شیلان سقزی در ایران معاصر، هم‌پوشانی بحران پاندمی کرونا و خیزش‌های اجتماعی، آموزش را از یک نهاد خدماتی به میدان منازعه قدرت بدل کرد. تعطیلی‌های طولانی مدارس، آموزش مجازی نابرابر و محدودیت‌های اینترنتی، شکاف‌های ساختاری پیشین را تعمیق و سرمایه آموزشی، اجتماعی و روانی نسل جوان را فرسوده کرد. این روند نشان می‌دهد مسئله صرفاً افت یادگیری نیست، بلکه بازتعریف سیاسی فضاهای آموزشی و تضعیف عامدانه ظرفیت کنش جمعی و تولید اندیشه انتقادی است. در ایران معاصر، دو دوره‌ بحرانی همه‌گیری کووی

نصرالله لشنی بیش از چهار دهه پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران، نیروهای مخالف حکومت، به‌ویژه جریان‌های جمهوری‌خواه، نتوانسته‌اند به یک بلوک سیاسی منسجم و اثرگذار تبدیل شوند. این ناکامی صرفاً محصول سرکوب یا شرایط امنیتی نیست، بلکه ریشه در ضعف‌های ساختاری، فرهنگی و راهبردی اپوزیسیون دارد. هم‌زمان، در سال‌های اخیر شاهد رشد نوعی گفتمان ملی‌گرای اقتدارگرا (فاشیستی) در جریان سلطنت‌طلبِ پهلوی‌گرا بوده‌ایم که بر بستر همین ضعف و ناکامی رشد کرده و جمهوری‌خواهی را بیش از پیش در تنگنا

نصرالله لشنی تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه در سال ۲۰۲۶، منطقه را در وضعیتی قرار داده است که هرگونه خطای محاسباتی می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌های غیرقابل بازگشت را رقم بزند. در شرایطی که تنش‌های میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به نقاط بحرانی رسیده است، درک دقیق پیامدهای هر سطح از درگیری، فراتر از تحلیل‌های نظامی صرف، ضرورتی حیاتی دارد. یادداشت حاضر با هدف بررسی واقع‌بینانه اثرات متقابل متغیرهای «نظامی»، «اقتصادی»، «اجتماعی» و «زیرساختی»، به ترسیم پنج سناریوی محتمل می‌

پرشنگ دولتیاری حضور هم‌زمان پیمان ویان در ائتلاف احزاب کُردی و الهام احمد در مجامع بین‌المللی، نشان‌دهنده گذار رهبری زنان کُرد از سطح نمادین به سطح ساختاری است. این دو نمونه، زن را نه به‌عنوان نماینده‌ای تزئینی، بلکه به‌مثابه کنشگری راهبردی در بازتعریف قدرت سیاسی معرفی می‌کنند. در این چارچوب، پیوند جنسیت، سیاست و ژنولوژی به بازآفرینی نظم سیاسی و به چالش کشیدن ساختارهای مردسالار منطقه می‌انجامد. در میان انبوه خطوط روایت سیاسی کُرد، حضور زنان مستقل، متفکر و مبارز همواره نقطه عط

در آستانه روزجهانی زبان مادری که جهان هر ساله در ۲۱ فوریه به پاس نقش زبان‌ها در هویت ملت‌ها برگزار می‌کند، پیامی از عبدالله اوجالان، رهبر دربند کردها، توجه عمومی را به خود جلب کرد که نقطه عطفی در روند مبارزە هویتی مردم کورد محسوب می‌شود. در این پیام که از طریق هیات نمایندگان پارلمانی حزب برابری و دموکراسی خلق‌ها (DEM Party) در امرالی به‌طور رسمی منتشر شد، اوجالان با تأکید بر پایان دوره انکار هویت کردی و آغاز مرحله ادغام دموکراتیک، زبان کردی و هویت زبانی را یکی از ارکان اصلی ا

نصرالله لشنی در سایه تشدید آرایش نظامی در خاورمیانه و تداوم ادبیات تهدیدآمیز از سوی واشنگتن و تل‌آویو، تحلیل رفتار استراتژیک تهران نشان می‌دهد که پاسخ ایران به هرگونه تهاجم، نه یک اقدام تک‌بعدی و واکنشی، بلکه یک منظومه‌ی دفاعی–تهاجمی چندلایه و طراحی‌شده خواهد بود. این منظومه، ترکیبی از ابزارهای نظامی، ژئوپلیتیک، اقتصادی، سایبری و دیپلماتیک است که به‌صورت هم‌زمان و هماهنگ به کار گرفته می‌شود. موضع رسمی ایران در روزهای اخیر از رویکرد صرفاً پدافندی و مبتنی بر صبر استراتژیک ب

شیلان سقزی سیاست، برخلاف تصویر آرام و عقلانی‌ای که سنت لیبرال از آن برساخته است، نه بر اجماع، بلکه بر امکان تعارض بنیادین استوار است. سیاست از لحظه‌ای آغاز می‌شود که تمایز «دوست/دشمن» به‌عنوان مرز نهایی معنا و بقا پدیدار می‌گردد که نه اخلاقی است، نه روان‌شناختی، بلکه هستی‌شناختی و وجودی بە شمار می رود. اهمیت مفصل بندی چنین نگاهی از سوی کارل اشمیت، در واقعیتی است که او عریان ساخت؛ سیاست، زمانی سیاست است که امکان حذف، نابودی یا مرگِ دیگری به‌مثابه یک تصمیم جمعی وجود داشته باشد

نصرالله لَشَنی در هفته‌های اخیر، هم‌زمانی آرایش کم‌سابقه توان نظامی آمریکا در خاورمیانه با تداوم مذاکرات هسته‌ای با ایران، تصویری دوگانه از فشار و دیپلماسی ترسیم کرده است. انتقال گسترده جنگنده‌ها، ناوهای هواپیمابر و سامانه‌های پدافندی لزوماً به معنای جنگ قریب‌الوقوع نیست، بلکه بخشی از راهبرد بازدارندگی، مدیریت متحدان و افزایش قدرت چانه‌زنی واشنگتن محسوب می‌شود. تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد نتیجه نهایی نه به حجم نیروها، بلکه به باورپذیری اراده سیاسی و محاسبات طرفین بستگی دار

نصرالله لشنی موسیقی سوگ، یکی از کهن‌ترین، اصیل‌ترین و فراگیرترین اشکال بیان موسیقایی در تاریخ پرفرازونشیب بشر است. تقریباً هیچ تمدن یا فرهنگ دیرینه‌ای را نمی‌توان یافت که برای واقعه‌ی مرگ، آیین موسیقایی منحصربه‌فردی را خلق نکرده باشد. این موسیقی، تنها ابزاری برای برون‌ریزی عاطفی اندوه نیست؛ بلکه راهی هستی‌شناختی برای معنا دادن به فقدان، پیوند دادن ناگسستنی زندگان با خاطره‌ی رفتگان و بازسازی انسجام جمعی پس از گسستِ ویرانگرِ مرگ است. در یونان باستان، «ترِنوس» (threnos) یا م

نصرالله لَشَنی در علوم اجتماعی، «انقلاب» به دگرگونی سریع، گسترده و ساختاری در نظم سیاسی و اجتماعی اطلاق می‌شود که معمولاً با بسیج توده‌ای، بحران مشروعیت و تغییر در منبع اقتدار همراه است. پرسش اصلی نظریه‌پردازان این بوده است که این دگرگونی از کجا سرچشمه می‌گیرد: آیا ناشی از تضادهای ساختاری است، یا فروپاشی دولت، سازمان‌یابی کنشگران، یا دگرگونی در افق‌های معنایی و هویتی؟ نظریه‌پردازان کلاسیک چهار محور بنیادین برای تحلیل انقلاب ارائه کردند. مارکس انقلاب را نتیجه‌ی تضادهای ساختا

تکرار نام رضا پهلوی در سپهر رسانه‌ای ایران نه حاصل وزن سیاسی او، بلکه محصول کارکرد ساختاری‌اش در مهندسی تعارض است. او برای غرب، پروژه‌ای آزموده و کنارگذاشته‌شده و برای نظام مستقر، ابزاری کارآمد در دوقطبی‌سازی و انسداد آلترناتیوهای واقعی است. پهلوی نه موتور تغییر، بلکه مانع بازآرایی اپوزیسیون است، نمادی که با اشغال فضا، نیروهای سازمان‌مند و برنامه‌محور را به حاشیه می‌راند و هزینه بن‌بست را جامعه می‌پردازد. این روزها که در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های فارسی‌زبان، نام «پهلو

شیلان سقزی کشتار خیابانی شهروندان در بستر جنبش‌های رهایی‌بخش، پدیده‌ای است که تاریخ معاصر جهان بارها آن را تجربه کرده است. از میدان تیان‌آن‌من چین در ۱۹۸۹ تا کشتار دانشجویان در مکزیکوسیتی، از سرکوب‌های خونین آمریکای لاتین در دهه‌های هفتاد و هشتاد تا بهار عربی در بحرین، سوریه و مصر، همگی نمونەهایی از این دست هستند. در تمامی این نمونه‌ها، حکومت‌های استبدادی و توتالیتر زمانی که مشروعیت نمادین خود را از دست داده‌اند، به خشونت عریان بازگشته‌اند. کشتار شهروندان در جوامع توتالیتر، ن

نصرالله لَشَنی در دو دهه‌ اخیر، فضای دیجیتال در ایران به یکی از اصلی‌ترین میدان‌های بروز سیاست بدل شده است که نه از دل گشایش سیاسی، بلکه از دل انسداد، سرکوب و فرسایش ساختارهای کنش جمعی سر برآورده است. محدودیت شدید رسانه‌ها، تعطیلی یا کنترل تشکل‌های مستقل، سرکوب خیابان و جرم‌انگاری سازمان‌یابی، امکان کنش سیاسی کلاسیک را به‌شدت کاهش داده و بخش بزرگی از کنشگران و شهروندان معترض را به میدان‌های نمادین، شبکه‌های مجازی و کم‌هزینه سوق داده است. در این بستر، اسلکتیویسم (Slacktivism)،

آرام مرادی جمهوری اسلامی ایران در فاصله میان خیزش زن، زندگی، آزادی و سرکوب اعتراضات دی‌ماه، قادر شد با تبدیل اپوزیسیون برون‌مرزی و تهدید خارجی به ابزار توجیه خشونت داخلی بە فضاهای فرصت جدیدی متوسل شود. هم‌افزایی رفتار نئوپهلویست‌ها و بازی دوگانه ترامپیست‌ها، عاملیت را از جامعه معترض گرفت و روایت دشمن‌محور حکومت را تقویت کرد. نتیجه آن، گشوده‌شدن دست حاکمیت برای خشن‌ترین گونە سرکوب و حذف صدای مستقل مردم بود. جمهوری اسلامی ایران بخش بزرگی از مدیریت بحران پیش رو را از دل بزرگ‌ت

نصرالله لشنی دفترچهٔ اضطرار، منسوب به پروژه «ایران شکوفایی» مدعی ارائهٔ نقشه‌ای واقع‌گرایانه برای مدیریت دوران بعد از فروپاشی جمهوری اسلامی و گذار به مرحلە ثبات است. اما بررسی دقیق تر این متن نشان می‌دهد این سند نه‌تنها از نظر سیاسی و اجتماعی عمیقاً غیرواقعی است، بلکه بر منطقی استوار است که می‌توان آن را صورت‌بندی معاصر فاشیسم دانست: تمرکز قدرت، تعلیق سیاست به‌نام وضعیت اضطراری، حذف عاملیت مردم و امنیتی‌سازی تکثر اتنیکی و اجتماعی. این دفترچه بیش از آنکه طرحی برای گذار دموکرات