بسیاری از ایرانیان تکرار می‌شود: «گره کور ماجرا خامنه

شیلان سقزی اگر بخواهیم نگاهی مقدماتی به جنس اعتراضات اوایل دی‌ماه ۱۴۰۴داشته باشیم، باید آن را نه صرفاً اعتراض یک طبقه بلکه تجلی یک مولتی‌تود معلق ببینیم؛ شبکه‌ای از سوژگی‌های ناهمگون که بر پایه اشتراک دردها و نارضایتی زیستی، اقتصادی و نمادین شکل می‌گیرند و به‌طور موقت یک امر مشترک سیاسی را برمی‌سازند. هم‌زمان باید پرسید چگونه منطق انباشت از طریق بیرون‌کشی و مدیریت نولیبرال فضا و سرمایه ساختارهای زیست روزمره را چنان فشرده کرده است که انفجار تابعی از تورم، افت ارزش پول و محرومی

اکرم اسدی اعتراضات اخیر در ایران بار دیگر نشان داد که خیابان، هم از حکومت جلوتر ایستاده و هم از اپوزیسیون. در حالی‌ که حاکمیت همچنان با منطق سرکوب به بحران پاسخ می‌دهد و بخش بزرگی از اپوزیسیون خارج‌نشین درگیر روایت‌سازی و رقابت‌های فرساینده است، جامعه معترض مسیر خود را می‌رود؛ بی‌رهبر واحد، بی‌توهم نجات از بیرون و بی‌میل به بازگشت به گذشته. اعتراضات اخیر در ایران نه یک اتفاق ناگهانی است و نه واکنشی صرفاً احساسی به یک رویداد مشخص. آنچه امروز در خیابان‌های شهرهای مختلف جریان

تغییر ریاست بانک مرکزی در طبقه چهاردهم ساختمان میرداماد، نه یک جابه‌جایی مدیریتی معمول، بلکه نشانه‌ی تغییر پارادایم در سیاست اقتصادی دولت است: گذار از الگوی سرکوب قیمتی ـ تثبیتی به سوی الگوی تعدیل ساختاری ـ پذیرش قیمت‌های واقعی. بازگشت عبدالناصر همتی را باید واکنش اضطراری سیاست‌گذار به فروپاشی توان دفاعی ریال، رشد انتظارات تورمی، و ناکارآمدی رژیم چندنرخی ارز در مهار تورم دانست. این یادداشت نشان می‌دهد که اگرچه این چرخش می‌تواند در سطح کلان به کاهش رانت و شفاف‌سازی منجر شود، ا

امیر خنجی اگر سیاست را همچون بازار در نظر بگیریم، امروز زیان‌ده‌ترین معامله‌گر ایران نه یک فعال بورس که خودِ علی خامنه‌ای است. او سال‌هاست در بازاری معامله می‌کند که قواعدش عوض شده است، اما استراتژی‌اش تغییر نکرده است. در ادبیات ترید، «لیکوئید شدن» بە معنای دست‌دادن کل سرمایه به‌خاطر اصرار بر پوزیشنی غلط است. مرز لیکوئید، نقطه‌ای‌ست که دیگر نه پولی می‌ماند، نه امکان جبران؛ فقط پایانِ پوزیشن است که بازی را تمام می‌کند. سیاست امروز ایران دقیقاً روی همین مرز لرزان ایستاده است. د

امیر خنجی اگر خمینی را بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران بدانیم، خامنه‌ای بی‌تردید معمار اصلی آن در دوران پس از تثبیت حکومت است؛ معماری که نه‌فقط در حوزه‌ی سیاست داخلی و خارجی، بلکه در قالبِ پروژه‌های کلان ایدئولوژیک، فرهنگی، اجتماعی و امنیتی سعی کرد جمهوری اسلامی ایران را از یک انقلاب به یک نظم پایدار تبدیل کند. این پروژه‌ها از ایده‌ی نظم جهانی اسلامی و تهران به‌مثابه دارالقرای اسلام تا اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها و مهندسی جامعه و اقتصاد امتداد یافته‌اند. اما آنچه امروز دیده می‌شود،

شیلان سقزی در مناطق پیرامونی ایران، مین‌ها تنها خاطره‌ای تلخ از جنگی تمام‌شده و در گذشته نیستند، بلکه ابزار تداوم یک سیاست مستمر‌ هستند. سیاستی که نه با دشمن خارجی، بلکه با زندگی مردمان مرز، به‌ویژه در روژهلات (کُردستان ایران) و خوزستان، در حال جنگ است. دهه‌ها پس از پایان جنگ، مین‌های به‌جا‌مانده هنوز از زمین قربانی می‌گیرند، چون برای حاکمیت، پاک‌سازی این مناطق به‌معنای لغو امنیتی‌سازی و بازگرداندن حق زندگی و اقتصاد به مردمی ا‌ست که همواره با سوء‌ظن نگریسته می‌شوند. بررسی وضع

نصرالله لَشَنی طایفه‌گرایی به الگویی از سازمان‌یابی اجتماعی و سیاسی اطلاق می‌شود که در آن وفاداری‌های خویشاوندی، مذهبی، قومی یا فرقه‌ای بر منطق شهروندی، قانون عام و نهادهای مدرن غلبه می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که دسترسی به قدرت، منابع، امنیت و منزلت اجتماعی نه بر اساس حقوق برابر، شایستگی یا قواعد رسمی، بلکه بر پایه‌ی تعلق به یک طایفه یا شبکه‌ی هویتی خاص سامان می‌یابد. در این معنا، طایفه‌گرایی صرفاً یک هویت فرهنگی یا بازمانده‌ای پیشامدرن نیست، بلکه منطق سیاسی–اجتماعی مشخصی برای توزیع

نصراللە لشنی روابط میان دولت مسعود پزشکیان و مجلس دوازدهم از همان آغاز، نه بر بستر یک امید اجتماعی واقعی، بلکه در چارچوب یک عملیات گفتمانی از بالا با عنوان وفاق ملی صورت‌بندی شد؛ گفتمانی که بیش از آنکه بازتاب موازنه‌ای تازه در قدرت باشد، تلاشی بود برای مدیریت انتظارات و مهار نارضایتی عمومی. برخلاف روایت رسمی و تبلیغات «روزنه‌گشا»یان، در سطح جامعه هیچ امید معناداری به تحقق این وفاق وجود نداشت. زیرا تجربه تاریخی نشان داده بود که مسئله اصلی نه تنش میان دولت و مجلس، بلکه انسداد

سیڤان سعید در صلح، فرزندان پدران خود را به خاک می‌سپارند، اما در جنگ، پدران فرزندان خود را. این جمله، تراژدی وارونگی نظم طبیعی زندگی را در جنگ آشکار می‌سازد. امروز در خاورمیانه، از ویرانه‌های سوریه و عراق گرفتە تا چرخه بی‌پایان خشونت و افراط‌گرایی، این حقیقت بیش از همیشه این واقعیت را بازتاب میدهد. در برابر نیروهای تخریب، پروژه دموکراتیک روژاوا (شمال‌شرق سوریه) الگویی معکوس را برمی‌سازد: خودمدیریتی، برابری جنسیتی، همزیستی چند اتنیکی و بازسازی مشارکتی مبتنی بر عدالت. آیا این ت